5. Дәрістік кешен (өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар мен тапсырмалар) Дәр Механика


Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар



бет2/13
Дата13.02.2020
өлшемі0.65 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар
1. Ньютон заңдары (масса, күш қолданылу шарттары).

2. Бүкіл әлемдік тартылыс заңы (ауырлық күші, салмақ).

3. Кинетикалық энергия, потенциалдық энергия (тартылыс өрісі, серпімділік күші үшін).

4.Механикалық энергияның сақталу заңының өрнегін қорытып шығару.

5. Импульстің сақталу заңының өрнегін қорытып шығару.
Өзін-өзі тексеруге арналған тестілер

1. Ньютонның бірінші заңының тұжырымдамалары: A) Кезкелген дене өзінің тыныштық күйін сақтайды. B) Денеге әсер ететін күштердің қорытқы күші нольге тең болса, онда дене тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтайды. C) Кезкелген дене өзінің тыныштық күйін немесе түзу сызықты қозғалысын үнемі сақтайды. D) Кез-келген дене тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сыртқы денелердің әсері бұл күйді өзгерткенге дейін сақтайды. E) Кезкелген дене өзінің бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтайды. F) Денеге әсер ететін күштердің векторлық қосындысы нольге тең болса, онда дене тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтайды.G) Кезкелген дене өзінің тыныштық күйін немесе түзу сызықты қозғалысын сыртқы денелер әсер етсе де сақтайды. H) Кезкелген дене өзінің тыныштық күйін немесе шеңбер бойымен қозғалысын сыртқы денелер әсер етсе де сақтайды.

2.Потенциалдық энергия ұғымына енетін сипаттамалар: A) Дене координаталарының және уақыттың функциясы. B) Денеге басқа денелер немесе өрiстер тарапынан болатын механикалық әсердiң өлшемi болып табылады. C) Шамасы жағынан бiрлiк уақыт iшiнде жасалған жұмысқа тең. D) Дененің қозғалыс жылдамдығының функциясы. E) Қозғалыс пен өзара әсердiң әртүрлi формаларының әмбебап (универсал) өлшемi. F) Жүйенің конфигурациясына және сыртқы денелерге салыстырғандағы оның орнына тәуелді. G) Дененің ішкі энергиясы. H) Жүйе күйінің функциясы.

3. Өлшем бірлігі джоуль болып табылатын шамалар: A) Күш моменті. B) Дене импульсі. C) Ауырлық күшінің потенциалдық энергиясы. D) Қуат. E) Серпімділік күшінің потенциалдық энергиясы. F) Инерция моменті. G) Қозғалыстағы дененің кинетикалық энергиясы. H) Импульс моменті.

4. Масса ұғымына енетін сипаттамалар: A) Ілгерілемелі қозғалыс кезінде дененің инерттiлiгiнiң өлшемi болып табылады; B) Масса күшке тәуелді; C) Скаляр шама; D) Айналмалы қозғалыс кезінде дененің инерттiлiгiнiң өлшемi болып табылады; E) Дененiң гравитациялық қасиеттерiн сипаттайды; F) Масса үдеуге тәуелдi; G) Векторлық шама; H) Дененің кеңістіктегі алатын көлемі сипаттайтын шама.

5. Күш ұғымына енетін сипаттамалар: A) Дене қозғалыс жылдамдығының функциясы болып табылады; B) Күштiң әсерiнен дене үдемелi қозғалысқа енедi немесе өлшемдерi мен пiшiнiн өзгертедi; C) Күш әсерiнен дененiң алған үдеуi дененiң массасына пропорционалды емес

D) Күш әсерiнен дененiң алған үдеуi дененiң массасына тура пропорционал болады; E) Серіппенің қатаңдығына тең шама; F) Денеге басқа денелер немесе өрiстер тарапынан болатын механикалық әсердiң өлшемi болып табылады; G) Дене координаталарының функциясы болып табылады; H) Дененің импульсінің уақыт бойынша өзгерісіне тең шама.


Тапсырмалар

1

2

3

4

5

Дұрыс жауаптар

ВDҒ

AҒН

СЕG

ACE

BҒН



.Дененің инерция моменті – ілгерілемелі қозғалыс кезіндегі массаға ұқсас физикалық шама; ол дененің формасына, мөлшеріне, массасына және оның дене ішінде таралуына, сонымен қоса айналу өсін таңдауға тәуелді, ол айналмалы қозғалыс кезіндегі дененің инерттілігін сипаттайды.

Қатты дененің айналмалы қозғалысының қозғалмайтын өске қарасты динамика теңдеуі. Гюйгенс – Штейнер теоремасы.



Абсолют қатты деп кез келген нүктелерінің арасындағы қашықтық өзгеріссіз болатын денені айтады. О нүктесіне қарасты материялық нүктеге әсер етуші күш моменті мына вектор болып табылады

. (1)

деп материялық нүктеге әсер етуші барлық күштердің тең әсерлісін айтады. Бастапқы деп қабылданып алынған қайсыбір материялық нүктенің О нүктесіне қарасты орналасу жағдайы

Уақыт бойынша импульс моментін дифференциалдау (2) арқылы моменттер теңдеуін аламыз:



. (2)
Материялық нүктелер жүйесінің импульсі деп жүйені құраушы материялық нүктелер импульстерінің қосындысын айтады:

, (3)

мұнда - i индексімен белгіленген материялық нүктенің импульсі, n – жүйедегі нүктелер саны.



Тұйықталған жүйе үшін импульстің сақталу заңы. Егер сыртқы күштер жоқ болатын болса, материялық нүктелер жүйесі немесе материялық нүкте тұйықталған деп аталады. Сондықтан қозғалыс теңдеуінде

күш және ол мына түрге енеді: .

Тұйықталған механикалық жүйе құрайтын денелер импульстерінің векторлық қосындысы тұрақты болады:



=const. (1)
Өзара консервативтік немесе потенциалдық күштермен әсерлесетін денелердің тұйықталған жүйесінің толық механикалық энергиясы уақытқа байланыст ы өзгермейді, тұрақты болады:
Екп=const. (2)
Тұйықталған механикалық жүйеге әсер ететін сыртқы күштердің моменттерінің векторлық қосындысы =0, болатындықтан d/dt=0 болады, бұдан импульс моменті векторының сақталу заңы туындайды. Тұйықталған механикалық жүйе құрайтын денелер импульстерінің векторлық қосындысы уақыт бойынша өзгермейді, тұрақты болады:

=const. (3)

Инерциялық санақ жүйелері. Салыстырмалылық принципі. Галилейдің түрлендірулері.Лоренц түрлендірулері. Ұзындықтың, уақыт аралығының, массаның салыстырмалылығы.Релятивистік динамика. Координаталардың түрлендірілуі кезінде сандық мәндері өзгермейтін шамалар түрлендірудің инварианттары деп аталады.Эйнштейннің салыстырмалылық принципі және жарық жылдамдығының тұрақтылығы принципі деп аталатын екі постулаты құрайды.Релятивистік механикадағы жылдамдықтарды қосудың формуласы.

Өзін-өзі тексеруге арналған сұрақтар

1. Инерция моменті, материалдық нүктенің инерция моменті.

2. Дененің, пішіні әртүрлі денелердің инерция моменті.

3. Штейнер теоремасы.

4. Импульс моменті, оның сақталу заңы.

5. Қатты дененің айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуін қорытып шығару.


Өзін-өзі тексеруге арналған тестілер

1. Өлшем бірлігі джоуль болып табылатын шамалар: A) Күш моменті. B) Дене импульсі. C) Ауырлық күшінің потенциалдық энергиясы. D) Қуат. E) Серпімділік күшінің потенциалдық энергиясы. F) Инерция моменті. G) Қозғалыстағы дененің кинетикалық энергиясы. H) Импульс моменті.



2. Оське қатысты айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеулері:

A) ; B) ; C) ; D) ;

E) ; F) ; G) ; H).

3. Кинетикалық энергия ұғымына енетін сипаттамалар: A) Қозғалыс пен өзара әсердiң әртүрлi формаларының әмбебаб (универсал) өлшемi; B) Дене координаталарының функциясы; C) Әртүрлі санақ жүйелерде бірдей емес; D) Дене қозғалысы жылдамдығының функциясы; E) Жүйе күйінің функциясы; F) Шамасы жағынан бiрлiк уақыт iшiнде жасалған жұмысқа тең; G) Дененің ішкі энергиясы; H) Денеге басқа денелер немесе өрiстер тарапынан болатын механикалық әсердiң өлшемi болып табылады.

4. Күш моментінің өлшем бірліктері:

A) Н·м; В) Па·с; C) Вт с; D) Н/м; E)Вт; F) кг; G); H) Н.

5. Скалярлық шамаға жататындары:A) Бұрыштық үдеу; B) Күш; C) Қуат; D) Бұрыштық жылдамдық; E) Кинетикалық энергия ; F) Күш моменті ; G) Импульс моменті; H) Инерция моменті.


Тапсырмалар

1

2

3

4

5

Дұрыс жауаптар

СЕG

ВDҒ

DEҒ

ACG

CEH

Серіппеге ілінген жүктің еркін механикалық тербелісінің дифференциалдық теңдеуі:


m·d2S/dt2 = -k·S. (1) .

мұндағы k/m = ω02 .



(1) қарапайым гармоникалық тербелістің дифференциалдық теңдеуі болып табылады. Оның шешімдері:
S = A sin(ω0t + φ0) және S = A cos(ω0t + φ0) (2)
A- тербеліс амплитудасы. ωt+φ0 тербеліс фазасы. Еркін өшетін тербелістің дифференциалдық теңдеуі:
.

Гармоникалық тербелістің графигі.


Еркін өшетін тербелістің графигі.

Толқын ұзындық: λ=υ·Т, жазық монохроматтық толқынның теңдеуі: S = A sin(ωt-кх).
Егер де сұйық сығылмайтын болған болса (яғни оның тығыздығы барлық жерде бірдей және өзгере алмайтын болса), онда S1 және S2 (8 сурет) қималарының арасындағы сұйық саны өзгеріссіз қала береді. Бұдан шығатыны, бір уақыт бірлігі ішінде S1 және S2 қималары арқылы өтетін сұйықтын көлемдері бірдей болулары керек:

S1v1=S2v2 .

Жоғарыда келтірілген пайымдауды S1 және S2 қималарының кез келген жұбына қолдануға болады. Демек, сығылмайтын сұйық үшін Sv шамасы тоқтың тура сол түтігінің кез келген қимасында бірдей болуы керек: .

Кез келген тоқтың ағын сызығының бойымен стационарлы ағымдағы сығылмайтын идеалды сұйықта мына шарт орындылады (Бернулли теңдеуі):

мұнда – динамикалық қысым; – нивелирлік қысым; p – статикалық қысым.

Идеалды сұйық, яғни үйкеліссіз сұйық, абстракция боп табылады. Барлық нақты сұйықтар мен газдарға көп не аз дәрежеде тұтқырлық немесе ішкі үйкеліс тән.

Әр түрлі жылдамдықпен бір-біріне параллелді қозғалушы сұйықтың екі көршілес қабатырының арасындағы үйкеліс күші Ньютонның тұтқырлы үйкеліс заңы бойында болады:



.


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет