Ақтөбе мемлекеттік медицина институтының 50-жылдық мерей тойына (қазіргі Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина академиясы) арналады


ТТ-ын  ремиссия  фазасында  емдеу



Pdf көрінісі
бет5/100
Дата22.05.2020
өлшемі7.19 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   100

ТТ-ын  ремиссия  фазасында  емдеу.  ТТ-ң  саябыр  кезінде  қолданылатын  емдеу  шараларына 

жататындар: 

    - аурудың барлық белгілі немесе мүмкін деген болжам себептерін жою; 

    - спецификалық (белгілі аллерген болғанда) жəне бейспецификалық (гистоглобилинмен ем-

деу) гипосенсибилизация жасау; 

    - бронхолитикалық препараттар, бұрын анықталған дозада қолдану; 

    -  интал  (немесе  кетотифен)  жəне  аэрозольдік  кортикостероидтар  көмегімен  іске  асырыла-

тын сүйемел ем; 

    - инемен рефлекторлы емдеу

    - ЕДТ тұрақты шұғылдану жəне басқа физиотерапиялық емдер; 

    - жалпы əлдендіру емі: витаминдер, микроэлементтер. 

ТТ-н емдеу бағдарламасының көлемінде науқас адамды үйрету - басты мəселенің бірі. Оның 

мақсаты - науқас  адамды  тыныс  тұншықпасымен  өмір  сүруге  үйрету.  Пациенттер  “астма-


34 

 

мектептен”  өтулері  керек.  Мұндай  мектепте  науқас  адамға  элиминациялық  емнің  ережелерін, 



ингаляция жасаудың тəсілдерін, жеке пикфлоуметрия жасауды жəне өзінің денсаулығын бақылай 

білуді үйретеді. Науқас адам мен дəрігер арасында серіктестік қарым-қатынас қалыптасуы керек. 



Тұншықпа күйді (астматикалық статусты ) емдеу.  

Тұншықпа күйдің анафилаксиялық вариантының басты емі - дереу вена ішіне болюсті түрде  

преднизалонның 120-150 мг  жəне 5% эфедрин  ерітіндісінің 0,5-1мл  (немесе 0,1% адреналин 

ерітіндісінің 0,2-0,5 мл)  егу.  Емнің  жалғасы  еккен  дəрілерден  болған  нəтижеге  байланысты 

болады:  препараттың  бірінші  дозасының  əсері  əлсіз  болса,  препаратты  қайталап  егеді.  Жалпы 

тыныс тұншықпасының бұл вариантын емдеу анафилаксиялық шокты емдеумен бірдей. 

Тұншықпа  күйдің  метаболизмдік  вариантын  емдеудің  басты  принциптері  -

2



-

симпатомиметиктерді 

беруді 

тоқтату, 



күшті 

бронходилатациялық 

ем 

қолдану, 



глюкокортикостероидтарды  егуді  дереу  бастау,  газ  алмасудың  екінші  ретті  бұзылыстарын, 

қышқыл-негізгі күйін, гемодинамиканы түзеу. 

Метаболизмдік ацидоздың І сатысында вена ішіне инфузиялық түрде жіберіледі: 

1. ГКС-гидрокортизонды 1мг/(кг.сағат) дозасында немесе гидрокортизон дозасына келтірілген 

басқа препараттарды; 

2.  Метилксантиндерді - эуфиллин,  қан  плазмасындағы  концентрациясы 10-20 мл/л  бола-тын 

дозада (10 таблетка немесе тəулігіне эуфиллиннің 6 ампуласы); 

3. Калий препараттары- калий хлоридінің 0,5% ерітіндісінің 100-200 мл/тəулігіне; 

4. Магний препараттары – магний сульфатының 25% ертіндісінің 10-30 мл/тəулігіне.  

Калий  хлориді  жəне  магний  сульфаты  ерітінділерінің  орнына 20-30 мл/тəулігіне  панангинді 

қолдануға болады. 

Тұншықпа күйдің ІІ сатысында І сатыда қолданылатын емге қосымша қолданылады: 

1. Оттегімен емдеу. РО

2

 с.б. 80 мм деңгейінде ұстауға тырысу. 



2.  Айналымдағы  қан  плазмасының  тиісті  көлемін  реополиглюкин,  натрий  хлоридінің 

изотониялық  ерітіндісінің  жəне  басқа  ерітінділердің  (гиперкапнияны  күшейтетін  глюкозадан 

басқа) көмегімен қалпына келтіру. Гемодинамика көрсеткіштерін еске ала отырып, тəулігіне 2-3 

л сұйықтық құйылады. 

3. Ацидозды бейтараптау мақсатында натрий гидрокарбонатының ерітіндісін венаға егу. 

4.  Тамыр  іші  себінді  қан  ұю  синдромының  алдын  алу  мақсатында  қанның  ұю  уақытын 

бақылай отырып, вена ішіне гепарин жіберу, 500-10000 ƏБ 2-4 р/тəулігіне. 

5.  Тамаққа  аллергия  болғанда  энтеральдық  сенсибилизацияны  азайту  үшін  тұзды  сүргі 

дəрілерін (іш жүргізетін) жəне энтеросорбенттерді береді. 

Тұншықпа  күйдің  ІІІ  сатысында  жоғарыда  келтірілген  емдерді  жалғастыра  отырып, 

реанимациялық  шараларға  көшеді:  вена  ішіне  егетін  дəрімен  наркоз  жасап,  өкпені  жасанды 

желдендіруді бастайды. 

Өкпені жасанды желдендіру (ӨЖЖ) көрсетпелері: 

Абсолюттік  көрсетпелер:  сананың  бұзылуы,  жүректің  тоқтауы,  өмірге  қауіп  төндіретін 

аритмиялар. 

Шартты  көрсетпелер:  үдемелі  ацидоз  (рН < 7,2) үдемелі  гиперкапния,  рефрактерлік 

гипоксемия, тыныс алудың тежелуі, науқастың қозу күйі, тыныс бұлшық еттерінің шаршауы. 

ӨЖЖ тиімді болмаса, санациялық бронхоскопия жасап, бронх тарамдарын натрий хлоридінің 

0,9%  ерітіндісімен жуады. 

Болжамы. Аурудың болжамы оның диагнозын мезгілінде қоюмен, науқас адамның өз күйін 

өзі  бақылай  алатын  қабілетімен,  түрткі  факторларды  аластаумен,  медициналық  көмекті 

мезгілінде  көрсетумен  байланысты.  ТТ-ың  үлесіне  жалпы  өлім-жетімнің 0,2% тиеді.  ТТ-мен 

ауыратындар басқа аурулардан өледі. 



Еңбекке  қабілеттілік  сараптамасы.  Іріңді  обструктивті  бронхитпен  қоса  кездесетін  ТТ-ң 

ауыр  дəрежесінде  уақытында  еңбекке  қабілетсіздіктің  орташа  мерзімі 34-48 күн,  орташа 

ауырлықты ТТ-да - 24-28 күн, аурудың жеңіл дамуында -12-18 күн. 

Еңбекке қабілеттіліктің қалпына келу критерийлері: ұстаманың сиреуі немесе тоқтауы, дəрілік 

ремиссияға қол жеткізу, тыныс тұншықпасының даму барысының тұрақтануы, ТТ-ң бронхитпен 

қоса кездесетін жағдайларда бронхтардағы белсенді қабыну процесінің жойылуы. 

МƏСК  жолдама  беру  көрсетпелері:  тыныс  жетіспеушілігінің  ІІ  немесе  одан  да  жоғары 

дəрежесі бар гормонға тəуелді ТТ-ң ауыр дəрежесі, декомпенсациялы өкпе-текті жүрек. 



35 

 

Санаторлық-курорттық  ем.  Аурудың  қайталауы  жоқ  кезде  науқас  адамдар  Қырымның 

Оңтүстік  жағалауында  орналасқан  климаттық  курорттарға,  Кисловдскіге  т.б.  климаттық 

курорттарға  жіберіледі.  Жергілікті  санаторий-прафилакторийлерде,  пульмонологиялық 

санаторийларда  емдеуге  болады.  ТТ-ң  орташа  жəне  жеңіл  түрімен  ауыратындар  тұзды 

шахталарда емделеді. 



Диспансерлеу.  ТТ-мен  ауыратын  адамдар  пульмонологта  диспансерлік  есепте  болуы  керек, 

оларды  жүйелі  түрде  аллерголог  қарап  тұру  керек.  Қарау  жиілігі – жылына 4 рет.  Керек 

тексерулер жасалып, керегіне қарай ем қолданылады. 

Алдын  алу  (профилактикасы).  Бірінші  ретті  профилактика  сұрақтарын  отбасын  құру 

жоспарланған кезде шешу керек. ТТ-мен ауыратын адамдар отбасын құрмаулары керек. Екінші 

ретті профилактика жедел респираторлық аурулардың алдын алу жəне оларды мезгілінде емдеу, 

қоршаған ортаны ластаумен күрес, аллергендерді жəне басқа себеп факторларды аластау түрінде 

іске асырылады.  

 

Бронхоэктазия ауруы 

 

Бронхоэктазия ауруы (БЭ) - (грек. bronchos – бронх + ektasis  - кеңу) - патологиялық кеңіген 

бронхтардың созылмалы эндобронхиальды іріңді қабынуы. Бронхоэктазия ауруына өкпе іріңдігі, 

туберкулез,  созылмалы  бронхит,  бейспецификалық  пневмофиброз  салдарынан  пайда  болған 

екінші  ретті  бронхоэктаздар  жатпайды.  Бронхоэктазия  ауруы  мен  екінші  ретті  бронхоэктаздар 

арасындағы басты айырмашылық – бронхоэктазия ауруында өкпе тіні болмашы зақымданады, ал 

екінші ретті бронхоэктаздарда өкпе тінінің зақымдануы басым болып келеді. БЭ халықтың 0,1-

0,6% кездеседі. Еркектер жиірек ауырады (3:1).   

Этиологиясы  жəне  патогенезі.  БЭ  көп  себепті  ауру.  БЭ  барлық  себебін  екі  топқа  бөлуге 

болады:  ішкі  (генетикалық)  жəне  сыртқы  себептер.  Аурудың  басты  себебі  тұқым  қуалайтын 

бронх  қабырғасы  сапасының төмендігі:  оның  салалы  бұлшық  етінің,  серпінді жəне  шеміршекті 

тінінің  жеткіліксіз  дамуы,  бронхтың  қорғаныс жүйесінің  кемістігі.  Бронх  қабырғасының  тұқым 

қуалайтын сапасыздығының бронхоэктазия  ауруына алмасуы (трансформациясы) сыртқы себеп 

факторлардың  [бала  кезінде  болған  бронх-өкпе  инфекция  ауруларының  əсерінен  бронх 

қабырғасының  іріңді  талқандалуы,  бөгде  денелердің  аспирациясы,  бронхтардың  тыртықты 

(іріңді  қабынудан  кейін)  немесе  қабыну  себепті        (бронхоаденитте)  тарылып,  олардың  ішінде 

секреттің  жиналуы  жəне  стеноздан  дистальды  аймақтың  тұрақты  іріңді  қабынуы]  əсерінен 

болады. 


Ауру  патогенезінде  екі  механизм  рөль  атқарады:  бронх  өткізгіштігінің  бұзылып, 

обтурациялық ателектаздың пайда болуы жəне бронх обтурациясынан дистальды аймақта іріңді 

қабыну  болуы.  Сегментарлық  немесе  бөліктік  бронхтың  өткізгіштігінің  бұзылуы    бөгде  дене 

аспирациясы,  тыртықты  бронх  стенозы,  бронхтарды  гиперплазияланған  лимфа  түйіндерінің 

басуы,  бронхты  ұзақ  уақыт  кілегейлі  тығынның  бітеуі  нəтижесінде  туындайды.  Бронх 

өткізгіштігінің  бұзылуы  мен  сурфактант  белсенділігінің  төмендеуі  (тұқым  қуалайтын  немесе 

қабынудың салдарынан) нəтижесінде обтурациялық ателектаз қалыптасады. 

Бронх  қуысы  инфекциясының  басты  көздері  мұрын-жұтқыншақтың  созылмалы  инфекция 

ошақтары (синуситтер, аденоидтар, тонзилит). Бронх ішіндегі секретте Фридлендер таяқшалары, 

көкшілірің  таяқшасы,  алтынсары  стрептакокктер,  сирегірек  жағдайда – басқа  флора  өсіп 

жетіледі.  Оның  нəтижесінде  пайда  болатын  қабыну  бронх  қабырғасының  үдемелі  жəне 

қайтымсыз  зақымдануына  əкеліп  соқтырады.  Мұның  өзі  жөтел  кезінде  көтерілетін  бронх  іші 

қысымға  бронх  қабырғасының  қарсыластығын  азайтады,  бронх  ішіндегі  секреттің  бронх 

қабырғасын  керуін  күшейтеді  жəне  ателектаз  аймағындағы  өкпе  көлемінің  кішіреюіне 

байланысты  плевра  қуысы  ішіндегі  теріс  мəнді  қысымды  көбейте  түседі.  Осы  факторлардың 

əсерінен  бронх  қуысы  тұрақты  түрде  кеңіп  бронхэктаздар  пайда  болады.  Бронхтардың  тазару 

функциясы нашарлайды. Осындай фонда  эндобронхиадьдық  іріңді процесс, яғни бронхоэктазия 

ауруы қалыптасады.  

Бронхэктаздар қабырғасындағы тамырлардың эрозиясы нəтижесінде өкпеден қан кету көрініс 

береді, оның дəрежесі əр түрлі болып келеді.  

«Дабыл  таяқшасына»  ұқсас  саусақтар  симптомы  түрінде  көрініс  беретін  Бамбергер-Мари 

периостозының  (өкпенің  гипертрофиялық  артропатиясының)  дамуын  сүйек  жүйесінің 



36 

 

созылмалы  интоксикацияға,  гипоксияға  жəне  қышқыл-негіз  күйінің  бұзылуына  реакциясымен 



байланысты  деп  есептейді.  Бамбергер-Мари  периостозының  дамуы  өкпенің  метаболизм 

функциясының бұзылуымен байланысты болуы да мүмкін. 



Патоморфологиясы. Көбіне сол жақтың төменгі бөлігінің базальді сегменттері мен жоғарғы 

бөліктің  тілді  сегменттері,  оң  жақта-ортаңғы  бөлікке  қоса  төменгі  немесе  базальді  сегменттер 

зақымданады. Зақымданған бронхтар кеңіген, кеңіген бронхтар қапшық немесе цилиндр тəрізді 

болады.  Микроскопия  жасағанда  бронх  қабырғасының  созылмалы  қабынуы  мен 

перибронхиальды склероз көрінеді. Жақын жатқан паренхимада ателектаз, қабыну жəне склероз 

белгілері, кейде эмфизема болады. 



Классификациясы. 

І Бронхтың кеңу түрлері: 

1. Цилиндр тəрізді 

2. Қапшық тəрізді 

3. Ұршық тəрізді 

4. Аралас 

ІІ Клиникалық даму барысы (түрлері): 

1. Жеңіл 

2. Айқын 

3. Ауыр 


4. Асқынулы 

ІІІ Фазасы: 

1. Қайталау 

2. Ремиссия 

ІV Процестің тарау сипаты: 

1. Біржақты 

2. Екіжақты (орнын дəл көрсету керек) 

V Асқынулары: 

1. Өкпе жағынан болатын: қан кету, пневмония, тыныс жетіспеушілігі 

2. Өкпеден тыс болатын:  созылмалы өкпе-текті жүрек, бүйрек амилойдозы, септицемия.  



Клиникасы.  Бронхоэктазия  ауруымен  ауыратын  адамдардың  басты  шағымдары:  жөтел, 

қақырық  бөлу  жəне  қан  қақыру.  Жөтел  көбіне  ертеңгілік  болады,  оған  қоса  науқас  адам  аузын 

толтырып  іріңді  қақырық  тастайды.  Тазалаушы  бронх  тік  төмен  қарап  тұратын  науқастың 

төсектегі қалпында қақырық жеңіл бөлінеді. Бөлінетін қақырықтың мөлшері аурудың фазасымен 

байланысты. Аурудың  ремиссиясы  кезінде қақырық болмауы мүмкін немесе өте аз болады  (20-

30 мл), аурудың қайталауы кезінде тəулігіне 100-500 мл қақырық бөлінуі мүмкін. Қақырықтың 

ертеңгі кезде көп бөлінуінің себебі – түнде науқас адамның тыныш күйінде қақырықтың бронх 

бойымен  қозғалысының  тоқтап,  ертеңгілік  науқас  қозғала  бастағанда  қақырықтың  бронх 

бойымен қозғалысы қайтадан жаңғаратындығы. 

Ауру адамның 25-95% қан қақыру байқалады. Басқа симптоматикасыз болатын қақырық бөлу 

құрғақ  қан  қақыру  (Безансон  синдромы)  деп  аталады.  Кей  ауру  адамда  өкпеден  ауқымды  қан 

кетеді. 


Кеуденің ауыруы əдетте қосымша пневмония немесе плеврит болса байқалады. 

Аурудың өршу (қайталау) фазасында қызба жəне интоксикация белгілері (тершеңдік, əлсіздік, 

делсалдық) байқалады. 

Науқас  адам  анамнезінде  бала  кезден  бері  мезгіл-мезгіл  жөтел  болатыны,  оның  бала  кезде 

пневмониямен, қызылшамен, көкжөтелмен ауырғаны анықталады. 

Қараған  кезде  тері  жамылғысы  мен  кілегей  қабықтардың  қуқыл  тартқаны,  дабыл 

таяқшаларына  ұқсас  саусақтар,  сағат  əйнектеріне  ұқсас  тырнақтарды  көруге  болады.  Кеуде 

торының  түрі  басым  патологиялық  процеске  (өкпе  эмфиземасы  немесе  пневмофиброз)  тəуелді 

болады, көбіне кеуде торының астениялық түрі байқалады, зақымдану біржақты болған жағдайда 

– кеуде торы ассимметриялы болады, дем алған мезгілде кеуденің бір жағы қалыңқы болады. 

Бронхоэктаздар  біржақты  орналасса,  онда  кеуденің  зақымданған  жағының  үстінде  дауыс 

дірілінің  күшейгені  анықталады.  Перкуссиялық  белгілер  өзгермелі:  ауқымды  фиброз  үстінде 

өкпе  дыбысының  тұйықталғаны  (əлсірегені)  анықталады, ішінде  сұйықтық  жоқ бронхоэктаздар 


37 

 

үстінде  өкпе  дыбысында  қорап  дыбысының  реңі  болады.  Өкпенің  төменгі  шетінің  қимылы 



(экскурсиясы ) шектелген. 

Аускультация кезінде қатқыл дыбыс фонында шектелген аймақта орташа жəне ірі көпір-шікті 

ылғалды сырылдар естіледі. 

Қосымша тексерулер. 

Қан  анализіндегі  өзгерістер  қабыну  процессінің  белсенділігінің  дəрежесіне  байланысты 

болады (лейкоцитоз, ЭТЖ өсуі). 

Несеп  анализінде  протеинурия  болуы  мүмкін,  протеинурия  бронхоэктазия  ауруының  бүйрек 

амилоидозы түрінде асқынуының белгісі болуы мүмкін. 

Қақырықтың жалпы анализі. Қақырық кілегейлі – іріңді немесе іріңді, ыдысқа құйып қойғанда 

қақырық  екі  қабат  түзеді;  қақырықта  нейтрофильдер  көп  болады,  эластикалық  талшықтар 

анықталады, эритроциттер жиі кездеседі. 

Өкпе  рентгенографиясында  өкпе  суретінің  деформациясы,  шектелген  пневмофиброз,  ұялы 

өкпе суреті, ауру қайталаған кезде - перифокальды пневмония ошақтары көрінеді. 

Бронхография бронхоэктаздарды анықтауда қолданылатын ең маңызды əдіс. Бронхо-граммада 

зақымданған  аймақта  əр  түрлі  кеңіген  бронхтар  көрінеді,  əдетте 4-6 тарамдану  деңгейіндегі 

бронхтар  кеңіген  жəне  бронхоэктаздардан  төмен  (дистальды)  орналасқан  бронхтарда  контраст 

зат болмайды. Көбіне бронхоэктаздар өкпелердің төменгі бөліктерінде, əсіресе сол жақ өкпенің 

төменгі бөлігінде орналасқан. 

Бронхофиброскопия  өкпенің  зақымданған  аймағында  айқындылығы  əр  дəрежедегі 

эндобронхит барын анықтайды. 

Тыныс алудың сыртқы функциясын тексергенде тыныс жетіспеушілігінің аралас түрін (ӨТС 

жəне ТСТı азайған) анықтайды. 

Даму  барысы.  Бронхоэктазия  ауруына  мезгіл-мезгіл,  əсіресе  күз  жəне  жазғытұрғы  уақытта, 

қайталап отыру тəн. 

Даму барысының ауырлығына қарай БЭ-ң төмендегідей түрлерін анықтайды: 

Жеңіл  түрі - ауру  жыл  ішінде  бір-екі  рет  қайталайды,  ұзақ  ремиссия  кезінде  ауру  адам 

практикалық тұрғыдан өзін саумын жəне қызметке қабілеттімін деп есептейді ; 

Айқын түрі - аурудың қайталауы жиірек жəне ұзағырақ, тəулігіне 50-200 мл қақырық бөлінеді. 

Тыныс жетіспеушілігінің орташа дəрежесі анықталады. Түсетін күшке жəне еңбекке қабілеттілік 

төмендеген. 

Ауыр  түрі – аурудың  қайталауы  жиі  жəне  ұзақ,  қоса  дене  қызуының  көтерілуібайқалады. 

Тəулігіне 200мл артық қақырық бөлінеді. Ремиссия қысқа болады, тек ұзақ емнен кейін болады. 

Ауру адам еңбекке ремиссия кезінде ғана қабілетті. 

Асқынған  түрі – ауыр  түрінде  болатын  белгілерге  əр  түрлі  асқынулар  қосылады:  өкпе-текті 

жүрек, өкпе – жүрек жетіспеушілігі, ошақты нефрит, амилоидоз т.б. 

Диагнозын қою жəне екшеу-іріктеу диагнозы. Брохоэктазия ауруы диагнозының критери-

лері:  


1) Созылмалы қақырықты жөтел, қақырықтың дене қалпына байланысты бөлінуі; 

2) Бронхография əдісінің көмегімен табылатын бронхоэктаздар. 

Бронхоэктазия ауруын екінші ретті бронхоэктазиядан айыра білу керек, қан қақырғанда – өкпе 

туберкулезінен, өкпе іріңдігінен, бронхогендік рактан жəне митральдық стеноздан ажырата білу 

керек. 

Бронхоэктазия  ауруының  екінші  ретті  бронхоэктазиялардан  айырмашылығы – ауру  бала 



кезден  басталады,  өкпе  тінінің  дөрекі  фиброзы  болмайды,  процестің  əдетте  бірінші  ретті 

жергілікті  сипаты  болады,  бронхоэктаздар  айқын  базальды  пирамидаларда  орналасқан,  тілшік 

сегменттерде,  орталық  бөлікте  орналасқан.  Бұлармен  қатар,  екінші  ретті  бронхоэктаздарда 

негізгі себеп ауруларға тəн белгілер болады.  



Өкпе  туберкулезінің  диагнозы  рентгенологиялық,  бактериологиялық,  серологиялық  

зерттеулердің нəтижелеріне қарап қойылады. 



Бронх  рагінде  обтурациялық  ателектаз  клиникасы  болады,  бронхоскопияда – ісік    белгілері, 

бронхограммада – бронх  тұқылы  анықталады;  аурудың  диагнозын  биопсия  нəтижесіне  қарап 

дəлелдейді. 

Өкпе  іріңдігінде  қақырықтың  сасық  иісі  болады,  қақырықта  эластикалық  талшықтар 

табылады, рентгенологиялық тексергенде қуыс синдромын табады. 



38 

 

Митральдық  стеноздың  диагнозы  жалпы  клиникалық,  рентгенологиялық,  электрокардио-

графиялық жəне эхокардиографиялық зерттеулердің нəтижесіне қарап қойылады. 

Асқынулары. БЭ-ң ең жиі асқынуларына жататындар: созылмалы бронхит, қан қақыру жəне 

өкпеден  қан  кету,  өкпе  іріңдігі,  тыныс  тұншықпасы,  плеврит.  Анағұрлым  сирек  бүйрек 

амилоидозымен асқынады. 

Клиникалық диагнозды тұжырымдауда ескеру керек: 

1) аурудың түрін; 

2) бронхоэктазардың түрін; 

3) бронхоэктазардың орнын; 

4) аурудың фазасын; 

5) аурудың асқынуларын. 

Диагнозды тұжырымдаудың мысалдары: 

1.  Бронхоэктазия  ауруы,  айқын  түрі,  сол  жақ  өкпенің  төменгі  бөлігінің (8-9-шы  сегменттер) 

қапшық тəрізді бронхоэктаздары, ремиссия фазасы. 

2.  Бронхоэктазия  ауруы,  екі  жақты қапшық  тəрізді  бронхоэктаздар:  сол  жақ  өкпенің  төменгі 

бөлігінің жəне тілшік сегменттерінің (8-10-шы, 4-5-ші сегменттері) жəне оң жақ өкпенің төменгі 

бөлігінің (8-9-шы  сегменттер)  бронхэктаздары;  қайталау  фазасы.  Бүйрек  амилоидозы.  СБЖ  ІІ 

сатысы, гипохромды анемия. 

3.  Бронхоэктазия  ауруы,  айқын  түрі,  қайталау  фазасы,  екі  өкпенің  төменгі  бөліктерінің 

цилиндр тəрізді бронхэктаздары. Тыныс жетіспеушілігі, ІІ сатысы.     

4.  Бронхэктазия  ауруы,  жеңіл  түрі,  оң  жақ  өкпенің  қапшық  тəрізді  бронхэктаздары,  тыныс 

жетіспеушілігі 0. 

Емі. Қолданылатын емдер консервативті жəне оперативті болып бөлінеді. 

Консервативті емнің түрлері: 

1. Бронх бұтасын активті (эндобронхиальдық санация, тері арқылы микротрахеостома, лаваж 

көмегімен  препараттарды  бронх  ішіне  жіберу)  жəне  пассивті  (позициялық  дренаж,  қақырық 

жүргізетін дəрілер) тазарту тəсілдері. 

2.  Бронх – өкпе  инфекция  ауруларын  емдеудің  жалпы  ережелеріне  сəйкес  іске  асырылатын 

антибактериялық  ем.  Басқа  ауруларға  қарағанда  ем  ұзағырақ  болады  жəне  əсер  спектрі  кең 

антибиотиктер қолданылады. 

Грам оң флорада линкомицин (30% ерітіндісінің 1 мл венаға 3-4 рет немесе 0,5 ішке 2-3 рет 

қабылдау)  тиімді  болып  келеді.  Грам  теріс  микрофлорада  ами-ногликозидтер  (гентамицин 

немесе  тобрамицин 40-80 мг  етке,  тəулігіне 3 рет),  левомицетин  (ливомицетин  сукцинат 1-2 г 

етке, 2 р/тəул.) жақсы нəтиже береді. 

Көкшіл – ірің  таяқшасында  жəне  протейде  карбенециллинді (4-8 г/тəул.  венаға 2-3 рет  егу), 

пиперациллинді  немесе  цефтазидимді  (етке  немесе  венаға 1-2 г 8-12 сағат  сайын) 

аминогликозидтермен  (гентамицин,  тобрамицин,  сизомицин 3-5 мг/(кг.тəул.) 2-3 рет  егіледі) 

қосып тағайындалған тиімді болады. 

Альтернативті  препараттарға  ципрофлоксацин (0,5-0,75 г 2 рет/тəул.  ішке  қабылдау  немесе 

венаға  инфузия  түрінде 0,2-0,4 г 2 р/тəул.  натрий    хлоридінің 0,9% ерітіндісінің  100 мл  қоса) 

жəне азтреонам (1-2 г б/е немесе венаға 3-4 р/тəул.) жатады. 

3. Инфузиялық ем: 

а) энергия жəне электролиттер алмасуын қалыптастыру мақсатында глюкоза ерітіндісінің 1-3 

л/тəул., калий жəне магний препараттары қолданылады; 

б)  белок  алмасуын  түзеу  үшін  белок  гидролизаттары  (аминокровин,  гидролизин),  амин 

қышқыл-дарының ерітінділері (полиамин, панамин), адам альбумині (100 мл аптасына 2 рет), бір 

топқа жататын адам плазмасы құйылады. 

в)  дезинтоксикацикалық  ем – декстрандар  (гемодез,  реополиглюкин,  глюкоза  ерітін-ділері), 

экстракорпоральдық детоксикация (гемосорбция, плазмаферез, қанды ултракүлгін сəулелендіру). 

4. Иммунитетті түзеу емі : 

а) бір топқа жататын жаңадан мұздатылған адам плазмасы (300-500 мл күнаратпа,  3-5 рет); 

б) иммуноглобулиндер: қалыпты адам иммуноглобулині 25-50 мл күнде немесе күнара  (5-7 

рет егу), стафилококтік γ-глобулин 3-5 мл етке, күнде немесе күнаратпа (барлығы 5-7 рет егу). 

Бұл препараттар пассивті иммунотерапия  дəрілеріне жатады жəне аурудың қайталауы кезіндегі 

ауыр интоксикацияда қолданылады; 


39 

 

в)  Т-активин 100 мкг 1 рет  күнге, 5-7 күн  қолданылады;  тималин 10 мг 1 р/күнге, 5-7 күн 



қолданылады.  Бұл  препараттар  иммунитеттің  Т-буынын  сергітеді  жəне  қайталаудың  басылып 

келе жатқан кезінде қолданылады.  

Оперативті  ем  бронхэктаздардың  барлық  түрінде,  өкпеде  созылмалы  қабыну  процесінің 

клиникасы  бар 40 жасқа  дейінгі  адамдарға  жасалады. 40 жастан  үлкен  адамдарға  операция 

бронхоэктазия  ауруының  асқынулары  (өкпеден  қан  кету,  өкпе  іріңдігі,  өкпенің  тұрақты  

ателектазы, аспергилома) болса жасалады. 



Болжамы.  Бронх  бұтасының  зақымданған  аумағы  шектелген  болса  жəне  операция  жасау 

мүмкіншілігі болса, ауру болжамы негізінен жағымды болып келеді; жайылмалы процесте жəне 

ауру асқынулары бар жағдайда ауру болжамы жағымсыз болады. 

Санаторийлы-курорттық ем. Аурудың жеңіл түрінде ремиссия кезінде Қырымның оңтүстік 

жағасының курорттары мен жергілікті санаторийларда жылдың жылы мерзімінде жасалады. 




Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   100


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет