*1зирги д17ирде электрон есапла7 машиналары (эем) ж1мийетимизге тере4 кирип келмекте. Илимни4 81м 5ндиристи4 дерлик барлы3 тара7ында бул заманаг5й техника 5зини4 36диретин к5рсетип атыр десек алжаспаймыз



жүктеу 0.86 Mb.
бет1/6
Дата24.04.2016
өлшемі0.86 Mb.
  1   2   3   4   5   6
: files -> 2015
2015 -> Балалар кітабы апталығы «Үздік оқырман» сайысы
2015 -> Убийство на ниле
2015 -> Фио школа Класс Балл
2015 -> Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2014 жылғы 31 желтоқсандағы № бұйрығымен бекітілген
2015 -> Ўзбекистон Республикаси Халқ таълими ҳузуридаги Халқ таълими ходимларига узлуксиз методик хизмат кўрсатиш ишларини мувофиқлаштириш Кенгаши тўғрисида низом
2015 -> Постановление «19» гинуар 2015года №02 «19» января 2015года
2015 -> Методические рекомендации Формы текущего, промежуточного и итогового контроля
К и р и с и ?.
*1зирги д17ирде электрон есапла7 машиналары (ЭЕМ) ж1мийетимизге тере4 кирип келмекте. Илимни4 81м 5ндиристи4 дерлик барлы3 тара7ында бул заманаг5й техника 5зини4 36диретин к5рсетип атыр десек алжаспаймыз. “Компьютер” деп аталы7шы 81зирги заман ЭЕМлери 3айсы тара7да 3олланылмасын ол 3аншама 3ол мийнетин 6немлеп атыр. №ыс3асы, 81зирги д17ирди компьютерсиз к5з алдымыз2а келтири7 3ыйын...

Компьютер-англичанша computer c5зинен келип шы2ып, бизи4 тилимизде ол “есапла7шы” дегенди а4латады. Арамызда со42ы он жыллы3та “жеке компьютер” (personal computer-PC) деген т6синик ке4 тар3алды. Атынан к5ринип тур2андай-а3 бундай типтеги компьютерлер бас3а 8еш 3андай компьютерлерге 21резли болмай, жеке ислеси7 м6мкиншилигине ийе. Соны4 менен бирге бас3а компьютерлерге байланысы7 м6мкиншиликлери де бар.

*1зирги 7а3ытта бундай жеке компьютерлерди4 ишинде IBM PC типиндеги компьютерлер ке4 тар3ал2ан болып бундай компьютерлерди4 тийкарын салы7шы - А№Шты4 IBM (International business machines) компаниясы болып есапланады. ?а3ытты4 5ти7и менен IBM PC жеке компьютерлерини4 та2ы да жетилискен версиялары исленип шы2ылма3та. Буларды4 барлы2ы пайдаланы7шы (адам) т1репинен бас3арылы7ы а4сат, 3олайлы 81м жо3ары м6мкиншиликлерге ийе болы7 ма3сетинде жетилистириледи. Соны4 менен бирге онда2ы бас3ары7 хызметлери де ке4ейип, тере4лесип барады.

Сонда да жетилискен компьютерлерди бас3ары7, пайдаланы7шыдан компьютер ту7ралы баслан2ыш ма2лы7матларды жа3сы 5злестирген болы7ын талап етеди...

Келешек-техниканы4 заманы. Бира3 та, оларды бас3ары7 бизлерди4 мойнымыз2а 3ала береди. Ал, оларды 3алай бас3арамыз? Буны4 ушын 1лбетте, оларды бас3ары7ды 81зирден ме4герген болы7ымыз тийис. Демек, 81р биримиз техника жа4алы3ларынан хабардар болы7ымыз, м6мкин болса 3олланып били7имиз з1р6р.

Сонлы3тан усынылып атыр2ан бул 3олланба, ке4 тар3ал2ан IBM PC типиндеги жеке компьютерлеринен пайдаланы7 усылларын 6йрети7 ушын м5лшерленген. М6мкин, сиз еле жеке компьютерлер ха33ында толы3 ма2лы7матлар2а ийе емес шы2арсыз, м6мкин, сиз енди жеке компьютерди 6йрени7ге кирискен шы2арсыз. Бизлер усыларды н1зерде тут3ан 8алда жеке компьютер ха33ында м6мкиншилиги бол2анша жетерли д1режедеги баслан2ыш ма2лы7матларды бери7ге талпынды3.


Тема( Индустриал ж1мийеттен хабар ж1мийетке 5ти7.

*1зирги илим прогресс ма2лы7матларды 3айта исле7 оны жеткери7 81м бас3ары7ды автоматластыры7ды талап етеди. Бул м1селени шеши7де ЭЕМни4 тут3ан орны 6лкен. Сонлы3тан 81зирги 7а3ытта 81р бир 31нийге 5зини4 к1сибини4 маманыболы7 менен бирге ЭЕМди бас3ары7ды 81м онда ислеп били7 я2ный компьютер са7атлылы2ын талап етеди. ЭЕМни4 ке4нен таралы7ы оларды4 программалы3 т1мийнлени7ини4 ра7ажланы7ы салдарынан м6мкин болып атыр2ан математиканы4 5зине 6рдис емес адамны4 интеллектуальлы3 81м программалы3 хызмети тара7ына орналасып кири7и-81зирги заман илимий технологиялы3 революцияны4 характерли белгиси болып табылады.

Математиканы4 ЭЕМди пайдаланы72а байланыслы 81м оларды4 3олланылы7ын т1мийн ети7ши 3олланы7ы есапла7 техникасыны4 илимге 81м ис ж6зинде 81зирги заман2а ж1мийетлик 5ндиристи4 барлы3 тара7ына енгизили7ине себепши болып атыр.r0-жылдан кем 7а3ыт ишинде ЭЕМни4 t 17лады ж6зеге келди. Олар: ИНЯКтан-Чарлз Бебечти4 буннан qt0 жыл бурын айт3ан «Аналитикалы3 машинаны» д5рети7деги 1жайып идеясын иске асырып электрон лампалы q-ЭЕМни4 81зирги заманны4 жеке компьютерине шекем 5згерди. y0-жылды4 басында2ы 6лкен ЭЕМлер, u0-жылда2ы мини ЭЕМ, i0-жылда2ы микро ЭЕМни4 техникалы3 характерин салыстыры7 жазы7, столды4 6стинде еркин жайлас3ан компьютер 81м есапла7 3у7атлылы3лары бойынша ис ж6зинде ке4нен а к5рсек болады. Китапханада2ы барлы3 ма2лы7матларды компьютерди4 ядында саклаймыз.

Ш5лкемлер 81м о3ы7шыларды4 5зине керек ма2лы7матларды алы72а м6мкиншилик берету2ын арна7лы д1ст6р керекли ж1рдемин к5рсете алады. Бул д1ст6р китап о3ы7шыларына 81м хызметкерлерине 3олайлы шараят жаратып береди. Информатиканы о3ыты7 о3ыушыларды идеялы3 жа3тан сиясий мийнетке 1деп икрамлылы33а эстетикалы3 т1рбияла72а ж1рдем береди. О3ы7шылар2а 8а3ый3ый д6ньяны4 математикалы3 модуллер менен с17лелени7ини4 5зине т14лигин т6синдирип бери7 жайлас3ан математикалы3 модулди 81зирги заман ЭЕМлери берету2ын методлар 81м 3ураллар изертле7ди4 5згешелигин к5рсети7 оларды4 дунья2а материалистлик к5з-3арасын 31липлестири7де с5зсиз 6лкен 6лес 3осады. Информатиканы уйрени7 адам хызметини4 81р 3андай т6рлерин алгоритмлер тийкарында автоматластыры7 м6мкиншилиги 8а33ында 18мийетли д6ньяны4 к5з-3арасына т6синиклери4 31липлестири7 ушын илимий база тийкарында д6зеди.

Тема( Жамийетте информатиканын орны.


Жоба(
q. Инсанны4 информацион м1денияты.

*1зирги бас3ышта2ы 7азыйпалары.


Информатика y0 жылларда Францияда электрон есапла7 машиналары ж1рдеминде хабарды 3айта исле7 менен шу2ылланы7шы тарма3ты а4латы7шы атама сыпатында ж6зеге келеди. Информатика атамасы латынша infomatic с5зинен келип шы33ан болып, т6синдири7 хабар 3ылы7, баян ети7 м1нислерин а4латады. Французша (информатика) с5зи хабар автоматикасы яки хабарды автоматик кайта исле7 м1нисин а4латады %збекстан Республикасы Информатика 81м есапла7 техникасы ба2ытында ж181н д1режесиндеги илимий мектеплер жарат3аны, оларда жа4алыклар табыслы алып барылып атыр2анлы2ы менен ш1ртли р17иште ма3тана алады. Информатиканы инсан турмысыны4 21резсиз областы сыпатында ажыратылып шы2ы7шы биринши н17бетте компьютер техникасыны4 ра7ажланы7ы менен байланыслы. Бунда тийкар2ы хызмет микропроцессор техникасына ту7ры келеди, оны4 пайда болы7ы u0 жыллар орталарында электрон революциясын баслап береди. Информатика атамасы тек 2ана компьютер техникасы табысларын к5рсети7 81м пайдаланы7, б1лким хабарды узаты7 81м 3айта исле7 процесслери менен де байланысады. Информатика-компьтерлер ж1рдеминде 81м оларды 3олланы7 орталы2ы 3уралында хабарды жанала7 процесслери менен байланыслы бол2ан инсан турмысыны4 тара7ы болып табылады. Информатиканы тар м1нисте 5з-ара байланыс3ан 6ш б5лим-техник 3ураллар, программалы3 3ураллар 81м алгоритим 3ураллар сыпатында т6сини7имиз м6мкин. %з н17бетинде информатиканы 81м улы7ма, 81м б5лимлери бойынша т6рли тареплерден халы3 хожалы2ы тарма3 айландыры7 болып есапланады.

Академик В К Кабулов усынысы менен Ташкент мамлекетлик экономика университети 3асында Экономикалык кибернетика факультети ашылды. Бул факультет 30-жыл да7амында м1млекетимиз ушын кибернетика хам информатика тара7лары бойынша к5плеп жо3ары д1режели 31нийгелерди таярлап келмекте.

М1млекет т1репинен т1ртипке салы7ды4 18мийетлилиги 81м республикада хабарландыры7 процессини4 тезлети7 з1р6рлигин есап3а алып %збекстан Республикасы Министрлер Кабинетини4 1992 жыл 8-декабрь 3арары менен Илим 81м техника М1млекетлик Комитети 3асында Хабарландыры7 бойынша бас бас3арма д6зилди. Бул 3арарда белгилеп берилген тийкар2ы уазыйпа ба2ытлары д5герегинде %зР Илим хам Техника Мамлекетлик Комитети усынысы менен хабарландыры7 8а33ында (1993 ж май) хам ЭЕМ 81м ма2лы7матлар базасы ушын программларды 8у3ы3ый 3орга7 8а33ында2ы 3арарлар 3абыл етилди.

1994 жыл декабрьде %зР МК %збекстан Республикасыны4 хабарландыры7 концепциясын 3абыл 3ылынды. Бул концепцияны4 тийкар2ы ма3сети 81м онда 3ойыл2ан м1селелер т5мендегилерден ибарат болып есапланады;

Миллий хабар-есапла7 тарма2ы жараты7 хабарлар2а товар сыпатында жа3ынласы7ды4 экономикалы3, 8у3ы3ый 81м м5лшерленген 86жжетлери4 ж6ргизи7;

хабарларды 3айта исле7де ж181н стандартларына 1мел 3ылы7;

информатика индустриясын жараты7 81м ра7ажландыры7;

хабарлар технологиясы тара7ында2ы фундаментал жаналы3ларды сыйлы3ла7 81м 3оллап ку7атла7;

информатика 3уралларынан пайдаланы7шыларды таярла7 системасын беккемле7.

Тема( Информацион технологиялары 8а33ында т6синик.


Жоба(
q. Информацион технологияны4 ра7ажланы7 тарыйхы.

w. Информацион технологияны4 6скенелик 3ураллары 8а33ында

тусиник.
Технология с5зи юнонша (techne) санаат, у3ыбы, окы7 м1нислерин а4латады. Бул болса процесс дегенди билдиреди.

Процесс дегенде алдымыз2а 3ой2ан ма3сетке ериси7, ба2ытлан2ан 81рекетлерди4 д1л жыйындысы, топламы т6синиледи. Процесс инсан т1репинен та4лан2ан стратегия2а 3арап белгилени7и 81м т6рли 3урал 81м усыллар топламы ж1рдеминде 1мелге асырлы7ы керек.

Информацион технологияларыны4 ма3сети инсан анализ 3аылы7 ушын ма2лы7матты ислеп 81м оны4 тийкарында 3андайда бир 81рекетти орынла7 бойынша 3арар 3абыл 3ылы7 болып есапланады.

Информацион технологиясы обьект, процесс яки 81дийсе (хабар 5нимини4) жа2дайы 8а33ыныда2ы жа4а сыпат хабарларын алы7 ушын ма2лы7матларды (баслан2ыш хабарды) топла7, 3айта исле7 81м узаты7ды4 3урал 81м методлары топламынан пайдаланы7шы процесс болып табылады.

Информацион технологиялары ж1мийет хабар фондларынан пайдаланы7ды4 ен бир 1хмийетли процесслеринен бири. *1зирги 7а3ыт3а келип ол бир неше эволюцион бас3ышларды басып 5тти, олардан 81р бирини4 алмасы7ы тийкарынан п1н 81м техника прогрессини4 ра7ажланы7ы, ма2лы7матты 3айта исле7ди4 жа4а техник 3ураллары пайда болы7ы менен белгиленеди. *1зирги ж1мийетте хабарды 3айта исле7 технологияларыны4 тийкар2ы техник 3уралы болып жеке компьюер 3ылып атыр.

Заманаг5й информацион технологиялары т6синигине коммуникациялы3 технологияларда киреди, олар хабарды т6рли 3ураллар телефон, телеграф, телекоммуникациялар 81м факс ар3алы узаты7ды т1мийинлейди.

Заманаг5й информацион технологиялары жеке компьюерлер 81м телекоммуникация 3уралларынан пайдалан2ан жа2дайда пайдаланы7шы исини4 досларша интерфейсли информацион технологиясы болып есапланады.

Заманаг5й (компьютерли) информацияларды4 6ш тийкар2ы принципи;

компьютерли интерактив (байланыс) ис режеси;

бас3а ба2дарламалы 5нимлер менен интеграциялас3ан (тутасы7) 5з-ара байланыс;

81м ма2лы7матлар 81м уазыйпаларды4 3ойылы7ы т1репинен 5згерислер процесслерини4 с1йкеслени7шилиги.

Информацион технологиялары 5зине тийкар2ы орталы3 бол2ан хабар системалары менен ты2ыз байланыслы. Бир 3ара2анда информацион технологиялары 81м системалары т6сниклери бир-бирине у3сас т6йили7и м6мкин. Бира3 бундай емес.

Информацион технологиялары компьютерде са3ланы7шы ма2лы7матлар 6стинде туры7шы т6рли 3урамалы дарежесиндеги операциялар, 1меллер бас3ышларды орынла7ды4 аны3 регламентли 3а2ыйдаларынан ш5лкемлескен.

Информацион технологиясынын тийкар2ы ма3сети хабарды сакла7 81м узаты7ды ш5лкемлестири7. Информацион системасы хабарды 3айта исле7ди4 хабар компьютер системасын 5зинде а4латады.


Тема( Компьютер тармаклары.

Жоба(
q. Компьютер тарма2ы 8а33ында т6синик.

w. Коммуникация 3ураллары (INTERHET, Е-mail 8.т.б.)


Узаты7 каналлары ар3алы 5з-ара байланыс3ан компьютерлер топламына компьютер тарма2ы делинеди. Бул тарма3 оннан пайдаланы7шыларды хабар алмасы7 3уралы 81м аппарат, программа 81мде хабар тарма2ы ресурсларынан ж1мийет болып пайдаланы7ды т1мийинлейди.

Компьютерлерди4 тарма33а бирлеси7и 3ымбат ба8а 1сбап 6скенелер 6лкен к5лемли диск, принтерлер, тийкар2ы ядтан биргеликте пайдаланы7, улы7ма программалы3 3урал2а 81м ма2лы7мат3а ийе болы7 м6мкиншилигин береди.

Тармакларды 3 класска болиу мумкин. Жузгеше компью-терлерди бирлестиретугын улкен болмаган бир бинэ дэрежесиндеги тармак ло

каль тармак дейиледи. Кала дэрежесинде хэр кыйлы д1режесинде хэр кыйлы бинэларда жайласкан бир неше локаль тармакларды бирлестиретугын тармак кала тармагы яки регионал тармаклар дейиледи. Ен акырында дунья жузинин барлык мэмлекетлеринде бир неше жуз мын компьютерлерди бирлестиретугын тармак Интернет (Internet) тармагы дейиледи.

Интернет - хэзирги кунде ен улкен жер жузиндеги компьютер тармагы болып есапланады. Ол жер жузинин барлык м1млекетлеринен бир неше миллион компьютерлерди бирлестиреди. Россиядагы ен улкен тармак Релком тармагы.

Х1зирги уакытта компьютер х1м модемге ийе болган к1леген адам айлы3 абонент толемин толеп жер жузлик тармакка тутастырыуга имканы бар.

Интернетта комьютерлер адреслери 4 байттан ибарат нокат пе

нен ажыратыл2ан торт онлык сан мэселен: 129.144.50.56

Хэзирги компьютерлерди ислеуде кобинше пайдаланаушылар ушын анык бир хабардын маканин аныклаушы тармакларын пайда етиуге мум

киншиликке ийе. Буны дунья жузлик компьютер тарма2ы есаплан2ан «INTERNET»ти мысал2а алып кориуимизге болады.

Компьютер тармаклары. Тармаклардын характеристикасы хэм оларды колланыу имканиятлары. Локал компьютер тарма2ында ислеу уазыйпасы.

айдаланыу мумкин. Бундай тармаклар миллионлаб адам

лар коршап ал2ан хабарды таркатыу х1м кабыл етиу процессин пут

куллей озгертип жиберди, хызмет корсетиудин ен таркал2ан тарма

2ы-электрон почта аркалы хабар алмасыу 1мелге асырылады. Тармак

тын тийкар2ы уазыйпасы пайдаланыушы улыума тармак ресурслар2а 1пиуайы, колайлы х1м исенимли кириуин х1м рухсат берилмеген кири

уден исенимли кор2а2ан халда хабардан ж1м11т болып пайдаланыуды пайда етиу. Сондай-ак пайдаланыушылар тармаклар арасында ма2лыу

мат узатыудын колай х1м исенимли байланысын т1минлеу. Улыума ха

барлау д1уиринде глобал х1м локал компьютер тармакларында улкен колемдеги информациялар сакланады, кайта исленеди х1м узатылады. Локал тармаклардын пайдаланыушылар ислеу ушын ма2лыуматлардын улыума базасы пайда етиледи. Глобал тармакларда илимий, экономи

калык, социяллык х1м мэдений хабар мэканы пайда етиледи.

Ма2лыуматлар базасына узак кашыклыктан турып кириуде, ма2лыу

матларды орйластырыуда, ма2лыуматларды белгили кашыклыкка узатыу

да х1м олар менен ислеу уактында бирканша м1селелер тууылады. Бу

лар2а бирканша мысаллар келтириу мумкин: Банк х1м баска финанс

лык; базардын аухалын корсетиуши дизимлер (талап х1м усыныс); со

циаллык т1минлеу хызмети; салык хызмети; авия билетлерди б1нтлеу дизими; узактан турып медициналык диагноз; сайлау дизими. Корсе

тилген бул барлык косымша ма2лыуматлар топланыуы, сакланыуы х1м оннан пайдалана алыу (кириу), натууры ма2лыуматлар болыуынан рух

сат етилмеген кириуден кор2ан2ан болыуы керек. Илимий, хызмет, билим, социяллык х1м м1дений омир областынан баска глобал тармак миллионла2ан адамлар ушын жана х1р кыйлы дем алыу машкулатларын таярла2ан. Тармак кунделик исти х1м турли тарауда2ы адамлардын дем алыуын пайда етиуши курал2а айланды.

Компьютер тармакларында коп белгилер, айырыкша территориялык шамасы жа2ынан аныклау мумкин. Бу2ан карай глобал, регионлык х1м локал тармаклар аныклан2ан.

Глобал тармаклар дунья жузи бойынша пайдаланыушыларды камрап алады х1м бир-биринен 10-15 мын км узаклыкта2ы ЭЕМ х1м байланыс тармаклары узилларыны бирлестириуши жубай аркалы байланыс канал

ларынан пайдаланады.

Регионлык тармаклар. Онша улкен болма2ан м1млекет калалары, уалаятларда2ы пайдаланыушыларды бирлестиреди. Байланыс канал сы

патында кобинше телефон тармаклары пайдаланылады. Тармак узеллар арасында2ы аралык 10 81м 1000 км.

ЭЕМнин локал тармаклары бир кархана, бир ямаса бирканша илим имаратларында2ы абонентлерди байлайды.

Локал тармаклар жуд1 кен таркал2ан. Себеби 80-90% хабар усы тармак догерегинде айланады. Локал тармаклары х1р кандай курылма

2а ийе болыуы мумкин. Бирак локал тармакларда2ы компьютерлар жо

кар2ы тезликке ийе жал2ыз хабар узатыу каналы менен байлан2ан бо

лады. Х1мме компьютерлер ушын жал2ыз тез хабар узатыушы каналдын болыуы-локал тармакты ажыратып турыушы касийети. Оптик каналда жа

рыклык откизиущи адам шашынын калынлы2ыда жасал2ан. Бул жуд1 тез, исенимли х1м кымбат турату2ын кабель.

Локал такрмакта ЭЕМлер арасында2ы аралык онша улкен емес–10 км геше, радиоканал байланысы пайдаланылса 20 км. Локал тармак

ларда каналлар мекемелер мулки есапланады х1м олардан пайдаланыу ансатластырады.

Тармактын программалык т1мийинлениуи.

Тармактын имканияты онын пайдаланыушыга корсетилген хызмети менен исленеди. Тармактын х1р бир хызмет тури х1мде оган кириу ушын д1стурий т1минлеуи ислеп шыгады. Тармакта ислеу ушын белги

ленген д1стур бир уакытта коплеген пайдаланыушылар ушын молшер

ленген болыуы керек. Х1зирде усындай д1стурий т1минлеу дузиудин еки кыйлы жолы корсетилген.

Биринши жолы: тармактын д1стурленген т1минлеуи коплеген пай

даланыушыларга х1мме кириуге мумкин болган тармактын бас компь

ютери ресурсларын бериуи молшерленген. Ол файл сервер деп атала

ды. Бас компьютердин тийкаргы ресурслары файллар болганы ушын со

лай аталган. Ол д1стурли моделлер ямаса маглыуматларга ийе болыуы мумкин. Файл сервер-бул сервердин улыума тури. Файл серверинин диск колеми 1детдеги компьютерлердикинен коп болыуы керек, себеби одан коплеген компьютерлар пайдаланылады.

Тармакта бир неше файл-серверлер болыуы мумкин. Тармакта пайдаланыушылардын биргеликте пайдаланыуга усыныс ететугын файл-сервердин баска турдеги серверлерин де санап отиу мумкин. М1селен, принтер, модем, факсимил алока ушын курылма. Файл-сервер ресурсларын баскарыушы копгана тармак пайдаланыушылары ушын рух

сат бериуши д1стурий тармак т1минаты тармактын операцион дизими деб аталады. Онын тийкаргы болеги фай-серверде жайласады, жумысшы станциясында тек гана ресурс х1м файл сервер арасынан муражат ететугын д1стурлер арасындагы интерфейс ролин орынлаушы онша ул

кен болмаган локал (койыу) жайластырылады.

Усы баскыш колеминде ислеуге молшерленген д1стур дизимлери пайдаланыушыга файл-серверден пайдаланыу мукиншилигин береди. Ка

гыйда бойынша усы д1стурли дизимлер файллы серверде сакланыуы х1м барлык пайдаланыушылар т1репинен бир уакытта пайдаланыуы мумкин. Бирак бул д1стурдин модуллерин орынлау ушын з1рур болганда жумыс

шы станцияга откерилетугын керекли жумысты орынлайды. Бунда барлык маглыуматларды кайта ислеу (егер олар улыума ресурс болса х1м файллы серверде сакланып атырган болса, кем) пайдаланы ушынын компьютеринде 1мелге асырылады. Бунын ушын маглыуматлар сакланган файллар пайдаланыушынын компьютерине коширилиуи керек.

Екинши баскыш «клиент-сервер» архитектура деп аталады. Онын программалы таъминаты ресурслардан ж1млесип пайдаланганда гана молшерленип калмай, оларды кайта ислеу х1м пайдаланыуш талабаына коре ресурсларды жайластырыуга молшерленген. «Клиент-сервер» ар

хитектуралар программа дизими еки болимнен ибарат сервердин прог

раммалы таъминаты х1м пайдаланыушы-клиенттин программалы т1мийин

лениуи. Бул дизимлер жумысы томендегише шолкемлестириледи: кли

ент-программалар пайдаланыушынын компьютерлеринде орынланады х1м улыума кириу компьютеринде ислейтугын программа серверге сорай жибереди. Маглыуматлардын тийкаргы болгени кайта ислеу ушын кушли сервер т1репинен 1мелге асырылады, пайдаланыушы компьютерге тек гана орынланган сорау н1тийжелерин жибереди. Маглыуматлар базасы серверлери улкен колемдеги маглыуматлар (бир неше гигобайт х1м оннан коп) пенен ислеуге молшерленген х1м коп санлы пайдаланыушы

лар жокары онимли ислеп шыгарыуды, исенимли х1м шегараланганын тамийинлейди.

Глобал тармак дузилиси.

Копшилик жагдайларда глобал тармак компьютерлер х1м терми

наллар жалганган байланыс тармагын жалгайды. Локал тармакка бир

лескен компьютерлерди жалгауга рухсат бериледи. Байланыс тармагы маглыуматларды коммуникация узеллеринен ибарат. Клиент-пайдаланы

ушылар ислейтугын компьбтер жумысшы станциялар деп айтылады. Пай

даланыушылар усынатугын тармак ресурслары дереги серверлер деп айтылады.

Серверлер тармак бойынша информацияни тез узатыу ушын, ин

формацияны узатыудын маршрутын танлау ушын, узатылып атырган ин

формациялардын пакетлер коммуникациясы ушын молшерленген.

Коммуникация узели - бул айырым аппарат курылмасы яки тийис

ли программа т1мийнаты ж1рдеминде уазыйпаларды орынлаушы компь

ютерлер болып есапланады. Бул узеллер байланыс тармагынын ислеу н1тийжелилигин тамийинлейди. Корип шыгылган тармак узелли болып есапланады х1м глобал тармакта колланылады.

INTERNET глобал компьютер тармагы.

1957 жылы ARPA (Advanced Research Projects Aqency) шолкеми дузилди. 60-жыллар акырында DARPA (Defense Advanced Research Pro

jects Aqency) ARPANet тажирийбе тармагын дузиу хаккында карар ка

был етилди. Ен биринши рет тармак 1972 жылы иске асыры ибарат: MILNet х1м ARPANet, оларга NSFNet х1м баска тармаклар жалганады. 1989-жылы ARPANet бийгарез тармак сыпатында тамамланды. Интре

нет-информациялар менен бийг1рез алмасу имканиятын жаратты. Бирак бир неше жыл алдын онын ресурсларга тек гана файлга муражат етиу

ге молшерленген программалы т1мийнат ж1рдеминде кириу мумкин еди.

Интернеттин статистик маглыуматы томендегише:

1. 1981-жыл Internet ке 312 компьютер жалганган;

2. 1983-жыл Internet ке 562 компьютер жалганган;

3. 1986-жыл Internet ке 5089 компьютер жалганган;

4. 1992-жыл Internet ке 727000 компьютер жалганган;

5. 1995-жыл Internet ке 20-40 миллион компьютер жалганган.

Тема( Ма2лы7матлар системасы 8а33ында т6синик.
Жоба(
q. Маглыуматлар системасы хам онын турлери.

w. Маглыуматлар системасында2ы процесслер 81м арасында2ы

байланыс.
Ма2лы7матлар системасы ж1мийет пайда бол2ан 7а3ыттан баслап пайда бол2ан, себеби ра7ажланы7ды4 т6рли бас3ышында ж1мийет 5з бас3ары7ы ушын системалас3ан, алдынан таярлан2ан хабарды талап етеди. Бул тийкарынан ислеп шы2ары7 процесслери-материаллы3 81м материаллы3 емес ис 5нимлерди ислеп шы2ары7 менен байланыслы процесслерге 3олланы7 тара7ына бола ма2лы7мат системаларыны4 т5мендеги т6рлерин к5рсети7 м6мкин:

Техник ма2лы7матлар системасы(

Экономикалы3 ма2лы7матлар системасы(

Сиясий тара7ларда2ы де бас3асы инсан т1репинен орынланады.

Автоматик ма2лы7матлар системасында-бас3ары7 яки ма2лы7матларды 3айта исле7ди4 барлы3 функциялары техник 3уралларда, инсан 3атнасы2ысыз 1мелге асырылады.

№олланы7 тара7ына 3арап ма2лы7матлар системасын т5мендеги класслар2а ажыраты7 м6мкин:

илимий изертле7(

жойбарластыры7ды автоматластыры7(

технологик процесслерди бас3ары7.

Илимий ма2лы7мат система илимий хызметкерлер т1жирийбелерди бас3ары7 ушын м5лшерленген.

Жойбарластыры7ды автоматластыры7 ма2лы7мат системасы жа4а техника ислеп шы2ары7шылар 81м архитектор жойбарла7шылар мийнетин автоматластыры7 ушын м5лшерленген.

Технологик процессти бас3ары7ды4 ма2лы7мат системасы т6рли технологик процесслерди автоматластыры7 ушын м5лшерленген.

Тема: Ба2дарламаластыры7 тийкарлары.
Жоба(
q. Ба2дарламаластыры7 81м ба2дарламаластыры7 тиллери

8а33ында ма2лы7матлар.

w. Бейсик тили алфавити.

e. Бейсик тилини4 операторлары.

r. Сызыклы, тарма3ланы7шы 81м 3айталаны7шы алгоритмлер.
Компьютер менен 3атнаста болы7 ушын компьютер тилинде били7имиз керек. №андайда бир м1селени компьютерде шеши7 ушын д1слеп оны4 алгоритмин д6зи7 керек, кейин бул алгоритмди компьютерге т6сиету2ын к5рсетпелер 81м нызам-3а2ыйдалар тийкарында жазы7ымыз тийис болады. Бул жазы7 ба2дарлама деп аталады.

Солай етип ба2дарлама компьютерди4 3андайда бир м1селени шешкенде орынланы7ы м6мкин бол2ан к5рсетпелерди4 т1ртиплескен избе-излигинен ибарат. Компьютер ушын ба2дарлама д6зи7 процесси ба2дарламаластыры7, ал ба2дарлама д6зи7ши ба2дарламашы деп аталады.

Бугинги к6нге шекем бар бол2ан ба2дарламаластыры7 тиллериненен к5п тар3ал2аны 81м е4 к5п пайдаланылып киятырыл2аны Бейсик ба2дарламаластыры7 тили болып табылады. Бейсик ба2дарламаластыры7 тили 1964 жылы А№Ш ты4 Дормунт Колледжнин илимий хызметкерлери ДЖон Кемени 81м Томас Курц т1репинен 81р т6рли есапла7лар2а тийисли м1селелерди компьютер менен 3атнаста бола отырып шеши7 ушын д6зилген.

Бейсик тилини4 1липбесине латын 1липбесини4 26 81риби, 10 араб цифрлары, Бейсик тилини4 операторлары, арифметикалы3 81м логикалы3 1меллери, 3атнас белгилери 81м арна7лы белгилери киреди.

Арна7лы белгилер: . , ; : / ? ! @ # $ % & ( ) _ [ ] { }

#атнас белгилери: < , > , = , => , <= , <>


Арифметикалы3 81м логикалы3 1меллер

№осы7


+

№осы7


OR
Алы7

-

Бийкарла7



NOT
К5бейти7

*

К5бейти7



AND
Б5ли7

/


Д1режеге Бейсик тилини4 операторлары 81м буйры3лары.
END

ТАМАМЛАНЫ? ОПЕРАТОРЫ


RUN

ОРЫНЛАТЫ? ОПЕРАТОРЫ



  1   2   3   4   5   6


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет