АҚпаратты шифрлеу әдісімен қОРҒау и.Ө. Махамбаева



Дата03.05.2016
өлшемі22.57 Kb.
АҚПАРАТТЫ ШИФРЛЕУ ӘДІСІМЕН ҚОРҒАУ

И.Ө.Махамбаева

Қорқыт Ата атындағы Қызылорда Мемлекеттік Университеті, Қызылорда қ.

e-mail: Indira_mah@mail.ru

Техниканың дамып күрделенуіне байланысты ақпаратты қорғау мен оған зиян келтіруші факторларда жоғары дәрежеде дамып келеді. Оған ақпарат мөлшерінің көбеюі, ЭЕМ электронды берілгендер базасының пайда болуы, компьютерлендіру көптеп септігін тигізуде. Қазіргі қоғамның компьютерлік техникасына байланысты ақпаратты қорғау, ақпараттық қауіпсіздік мәселелері өзекті мәселенің біріне айналып отыр.

Жалпылама компьютерлердіру және жаңа ақпараттық технологиялардың дамуы міндетті түрде бүкіл ақпаратты қорғау ғана емес сонымен қатар ақпараттық жүйенің мінездемелерінің бірі болуда. Бірінші дәрежелі роль атқаратын қорғаныс факторын жинақтауда ақпараттардың өңдеу жүйесінің барынша кеңейтілген класын көруге болады.

Ақпараттық жүйені қорғау - деп жүйенің қалыпты процессіне, оның функциялануына абайсызда немесе әдейі кедергі келтіруден, ақпаратты қорғау ұрлауға әрекет жасаудан және компоненттерін физикалық бүлдіруден қорғауды айтады. Басқаша айтқанда ақпараттық жүйеге жасалған қарсы әрекетке қарсы тұра алу мүмкіндігі.

Ақпараттық қорғаудың қауіп-қатері деп кедергі әсерінен бүлінуге соқтыру, бекітілмеген қолданулар және де тіпті басқарушы жүйенің, бағдарламалық және аппараттық амалдардың ақпараттық ресурстарының бұзылуын түсінуге болады.

Шифрлеу (ciphering, encryption) – белгілі-біp адамнан басқалар оқи алмайтындай етіліп ақпаратты математикалық, алгоритмдік (криптографиялық) түрлендіру әдісі. Қабылдаушы жақ бұл ақпаратты дұрыс оқу үшін оны кepi шифрлауы керек. Шифрлау бөлшекті (әрбір кезекті бөлшек тәуелсіз шифрланады) және ағынды (әрбір таңба біp-бipiнен тәуелсіз шифрланады) түрде жүргізілуі мүмкін.

Шифрлеу жазылып жатқан мәтін, оны ашық мәтін деп те атайды. Шифрленген мәтінмен алмасуы нәтижесінде болатын түрлену процесі. Дешифрлеу немесе шифрден шығару шифрлеуге қарама-қарсы процесс. Кілт негізінде шифрленген мәтін жазылып жатқан мәтінде түрленеді. Кілт мәтіндерінің кедергісіз шифрленуіне, дешифрленуіне қажетті ақпарат.



Ақпараттық қауіпсіздік режимін қалыптастыру кешендік мәселе болып табылады. Оны шешу үшін заңнамалық, ұйымдастырушылық, программалық, техникалық шараларды қолдану міндетті. Сондықтан ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған шифрлеу әдісін қолдансақ, ақпараттың сыртқа кетуін, оны ұрлауды, жоғалтуды, рұқсатсыз жоюды, өзгертуді, түрлендіруді, рұқсатсыз көшірмесін жасауды, алдын алуға болады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

  1. Степанов Е.А. «Информационная безопасность информации и защита информации». М. Инфра, 2001

  2. Гайкович В. Першин А. «Безопасность электронных банковских систем». М., «Единая Европа», 1993

3. В.Ф.Шангин “Информационная безопасность компьютерных систем и сетей” Москва ИД”ФОРУМ ” – ИНФРА –М, 2008
Каталог: sites -> default -> files -> publications
publications -> ТӘуелсіздік жылдарынан кейінгі сыр өҢірі мерзімді басылымдар: бағыт-бағдары мен бет-бейнесі
publications -> Қазақстан халқы Ассамблеясы” кафедрасының аға оқытушы ф.ғ. к. Есқараева Айгүл Дүйсенғалиқызы “абай жолы” эпопеясындағЫ Әйелдер бейнесі
publications -> О. Сүлейменов және қазақ кино өнері
publications -> Абай мен Пушкин шығармалары
publications -> Темірбек жүргеновтің Өмірі мен қызметі (Қазақстан мұрағат құжаттары негізінде) Оразбақов Айтжан Жұмабайұлы
publications -> «Мәңгілік ел – ұлттық идеясының қазақ әдебиетінде көркемдік көрініс табу дәстүрі мен инновациялық жаңашылдық мәселелері» атты Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары
publications -> Қазақ стиль типологиясының Қалыптасуы қорқыт ата атындағы Қму доценті А. Е. Айтбаева
publications -> Ш.Құдайбердіұлы және М.Әуезов шығармашылығындағы тұтастық Нұрланова Әсем Нұрланқызы
publications -> Абай танымындағы сопылық
publications -> Қазақ әдебиетінің халықаралық байланыстары


Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет