Қатерлі ісік алды аурулар. Жыныс мүшелерінің қатерлі емес және қатерлі ісіктері



Дата26.04.2020
өлшемі33.53 Kb.
Қатерлі ісік алды аурулар. Жыныс мүшелерінің қатерлі емес және қатерлі ісіктері.

Қатерсіз және қатерлі ісіктердің сипаттамасы.
Әйел жыныс мүшелерінің қатерсіз және қатерлі ісіктерінің ішінді ең жиі кездесетіні жатыр ісігі (80 % дейін). Сирегірек аналық без (15-16 %) сыртқы жыныс мүшелерінің және қынап (2-4 %) ісігі кездеседі.

Әйел жыныс мүшелерінің қатерсіз ісіктері ішінен ең жиі кездесетіні



  • жатыр миомасы – бұл бірыңғай салалы бұлшықеттен дамитын ісік.

30 – 50 жас аралығындағы гинекологиялық науқас әйелдердің

ішінен миома 8 – 14% жиілікте кездеседі. Ісіктің гармонға

тәуелді екені анықталды. Жатыр миомасы бар науқас әйелдерде

фолликулостилеулдеушігормон секрециясы жоғарылаған,

лютеинизирлеуші гормон синтезі төмендеген, менструальды

циклдың сары дене фазасы қысқарған және

гиперэстрогенемия байқалады.
Сүтбездің қатерсіз ісіктері. Клиникалык белгілері. Диагностикалау принциптері
Қатерлі ісік аурулары ішінде әйелдерде кездесетін сүт безі обыры соңғы кездері жиілеп кетті.
Сүт безі мен жыныс ағзалары жүйке жүйесі мен қандағы гормондар арқылы байланысады және өмір бойы өзгеріске ұшырап тұрады. Мысалы, етеккір алдында сүт безінің көлемі ұлғайса, етеккірден кейін кішірейеді. Мұндай өзгерістер ай сайын қайталанады. Сүт безі әйелдердің жүкті кезінде де ұлғаяды.

Бұл ауру көбіне жасанды түсіктің көбеюі және жас нәрестені жасына келгенше емізбеу салдарынан туындайды. Мұның бәрі әйелдердің жыныс ағзаларының ауруына, гормондар тепе-тендігінің бұзылуына, әсіресе ұрық арқылы шығатын эстроген гормонының көбеюіне және емшекте әртүрлі ісіктердің пайда болуына алып келеді. Аталмыш гормонның мол мөлшерде ұзақ уақыт бойы қанмен араласып жүруі ісік алдында болатын аурулардың асқынуына ықпал етеді де, ол сүт безінің қатерлі ісігіне ұласады. Мұндай ісіктің пайда болуына жатырдың ушығып қабынуы, сондай-ақ қалқанша без бен бауыр аурулары да ықпал етеді. Ал бауырдың организмдегі барлық артық гормондарды өңдеп зиянсыздандырып тұратын ағза екені белгілі.


Жыныс мүшелерінің обырын ерте анықтау және олардың алдын алу үшін жаппай профилактиқалық қарап тексеруді ұйымдастыру және оның маңызы.


  • Босанудан кейінгі ерте кезеңінде жыртылған орынды дер кезінде қалпына келтіру. Жатыр мойнының барьерлік қорғанысын сақтауда патологиялық жағдайды дер кезінде анықтап, емдеу.

  • Абортпен күресу,

  • контрацептивті дәрілерді рационалды қолдану.

  • Жатыр ішілік операциялар жасалғанда міндетті түрде қынапты санациялау қажет.

  • Науқас стационардан шыққан соң, әйелдер кеңесінде бақылауға алынуы керек. Әйелдің қабыну ауруын емдегенде міндетті түрде жыныс партерін емдеу қажет.

  • Қабыну үрдістерін адекватты емдеу әйелдің репродуктивті қызметін сақтайды.

Жатыр мойын обыры (рагы)
Жатыр мойны рагы- әйелдердің жыныс мүшелерінің қатерлі ісіктерінің арасында кездесу жиілігі бойынша екінші орын алады.

Жатыр мойыны рагымен науқастанудың ең жоғарғы деңгейі 50-60 жаста байқалады. Ең көп төмендеу деңгейі репродуктивті жаста, бір шама төмендеуі етеккір үзілісіне дейінгі кезеңде байқалады.


Жатыр мойны рагының дамуы бойынша қауіпті факторлар:

  • ерте жыныстық жетілу, ерте менархе (12 жасқа дейін);

  • жыныстық қатынастың ерте басталуы (18 жасқа дейін);

  • 20 жасқа дейін және 40 жастан кейін босану;

  • ерте басталатын етеккір үзілісі (45 жасқа дейін);

  • анамнездегі жиі аборттар (жүктілікті үзу);

  • әйел адамның және оның ерінің жыныстық сыңарын жиі ауыстыруы;

  • әйел адамда және оның жыныстық сыңарында папиллома вирусты немесе герпесті (ҚГВ-қарапайым герпес вирусы-2) инфекцияның болуы;

  • жыныстық гигиенаның болмауы;

  • кәсіптік зияңдар: тау-кен, мұнай өңдеуші зауаттар, темекі өңдірісі, көмір өнеркәсібі;

  • иммунды жетіспеушілік күйлері.



Жатыр мойны обырының клиникалы-морфологиялық жіктеуі
Бохман Я.В. 1976 жылы жатыр мойнындағы патологиялық процестердің мынадай клиникалы-морфологиялық жіктелуін ұсынды:

Фонды процестер: псевдоэрозия, лейкоплакия, полип, жалпақ кондиломалар.

Рак алды процесс – дисплазия: әлсіз, орташа, ауыр деңгейлі.

Преинвазивті рак (Ca in situ, эпителий ішіндегі рак).

Микроинвазивті рак.

Инвазивті рак: жалпақжасушалы мүйізделетін, жалпақжасушалы мүйізделмейтін, аденкарцинома (безді), диморфты безді-жалпақжасушалық, төмен дифференцияланған.
Жатыр мойыны обырының сатылар бойынша жіктелуі (1985 ж.)
0 сатысы – преинвазивті рак (Ca in situ) – жатыр мойыны эпителийінің барлық қабаттарында рактың белгілері болады. Мұнда жатыр мойыны эпителийінің «қатпарлығы» және «полярлығы» бұзылған атипиясы, бірақ процеске строма қамтылмайды.

Iа сатысы – микроинвазивті рак – стромаға 3 мм артық өспеген жатыр мойынымен шектелген ісік (ісіктің диаметрі 1 см артық болмау керек).

Iб сатысы – стромаға 3 мм артық өскен, жатыр мойынымен шектелген ісік.

IIа сатысы – қатерлі ісік қынапты, төменгі 1/3 бөлігіне ауыспай, зақымдайды және/немесе жатырдың денесіне жайылады.

IIб сатысы – қатерлі ісік жамбас қабырғаларына ауыспай бір немесе екі жақтағы параметрийді зақымдайды.

IIIа сатысы – қатерлі ісік қынаптың төменгі 1/3 бөлігін зақымдайды және/немесе жатыр қосалқыларында метастаздар болады; аймақты метастаздар болмайды.

IIIб сатысы – қатерлі ісік бір немесе екі жақтағы параметрийді жамбастың қабырғасына дейін зақымдайды және/немесе жамбас қуысының лимфа түйіндерінде аймақты метастаздар болады, және/немесе несеп жолының қысылуына байланысты туындайтын гидронефроз және әрекетсіз бүйрек анықталады.

IVа сатысы – қатерлі ісік қуықты және/немесе тік ішекті зақымдайды.

IVб сатысы – алыс метастаздар анықталады.
Жатыр мойны қатерлі ісігінің клиникасы


  • Ақ етеккір әртүрлі сипатты болуы мүмкін: сулы, қанмен боялған, иіссіз және нашар иісті.

  • Жатыр мойыны рагына жыныстық қатынастан соң, ауыр зат көтергенде, гинекологиялық зерттеулерден кейін және тағы да басқалар барысында пайда болатын қатынастық қанды бөлінулер тән.

  • Етеккір үзілісінен кейінгі жастағы әйелдерді жыныстық жолдарынан қанның бөлінуі.

  • Қатерлі ісіктің тік ішекке таралуы бастапқыда үлкен дәретте қанның бөлінуіне, сонан кейін саңылаудың пайда болуына ықпал етеді.



Жатыр мойны қатерлі ісігінің диагностикасында қазіргі кезде қолданылатын әдістер


  • Шағымдар

  • Анамнез

  • Жалпы қарау

  • Гинекологиялық зерттеу: жатыр мойнын айнамен қарағанда, мөлшерлері және деңгейлері әртүрлі, некрозды жаралы бөліктері бар қатерлі өсінділерді байқауға болады. Сынғыш қатерлі ісікті жаралардың көтерілген шеттері жақсы көрінетін сары түрі болады (Хробак белгісі – түтікті аспап батып кетеді, қанталайды).

  • Тік ішекті-қынапты зерттеу жатыр мойынының бейнесін, тығыздығын, қозғалғыштығын, сіңірлі аппаратының және жамбас үлпершесінің күйін анықтауға мүмкіндік береді.



Диагноз қоюдың қосымша әдістері


  • Цитологиялық және гистологиялық әдістер.

  • Кольпоскопия.

  • Жапсарлас басқа мүшелердің (цистоскопия, ректороманография), несеп шығару жолдарының (экскреторлы урография, радиоизотопты ренография

Жатыр мойны қатерлі ісігінің емдеу қағидалары

  • Біріккен сәулелік терапия әдісі;

  • Аралас терапия әдісі;

  • Хирургиялық емдеу әдісі

  • ДЭЭ – диатермоэлектрлі эксцизия

  • Конизация

  • Химиотерапия

Жатыр денесінің рагы
Клиникасы.ЖДР-ның өте ерте симптомы болып сулы сипаттағы ақсұйықтықтар табылады. Бірақ та,әйелдер,көбінесе сулы сипаттағы ақсұйықтыққа көңіл бөле бермейді.

Қанағу негізгі симптом болып табылады.ЖДР кезінде бұл симптом 85-87% ауруларда байқалған.ЖДР үшін менопауза кезінде қанды бөлінулердің байқалуы өте тән.Кейбір аурулар олардың кішкене күш түскенде де байқалатынын айтады.

Ауру сезімі-кеш симптом,жатыр қабырғасының әжептәуір созылғанында (керілгенде), процеске жатырдың сір қабаты ұшырағанда,ісік қуыққа,тік ішікке өсіп кеткенде пайда болады.Осылайша тек ЖДР-ы үшін тән симптомдар жоқ.

Өсуіне қарай экзофитті,эндофитті,аралас.

Диагностикасы.Гинекологиялық зерттеу кезінде,әсіресе менопауза кезіндегі әйелдерде жатырдың үлкейгені,тығыздылығының бірқалыпты еместігі,кейде жұмсаруы байқалады. Қосымша зерттеу әдістері:

1)Аспирациялық биопсия немесе Gravlee жуындысы әдісі,дұрыстығы 95-97%.

2)Р 32 мен радиоизотопты зерттеу-ЖДР-ы кезінде зақымдалған ошаққа жиналуы 250-300% құрайды,дұрыстығы-87-90 %.

3)Гистерография-контрастты зат ретінде йодлиполды қолданған жөн,ол жатырдың етті қабатына жақсы өтеді,процестің сатысын анықтауға мүмкіншілік береді.

4)Гистероскопия-мұнда тек диагностика ғана емес,ал нысаналы биопсия жасауға боады.

5)Seldinger бойынша жамбастың артериографиясы-жатырдың етті қабатындағы ісіктің инвазиясын,параметралды инфильтрациясын анықтауға көмектеседі.

6)Лимфография немесе жамбас лимфа түйіндерін сканнерлеу-мықын тамырлары мен жапқыш шұңқырының бойындағы регионарлы лимфа түйіндеріндегі метастаздарды анықтау үшін.

7)Диагноздың верификациясы үшін жатыр қуысының қырындысын гистологиялық зерттеу.



Емі.1)Sto және St1 кезінде-хирургиялық ем-жатырды қосалқыларымен бірге экстирпациясы жасау және St1 кезінде-жатырдың етті қабатының инвазиясы болмаса,ісіктің көлемі кішкентай,жоғарғы дифференцировкалы аденокарцинома болса.

2)ІІ және ІІІ-сатысында –комплексті ем:

Лимфаденэктомия мен жатыр экстирпациясы +телегамматерапия-гормоналды ем 17-ОПК-мен. 17-ОПК-мен гормоналды емді операция алдындағы кезеңде -8,0-10,0 жүргізуге болады.

3)ІІІ-сатысында – жатыр мойнына ауысқанда-байланысқан-сәулелік терапия.

4)IV-сатысында –симптоматикалық ем.

Тіннің химиопрепараттарға жекелей сезімталдығын анықтаумен алдын-ала емдеу және химиотерапия курсын жүргізу емдеуде жаңа болып табылады.



5-жылдық өмір сүретіндер:І-сатыда -95-97%,ІІ-сатыда-80-85 %,ІІІ-сатыда 70%.

Алдын алу шаралары:ең алдымен ановуляторлы жатырдан қанағуымен ауыратын әйелдерді уақытылы емдеу.

Шырышты қабаттың рагы бойынша қауіп-қатерлі топтардағы әйелдерді анықтау:

1)!анамнезінде гиперпластикалық процестер бар;

2)менопаузаның кеш басталуымен,50 жастан асқан әйелдер,

3)семіздік,қант диабеті,гипертония ауруы бар,

4)аналық бездерінің гормонөндіруші ісіктері,

5)склерокистозды аналық бездері бар,

6)менопаузаның алдында және менопаузадан кейінгі кездегі миомалар,

7)менопаузада жағындының эстрогенді типі.


Аналық без рагі


Себептері:тұқымқуалаушылық,консервативті емге көнбейтін тубоовариалды құрылымдар,басқа мүшелердің қатерлі ісігімен ем қабылдағандар,миомасы бар әйелдер жоғары қауіп-қатер тобын құрайды.

3варианты бар.

1-лік-ісік аналық без тканінде дамиды.

2-лік қатерсіз ісіктерден дамиды.

3-метастаздық-50% асқазан-ішек жолдары,30% сүт безі рагінен,20% ішкі жыныс мүшелері ісіктерінен дамиды.

Клиникасы: іштің кебуі,іштің ауырсынуы,жүрегі айну,қыжылдау,тамаққа тез тою сезімі,тәбеттің болмауы,ауыздың құрғауы,шаршағыштық,субфебр.Т-ра,кіші дәретке жиі бару,зәрдің аз бөлінуі,іш көлемінің өсуі.Гинек.ауруларға тән белгілер е.ц.бұзылуы,мено-метроррагия,кеш менопауза,менопаузадағы қанды бөлінділер де байқалады.



Диагностикасы.Кеуде клеткасының рентгенографиясы,құрсақ қуысы мен кіші жамбас мүшелерінің

рентгенографиясы,асқазан ренген- және эндоскопиялық зерттеуі,ирригоскопия,экскреторлы урография.



Қан сарысуындағы онкомаркер СА-125,ж/м айнамен қарау,УДЗ,КТ.

Емі:Ерте стадияларының негізгі емі хирургиялық.Операция көлеміісік сатысы,гистологиялық құрылымы,науқас жасымен анықталады.Цитостатикалық терапия 6циклдық ПХТ қолданылады.

Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет