Аскаров Ч. Айылдын сонун кечтери: Ырлар



жүктеу 1.51 Mb.
бет6/7
Дата01.04.2016
өлшемі1.51 Mb.
1   2   3   4   5   6   7
: uploads
uploads -> Қазақстан республикасы төтенше жағдайлар министрлігі көкшетау техникалық институты
uploads -> Қазақ тіліндегі ресми іс-қағаздары Басқару, ұйымдастыру, өкім шығару қызметіне қатысты құжаттар
uploads -> А. С. Макаренконың өмірі мен педагогикалық қызметі
uploads -> Ян Амос Коменскийдің педагогикалық қызметі мен теориясы. (1592-1670жж)
uploads -> Приложение к части а1
uploads -> Рабочий проект
uploads -> Кирилл Куренда: двухлетний вундеркинд Не иначе как вундеркиндом можно назвать Кирилла Куренда из крымского села Владиславовки. В свои два с половиной года он уже знает все буквы алфавита умеет считать и освоил азы компьютерной грамотности

КЕЛГЕН ЖОКСУН
Келген жоксуң, келген жоксуң жалжалым,

Жадап бүттүм карай берип жан жагым.

Минтет ко деп сенден күткөн эмесмин.

Көңүлүм да көктөгү айдай жапжарым.


Келген жоксук, келген жоксуң-ардагым

Чын сүйүүмдү сага келген арнагым.

Мен турмушта кайгырбаган мынчалык,

Түшүн жаным, түшүн өзүң ар жагын.



МАХАБАТ ТЫРС-ТЫРС ЧЕРТСИН ТЕРЕЗЕСИН
Гүл тердик тоого чыгып түркүн-түркүн,

Жаңырат, таза абада сенин күлкүң.

Күлкүңө коргошундай көлкүп турам,

Тургансып түгөл болуп дүйнө – мүлкүм.


Баарынан көңүл бурбай гүл тересиң,

Карекке батып турат бул элесиң.

Гүлүңдөй бажырайып карап койчу,

Махабат тырс-тырс чертсин терезесин.



МЕН АШЫК БОЛГОН КӨЗҮНДӨ
Күн тийген тигил тескейден,

Корумдуу таштар караят.

Күнчөлүк жерге карабай,

Күлүктү минип мен барсам,

Кукүшүм мени карабайт.
Ай тийген тигил чокунун.

Арчалуу бети караят.

Арманым ичте бук болуп.

Аргымак минип мен барсам,

Алтыным мени карабайт.
Мээнетим жанып эмгекте,

Медалды төшкө тагынып,

Мейли эми болбос деп барсам,

Мен ашык болгон көзүңдө,

Махабат турду жагылып.

БОЛБОСТУР
Алыстап туруп албай келчи жакын,

Жел аргы тоо тараптан сокту салкын.

Бардыгын сезбейсиң да тунжурайсың,

Сен минтип кыйнабачы мени алтын.


Экөөбүз бирге турган ушул бактын,

Аралап арасынан бир гүл таптым.

Өзүңдөй апакай ак гүлүм менен,

Кайталап карегиңди карап жаттым.

Эркем ай, бир өзүңө жеткен болсом,

Болбостур андан өткөн менин бактым.



ТУРАМ КАНЫП
Бүткөн бой кубанычтын демин сезип,

Жемиштей болгон турам төгүлгөнү.

Экөөбүз эзилишип бирге турсак,

Көкөлөйт махабаттын көгүчкөнү.


Дал ошол көгүчкөндүн канаттары,

Ай болуп жарык чачат жүрөгүмө.

Бетиңден өөп койсом кагып койбой,

Шыңкылдап кылыктанып күлөсүң ээ.


Ал күлкүң мөл булактай шыңгыр этет,

Бүтүндөй жан дүйнөмө бүлүк салып.

Сен бүгүн арбап алган сыйкыр күчсүң,

Эркем ай, лаззатыңа турам канып.



КОШУНА КЫЗ
Жүзүмдөй жүзүң жылуу кошуна кыз.

Жүз күндөй жакын жашап кошунабыз.

Жалтактап уялуунун чеги бүтпөй,

Жүздөшсөк сүйлөшө албай корунабыз.


Жолукпас жерден кээде жолугабыз,

Жер карап анда деле корунабыз.

Баспа деп агаң мени кагып койгон.

Жанаша жашасак да жолум алыс.


Көчөдө бирге бассак жарашабыз,

Кош шамдай көргөндөрдү каратабыз.

Анда да сырыбызды ачык айтпай,

Алдыртан каректерден карашабыз.


Кой болду, жетти, бүттү кошуна кыз,

Көп минтсек кайгы тартып жошулабыз.

Ачык айт, сезим менен ойнобойлу,

Бактылуу болуп качан кошулабыз?..



Билбейсиң
Жазда ачылып, жыпар чачкан гүлдөйсүң,

Жарпым жазып, бир жаркылдап күлбөйсүң.

Сенден ашкан сулуу жоктой дүйнөдө,

Санаа тартып саргайганым билбейсиң.


Жаштык жалын, жаштык кымбат кез дейсиң,

Айлар өтөт, жылдар өтөт тез дейсиң.

Мен өзүңө ааламда жок сүйүүнү,

Арнап жүрсөм. арнаганым сезбейсиң.


Сен деп жүрсөм, сен көзүңө илбейсиң,

Бой көтөрүп, көңүлүмдү кирдейсиң.

Сен сүйбөсөң Алыкулдай жапжалгыз,

Жашап жүрүп өтөрүмдү билбейсиң.



Жарыма
Жароокер жанга жагым жоруктарың,

Жан эркем жакшы болгон жолукканың.

Турмушта боло берет өйдө-төмөн,

Көңүлдү жөнсүз жерден орутпагын.


Сен деймин аппак шоола, аппак таңым,

Сен үчүн сүйүүм ысык, сүйүүм жалын.

Жанымда сен болбосоң, сен жүрбөсөң,

Тата албайм бул жашоонун таттуу даамын.


Сен десем канат кагат жазган ырым,

Көөдөндөн агылгансыйт башкача агым.

Өзүңө Арзыматтай акын болбой,

Элиме жетсе экен дейм жазгандарым.



Жатат толкун терметип
Жетсек десек көздөн учат аркы өйүз,

Бир кайыкта баратабыз экөөбүз.

Күн бузулуп, шамаал күчөп баратат,

Билбейм качан аркы өйүзгө өтөбүз?..


Соккон шамаал кетсе кана бат кетип,

Кучактайсың улам, улам селт этип.

Коркпо жаным, өркөчтөнгөн толкундар,

Куттукташып жатат бизди терметип...



Эсти оодарып албырат
Айтчы жаным мынча неге түгөлдүң?

Сен төгүлсөң мен да келет төгүлгүм.

Кучагымда эркелесең баладай,

Бал каймагын тарткансыймын өмүрдүн.


Ах, ушул кез, ах, ушул саат, эх, кандай!

Чолпон жылдыз бизге гана жангандай.

Эки бетиң эсти оодарып албырат,

Алча үзүлүп кудум каны тамгандай.



Таап алгын
Кабылсам да бороонуна кайгынын,

Сен айрылсаң, мен да сенден айрылдым.

Эстегенге кыялыңды жагымдуу,

Келбей кетет бир өзүңдөн айрылгым.

Анткен менен унуткарсам экен деп,

Сүрөтүңдү бырча-бырча айрыдым.


Айрыдым да карап турдум сүрөттү,

Чаңда жатса бүткөн боюм дүр этти.

Ушунчалык көңүлүмдү суутуп,

Ушунчалык муздаттыңбы жүрөктү.

Мени ойлобо, мен да сени ойлобойм,

Таарыныч жок, таап алгын бөлөктү.



Качан жетем
Болгон менен канча майрам, канча той,

Махабатка кабылбагам, болбой ой.

Антсе дагы күлгүн кездин күндөрү,

Унутулгус айтып бүткүс жомоктой.

Кылыктанып кыналышкан кыздарды,

Жүргөнүм ай бой көтөрүп жолотпой.


...Көктө эмес жүрөгүмдө ай жанып,

Калдым сага биротоло байланып.

Бой көтөрбөй кайра сага жалбарам,

Гүлүн тапкан көпөлөктөй айланып.

Качан жетип кармаар экем колуңду,

Кайсы күнү көңүл тынчыйт жайланып?!..



Аял жөнүндө
Аял сүйдүм, жалындадым, өрттөндүм,

Жандай сүйүп, жакшылыгын көп көрдүм.

Бирок анын кайгы муңу көп экен,

Далай жолу аны баштан өткөрдүм.


Аял сүйдүм, илебине малынып,

Жандай басып, жалбарынып жалынып.

Бирок кээде көңүл калуу көп экен,

Болбос жерден «сен», «мен», дешип таарынып.


Аял сүйдүм, сугум артып көркүнө,

Кылыктанып мени салды өртүнө

Бирок анын ал өртүнө чыдармын,

Эгер мендей сүйгөн болсо төгүлө.


Аял сүйгүн, сүйүү, жаштык бар чакта,

Чыңдап сүйгүн чарпылбагын ар жакка.

Сүйүү баркын биле албаган аялга,

Өптүрбө да, асти колуң карматпа.



Сагынтпа мени
Шаркырап аккан суу жээгин бойлоп,

Жүрчү элек бирге суу чачып ойноп.

Отурам жалгыз өзөнгө келип,

Өткөндүн баарын кайрадан ойлоп...


...Көзүңө көзүм чагылып турчу,

Денеңе денем жагылып турчу.

Жүрөккө жүрөк жанашып турса,

Жүрөктөн сүйүү агылып турчу.

Жылдыздар көктөн карашар эле,

Көркүңө көркүм жарашар эле.

Суу жээктей басып сырдашып алсак,

Кусалык бизден тарашар эле...


Алыстап калып бир жылдай жаным,

Биле албай койдум кеткен жак жагың.

Үмүтүм үзбөй жүргөнүм менен,

Көңүлдө кайгы каймактай калың.


Санаадан санаа уланат эми,

Эстесем жашым куланат эми.

Кабарың айтып көрүнсөң боло,

Саргайтпай мени, сагынтпай мени.



Кат
Сүйөм дедиң, сүйүү ырын арнадым,

Бирок сенден эч бир жооп албадым.

Канча жолу жолугушуп жүрсөм да,

Кыялыңды түшүнө албай чарчадым.


Чарчадым да, колго калем кармадым,

Ойлой-ойлой бир оюмдан танбадым!

Жаздым анан бадырайтып катыма,

Сүйүү менде жанбай өчүп калганын.



Жаным
Кылгырып турса көздөрүң жаным,

Удургуп агат жүрөктөн каным.

Жүрөктү бекер оорута бербей,

Тып баса турган болсоңчу дарым.

Ай нуру сымал аппаксың жаным,

Суктантып турсаң жүрөктө жалын.

Сумсайып койсоң жанаша албай,

Сырыңды билбей көңүлүм жарым.


Канткенде сага жагамын жаным,

Жанымда жүрсөң ачылар багым.

Көңүлүң болсо билдирчи деги,

Сүйүүмдү арнап берейин баарын.



Секет
Агай деп айткан сөзүңдөн секет,

Кылгырып турган күзөңдөн секет.

Кылактай басып алдыман чыксаң,

Жүрөгүм туйлап элжиреп кетет.


Алтынга сени жууганбы секет,

Ай пери апа тууганбы секет.

Көзүңө көзүм чагыла түшсө,

Көздөрүм менин жалтанып кетет.


Булактай назик үнүңдөн секет,

Созулуп жаткан түнүңдөн секет.

Жанашып өтсөң, жай албай жаным,

Бүтүндөй денем чымырап кетет.


Эриниң бышкан алчадай секет,

Жообуңду берчи калчабай секет.

Сүйүүңдү арнап эртерээк баскын,

Эмесе жүрөк өрттөнүп кетет.



Сулууга
Жолуксам дейм кышта эмес, жаз күндө,

Жолуксам дейм, жалын жаштык, жаш күндө.

Сөзгө турам, кереги жок башканын,

Аары эмесмин көнө берчү ар гүлгө.


Жолуксам дейм, жайда эмес күз күндү,

Таарынышпай көңүлүбүз түз күндө.

Жытын чачсын, буркурасын баары бир,

Жытың сенин теңештирбейм жүз гүлгө.


Аным чындык сен деп согот жүрөгүм,

Аны сезгин, аны билгин чүрөгүм,

Тагдыр айдап аалам кезип кетсем да,

Бир кайрылып сенде болор түнөгүм.



Сагындым сени
Сагындым сени, жазында жамгыр күткөндөй,

Убакыт өтпөйт арадан кылым өткөндөй.

Көңүлүм чөгүп, салыңкы абдан кабагым,

Кайгынын калың булуту каптап кеткендей.


Сагындым сени, жалбырак сымал күздөгү,

Карегим талып, карааның канча издеди.

Чыгамын тоого, жытыңды тоодон тапсам деп,

Биз жүргөн жерде калбаптыр такыр из деги.


Сагындым сени, сагыныч күчөйт нөшөрлөп,

Күтөмүн сени автобус келсе түшөр деп.

Айла жок кантем, почтодон салдым катымды.

Сары ооруу кылган сагыныч үнүм жетер деп.



Сонун
Ак марап сындуу басканың сонун,

Ай сымал уктап жатканың сонун.

Апакай денең азгыра берет,

Аяймын сени тийгизбей колум.


Астейдил назик күлгөнүң сонун,

Ак куудай элпек жүргөнүң сонун.

Ай айлап жатып, айлыңа барып,

Акырын сага жайсамбы торум.


Ак булут сымал жүзүң да сонун,

Айжамал кыздын жүзүнөн сонун.

Аңкыган жытың мас кылып барат,

Ашыкмын десем болобу жообуң?..


Апакай аппак болгонуң сонун,

Ак пахта мисал колдоруң сонун.

Алыстап менден кетпечи жаным,

Алдыга койгон ойлорум сонун!



Ойнойлучу кар чачып
Кышкы аяз, Күн ачык,

Аалам көркөм жарашык.

Лыжа менен жаш балдар,

Бара жатат кырды ашып.

Барпайышат арчалар,

Ай далаага көрк ачып.

Оо жароокер телмирбе,

Ойнойлучу кар чачып!



Өзүң дейт
Ак куулар учушту аптапта,

Багытын алышып сен жакка.

Сени ойлоп үмүттүү жол карайм,

Каерде жүрөсүң бул тапта?..


Булуттар булутка кошулуп,

Жол тартат кебездей созулуп.

Жеткирет өзүңө кыялым,

Булуттан эртерээк озунуп.


Эңсөөнүн толкуну удургуп,

Көңүлүм ачылбайт утур сууп.

Кол жеткиз алыстан көрүнүп,

Түштө да жүрөмүн сени кууп.


Жадырап жаз гүлүн тагынып,

Жетсем дейм суу сымал агылып.

Өзүң дейт өзгөрбөс махабат,

Жүрөктө шам болуп жагылып.



Буруп коем көз кырын
Кайдан бүттү көптөн бери кыял бу:

Кыздар көрсөм карап калам кыялдуу.

Бир сулууга кызыкканым айтпагын,

Мени өзүнө арбап алган сыяктуу.


Кош канаттай эки кашы терилген,

Көрбөгөнмүн мындай сулуу келинден.

Жомоктогу периштедей. мүчөсү,

Булактагы ак маралдай керилген.


Бах, деп ийип карап калдым тамашаңа.

Ал уялып кетип калбай жазгана:

«Кой абышка көп караба» дегенде,

Көөдөнүмдөн кеткенсиди жаш тама.


Куруп кетти, өчүп кетти ындыным,

Азыр сага айтайынчы чындыгын:

Сулуу көрсөм суктануунун ордуна,

Башка жакка буруп коем көз кырын.



Күттүм сени
Күттүм сени, күттүм сени көп күттүм,

Мен ишенип «келет» деген үмүттүн.

Мен өзүңдү башкаларга теңебей,

Айткан сөзгө бек турат деп жүрүпмүн.


Күттүм сени, кышта мени үшүттүң,

Мени салып жалынына күйүттүн.

Жаңы гана сүйүү оту жанарда,

Мени алдабайт деген ойдо жүрүпмүн.


Сен алдадың, сен келбедиң таң атты,

Сүйүү менен ойногонуң жарайтпы?!.

Ошондогу келбей койгон бир күнүң,

Миң бир күнгө тете болуп картайтты.



Кучагым жылып жатканга
Болбостон тоого жүрчү деп,

Акыры сени азгырдым.

Жаңы эле жетсек чокуга,

Төккөнүн ай кара жамгырдын.


Жеткенче далдаа аскага,

Суу болуп турдуң дирилдеп.

Кучакка өзүң куладың,

«Ичикий үшүп кеттим» – деп.


Дүрсүлдөп согуп жүрөктөр,

Жылуулук тарайт денеге.

Кургабай үстүм турса да,

Жалындайм билбейи эмнеге?..


Басылса экен жамгыр деп,

Карайсың улам асманга.

Басылба, жамгыр деп тилейм,

Кучагым жылып жатканга.



Айсулуу
Жайында чыккан ай сулуу,

Жайлоодо жүргөн тай сулуу.

Жайымды сурап билбедиң,

Жанымда жүрүп Айсулуу.


Булактан чыккан суу жылуу,

Бурулдап чыккан буу жылуу.

Бурулуп карап койсо деп,

Буулугуп жүрөм Айсулуу.


Кышында жааган кар сулуу,

Кадырды билген жар сулуу.

Канчабыз ээрчип жүрсөк да,

Сен сүйгөн жигит бактылуу.



Жеңе
Көлөкө жерден чыкпайсың жеңе,

Созулуп жатып уктайсың жеңе.

Сырдашкым келип, сырдашсам десем,

Сыртыңды салып укпайсың жеңе.


Келин да болсоң кыздайсың жеңе,

Кыргыздын салтын бузбайсың жеңе.

Эриңден башка тийишсе бирөө,

Эки сөз менен туздайсың жеңе.


Кол кабыш кылып чыкпаймын жеңе,

Тамагың ичсем мактаймын жеңе.

Алганым менин өзүңдөй болсо,

Кызганбай тыптынч уктаймын жеңе.


КЕЗДЕШПЕЙБИЗ
Кездешпейбиз биз эми кездешпейбиз,

Ээн калгансыйт карасам үйүң тарап.

Кантип эркем башкага кетип калдың,

Ойлогондо жүрөгүм кетет канап.


Ооба чындык экөөбүз кездешпейбиз,

Эзилишип өтпөйбүз сүйүү жолду.

Эстеликке арнаган сүрөтүмдү,

Көргөнүңдө мени эстеп койсоң болду.



ШҮҮДҮРҮМДӨГҮ ой
Таңкы жел чөптү сылады,

Лепилдеп жолун улады.

Мончоктой тунук шүүдүрүм,

Тып этип жерге кулады.


Ойлосом ошол тамчыны,

Көз жашка окшойт ал чыны.

Эстедим эрксиз эми мен,

Таарынтып кетип калчыны.


Бул чындык эрте көктөмдө,

Шүүдүрүм түшөт чөптөргө.

Көрбөсөм экен көз жашың,

Кечиргин жаным өткөнгө!..




ИЧПЕИТ ДЕБЕ

Ичпейт дебе, ичем конок келгенде,

Колум ачык мындай кезде бергенге.

Жазындагы ак нөшөрдөй төгүлөм,

Досторумдун жарык жүзүн көргөндө.
Мейли мага эрте келсе кеч келсе,

Аянбасмын мен алардан эч нерсе.

Шарап эмес оозго алып татпасмын,

Ичим сүйбөс бирөө мага бал берсе.


Ичпейт дебе, ичпейт дебе курбулар,

Ичүүнүн да жакшы, жаман жагы бар.

Биз ичели шарты келген учурда,

Башкадан да ушул кургур табылар.



УШУЛ ЖОЛДО
Ушул жолдо узак-узак түнөгүм,

Узак бойдон жүрсө экен деп жүрөмүн

Бирок билбейм, кырсык чыкса алдыман,

Эски жиптей шарт үзүлөр тилегим.


Ушул жолдо билбейм канча басамын,

Тынч өмүрдө келет улам жашагым.

Абийир сактап, чынчыл болдум, түз жүрдүм,

Адам сүйбөс жаман жактан тазамын.

Ушул жолдо канча басам ким билет,

Мүмкүн шыр жол, мүмкүн ашуу кезигет.

Кыроо баскан карылыгың курусун,

Уйкудагы ак аюуудай сезилет.




ТҮНДӨ
Түн эле. Эки караан турду көпкө,

Жел жүрдү, кыймыл кирип жашыл чөпкө.

Жылдыздар чагылышкан шакек сымал,

Жылт-жулт деп жыбырашып жанат көктө.


Кыз экен мөлтүрөгөн тунук булак,

Карекке ак куу сымал чөгүп турат.

Жигити кучагына аскадагы,

Кийиктей түшкүсү бар дароо кулап.


Уялып жерди тиктеп кыз күлүңдөйт,

Сүйөрү, же сүйбөсү эч, билинбейт.

Уландын сүрдөнгөнү ушунчалык,

Сүйлөсө буулгансып үн дирилдейт.


Таң жакын. Ачык асман кудум күзгү,

Ай көктө. Көктөн тиктейт, талаа түздү.

Көлөкө экөө эмес, бирөө болуп,

Бирикти. Жел да сокпой тынчый түштү.




КОҢШУМ БАР
Коңшум бар бири чабан, бири койчу,

Биринин аты Курман, бири Тойчу.

Чабаны сый көрсөтсө бапыраңдап,

Тойчу да сыйкор болуп коюн сойчу.


Экөөбү бир-бирине эриш аркак,

Экөөнүн Ата-Журтка тилеги аппак.

Мелдеште алга озуп чыксак дешип,

Экөөндө жана берет бийик максат.


Койлордун эгизи көп, семиз баары,

Жайытка алып чыгат таң атары.

Чор баскан эмгекчилдик колдоруна,

Байырлап алышкандай бакыт дагы.


Бир эмес көп жыл бою төлдөн ашып,

Өлтүрбөй козуларын бөлгөнү анык.

Мына эми ак эмгектер текке кетпей,

Жүрүшөт ар жыл сайын сыйлык алып.


Коңшум бар бири чабан, бири койчу,

Биринин аты Курман, бири Тойчу.

Чабаны сый көрсөтсө бапыраңдап,

Тойчу да сыйкор болуп коюн сойчу.




СУУ
Адамзатка эмне кымбат, асыл баа?..

Дээрсиң курбум: «Эң кымбаты жер, аба».

Аның чындык, бирок андан кем эмес,

Таңдай катып, чаңкоо күчөп турганда –

Бул жашоонун жүргөн каны, жүрөгү,

Суу – бул жашоо, суу – бул жашоо мүрөгү.


Адамзатка эмне кымбат, асыл баа?..

Дээрсиң курбум: «Эң кымбаты күн гана».

Аның чындык, бирок зарыл эң керек,

Чай даярдап таттуу тамак жасарда.

Адамзаттын эч бөксөрбөй кумары,

Суу – бул өмүр, суу – бул жашоо булагы.


Ал гана эмес, суу дейт бардык жаныбар,

Суу дейт талаа, суу дейт эгин, суу дейт тал.

Жашообузга эң бир кымбат болгон соң,

Сууну барктап, сууну ошончо сыйлап ал.

Эй адамзат! Суу тилегин актайлы,

Эч булгабай тазалыгын сактайлы!




ТАҢКЫ ЖЕЛ
Жан жагымдан салкын жел ойноп,

Көңүл сергип, куунап жыргадым.

Көптөн бери жүргөн мен ойлоп,

Көөдөнүмдө толот ырларым.


Рахатын желдин сезбепмин,

Кубат берген күлгүн жашыма.

Эх, таңкы жел! Бирге кетмекмин,

Кошуп алсаң мени жаныңа!..



БУЛАК БАР
Терезесин ачсам үйүмдүн,

Тоонун көрөм көркү ачылган.

Жыпар жыты аңкып гүлүңдүн,

Сылап өтөт жели чачымдан.


Чыксамбы деп ойлор азгырып,

Көптөн бери тоого болдум зар.

Күн ысыса мээни сызгырып,

Тосуп алар тунук булак бар.



КАРТАЙБАСын
Мезгил эле көңүл куунак, көңүл шат,

Жарашчу эле көл жээгинде куушсак.

Жаштык өзү ылдам экен поездден,

Бир жылт этип сезбей калдым дурустап.


Таттуу эле, ширин эле ушул чак,

Жыргал эле кош кайыңдай турушсак.

Жаштык өзү ылдам экен тулпардан,

Өтүп кетти байлайм десем дурустап.


Ооба өттү, жаркын күнүм, жыл айым,

Көп кейибей карылыкка жылайын.

Жылдар өтүп, жаңылыктар ачылып,

Жаңы муун картайбасын ылайым!



ЖАЛКООГО
Айылымда жалкоо бар,

Жумуш десе баспаган.

Үйдө жатат ийрилип,

Ичери жок ачкадан.

Мага келип бергин дейт,

Сага барып бергин дейт.

Иштесеңчи десек биз,

Жерди тиктеп кебелбейт.


Үстүндөгү кийими,

Үйрүп алар жери жок.

Эмне кылат кышында,

Өгүздөй калың тери жок.


Ай, ай жалкоо, ай жалкоо,

Уялсаңчы азыраак.

Теңтуштарың айткандай,

Бетиң качан кызарат.



Менин байлыгым
Сен сурасаң айтайын,

Байлыгымды калтырбай.

Калемим бар, ырым бар,

Сактап жүргөн алтындай.


Китебим бар текчеде,

Кээ бир адам таппаган.

Окуйм акын ырларын,

Ак шумкардай таптаган.


Столум бар олчойгон,

Отургучум жанында.

Качан көрсөң дапдаяр,

Жазуу жазар маалында.


Светильник койгонмун,

Эсептешпейт түн менен.

Чык-чык этет саатым,

Бир жагымдуу үн менен.


Мына ушундай байлыгым,

Короо толо коюм жок.

Болду жетет байлыгым

Башкасына оюм жок.



БҮРКҮТ БУЛУТ
Күн жаабай, көпкө булут айланчыктап,

Баратты куйрук улай тоону ыктап.

Бир бөлүк так төбөмдө тегеренет,

Бул неси? Кала көр ай, кудай сактап.


Калдаят канат жайган бүркүткө окшоп,

Чын эле тумшугу бар көзү тосток.

«Эй булут жаабайсыңбы?» десем айтат:

Элдер бар сууга жетпей жүргөн боздоп.


Барайын учкан бойдон аалам кесип,

Булуттун керектигин калсын сезип.

Суу болбой, эгин өспөй, эл кыйналса,

Менин да жүрөгүмдү турат эзип.


«Кетейин» – дей берген соң бүркүт-булут,

«Жакшы бар, кош, кошкун» – дейм колум сунуп.

Мен менен ыйлап жатып коштоштубу,

Төгүлдү көктөн жамгыр суусу тунук.


Шашылбай жап-жай гана асман менен,

Алдынан тоолор тосуп жаткан менен.

Алыстап сапар алып бара жатты,

Ыйладым жатып алып жүзтөмөмөн.


Атамдын мага айткан ал жомогу,

Билбедим төгүнбү, же чын болобу.

«Ааламда мындай жер жок» – дегенсишип,

Булуттар каптап алды тоолоруму.


Бир бөлүк атам айткан бүркүткө окшоп,

Үстүмдө. Тумщугу бар көзү тосток.

«Эй, булут! Кайда?.. Кайда?.. дегенимде,

Жаңырат тоолор тоого үнүм коштоп.


«Барбаймын эч бир жакка, тоолор түнөк,

Жыргаймын Манас жүргөн тоого түнөп.

Алатоо көрккө келип, гүлгө оронуп,

Эл, жердин жаңырганын көргүм келет!

Бекерден мени кет деп кубалаба»,

Дегенсип бүркүт-булут тегеренет.




ДЫЙКАН ИНИМ
Жөө жалаңда менден мыкты басаган,

Ар бир ишти ойдогудай жасаган.

Ак эмгектен үзүр таап, бакыт таап,

Аз өмүрдү таттуу кылып жашаган.


Чым дебестен талаа ишине кайнаган,

Суу сугарып, туктун башын байлаган.

Бүгүнкүнү эртеңкиге калтырбай,

Бүткөн ишке күндөй күлүп жайнаган.


Туурук-туурук, туурук дешет колдору,

Ойлоп койбойт аны дыйкан болгону.

Ага кымбат элде болуп токчулук,

Күздө эгинге кампалардын толгону.


Дыйкан иним качан көрсөм ушундай,

Ишке дилгир Шодокондун кушундай.

Мен өзүмдү бир башкача сеземин,

Бир аз мезгил жүрүп калсам кошулбай.



ЖАМГЫР ЖААДЫ
Жамгыр жаады, жаап-жаап басылды,

Булут тарап, көк шаңкайып ачылды.

Жер бозоруп, көптөн күткөн бул жамгыр,

Дыйкандарга ырыс болуп чачылды.


Кубанды аба, кубанганын айтпа анын,

Карайт улам киргил суунун акканын.

Мээнет кайтып, кызыл кырман толсо дейт,

Ойлойт анан эртеңкинин ак нанын.

Жумшабай өнөктөрүн, балдарын,

Карап чыкты күздүктөрдүн бүт баарын.

Көрүп турат куюп өткөн жамгырдан,

Дүр дей түшүп, сууга канып жатканын.


Жамгыр жаады, жаап-жаап басылды,

Булут тарап, көк шаңкайып ачылды.

Ай карап тур, сүйүнчүсүн алам деп,

Атка минип балдарына шашылды.



АБДАН КЕЙИЙМ
Кейибейм өмүрүмдүн өткөнүнө,

Кейибейм көңүлүмдүн чөккөнүнө.

Кейиймин колдон келер иш бүтүрбөй,

Өмүрүм бекер өтүп кеткенине.


Кейибейм атаң дегин, башка дегин,

Кейибейм чыкпады деп тиккен эгин.

Кейиймин, абдан кейийм калемимден,

Ырдалбай калып калса ырым менин.



МЕН АЙЫЛДАН АЛЫС КЕТПЕЙТ ОКШОЙМУН
Шаардан кетпей жүргөнүмө көп болуп,

Билбейм неге тынчым кетти бук болуп.

Көз алдыма тартыласың айылым,

Сагынычым көкүрөктө жык толуп.


Кандай сонун шаар ичи жашыл бак,

Эрте кечте жүргүң келет салкындап.

Гүлзарларда өскөн гүлгө көз тойбойт,

Жыт буркурайт басып өтсөң жакындап.


Бассаң таза, кайдан жүрүп чаң болмой,

Түндө жарык, жылдыз мүлдө конгондой.

Көз талдырган не бир көркөм курулуш,

Кечээ гана биздин колдон болгондой.


Суктансам да көркүңө да, баарына,

Жактырбайт деп мага көрбө таарына.

Жаш күнүмдөн калыптырмын үйрөнүп,

Айылымдын көчөсүнүн чаңына.


Кетем үйгө, кайыл болуп баарына,

Аным үчүн мага жүрбө таарына.

Кичинемден көнгөн айыл турмушу,

Тунуп калган, сиңип калгаң каныма.




1   2   3   4   5   6   7


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет