Қазақстан ғылым және білім министрлігі



жүктеу 230.26 Kb.
Дата18.04.2016
өлшемі230.26 Kb.
: ebook -> umkd
umkd -> Семей мемлекеттік педагогикалық институты
umkd -> 5 в 020500 «Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі»
umkd -> «Баспа қызметіндегі компьютерлік технологиялар»
umkd -> Гуманитарлық-заң, аграрлық факультетінің мамандықтарына арналған
umkd -> 5B050400 «Журналистика» мамандығына арналған
umkd -> Әдебиет (араб тілінде «адаб» үлгілі сөз) тыңдарман, оқырманның ақылына, сезіміне, көңіліне бірдей әсер беретін дарынды сөз зергерлерінің жан қоштауынан туған көрнек өнері
umkd -> 5В020500 «Филология: қазақ тілі» мамандығына арналған ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиеті пәнінің
umkd -> «Өлкетану тарихы және мәдениеті»
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі шәКӘрім атындағы семей мемлекеттік
umkd -> 5 в 011700 : -«Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығына арналған



ҚАЗАҚСТАН ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ СЕМЕЙ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ

3 деңгейлі СМЖ құжаты

ОӘК

ПОӘК 042.14-4-04.01.20.202/ 02 -2009



ОӘК- «Адам биологиясы» пәнінен студентке арналған жұмыс оқу бағдарламасы



1басылым

050607 – "Биология" мамандығына арналған

"Адам биологиясы"

ПӘНІНІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

ПӘННІҢ студентке АРНАЛҒАН ОҚУ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

СЕМЕЙ

2009



Алғы сөз

1. құрастырылды

Құрастырушы: Тугельбаева А.Д., аға оқытушы, магистр
2. талқыланды

«Биология» кафедрасының отырысында

Хаттама № «___»_____ 2010 ж
Кафедра меңгерушісі ___________ Р. Арынова
2.2. Аграрлық факультеттің оқу - әдістемелік кеңесінің отырысында

Хаттама № «__»______ 2010 ж


Төрағасы __________ Г. Джаманова
3. бекітілді

Университеттің оқу - әдістемелік кеңесінің

отырысында қаралып, баспаға ұсынылды

Хаттама № « ____» ____________2010 ж


ОӘК төрағасы, бірінші проректор _____________А. Молдажанова

30.09.2009 жылғы № 1 басылым орынына

4. Бірінші рет енгізілген



Мазмұны



  1. Қолдану саласы.




  1. Студентке арналған пәннің жұмыс бағдарламасы




  1. Жалпы қағидалар




  1. Студенттің рейтингін есептеп шығару




  1. Оқу түрлерінің оқу- әдістемелік мәліметтері, пәнің жұмыс бағдарламасы




  1. СӨБЖ және СӨЖ жұмыс бағдарламасы




  1. Оқу процессінің календарлық кестесі


1. Жалпы қағидалар

1.1 Оқытушы және пән туралы мәліметтер

● Оқытушының аты жөні: Тугельбаева Анар Досмухаметовна

Биология кафедрасы

● Хабарласу мәліметі: 53-19-70: кафедрада болу уақыты оқу кестесіне

байланысты

● Өткізілу орны: Оқу ғимараты № 5 аудитория №203

● Пәннің аты: Адам биологиясы

● Кредит саны –3, жалпы сағат саны – 45


1.2.Оқу жоспарынан көшірме

1кесте



Курс

Семес-тр

Кредит

Дәріс

Тәжір.

СОӨЖ

СӨЖ

Барлы-

ғы


Бақылау түрі

1

2

3

15

30

45

45

1355

емтихан


1.3. Физиология курсының қысқаша сипаттамасы.

Адам биологиясы - биологияның маңызды салаларының бірі. Ол организмнің тіршілік әрекетін, жеке мүшелер мен жүйелердің қызметін зерттеп, олардың ерекшеліктерін, биологиялық маңызын анықтайды, организмнің сыртқы ортамен қарым-қатынастарындағы зандылықтарды ашады. Физиология медицина ветеринариялық жалпы биологиялық сипаттағы қолданбалы ғылым салаларының ірге тасы, негізі болып саналады.



1.4.Курстың мақсаты.

Адамды биологиялық түр есебінде қарай отырып, оның ағзасының тіршілік қызметіне реттеу және белгілі деңгейде ұстап тұру жайлы түсінік бере отырып, экологиялық жағдайға бейімделу жақтарын үйрету.



1.5. Пәнді зерделеудің негізгі міндеттері:

- адамның шығу тегі және негізгі эволюциялық даму кезеңдерін түсіндіру;

- студенттерді адам генетикасымен және популяциялық генетикалық құрамдарымен таныстыру;

- қазіргі адам популяциясының биологиялық өзгергіштігін (дененің пішіні және үлкендігі, пигменттілігі, физиологиялық және биологиялық ерекшеліктері т.б.) көрсету;

- адамның өсу кезеңдері жайлы мәліметтерді қалыптастыра отырып, оның физикалық дамуына және ақыл-ой санасына реттеуші факторларды түсіндіру;

- студенттерді адам экологиясының негізгі бағыттарымен таныстыру;

- ағзаның тіршілік қызметін реттеуші физиологиялық механизмдерін айқындау;

- физиологиялық процестердің өздігінен реттелу механизмдері мен организмнің сыртқы және ішкі ортасы арасындағы үздіксіз қатынас пен тұтастықты қамтамасыз ететін механизмдер туралы білім жүйесін қалыптастыру.

1.6. Пәнді зерделеу нәтижесінде студент міндетті:

- организмнің қалыпты физиологиялық көрсеткіштерінің параметрлерін білу;

- мүшелер қызметінің мәнін, мыңызын түсіну;

- организмде негізгі физиологиялық процестердің жалпы сипаттамасын, олардың реттелу тетіктерін меңгеру;

- ағзаның морфологиялық құрамы мен қасиеттерін анықтай білу;

жүректің, тыныс алу мүшелерінің, ас қорыту ағзаларының т.б. жүйелер қызметінің зерттеу әдістерін игеру;

- ғылыми әдебиеттермен жұмыс істеу, қысқаша жазбаны (конспект) жазу, зерттеу журналын, библиографиялық істі жүргізу және тұқым қуу мен өзгергіштіктің негізгі заңдарымен танысу, шығу тегін, орналасқан жерін, құрылысын, қызметін, жіктелуін, әрі қазіргі зерттеу әдістерінің (электронды, люминесцентті, кезеңді-қарсыластық микроскопия, сандық гистохимия, т.б.) қысқаша жазбасын жазу дағдысы бар болу;

- микроскоппен жұмыс істеу, гистологиялық препараттарды дайындап, оны “оқуды” және микро-, электронды фотобейнелерді айқындай білу, ғылыми тәжірибе сызбасын құрып, оны өткізу және талдау дағдысына ие болу

1.7. Курстың пререквизиті (білім сатысы алдындағы пәндер):

Адам биологиясын білімнің пәнаралық саласы ретінде оқыту үшін студенттің биология, адам және жануарлар физиологиясы, гистология, цитология, адам анатомиясы, гентика, молекулалы биология, эволюциялық теория пәндерінен білімі болуы керек.

1.8. Әдебиеттер:

2. Пәннің әдістемелік ұсыныстары

Оку үрдісіне белсенді қатысу, уй тапсырмасын ынтамен орындау, сабакта карама-карсы байланысты колдау, ұжымдық жұмыска жәрдемдесу, ұқыпты және міндеті болу қажет. Курстармен және оқытушылармен ашық, шыдамды да, мейірімді болған жөн.

Пән барысы. Оқылатын дәрісте кейінгі ғылымның көкейтесті мәселелері, қазіргі жетістіктері мен жаңалықтары айтылады. Өткізілетін зертханалық сабақтарда тірі бақадан жасалынған препараттарды тікелей зерттеп, зерделейсіздер. Сонымен қатар қан жасушаларын микроскопта қарап санап қорытынды шығарасыздар. Пәннiң әр дәрiсiнен кейiн ұсынылған сұрақтар мен тестерге жауап берiп, оған қайтаратын жауапты жинақтап қорытып, күмәндiк туса, алдын ала дәрiстен оқып, оны толық түсiнiп, дәрiске, сабаққа дайын болып келген жөн.

3. Пәннің талаптары (саясаты).



Қатынасу: дәрiс, зертханалық сабақтарға мiндеттi түрде қатынасу керек. Егерде қандайда болмасын себептермен сiз оларға қатынаса алмасаңыз, онда барлық меңгере алмаған материалға жауапкер боласыз.

Мiнез – құлық: Студент ар кодексiн: мiнез-құлық этикасын сақтауы керек. Сабаққа кешiгу кешiрiлмейтiн қылық. Сабақ үстiнде оқу тәртiбiн жиi бұзушылар дәрiсханадан шығарылып жiберiледi, немесе бүкiл курс бойынша «қанағаттанарлықсыз» бағамен жазаланады.

Бақылау тапсырмалары: Олар сөзсiз орындалып, белгiленген мерзiмде тапсырылуы қажет. Кешiгiп орындалған жұмыстардың бағасы өзiнен - өзi төмен болады.

Межелiк бағалау: Межелiк бағалаудың қортындысы сабақ қатысуы мен үлгерiмiне, студенттердiң белгiленген мерзiмге өз бетiмен жұмыс орындауына, сабақта ауызша немесе жазбаша түрде берген жауабына, межелiк бақылау қортындысына байланысты қойылады.

Көшiрiп алу және бiреудiң шығармасын толық немесе жарым-жартылай өз атымен ұрлап пайдалану: Қандай да болмасын көшiрiп алу немесе бiреудiң шығармасын толық, не жарым-жартылай өз атымен ұрлап пайдалану (басқа студенттерден дайын тапсырма және шешiмдер көшiрмесiн пайдалану) дәрiсханадан шығарумен тоқтатылады немесе «қанағаттанарлықсыз» бағамен жазаланады. Ұрлап пайдалану мен алдауды болғызбау керек.

Ұялы телофон: Сабақ үстiнде оны үзiп тастау, немесе ұялы телефонмен байланысты болғызбау керек.

Бағалау. Емтихан: Қортынды емтихан барлық студенттер емтихан беруге рұқсат етiлгеннен кейiн емтихан сұрақтары жазылған ауызша, не тест арқылы өткiзiледi

4. Студент білімін бағалау критерийі және жүйесі.

Пән емтиханын бағалау үшін модуль, межелік бақылау (60%),қорытынды бағалау, емтихан - (40%), барлығы 100% құратын үлгерімнің ең үлкен қосындысы алынады.

2 кесте



Студенттің оқу және жұмыс түрлері

Балдар

1

Сабаққа қатысу

5

2

Дәрістерге қатысу

5

3

Препараттарды дайындау

3

4

Препараттар бейнесін дәптерге салу

3

5

Реферат жазу

3

6

Жазбаша бақылау жұмысты орындау

3

7

Сызба, кестелер дайындау

5

8

Зертханалық сабақтарда жұмыс істеу

5

9

СОӨЖ шегінлегі сабақтардағы жұмыс

5

10

Дәрістерді конспектілеу

3

11

№ 1 шектік бақылау – 7 апта

10

12

№ 2 шектік бақылау – 15 апта

10




Ағымдық бақылау

60




Қортынды бақылау

40


Студенттің рейтингін есептеп шығару

3 кесте


Тізімдегі студент №

Қатысу

ҮЖ

АБЖ



ӨЖК

Σ1

Р1,%

Қатысу

ҮЖ

АБЖ



ӨЖК

Өтеу

Σ2

Р2,%

Өте оңды студент

20

45

40



20

125

100

25

45

40



20

-

255

100


Бағалау әріп баламасы, балл және пайызбен көрсетілген

4 кесте


Бағалаудың әріп баламасы

Балдың сандық баламасы

Пайыз мөлшері

Дәстүрлі жүйемен бағалау

А

А-


4,0

3,67


95-100

90-94


Өте жақсы

В+

В

В-



3,33

3,0


2,67

85-89

80-84


75-79

Жақсы

С+

С

С-



Д+

Д


2,33

2,0


1,67

1,33


1,0

70-74

65-69


60-64

55-59


50-54

Қанағаттарлық

F

0

0-49

Қанағаттарлықсыз

I

NA




Аяқталмаған

P







Пәнді өтті


5 Оқу түрлерінің оқу- әдістемелік мәліметтері, пәнің жұмыс бағдарламасы

Пәннің мазмұны. Сабақтын түріне байланысты сағаттардың бөлінуі

5 кесте

Тақырыптар

Сагат саны

ЛК

ТЖ

СОӨЖ

СӨЖ


Кіріспе. «Адам биологиясы» пәні, мақсаты және мәселелері бойынша басқа пәндермен байланысы. Ғылымның тарихына қысқаша шолу, қазіргі жағдайы

1

2

3

3

Антропогенез. Адамның жануарлар әлеміндегі орны: антропоцентризм және биоцентризм .

Приматтардың жалпы морфофизиологиялық және эколого-географиялық сипаттамасы



1

2

3

3

Адамның филогенетикалық дамуы. Ерте гоминидтері. Шығыс және Оңтүстік Африкасының австралопитектері.Адамның бірінші «ақылды» тұқымы-білгіш адам (Homo habilis) жәнеолдувай мәдениеті

1

2

3

3

«Нағыз» гоминидтердің эволюциясының негізгі кезеңдері. Homo erectus археологиясы, хроонологиясы, морфологиясы және таралуы. Неандертальдықтар. Homo sapiens түрінің ерте дүние өкілдері. Социогенез: адам қоғамының тұрақтануы және дамуының негізгі кезеңдері

1

2

3

3

Адам генетикасы. Адам белгілерінің тұқым қуалауының классикалық типтері. Мендель заңдарына бағынатын белгілер. Жыныспен тіркескен және жыныспен бақыланатын тұқымқуалаушылық

1

2

3

3

Популяциялық генетика. Популяциялардағы гендердің тепе теңдік механизмі. Неке жүйелері. Мутациялық процесс. Миграция. Сұрыптау. Гендер дрейфі

1

2

3

3

Қазіргі адам популяцияларының биологиялық өзгергіштігі (нәсілтену). Популяциялық полиморфизмі, оның жаратылуы және тұрақтануы. Адамдарды, нәсілдерді, ұлттарды сипаттаудағы биологиялық және социалдық терминдер. Расизмның ғылыми келіспеушілігі

1

2

3

3

Жасты және конституцинальді антропологиясы. Адам кезеңдерінің жалпы кезеңдері. Перипубертантты кезең, оның адамдағы ерекшелігі. Акселерация. Дене құрылысының сыныптауы және талдауы

1

2

3

3

Организмнің тіршілік қызметтерінің реттелуі. Реттеудің жалпы шарттары. Сана құрылымының және қызметінің алғашқы белгілері (нышандары).

Есте сақтау, үйрену және білгіштік. Мінез-құлықтық әрекеттердің функциональды жүйесі (Анохин). Темперамент



1

2

3

3

Реттеудің гормондық механизмдері. Гормондар – реттеуші жүйелердің элементі. Гормондар және гомеостаз. Гормондар және күйзеліс

1

2

3

3

Тамақтану экологиясы. Тағамдық заттардың қуаттылық мөлшері, құны. Тамақтанудың физиологиялық қалыпты мөлшерлері. Тамақтану теориялары

1

2

3

3

Тағамдық токсикоинфекциялар. Тағамдық заттардың құрамындағы химиялық бөгде заттар. Тамақтан улану. Улы заттардан қорғану жолдары.Тамақтанудың әлеуметтік жақтары

1

2

3

3

Адам экологиясы. Адамдардың өмір сүру ортасына жалпы сипаттама. Адамзаттың экологиялық тұрғыдан жіктелуі. Адамның экологиялық «келбеті» (суреті) (Агаджаньян Н. А.).

1

2

3

3

Тіршілік ету ортасы және конституция (дене құрылымы). Популяцияның конституциональды әртектілігі. Гомеостаз туралы ілім. Экстремальды күйлер – физиологиялық және патологиялық әсерлер

1

2

3

3

Бейімделу үрдісіне сипаттама. Әртүрлі тіршілік ортасына адам ағзасының бейімделу қабілеттілігі. Адам денсаулығына тұрмыстық экологиялық зиянды заттардың әсері. Ірі қалалардың экологиялық күйі

1

2

3

3

Барлығы:

15

30

45

45

6. ОБСӨЖ және СӨЖ жоспары



6 кесте

№ реті

СОӨЖ

СӨЖ

Аудиториялық

Аудиториядан тыс

1

Приматтар қауымдастықтарда адамдардың орны


Приматтардың жалпы морфофизиологиялық және уақытының сиапттамасы

Популяциялық полиморфизмі, оның жаратылуы және тұрақтануы

2

Эволюцияда адам линиясының орнының және уақытының бөлінуі жөнінде негізгі көзқарастары


Гомнизация факторлары және белгілері

Адамдарды, нәсілдерді, ұлттарды сипаттаудағы биологиялық және социалдық терминдер.

3

Homo sapiens түрінің ерте дүние өкілдері


Эволюциялық сапиентациялану және көшу көзқарастары

Расизмның ғылыми келіспеушілігі

4

Доминанттық және рецессивті тұқымқуалаушылық


Адам геномын зерттеудегі тәсілдер мен жетістіктері

Адамның жануарлар әлеміндегі орны: антропоцентризм және биоцентризм

5

Гендердің тіркесуі және хромосомалардың карталары


Тіркесу топтары

Приматтардың жалпы морфофизиологиялық және эколого-географиялық сипаттамасы

6

Адамның аутосомды гендерінің локализациясы


Х және У хромосомалардың генетикалық құрылымы

Homo erectus археологиясы, хроонологиясы, морфологиясы және таралуы.

7

Дискретті және үзілмес өзгергіштіктердің белгілері.


«Кіші» және «үлкен» нәсілдердің морфологиялық сипаттамасы, олардың таралуы

Неандертальдықтар

8

Адамның морфологиялық және функциналдық конституциясы


Адамның биохимиялық ерекшеліктерінің түсінігі

Homo sapiens түрінің ерте дүние өкілдері

9

Орталық жүйке жүйесінің біртұтастық (интегративті) қызметтері.


Нейрондар және нейрондық тізбектер, қыртысты нейрондардың байланыстары

Социогенез: адам қоғамының тұрақтануы және дамуының негізгі кезеңдері

10

Мидың үлкен жарты шарларының қыртысындағы психикалық функциялардың орны


Жеке басқа тән ерекшеліктердің психофизиологиясы

Көңіл-күйлер, мотивациялар және қажеттіліктердің механизмдері туралы түсініктер

11

Бас ми қартысының жалпы құрылымдық шарттары


Жоғары жүйке әрекетінің негізгі көрсеткіштері

Реттеудің жалпы шарттары

12

Гормондарды ақпараттар тасымалдаушы ретінде қарастырыу


Гормондар және гомеостаз

Сана құрылымының және қызметінің алғашқы белгілері (нышандары)

13

Тағамдардың жеке, құрамдас бөліктерінің адамның тамақтатануындағы маңызы


Тамақтану сипатының адамның өмір сүру ортасына тәуелділігі

Есте сақтау, үйрену және білгіштік.

14

Тұрғындардың денсаулығы – олардың тіршілік ету ортасының сапасын білдіретін біртұтас көрсеткіш


Гомеостаз және гомеокинез. Гомеостаз туралы ілім

Мінез-құлықтық әрекеттердің функциональды жүйесі (Анохин).

15

Бейімделгіш адамдардың жалпы және арнайы, өзіне тән элементтері


Организнің төзімділігі

Темперамент


7 Пәннің оқу құбылысының календарлық графигі
 «Адам биологиясы» пәнінің календарлық кестесі




Апта

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

1

Бақылау түрі
















реф




1ШБ




реф










реф

2ШБ

2

Балдары
















3




10




3










3

10










©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет