Айман Аспадиярқызы



жүктеу 124.94 Kb.
Дата28.04.2016
өлшемі124.94 Kb.
: site -> supcourt.nsf -> 36b782079737d452c6256d89002456d9 -> 21bf8a770494a70b4625709b00318a48 -> $FILE
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Құрметтi «Заңгер» журналы! Менiң қолыма кездейсоқ «Қазақстан юстициясына – 80 жыл»
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Мүліктік емес өзіндік құқықтарды және іскерлік беделді қорғау туралы азаматтық істер бойынша сот практикасына шолу
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Қазақстан Республикасының заңдары Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактіні ратификациялау туралы
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Автокөлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру шарттарынан туындайтын даулар бойынша сот тәжірибесіне шолу
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Мен мәдениетiне де үлкен залал келтiредi
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Конституции рк – 10 лет
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Ювенальная юстиция
36b782079737d452c6256d89002456d9 -> Қазақстан республикасының 3АҢЫ Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күнін мерекелеуге байланысты рақымшылық жасау туралы
$FILE -> Сәуле Есмағамбетова, Заңгер тмд елдерінің арнаулы қызметтерінің қылмыспен күресудегі халықаралық ынтымақтастығы
$FILE -> Билердің сөзі-ақылдың көзі
Халықаралық құқық
Айман

Аспадиярқызы,

маңызды білім беретін

"Болашақ" институтының

азаматтық құқық және іс жүргізу кафедрасының аға оқытушысы



Шетелдерде акционерлік қоғамдар институты қалыптасуының тарихи аспектілері

Акционерлік қоғамдар қазіргі таңда шаруашылық қызметті жүргізудің тиімді ұйымдық-құқықтық нысандарының бірі. Акционерлік қоғамдар туралы шетелдік заңнаманың даму тенденциясын бақылай отырып, отандық акционерлік заңнаманы жетілдіруде бірыңғайландыру жөніндегі пікірлер айтылуда.Еуропалық тәжірибе акционерлік қоғамдар туралы шетелдік заңнаманың даму дәрежесі, қазақстандық акционерлік қоғамдардың тәжірибелік қызметінде ескерілуі , кез келген акционерлік қоғам өзінің бағалы қағаздарын халықаралық қаржы рынокторында айналыста болғандықтан қалайтындығымен түсіндіріледі. Ғылымда акционерлік қоғамдардың алғашқы үлгілері туралы біркелкі пікірлер жоқ. Бір ғалымдардың көзқарастары бойынша акционерлік қоғамдар Ежелгі Римдегі серіктестіктерден, келесілер қазіргі кезеңгі акционерлердің мәртебесіне ұқсас несие берушілердің мәртебелері бар мемлекеттік займның ортағасырлық жүйесінен туындаған деген ой білдіреді.

Тарихи талдау акционерлік саланың қалыптасуына келесі кезеңдердің ықпал еткендігін білдіреді:

1) акционерлік компаниялардың Ежелгі Рим уақытындағы алғышарты;

2) капиталистік кезең;

3) социалистік кезең.

Жалпы заңды тұлғаның шығу тегін, дамуын рим құқығынан аламыз. Сол тұрғыда корпоративтік құқықтық қатынастың дамуының негізгі тарихи кезеңдерін Ежелгі Рим тарихымен ұштастыра отырып қысқаша қарастырып өтейік.

Акционерлік компанияларға ауысудың ежелгі нысаны ретінде Ежелгі Римдегі мемлекеттік табыстарды жалға беру мақсатында және 3, 5 не 100 жылға бір немесе бірнеше тұлғалар арасында жасалатын locationes немесе venditiones деп аталатын шарт негізіндегі societates vectigalium publicorum. ды айтуға болады. Societates vectigalium publicorum тұлғалары мемлекет алдында шектелмеген мүліктік жауапкершілікте болып, алдын ала кепіл енгізуге міндетті болды. Мемлекетпен осындай шартқа отырушы тұлға не тұлғалар қызметтерін жүргізу үшін қажетті қаражаттарды қалыптастыру түріндегі серіктестікті құрып, публикандар болып аталды. Серіктестіктің құрамына толық жауапкершілікті артатын толық серіктестер (socii, socii argentarii) және салым шеңберінде жауапты болатын салымшылар (affines) кірді. Серіктестіктің басында бағынушы лауазымды тұлғалары және провинцияларында вице-директорлары (promagistri) бар директор (magister) тұрды.

Әйгілі орыс цивилисті Н. С. Суворов: "Рим әкімшілігі көтермелі операцияларды өздері жүзеге асырып, өзге мәмілелерді жеке кәсіпкерлерге берумен ерекшеленетін" дейді 1. Кейбір зерттеушілердің ой-пікірінше, публикандар серіктестігінің сипатты белгісі болып, азаматтық айналымға өз мүлігінің меншік иесі ретінде қатысуы болды2. Н.С. Суворов ежелгі римдік публикандар қызметі туралы келесі пікір білдіреді: "Әсіресе Рим мемлекетінің аумағы кеңейгеннен соң, ұлғайған провинциялардың операциялары үшін үлкен капиталдар қажет болды"3. Осы реттерде публикандарға аса жоғары талап қойыла бастады. Бірқатар қайнар көздерде публикандардың римдік серіктестігінде қатысу үлесі дербес сатылуға, айырбасталуға, сыйға тартылуға және мұраға қалдыруға жатты, яғни құқықтың дербес объектісі ретінде қарастырылғандығы айтылады. Сонымен қоса, сол уақыттарда серіктестік үлестерін сату жүргізілетін. Яки, қазіргі заманғы биржалық операцияларына тектес қатынастар сол заманда да орын алып, бұл қатынастың туындауы серіктестіктерді акционерлік қоғамдардың алғашқы үлгісі ретінде қарастыруына мүмкіндік береді. Бірақ, И.Т.Тарасов societates vectigalium publicorum қазіргі уақыттағы коммандиттік серіктестікке ұқсас және акционерлік қоғамға ешбір тақау еместігі жөнінде сөз етеді. Себебі, АҚ-лардың өзге ұйымдардан айырмашылығы ретінде акцияны шығару танылады, әлбетте, сол уақыттарда акцияның болмағандығы туралы білеміз4.

Осы жерде И.Т.Тарасовтың ежелгі римдік societates vectigalium publicorum'ды қазіргі таңдағы сенім серіктестіктестігінің негізі ретінде қарастыруға болатындығы туралы ой-пікіріне қосылуға болады. Серіктестік қызметіне толық серіктестердің міндетті қатысу қағидасын, бұл ұйымның толық серіктестер мен салымшылардан қалыптасатындығын ескере отырып, публикандар серіктестігін тарихтағы алғашқы акционерлік компаниялар деп мүлдем айта алмаймыз.

Ежелгі Римде корпоративтік қатынастың туындауына, қалыптасуына өзге де заңды тұлғалар әсер етті. Мәселен, Н.С.Суворов collegia қатарына публикандар серіктестігімен қоса, діни алқаларды, жерлеу, кәсіпшілер алқаларын және бағынушы қызметкерлер алқаларын жат-қызады5. И.П.Грешников болса, collegia- ны тек пірлер алқасымен шектейді 6 .

Жоғарыда аталған заңды тұлғалар тек жеке құқықтық сипатқа ие болды, сондықтан оларды қазіргі заманғы акционерлік компанияларға тән ету үшін, тек бір маңызды элемент жетіспеді. Ол акция. Акция арқылы жеке мүдде жалпыға айналушы еді. 1407 жылы бірінші акционерлік компания Генуэздік банк (banka di San Giordio) дүниеге келеді. Генуэздік банк алғашқыда 1345-ші жылықұрылды делінсе, өзге қайнар көздер бойынша 1371 жылы құрылды.

Банк алдындағы қатысушының міндеті үлесті төлеумен анықталды. Банкте табыстарына байланысты қатысушыларға проценттер төленді. Ұйымның қызметінің басында оны басқару келесідей жүзеге асырылды. Генуэздік мемлекеттің шенеунігі - прокуратордың лауазымы, банк несие берушілер бірлестігінің сайлаулы өкілі - протектордың лауазымымен ұштасады. Нәтижесінде сәйкесінше үлестерге ие сегіз прокуратор-протекторлардан сайланатын орган құрылды. Басқару органы ретінде, сондай-ақ, прокуратор мен протекторлармен тағайындалатын, аса көп үлес санына ие қатысушылар санынан 52 адамнан құрылатын кеңес танылды.

1569 жылғы жарғыға сәйкес қатысушылардың құқықтары кеңейеді. Басты басқару органы ретінде қатысушылар жиналысы танылып, кейін Генуэздік банктің үлгісі бойынша 1694 жылы Патерсонның Ағылшындық банкісі және Францияда Лауевтік банк құрылды. Жиналыс кворумы - 300 адам (1633 жылы жаңа кворум - 250 адам белгіленді), шешім 1/3 дауыспен қабылданатын болды .

Атқарушылық қызметті бір жылға сайланатын протекторлар кеңесі жүзеге асырады. Протекторларды әрқайсысы кем дегенде 25 үлеске ие 32 қатысушыдан қалыптасатын ерекше алқа сайлауға құқылы болды. Генуэздік банктің мысалында басқарудың үш буынды жүйесі пайда бола бастады: қатысушылар жиналысы, ерекше алқа, протекторлар кеңесі. Басқарудың осындай құрылымы тарихта алғашқы рет туындайды. Аса үлкен функциялар қатысушылар жиналысының қолында болып, ол банк қызметінің маңызды мәселелері бойынша шешімдер қабылдады. Ерекше алқаның құзыретіне протекторлар кеңесі мүшелерін сайлау мәселесі жатса, протекторлар кеңесі күнделікті қызметті басқаруды жүзеге асыратын алқалы атқарушы орган болды. Осындай нысанда банк ХVIII ғасырдың соңына дейін әрекет етіп, үлестері құндылығын жоғалтқаннан кейін өз қызметін тоқтатты.

ХVI ғасыр еуропалық мемлекеттер экономикасы үшін жаңа кезең. Бұл әлемдік сауда аумағының кеңейтілуімен және еуропалық капиталдың қолданысымен байланысты болды. Еуропаның экономикалық мүдделерін жүзеге асыру үшін жаңа ұйымдық нысан, капиталистік элементін қолдануға негізделген кәсіпкерлік бірлестіктің жаңа түрі қажет болды. Бұл нысан тарихи тұрғыдан отаршыл компаниялар болды, кейін жетілдіре келе, ХІХ ғасырда заң шығарушы мен жаңа құқықтық конструкция "акционерлік қоғам" қалыптасты.

Англия, Голландия және басқа да елдер ХVI- ХVII ғасырларда сауда жүргізу және отарларды игеруге өз мемлекеттерінен айрықша құқықтарға ие ірі отаршылды компанияларды құру жолымен жүрді. Ғасыр шеңберінде 60 тектес бірлестіктер құрылып, оның әйгілілері голландтық, ағылшындық және Француздық Ост-Индтік компаниялар болды.

ХVI ғасырдың соңы Голландияда өнеркәсіптің, сауда-саттықтың дамуымен, әсіресе жаңа су жолдары мен жаңа елдердің ашылғандығынан су айналым саласының қарқынды дамуымен сипатталады. Голландияға Бразилия, Үндістан, Африка мемлекеттерімен сауда қатынастарын құруға үміттенуші, кәсіпкерлікпен айналысуға ұмтылушы адамдар жинала бастайды.

Голландтық Ост-Индтік компания 1594 жылы құрылады. 1622 жылдан бастап компанияны басқаруда директорлар орталықты органының ролі артты. Жыл сайын есеп жүргізетін және өткізілген тексеріс бойынша өз қорытындыларын ұсынатын, құрамында екі қатысушысы бар ревизиялық орган құрылды. Компанияны басқарудың құрылымы екібуынды болды: қатысушылардың жалпы жиналысы, компания директоры. Өзге ұйымдармен салыстырғанда компанияның деңгейін көтеретін және голландтық саудагерлер үшін қызығушылық тудыратын фактор болып компания міндеттемелері бойынша қатысушылар жауапкершілігінің шектеулілігі танылды.

ХVІІ ғасырдың 30 жылдары Голландияда сансыз банкроттықтардың нәтижесінде көрініс тапқан акционерлік алыпсатарлық уақытша тоқтатылып, ХVІІІ ғасырдың басында қайта жаңғырды.

Англияда акционерлік компаниялар ХVІ ғасырдың соңында және ХVІІ ғасырдың басында пайда болып, алғашқыларының бірі болып сауда жүргізу мақсатында құрылған Ағылшындық Ост-Индтік компаниясы саналады. Ағылшындық Ост-Индтік компанияның құрылуына Англо-Гамбургтік сауда компаниясының құрылуы әсер етті.

Ю.В.Петровичева өзінің ғылыми еңбегінде Біріккен Корольдікте (Англияда) компанияларды құру және даму тарихи үш кезеңде өтті дейді, олар:

1. корпорациялардың корольдік грамотамен құрылу кезеңі,

2. парламент статутының құрылу кезеңі;

3. нормативтік тәртіппен жауапкершілікті шектеулі компанияларды инкорпорациялау кезеңі.7

Ағылшындық Ост-Индтік компанияның басты басқару органы қатысушылардың жалпы жиналысы болды. Жалпы жиналыс жылдық, сондай-ақ кезектен тыс жиналыстың өткізілуі де қарастырылып, ол комитетпен қатар, бас директорды сайлайды. Комитет мүшелері және бас директор бір жылға сайланады.

Англияда Ост-Индтік компаниямен қатар, Оңтүстік қоғам, Оңтүстік-Американдық компаниялар әрекет етті. Бұл ұйымдардың Ост-Индтік компаниядан өзгешіліктері болмағанымен, олар корпоративтік қызметтің қалыптасуына әсер етті. Тарихқа назар аударсақ, корпорациялар мен биржалық алыпсатарлықтың сол уақыттарда бірге жүретіндігін байқаймыз. Англиядағы өнеркәсіптік өндірістің дақпырты әр алуан жобаларды қаржыландыру үшін ақшалай қаражатты тарту мақсатында тұлғалардың кең шеңберіне акцияларын сататын компаниялардың пайда болуына әкелді. ХVІІІ ғасырда Англияда көптеген акционерлік компанияларды құру кезінде бағалы қағаздармен байланысты алыпсатарлық операциялар сансыз қулықтармен ұштасып, нәтижесінде күдікті жобаларға ақшалай қаражаттарын енгізген қатысушылардың арқасында тек компанияны құрушылар ғана табыстарға жетті. Сол тәріздес компаниялардың акцияларының құны бір сәтте жүз процентке көтерілетін және түсетін. Тұлғаларды әрқилы күдікті істерге тарту арқылы, акциямен алыпсатарлықты жүргізу кейін акционерлік компанияларға сенімсіздікті туғызды.

11 маусым 1720 жылы парламентпен "сабынды көпіріктер туралы" әйгілі Babble-Act заңы қабылданады. Бұл заңда мемлекеттің рұқсатынсыз корпоративтік құқықтарға иеленетін кәсіпорындарды жарамсыз ететін, жауапкершілігі шектеулі компанияны құруға тыйым салатын нормалар көрініс тапты. Әлбетте, бұл нормаларды бұзушылар саны көбейген соң, Оңтүстік мұхит компанияларының ұсынысы бойынша Babble-Act'тың маңыздылығын жоғарылататын scire facias деген атауымен бұйрық шығарылады. Бұйрық акционерлер, алыпсатарлар және құрылтайшылар арасында үрей тудырды. 1734 жылы акция және өзге бағалы қағаздармен алыпсатарлықты өткізуге тыйым салушы заң қабылданды. Babble-Act 1824 жылы күшін жоғалтып, ал бұл құрылтайшылықтың аса жайы-луына әкеліп, тек бір жылдың ішінде 101 690 000 фунт стерлинг соммасына акционерлік компаниялардың құрылуына ықпал етті.

Babble-Act'тан кейінгі кезеңде Англияда акционерлік қоғамдардың заңи негізі болмай, сол уақыт аралықтарында жеке компаниялар тек парламент не коронаның рұқсатымен құрылуға құқылы болды. 1856-1867 жылдары "Компаниялар туралы" заң, 1862 жылы Англиядағы акционерлік компаниялардың қызметін реттеуші арнаулы заң қабылданады. Бұл заңның жарық көруі Францияға да ықпалын тигізді. Себебі, дәл сол жылы Франция мен Англия арасында халықаралық шарт жасалып, оған сәйкес ағылшындық қоғамдар өз қызметтерін Францияда жүзеге асыруға мүмкіндік алды.

Голландияда корпорациялардың дамуы жоғары деңгейге жеткенде, Францияда енді ғана корпоративтік қызмет қолға алынды. Корпоративтік құрылым Францияда мемлекеттің қолында болып, оның үстемдік етуі, үнемі компанияларды қадағалауда ұстауы кәсіпкерліктің басқа мемлекеттерге қарағанда өзгеше дамуына әкелді.

Француздық компаниялар арнаулы үкіметтік актімен құрылып, мемлекеттің бастапқы кезеңнен қадағалауы компанияларға пәрменді саяси, қаржылық күш берді. Кейбір зерттеушілер компания қызметін заңи реттеу үкімет тарапынан тікелей қадағалау мен қамқоршылыққа айналды деп есептейді. Мәселен, әрбір компанияда мемлекеттік агенттің болуы, артықшылықты компания жалпы жиналысына тіптен корольдің қатысуы тәріздес жағдайлардың болуы кездесетін.

Франциядағы банктік акционерлік компаниялардың бірі Лауевтік банк 23 мамыр 1716 жылы Генуэздік банктің үлгісімен "Лау және К" фирмасы атауымен құрылды. Алғашқыда коммандиттік сипатқа ие болып, 4 желтоқсан 1718 жылы акционерлік компанияға айналды.

Акционерлік заңшығарушылықта аса ірі құбылыс ретінде 1807 жылы Францияның Сауда кодексін қабылдауы танылады. Кодекс жасырын (акционерлік) қоғамның және акциядағы коммандиттік серіктестіктің түсінігін енгізеді.

Code de Commerce акционерлік қоғамдарды заңдастырады. Онда акционерлік қоғамдар үшін құрылудың рұқсат етуші тәртібі қарастырылады. Кодекс қоғам атауы қатысушылар есімдерінен өзгешеленуін, оның қызмет ету пәні көрсетілуін анықтады. Сондай-ақ, Сауда кодексінде қатысушылардың шектеулі жауапкершілігі, жарғылық қорды қалыптастырушы акциялардың екі түрге (атаулы және ұсынбалы) бөлінетіндігі туралы ережелер көрініс табады. Бұл құжаттың басты өзгешелігі, ол акционерлік қоғамды алғашқы рет жария құқық емес, жеке құқықтың институты екендігін мойындайтындығында.

Наполеон уақытында 1852 жылы жылжымалы несиелендіруді жүзеге асырушы ағайынды Перейерлардың әйгілі акционерлік банкісі ашылады.

Зерттеушілер "компаниялар пайда болған және белсенді қызмет етіп жатқан кездерде, ешкім оларды ерекше ұйымдық-құқықтық нысан ретінде қарастырмады" деп пайымдайды. ХVІ ғасыр соңымен ХVІІ ғасыр басындағы бірде-бір әйгілі ғалымдар акционерлік қоғам тәріздес ерекше құқықтық конструкция туралы сөз қозғамайды. Сондықтан да, отаршылды компанияларды бастапқыда толық және сенім серіктестігінің, сондай-ақ өзге бірлестіктер нысандарының сипатына ие "квази-акционерлік қоғамдар" ретінде қарастыруға болады. Әлбетте, тек отаршылды компанияларға тән белгілер де оларды ерекше ұйымдық нысан ретінде қарастыруға мүмкін етпеді .

Дегенмен, кейін отаршылды компаниялар акционерлік қоғамдар болып танылғанымен, ХVІІІ ғасырға дейін оларда үлеске бөлінген тұрақты жарғылық қор болған емес. Шектеулі жауапкершілік болса, бұл белгі алғашқы рет Францияның отаршылды компанияларында пайда болды. Голландтық Ост-Индтік компания қатысушылардың шектеулі жауапкершілік қағидасы жөнінде бейхабар болды, бірақ ол іс жүзінде сақталатын. Англияда шектеулі жауапкершілік тек ХІХ ғасырда пайда болды. Отаршылды компанияларды басқару тәртібі, үнемі қазіргі заман акционерлік құқық қағидаларына сәйкес болмағандығын айтып кеткен жөн. Басты қатысушылар компанияны басқаруға қатысып, өзгелер тек соңғы есеппен танысуға құқылы болды. Ал барлығы болса, басқа мемлекеттен алып келген тауар түрінде толық не ішінара дивиденд алып тұрды. Алайда отаршылды компаниялар кейінірек акционерлік қоғамдардың ерекшелеуші белгісі болатын сипаттарға ие болды. Олардың ішінде - қатысушылардың анағұрлым саны болу мүмкіндігі, мүліктің акционерлерден оқшаулануы, және т. б. белгілер кездеседі. Сондықтан, серіктестіктердің өзге түрлерімен салыстырғанда отаршылды компаниялар таза капиталистік ұйымдық нысан.

Англия, Франция, Голландияда кәсіпкерлік қызмет қарқынды дамып, отаршылық жүйе дамығанда, Германия, Дания, Норвегияда енді ғана корпорациялар туындай бастайды. Олар корпоративтік саланың дамуына ешбір үлестерін қоспаса да, олардың атқарған қызметтері кейін басқа мемлекеттер үшін үлгі болады. Акционерлік қоғамдардың әрі қарай дамуы тарихтағы капиталистік кезеңнің басталуынан кейін мүмкін болды. Өндіруші күштердің өсуі, өнеркәсіптік төңкеріс және Еуропадағы буржуазия-лық саяси төңкерістер "толыққанды" акционерлік компаниялардың туындауына әкелді. Тауар өндіру, сақтандыру, несиелендіру саласындағы ірі мәселелерді шешу қажеттілігі акционерлік нысанды сол қызметтерді жүзеге асырудағы ең ыңғайлы ұйымдық нысан ретінде танытты. Көптеген авторлар акционерлік қоғамның туындауына әсер еткен бірден-бір фактор - өндірістің капиталистік әдісі деп мәлімдеді. Капиталистік экономикалық қатынастың туындауы-на ықпал етуші экономикалық табиғат акционерлік қоғам тәріздес ұйымдық-құқықтық нысанның пайда болуы мен дамуына әсер етті. Әйгілі орыс цивилисті М.И. Кулагин: "Еуропада ХІХ ғасырға дейін акционерлік қоғамдар әдеттегі тәртіп емес, ерекшелік болды. Әдеттегі емес капиталды концентрациялауды талап еткен тек өнеркәсіптік төңкеріс қана акционерлік қоғамдардың тез арада таратылуының әлді тездеткіші болды". Сол сәтте капиталдың екі түрі пайда болады: өнеркәсіптік (қызмет етуші) және ақшалай (қаржылы) капитал. М.И. Кулагин: "Капиталистік өндірісті жүзеге асыру үшін қызмет етуші капиталист натуралды нысандағы өндіріс құралына, меншік құқығына ие болуы керек" екендігін көрсетеді .

Әлемнің алдыңғы қатарлы мемлекеттеріндегі акционерлік қоғамдар туралы заңнаманың әрі қарай дамуы ХХ ғасырмен байланысты. Негізгі еуропалық мемлекеттер акционерлік қоғам қызметін жан-жақты реттейтін арнайы заңдарды даярлау жолымен жүрді. Мәселен, осындай заң Германияда 1937 жылы қабылданып, нацистік елде қабылданған заң Демократиялық Германияда 1965 жылға дейін әрекет етіп келді. Англияда арнайы заң 1948 жылы қабылданып, 1985 жылға дейін ағылшындық акционерлік қоғамдардың қызметін реттеді.

Акционерлік қатынастың туындауына біз тарихи экскурс жасау барысында, олардың өршуі не айналымнан күрт жоқ болып кету жағдайларымен кездестік. Әрине, бұған мемлекеттің экономикалық хал-ахуалы, мемлекеттік билік басында отырушылардың жеке бір көз-қарастары, жалпы пайда табу мақсатын көздеуші жеке тұлғалардың іс-қимылдары, биржалық алыпсатарлық және т.б. факторлар әсер етті.

Акционерлік қоғамдар қазіргі таңда шаруашылық қызметті жүргізудің тиімді ұйымдық-құқықтық нысандарының бірі. Акционерлік қоғамдар туралы шетелдік заңнаманың даму тенденциясын бақылай отырып, Еуропалық экономикалық қауымдастық аясында акционерлік заңнаманың жақындасу, бірыңғайландыру жөніндегі мәселелерді ойластыру жөн. Еуропалық тәжірибе, акционерлік қоғамдар туралы шетелдік заңнаманың даму дәрежесі қазақстандық акционерлік қоғамдардың тәжірибелік қызметінде ескерілуі жөн, себебі кез келген акционерлік қоғам өзінің бағалы қағаздарын халықаралық қаржы рынокторында айналыста бол-ғандығын қалайды.
-----------------------

1Пайдаланылған әдебиеттер:

Суворов Н.С. Об юридических лицах по римскому праву. -М.:“Статут”, 2000.С.205.



2 Функ Я.И., Михальченко В.А., Хвалей В.В. Акционерное общество: история и теория.-Минск: “Амалфея”, 1999. С.242.

3 Суворов Н.С. Жоғарыдағы еңбегі. С.206.

4 Тарасов И.Т. Учение об акционерных обществах. -М.:“Статут”, 2000. С.83.

5 Суворов Н.С.Жоғарыдағы еңбегі. С.198.

6 Грешников И.П. -Ч.1: Юридическое лицо в праве и законодательстве.-А.: Издательство “LEM”, 2001.С.11.

7 Петровичева ю.в. Правовое положение компании по английскому праву. Диссертация на соискание ученой степени кандидата юридических наук. -М., 2001. с.9.

8,9 Кулагин М.И. Государственно-монополистический капитализм и юридическое лицо. Избранные труды.-М.:“Статут”, 1997. с.48,49.



©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет