Қ 17 Шәкенұлы. Ж к – Ақ балапан: Өлеңдер мен мысал әңгімелер, Алматы: «Мерей» баспасы, 2015. – 167 б



жүктеу 1.27 Mb.
бет7/7
Дата25.04.2016
өлшемі1.27 Mb.
1   2   3   4   5   6   7
: 87A717FA9995D60B
87A717FA9995D60B -> Сабақтың тақырыбы: Қосмекенділер алғаш құрлыққа шыққан жануарлар Сабақтың мақсаты

Әуеге шар ұшыруды армандау
Біздің ауылға электр тоғы 1981 жылы ғана келді де, «телевизор» деген дүниені де сонда көрдік. Мені көп қызықтарған нәрсенің бірі белгілі іс-шараларда кәдімгі жел толтырылған шардың әуеге көтерілуі еді.

Сол жылдың күзінде 8-сыныпқа оқуға түсіп, химиия пәнінен сутегі газын қалай алуды оқыдық. Есілдертім шар ұшыру болғандықтан, судан газды қалай айырып алу тәжірибесіне кірістім. Суға мырыш кесіндісін батырып, оны батерикадағы ток көзіне қостым. Судың бетіне аз көбіршік шыққанмен оны шарға құя алмай дал болушы едім. Ең бастысы ешқандай құрал-сайман болмағаны еді.

Осы жанталасым өмірде мені ылғида алға, жаңа күндерге, жаңалықтар ашуға жетелеп отырды.


Кітап көрсе құнығу
Бала күнімнен кітап көрсем өмешегім үзіліп тұратын еді. Бақытсыз балалықтың бақытты сәттерінде қолыма түскен қағаз қиқымдарындағы жазуларды да қалдырмай оқитынмын.

Ауылымыз Ертіс бойында. Боран үзілмейтін. Қатты желден ұшқан қағаз қиқымдары қарағанның бұтақтарына ілініп қалушы еді. Қолда оқитын кітап жоқ. Қараған басындағы қағаз парақтарын еппен алып, онда не жазылды екен деп телміретінмін.

Мүбәда үйге бір кітап келе қалса, бүкіл жан ұя таласа-тармаса оқимыз. Басқалардан кезек тимей қалса, түнде ұрланып тұрып оқимын. Онда электр шамы жоқ, майшамның өзі өлшеулі. Көп жақсаң ертеңгілік қараңғыда қаласың. Сол үшінде шамды албаты жағуға әке-шешенің әмірі қатал. Соған қарамай түнде басқалар ұйықтап қалған соң көрпеден күрке жасап алып, жарығын сыртқа шығармай, жасырын кітап оқитынмын. Кейде «құпиялық» сезіліп қалып «қатал» жазаға ұшырайтын кездерім де бар.

Сол көп кітап мені ылғида білімге жетелеп келеді. Әлі оқимын. Кітапты оқыған сайын өз білетінімнің соншама аз екенін сезінемін. Әр кітапты оқыған сайын жаңа, жақсы дос тапқандай қуанып, желпініп отырамын.

Балалар, мен сендерге сондықтанда осы кітапты сыйлап отырмын. Ең үлкен сыйлық – жақсы кітап. Сендерде маған кітап сыйлаңдаршы...
2015 жыл 23 қаңтар

Астана-Қоянды.


МАЗМҰНЫ
Ертегі және мен (сөз бастау) ....................Ж.Шәкенұлы 3
Бірінші бөлім

ӘЛДИ, ӘЛДИ, БӨПЕШІМ
Әлди бөпем................................................................................. 6

Әріптер жыры...............................................................................7

Ұйқас іздеу.................................................................................. 8

Мектеп..................................................................................................

Ұстаз..............................................................................................9

«А»..........................................................................................................9.«Б».......................................................................................... .10

«Ә»................................................................................................10

Әріптер жұмбағы........................................................................10

Сәлем......................................................................................... .11

Сәлемдесу....................................................................................11

Қыздың жолы жіңішке...............................................................12

Ұлдар ағаң, бауырың.................................................................12

Әдептілік бейнесі........................................................ 12

Мен «5» алдым...........................................................................12.

Көрші............................................................................................13

Апай.............................................................................................13

Қандай бала?................................................................................13

Ойын.............................................................................................14

Доп.................................................................................................14

Өтірік өрге баспайды...................................................................14

Әліппе...........................................................................................14

Тіл..................................................................................................14

Спортшы.......................................................................................15

Сағат..............................................................................................15

Таудай бала..................................................................................16

Дәптер...........................................................................................16

Ақ...................................................................................................17

Таң................................................................................................17

Жаман бала................................................................................18

Имандылық әліппесі ...............................................................18

Ана.............................................................................................19

Ана тіл.......................................................................................19

Әже.............................................................................................20

Ата..............................................................................................20

Аға..............................................................................................20

Іні................................................................................................21

Әпеке..........................................................................................21

Қарындас....................................................................................21

Нағашы.......................................................................................21

Жезде .........................................................................................21

Жиен...........................................................................................21

Жеті күн.....................................................................................22

Ақ боран....................................................................................22

Май шапалақ.............................................................................23

Түйе............................................................................................24

Жылқы........................................................................................24

Сиыр...........................................................................................25

Қой..............................................................................................25

Шуақ..........................................................................................26

Апасының баласы.....................................................................26

Санамақ......................................................................................27

Ояту жыры.................................................................................27

Бата.............................................................................................28

Мезгілдер...................................................................................29

Күн мен ай.................................................................................30

Ақ күшік....................................................................................30

Мысық........................................................................................30

Тасбақа.......................................................................................31

Сауысқан...................................................................................31

Қарға..........................................................................................31

Көгершін....................................................................................32

Торғай.........................................................................................32

Құмырысқа................................................................................32

Қарлығаш.....................................................................................32

Тырналар......................................................................................32

Қоян..............................................................................................33

Көбелек........................................................................................33

Бұзауқанға...................................................................................33

Асықшыға....................................................................................34

Сұрамшақ.....................................................................................34

Жақсы бала белгісі.....................................................................34

Он екі мүшел...............................................................................35

Соңғы қоңырау............................................................................36

Бағаның бағасы...........................................................................36

Жеті жас........................................................................................37

Мен талапты баламын................................................................38

Төрт маусым................................................................................38

Жаңа жыл.....................................................................................39

Мектеп..........................................................................................40

Отан..............................................................................................40

Наурыз..........................................................................................40

Көк байрақ....................................................................................41

Тордағы тоты...............................................................................42

Бір Алла........................................................................................43

Балаларыма..................................................................................44

Атаның он ақылы........................................................................54


ОЙ МАРЖАНЫ........................................................................56
ЖАҢЫЛТПАШТАР................................................................67
Екінші бөлім

БАЛА ТІЛІ БАЛ

Тасқа шегелеу..............................................................................75

Ғарышкер болу............................................................................75

Бананға ұқсату.............................................................................76

Компьютер ойыны .....................................................................76

Телефонға жауап беру ...............................................................77

Аң аулау.........................................................................................77

Көзілдірік.......................................................................................77

Апасының ауруы...........................................................................78

Нәрдің түсі.....................................................................................78

Көп ақша табу................................................................................79

Ауылдың айы.................................................................................79

Жер сілкіну ...................................................................................80

Қашан тудым.................................................................................80

Біз сиырды да жейміз....................................................................80
Үшінші бөлім

ЕРТЕ, ЕРТЕ, ЕРТЕДЕ...

Балапан қарға.................................................................................83

Қасқа сиыр мен ақ ит ...................................................................83

Сауысқанның қызғанышы............................................................84

Қаз бен қарға .................................................................................85

Құмырысқаның суға ағуы ............................................................86

Құлын мен күшік...........................................................................87

Дуал мен жапырақ.........................................................................88

Жалқау күшік.................................................................................88

Үй гүлі мен қыр гүлі.....................................................................91

Алма ағашы мен шынар...............................................................92

Бұлақ пен теңіз..............................................................................93.

Тоқылдақтың тәубасы...................................................................94

Есек пен жираф..............................................................................95

Доптың тағдыры............................................................................96

Күн мен бұлт..................................................................................97

Тауықтардың саудасы...................................................................97

Шырақ пен балауыз шам..............................................................99

Қара нар мен ақ ешкі ...................................................................99

Баларасы мен қара қоңыз .............................................................101

Еріншек мысық .............................................................................102

Ақылды қарлығаш ........................................................................105

Құқмырысқалардың еңбегі ..........................................................106

Құстардың бағалауы.......................................................................107

Бұзау мен Құлын ............................................................................108

Тентек қошақан...............................................................................109

Торғайлардың дауы........................................................................110

Әтеш пен бұлбұл.............................................................................111

Әділетшіл бақа................................................................................113

Төрт түліктің төрелігі.....................................................................115

Жылан мен шөжелер.......................................................................116

Бұғының бұзауы..............................................................................117

Торғайдың балапаны.......................................................................118

Бала мысықтың кешулері...............................................................120

Пілдің бұзауы..................................................................................121

Шегірткенің шеберлігі...................................................................122

Мақтаншақ машина.........................................................................123

Төрт ошақтың ерегесі.....................................................................124

Қапшағай қалай пайда болған.......................................................126

Піл мен тышқан..............................................................................127

Ақбота..............................................................................................128

Баланың тапқырлығы......................................................................130

Аю мен қасқырлар..........................................................................132

Бақыт құсы.......................................................................................132

Маймылдар жиналысы...................................................................134

Аю мен суыр....................................................................................136

Ақ түлкі мен қызыл түлкі...............................................................138

Айдаһар мен кірпі...........................................................................139

Ақ кептер мен көк кептер..............................................................142

Маймылдың жолбарыс болуы.......................................................143

Қараторғай мен қабан.....................................................................145

Қаршығаның ерлігі.........................................................................146

Ақбалапан........................................................................................147

Арманшыл бала (сөз соңына)........................................................152


Жәди ШӘКЕНҰЛЫ


АҚ БАЛАПАН

Редакторы: Ғ.Қалибекұлы

Көркемдік редакторы: А.Манапов

Компьютерде терген: А.Солтанмұрат

Теруге 06.01.2015ж жіберілді. Басуға 16.01.2015 ж қол қойылды.

Таралымы 100 дана.






1   2   3   4   5   6   7


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет