Қазақстан орта ғасырлар тарихы пәннің жұмыс бағдарламасының жинағы



жүктеу 3.94 Mb.
бет11/20
Дата31.03.2016
өлшемі3.94 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   20
: files -> umo
umo -> «Тарихты оқыту әдістемесі» пәнінен оқу-әдістемелік кешені
umo -> Лекциялық материалдың мазмұны
umo -> Лекциялық материалдың мазмұны
umo -> С. В. Самаркин Жыл сайынғы қайта бекіту туралы мәлімет
umo -> Қазақстан жаңа заман тарихты пәнінен оқу-әдістемелік кешені
umo -> Лекциялық материалдың мазмұны
umo -> Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты Тарих және өнер факультеті Қазақстан тарихы кафедрасы
umo -> Лекциялық материалдың мазмұны
umo -> Глоссарий по микробиологии
umo -> Абсцесс ограниченное гнойное воспаление. Агаммаглобулинемия

5.Қазақстан Республикасының қазіргі кезеңіндегі басты сыртқы саясаты (XX ғ. аяғы- XXIғ. басы.) Евразиялық одақ (ЕАО) ЕАО — тең құқықты тәуелсіз мемлекеттердің одағы, ол қатысушы әрбір елдің ұлттық-мемлекеттік мүдделерін және қолда бар жиынтық кірігу әлуетін іске асыруға бағытталған. ЕАО — егеменді мемлекеттердің кірігуінің пошымы, оның мақсаты — кеңестік дәуірден кейінгі кеңістікте тұрақтылық пен қауіпсіздікті нығайту, әлеуметтік-экономикалық мәдени жаңғыру.

Тәуелсіз мемлекеттердің жақындасуының негізін экономикалық мүдделер айқындайды. ЕАО-ның саяси институттары осы мүдделерге сай болуға және экономикалық кірігу ісіне жәрдемдесуге тиісті.. Ғылым, мәдениет, білім беру саласыы бойынша.

Өткен он жылдықтарда қол жеткен әлуетті сақтау және осы саладағы кірігуді күшейту үшін бірқатар шараларды жүзеге асыру ұсынылды:


  • ЕАО-ның осы заманғы білім саласындағы іргелі зерттеулер жөніндегі ортақ зерттеулер орталықтарын құру;

  • ЕАО-ның әртүрлі елдердің ғылыми ұжымдарын біріктіретін ғылыми зерттеулерді дамыту қорын құру;

  • ЕАО үкіметтерінің басшыларының кеңесі жанынан мәдениет, ғылым, білім беру саласындағы байланыс мәселелері жөнінде комитет құру;

  • мәдениет-білім беру және ғылым саласында бейүкіметтік ассоциациялар мен бірлестіктердің жасақталуына жәрдемдесу;

—ЕАО Аткомы жанында стипендия қорын құру.

Ресейдің мәдениет қайраткерлері, тандаулы орындаушылар кең тараған музыка мен фольклордың Алматыда өтетін халықаралық фестивальдарына белсене қатысты.

Ресей интеллегнциясының қазақ мәдениетін дамытуға айта қаларлықтай толымды үлес қосқан өкілдері мәртебелі «Парасат» орденімен марапатталды.Солардың ішінде ұлттық өмірімізді өркендетуге елеулі еңбек сіңірген, соғыс жылдарында Алматы сахнасында би билеп, хореграфия училищесінде сабақ берген әйгілі балерина Г.Уланова Қазақстанның халық артисі атағын алды, марапатталғандар қатарында сондай-ақ бұрын «Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері» құрметті атағына ие болған белгілі хореграф Ю.Григоревич, Семей облыстық бейнелеу өнері мұражайына өзінің аса бай жинағындағы сұңғат және кескіндеме өнері туындыларынан 500 шығармашы сыйға тартқан, «Семей қаласының құрметті азаматы» атағын алған мәскеулік Ю.Невзоров, т.б. бар.

Екі жақтың да табандылықпен жүргізген жұмысының нәтижесінде Қазақстан мен Ресейдің мәдени ынтымақтастығының берік негізін қалап, бұдан былайғы ықпалдастықтың кең арнасын салуға жағдай туды.

Елдеріміздің соңғы уақытта өткізген бірсыпыра мерекелік шаралары мен мәдени қаракеттерін атап өтпеске болмайды.

Алматы,Астана ,Қостанай т.б. қалаларда Қазақстан мен Россияның бірлескен гимназиялары мен жоғарғы оқу орындары жұмыс істеуде. Астаналық Л.Гумилев атындағы Евразия университетінің базасында Москва университетінің М.В.Ломоносов атындағы филиалы ашылды. Қазақстандықтар ресейдің танымал оқу орныныңстуденті бола алады.Сонымен қатар қазақ жастары мақсатты жолдамамен М.В. Ломоносов атындағы Москва университетінінде оқи алады. Жылда Москвада Наурыз мейрамы тойланады.

Сондай-ақ гуманитарлық мәселелер жөніндегі маңызды құжаттарды да атап өтпеске болмайды.. Оның үстіне Астрахан мен Орал қалаларында Казақстан мен Ресей консулдығын ашуы, екі ел тілшілерінің мәртебесі туралы келісім және бар. Келіссөзді аяқтай отырып, мемлекет басшылары жаңа мыңжылдыққа мызғымас достық пен стратегиялык әріптестік туы астында енгенін айрықша атап көрсетті.

Қазақстан тәуелсіздігінің онжылдығы жылы деп жарияланған 2001 жылдың маңызы айрықша. Мәскеуде біз Казақстан Республикасының онжылдығына арналған шаралар өткізе бастадық. Сөйтіп, Ресей саяси және гуманитарлық жайсандарына осынау тамаша мерей-тойымыздың мән-маңызын паш еткелі отырмыз. Аса маңызды шаралардың ішінде Мәскеу білімдарлық клубында осы жылдың қаңтар айында болған Казақстан тәуелсіздігінің онжылдығы-на арналған мәжілісті атап өткен абзал. Белгілі Ресей саясатшыларының, көр-некті ғалымдардың кәсіпкерлер мен журналистердің басын біріктірген клубта менің «Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің онжылдығы. Казакстан-Ресей стратегиялық әріптестігі» деген баяндама жасауыма мүмкіндік туды. Осынау абыройлы жиында Казакстан Президентінің сара да сындарлы сырт-қы саясатына, оның казақ мемлекет-тілігін нығайту, ұлтаралық тыныштық пен азаматтық келісімді қамтамасыз ету женіндегі қызметіне жоғары баға берілді. Атап айтканда академик Л.Абал­кин Еуразия идеясының қуатты әлуеті Еуразия экономикалық коғамдастырушілердщ халыкаралық одағыныңжетекшісі Н.И.Рыжков тәуелсіздік жылдарындағы Қазакстанның тұрлаулы дамуы Президент Н.Ә.Назарбаевтың қызметімен тығыз байланысты екенінде дау жоқ деді. Сондай-ақ ол Қазакстанды ынтымақтастығы серпінді дамып игі нәтиже беріп келе жатқан санаулы одактастарының бірі деп атай келіп, елбасымыздың атына Алматыдағы аталмыш одактың мәжілісін өткізуге көрсет кен қолдауы мен көмегі үшін алғыс айтып, Еуразия идеясының болашағы үлкен боларына сенім білдірді.

Мәдениет, ғылым және білім саласындағы ынтымақтастықтарымыз Қазақстан мен Ресей аумағында тұратын халықтардың мәдениетін еркін де терезесі тең дамытуға кепіддік беретін кұжаттарға арқа сүйейді. Бұл арада олардың ұлттык өзгешелігін, рухани және діни қажеттіліктерін, туған тілінде білім алуын ескере отырып, оған колайлы жағдай туғызу естен екі елі шықпасқа тиіс. Мәңгілік достық туралы Декларацияда көзделген ашық әрі бұкаралық ұйым — мәдениет пен ғылым кайраткерлерінің «Қазақстан мен Ресей арасындағы мәңгі достық үшін» Ассоциациясы Астана мен Алматыны қосқанда көптеген қалаларда қалыптасып келеді. Бірлескен гимназиялар мен жоғары оку орындары құрыдды. Астаналык Л.Гумилев атындағы Еуроазия университетінде М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің филиалы ашылды. Өткен жылғы қазан айында мемлекеттеріміздің басшылары Гуманитарлық саладағы ынтымақтастықты дамыту туралы меморандумға қол қойды. Екі жақ халықтардың ортақ мәдени мұрасын, ұлттық мәдениеттердің өзгешелігін сақтап, мәдени, біліми және ақпараттық кеңістіктің ұлғаюын жан-жақты қолдауға деген ниетін бекіте түсті. Бұған бағышталған шаралар 2006-2009 жылдарға арналған гуманитарлық ынтымақтастық бағдарламасында қорытылды. Оларды жүзеге асыру халықтарымыздың өзара жақындасуына жаңа серпін берері сөзсіз. Екі еддің өзара қарымқатынасындағы саяси серіктестіктің жоғары деңгейіне қол жетуі, сөз жоқ, Ресейде тұратын бір жарым миллиондай қандастарымыз үшін олардың ұлттық, мәдени және тілдік дербестігі үшін мейлінше маңызды.

Ал Ре­сей Жазушылар Одағының төрағасы В.Ганичев, «Молодая гвардия» баспасының бас директоры Б.Юрин және басқалар екі елдің арасындағы мәдени-гуманитарлык ынтымақтастыктың оң дамып келе жатқанын атап көрсетіп, Қазақстанның ортақ акпарат кеңістігін камтамасыз ету жөніндегі күш-жігерін қуаттады.

М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінде үстіміздегі жылдың наурыз айында «Орыс тілі: тарихи тағдырлар және осы заман» атты халыкаралық конгресс өтті. Оның жұмысына әлемнің отыздан астам елінен алты жүзге жуық орыс тілін зерттеуші ғалымдар қатысты. Олардың ішінде АҚШ-тың, Жапонияның, Еуропа мен ТМД мемлекеттерінің де өкіддері бар. Конгреске қатысушылар Н.Ә.Назарбаевтың құттықтауын ілтипатпен қабыл алды. Жиынның ашылуында МГУ рек­торы академик В.Садовничий, Ресей Ғылым академиясының Орыс тілі институтының директоры А.Молдован, РҒА Әлем әдебиеті институтының ди­ректоры Ф.Кузнецов сөз сөйледі. Онда қазіргі алмағайып замандағы мемлекет тілінің рөлі атап көрсетілді. Міне, сондықтан да біздің елбасымыздың орыс тілін қолдау және дамыту жөнінде қор ұйымдастыру жөніндегі ұсынысы жұртшылықтың үлкен ынтасын туғызып отыр.

Елшілік атқарып жатқан бұдан ба­сқа да жұмыстар аз емес. Биыл Одақтар үйінің Бағанды залында Республика тәуелсіздігінің он жылдығы құрметіне Наурыз мейрамын тойлап өттік. Оған ел Президенті арнайы құттықтау жолдады. Қазақстан сахна шеберлерінің мерекелік концерті болды. Тәттімбет атындағы қазақ халық аспаптары Кара­ғанды академиялық оркестрінің және облыстық филармония артистерінің өнері тындармандарын тәнті етті. Осындай мәртебелі орындардағы мерекелеріміз мерей тойымыздың даңқын асыра түскенінде сөз жоқ. Тағы бір атап өтетін жайт өнерімізді Ресей жұртшылығына паш етуіміз дер едім. Елшіліктің ықпал көмегі арқасында Қазакстан Республикасының еңбек сіңірген өнер қайраткері, көрнекті суретші Ерболат Төлепбайдың дербес көрмесі мемлекеттік Тре­тьяков галереясында ұйымдастырылды, Сөйтіп Қазақстан қылқалам шеберлерінің еңбегі ең орталық өнер сарайында көрсетілді. Ал Қазақстан мемлекеттік классикалық ішекті квартеттін құрылғанына көп болған жоқ, алайда ол жастығына қарамастан елімізден шет жерлерге аты әйгілі өнеріне тәмам жұртты тамсантты. Мәскеуде ол А.Д.Сахаров атындағы сыйлыққа ие болды. Украинада өткен камералық оркестрлер мен ішекті квартеттердің халықаралық конкурсында бірінші бәйгені жеңіп алды. Ол Д.Д.Шостакович атындағы ішекті квартеттердің Ресей астанасында өткен.

Италия, Түркия, Латвия, Ресей сияқты елдердің өнер ұяларымен бәйгеге түсіп, жүлделі орын алды. Ол 1994 жылдан бастап, Қазақстан елшілігі өткізетін Мәскеудегі шаралардын бәріне белсене қатысып келеді.

Сол сияқты талай тамаша оқиғаларға толы он жылдың жүріп өткен жолын есте қалдыру үшін түрлі тақырыпта кітаптар шығып жатқанын да атап айтқан жөн болар. Кітап — шын мәнінде өз дәуірінің басты куәсі, адам зердесінің қазыналы қоймасы. Осы арада екі мәрте жоғары баға алған кітаптар әзірлеп, басып шығарғанымызды айта кеткім келеді. Оның бірі — «Президент Нұрсұлтан Назарбаев — Мәңгі достық стратегиясы — Қазақстан-Ресей». Атауының өзі айтып тұрғанындай, онда Қазақстан-Ресей қатынастарының жо-ғары деңгейіне, стратегиялық әріптестіктің қуатты іргетасына тиісті баға беріледі. Сайып келгенде, бұлардың бәрі елдеріміздің өткен он сегіз жылда қол жеткен табыстары ғой. Елшілік екі жақты қатынастардың негізін калайтын қол койылған құжаттардың жұртқа барынша жетуі, мемлекетаралық қатынастардың қазіргі тәжірибесіне ынта қоюшылардың жете пайдалануы үшін біраз жұмыс жүргізді. Қазақстан мен Ресей ынтымақтастығынын барлық жағын қамтитын құжаттар мен материалдардың жинақтары басып шығарылды.

2000 жыл мәдениетті қолдау жылы болып жариялануына орай, елшілік көп жылдық жұмысын корытындылап, «Нәзір Төреқұлов - КСРО-ның Сауд Арабиясындағы өкілетті өкілі » атты кітап шығарды. Бұл аса көрнекті дипломат-ғалым және мемлекет қайраткерінің өмірі мен қызметіне арналған. 1927-1936 жылдары Араб еліндегі Кеңес дипломатиялық миссиясын басқарған аса көрнекті отандасымыз туралы очерк әзірлеу көзінде ақтарған қыруар архив материалдарын зерделей отырып, осынау ірі тұлғаның шалқар ой-өрісіне, жемісті жұмысына таң қаласың. Ресей араб танушы ғалымдарының пікіріне Караған­да, тұңғыш елші қазақ туралы бұл кітап қазіргі шығыстануға қосылған елеулі үлес. Біздің жалпы мәдени жетістігімізді құрайтын тарихи оқиғаларды, тамаша тұлғаларды зерттеудің жақсы бір үлгісі.

Біздің дипломаттар Қазақстанмен іргелес жатқан Ресей аймактарының бәрінде болып, отандастарымыздың тұрмыс жағдайын, толғандырып жүрген мәселелерін жете зерделеп, ана тілі мен мәдениетін, ұлттық әдет-ғұрпы мен дәстүрлерін қалай сақтап келе жатқанымен жете танысады. Біздің бұлайша көңіл бөлуімізге кандастарымыз дән разы болып, бір қуанып қалады.Қазақ жұрты тұратын өңірлерде «Қазақ тілі» қоғамының бөлімшелерімен, ұлттық мәдени орталықтар жұмыс істейді. Қазақстан мен Ресейдің іргелес облыстарында еліміздің аса көрнекті қайраткерлерінің мерейтойларына, ұлттық мейрамдарға арналған бірлескен шаралар жүйелі өткізіліп тұрады. Сонымен қатар бұл істе қоғамдық ұйымдар ғана емес, тиісті мемлекеттік кұрылымдар да шешуге тиіс елеулі де күрделі бірқатар мәселелер орын алып отыр. Қандастарымыз ұлттық дәстүрлері мен ана тілін сақтауға тырысып, Қазақстаннан газет-журналдар алып, радио-телехабарлар тындағысы келеді. Меншікті кітапханаларын қазақ тілінде шыққан көркем және оқу тәсілдемелік әдебиеттермен толықтыруға да құмар. Балаларын көбі Қазақстан жоғары оқу орындарында окытуға ынталы. Ресейде тұратын казактар үшін елшілік бес мын, дана тиражбен қазақ тілі жөніндегі көмекші оку құралын басып шығарды. Мұның өзі Ресейдегі отандастарымыз үшін шын мәніндегі маңызды оқиға болды. Ал оқулықтың Ресей казақтарына туған тілін терендей зерделеуіне көп көмек көрсетуі шәксіз.

Қазақстанның Ресейдегі елшілігінде 2006 жылғы көктемде Ресей Федерациясының он алты республикасы мен облыстарынан келген қазақ аймактық қоғамдық бірлестіктері басшыларымен кездесу болып өтті. Жерлестеріміз республикада жүргізіліп жаткан саяси және экономикалық кайта құрулар, Қазақстан-Ресей катынастарының жай-күйі мен келешегі, сондай-ақ елшіліктің федералдық және аймақтық билік органдарымен арадағы Ресейде тұратын қазақтардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту жөніндегі жұмысы туралы мол мағлұмат алды. Бұл кездесуде іргелес аймақтардың атқарушы органдары белсене атсалысуға тиіс жоғарыда аталған мәселелер де көтерілді. Кездесуге катысушылар Н.Ә.Назарбаевтың атына Үндеу қабылдап, оның отандастарына көрсетіп отырған қамқорлығы үшін алғыс айтты. Жерлестеріміздің өз туған тілін ұлттық мәдениеті мен дәстүрлерін ұрпақтан ұрпакқа мирас етіп сақтай беретіні атап керсетілді. Қоғамдық бірлестіктердің басшыларына Нұрсұлтан Әбішұлының қазақ диаспорасының тағдыры да кеңінен сөз етілетін «Тарих толқынында» кітабы тар­ту етілді. Президенттің бұл кітабын елшілікте өткен ғылыми-практикалық конференцияға қатысқан қандастарымыз — кабырғалы ғалымдар, белгілі Мәскеу жоғары оқу орындарының профессорлары және ғылыми орталықтардың кызметкерлері ыстық ықылас білдіріп, ілтипатпен карсы алды. Пікір алысу жұртшылықтың ынтасын оятып, үндестік тапты. Конференцияға каты­сушылар бұл кітапта өрбіген идеялар Қазақстан халқын біріктіруге, елдің әлемдік қауымдастықта лайықты орнын алуына игі ықпал ететінін білдірді. Мәслихатта сез алған ғылым докторлары, профессорлар Нұр Қирабаев, Мұхамбет Мәшімов, Әлкен Мендіғұлов және Ескендір Ондасынов Қазақстан Президентінің отандастарына қатысты саясатын бірауыздан қуаттады. Конфе­ренция материаддары бөлек жинақ бо­лып басылып шықты.

Қазақстан тұрақты да демократиялық Ресейдің одан әрі жан-жақты нығаюына мүдделі. Ресей үшін де Қазақстанның экономикалық және саяси-мәдени реформалардағы табысы соншалық маңызды болса керек. Осы өткен жылдар бойы екі елдің екеуі де мойнына алған міндеттерін нақтылы әрі уақытында орындалғаны асқан жауапкершілігін паш етті. Тұтас алғанда геосаяси және стратегиялық мағынадағы факторлардың бар жиынтығын ескере келгенде, біз үшін Ресейдің елімізде болып жатқан оқиғаларға деген пікірі мейлінше мәнді. Ресей басшылығы Қазақстан Президентінің бастамаларын, басқа да кірігушілік ұсыныстарын, атап айтқанда Азия үшін Хельсинки үрдісінің негізі сынды Азиядағы ыкпалдастық пен сенім жөнінде кеңес (СВМДА) шақыруды қызу қолдады



Бекіту сұрақтары:

1. Республиканың тәуелсіздігін жариялау және “Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы” Заң, Республика президентін сайлау, қашан өтті?

2. Үкіметтің экономиканы тұрақтандыру шаралары қалай жүзеге асты ?

3. Халықтың тіршілік деңгейінің төмендеуінің әлеуметтік салдары неде?

4. Деңсаулық сақтау және халық ағарту салаларындағы жағдай қандай болды?

5. Қазақстанның БҰҰ-на және басқа халықаралық ұйымдарымен байланысы қандай пайда әкелді?



Лекция №27-30 Қазақстанның басқа елдермен саяси және экономикалық байланыстардың дамуы (2001-2009 ж.ж)
Негізгі ұғымдар: Біріккен Ұлттар Ұйымы, стратегия, инвестиция, халықаралық экономикалық және қаржылық ұйымдар
Мақсаты: Қазақстанның басқа елдермен саяси және экономикалық байланыстардың дамуы Ресеймен экономикалық байланыстары мен халықаралық қатынастар туралы тарихи біліктіліктерін дамыту.Отаншылдық рухқа тірбиелеу..

Жоспар:

1.Орталық Азия елдерімен Қазақстанның қарым-қатынастары.

2.Ресеймен экономикалық байланыстары.

3.Қазақстан әлемдік қауымдастықтын тең құқылы мүшесі.

4.Қазақстан экономикасына шетелдік инвестицияның тартылуы.

Лекция


1.Орталық Азия елдерімен Қазақстанның қарым-қатынастары. Тәуелсіз Қазақстаннын халықаралық байланыстары және оның белсенді сыртқы саясаты Бұрынғы Кеңес Одағының халықтары көбінде 1991 жылғы 13 желтоқсанда Орта Азия республикалары басшыларының Ашгабад кездесуіне бастама көтерген Қазақстан жетекшісінің күш-жігерінің арқасында осы кездесу барысында біртұтас айқындама тұжырымдаудың және Орталық Азия мен славян республикаларының егесін болдырмаудың сәті түсті.

1991 жылғы 21 желтоқсанда Қазақстан Президентінің бастамашылығымен жиналған бұрынғы 11 одақтас республика басшылары жаңа бірлестік — Тәуелсіз Мемлекетгер Достастығының негізін қалаушы құжат болган Алматы декларациясына қол қойды.

Қазақстан тарихы қысқа мерзімде басты мемлекеттік мәселені шешті әрі елдің нақты тәуелсіздігіне қол жеткізді. Қазақстан соңғы он жыдца әлемдік қауымдастықпен барлық салаларда өркениетгі байланыстар дамыта білген ашық қоғамга айналды. Көптеген елдермен өзара тиімді және ұтымды қарыматынастар қалыптастырып, инвестициялардың келуі өсе түсті.

Сыртқы саясатты орнықтырып, еліміздің халықаралық мәртебесін нығайтуда еліміз дипломатиясының зор еңбегі бар. Бүгінгі күн Қазақстан әлемнің кептеген елдерімен сыртқы қарым-қатынас орнатып, барлық беделді халық-аралық ұйымдардың мүшесі атанды.

Қазақ елі сыртқы саясатының басты бағыты жетекшіІ державалардың қауіпсіздік жөніндегі кепіддігін ала отырыщ ядролық қарудан бас тартып қана қоймай, ядролық қарусыз мемлекет мортебесіне ие болу еді. Бұл ұстаным тез арада-ақ іс жүзіне асырылды. Ал осы жәйт халықаралық аренада, еліміздің мәртебесін көтерді. Еуразия одағын кұру, Азиядағы өзара ықпалдастық пен сенім шаралары жөніндегі кеңес (АӨЫСШК) шақыру сияқты Қазақстанның бірқатар игі бастамалары әлемдік қоғамдастык, тарапынан кеңінен қолдау; тапты. Аталған кеңеске көптеген мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың қызығушылық танытуы осы айтқандарымызға айқын дәлел бола алады.

Халықаралық қатынастарда Қазақстан тандап алған копвекторлы саясаттың дұрыстығын осы он жылда жинақталған тәжірибе шын мөнінде растап берді.

Тәуелсіздіктің басында қазақ дипломатиясының аддыі ұлттық экономиканың көтерілуіне жан-жақты ықпал ету инвестициялар тарту, елдің экспортын ұлғайтудың жолдарынр қарастыру, сауда-экономикалық қатынастарды дамыту сияқты 1 бірқатар маңызды мәселелер тұрған болса, қазірде аталған бағыттарда айтарлықтай жұмыстар атқарылды. Енді бүгінгн күннің талаптарына сай халықаралық қауіпсіздіісгі нығайтуға, әлемдегі экономикалық қатынастарды жетіддіруге, тұтастай алғанда, ғаламдық деңгейдегі проблемаларды оң шешуге үлес қосу басты мақсат болып қалып отыр.

Қазақстан әлемдік қоғамдастықта өзіндік алар орны бар ел екенін соңғы он жыл бедерінде айқын көрсетті. Қазақ елінін саясаттағы бағыты да, географиялық орналасуы да, жер байлығы да дүние жүзіндегі мемлекеттерді бізбен ынтымақтасуға ынталандырды.

Мысал үшін айтсақ, Қазақстан Республикасымен дипломатиялық қарым-қатынас орнатқан елдердің саны 120-ға жетті. Елімізде 68 шетел елшіліктері мен дипломатиялық миссиялары жұмыс істейді. Резиденциялары Қазақстаннан тыс жерде шоғырланғанымен, елімізде тіркелген елшілер саны — 37. Ал Қазақстан Республикасының шетелдерде 47 елшілігі мен дипломатиялық миссиялары және консулдық окілдіктері тіркелген. Еліміз мүше болып кіретін халықа-ралык ұйымдардың саны — 68.

Қазақстан шекарасының бүкіл бойында сенімді "Қауіпсіздік белдеуін" жасай адды.

Қазақстан Ресеймен қарым-қатынасқа айрықша мән береді. Бұл жөнінде елеулі ілгерілеу бар. 1998 жылы шілденің 6-сында Мәскеуде қол қойьшған XXI ғасырға бағдарланған мәңгі достық пен ынтымақтастық туралы Декларация екі ел үшін маңызды тарихи мәнге ие. Қазақстан мен Ресей арасында Каспий теңізінің күқықтык, проблемасы шешілді. Келісім хаттамасына 2002—2003 жылдары қол қойылды. Қазақстан мен Ресейдің экономикалык ынтымақтастық 10 жылға арналған шарт жасалды, қаржы мәселелерін реттеу туралы ірі келісімге қол қойылды.

Біз үшін бірінші дәрежелі маңызы бар келісім, дүние-жүзілік ірі проблемалардың бірі — Каспий теңізінің мәртебесін айкындау. Ел президенті алғашқы кезден бастап принципті бағыт ұстады, өз айқындамамызды корғап қалды. Қазір ол айқындама Каспий теңізінің солтүстік бөлігі түбінің ара-жігін белгілеу жөнінде Ресеймен ортақ желі принципі бойынша жасалған келісімнен ез көрінісін тауып отыр.

Осы келісімнің іске аса бастауы үшін Сыртқы істер министрлігі белсенді түрде жұмыс істеді. Каспий теңізінің түбіндегі ұлттық секторлар координаттарын айқындайтын хаттаманы қысқа мерзім ішінде даярлайды. Сыртқы істер министрлігі Каспий теңізінің заңдық мәртебесі жоніндегі екіжақты және копжақты келіссоздерді жалғастырып келеді. Каспий проблематикасының Қазақстанның стратегиялық мүдделеріне тікелей қатысты мейлінше күшті екенін ұдайы есте сақтауда.

Өзара сенімге негізделген баянды ынтымақтастық Қазақа станға да, Ресейге де қажет. Біздің елдеріміздің халықтар өзара қарым-қатынастың одақтастық пен серікгестіктен I түрлерін қабылдамайды.

Қырғызстанмен және Өзбекстанмен ынтымақтастш қанағаттанғандық білдіру үшін бізде барлық негізде олармен мәңгі достық туралы шарттарға қол қойылды Біз бұл құжаттар аймақтық тұрақтылық пен қауіпсізді нығайтуға қосылған маңызды үлес болып табылады де есептейміз.

Қазақстан 1997 жылғы маусым айында Мәскеуде қс қойылған тәжікаралық бейбіт келісімдердің кепілі ретіі Тәжікстанда берік азаматтық татулық орнатуды ұдайы жақтап келеді. Бұл бүкіл Тәжікстан аумағына бақылау орнатуд қамтамасыз етуте мүмкіндік берді.

Қазіргі күрделі жағдайда Қазақстан мен Орталық Ази| елдері ТМД-ның оңтүстік шекараларын қорғау, діни экстремизмге, халықаралық терроризмге, ұйымдасқан қылмыск есірткі заттарының заңсыз айналымына, қару-жара контрабандасына қарсы күрес сияқты маңызды салаларда тығыз өзара іс-қимыл жүргізуге тиіс деп есептейміз.

Қазір елеулі іркілістерсіз жұмыс істей бастаған Орт Азия экономикалық қоғамдастығының түпкілікгі қалыг қаны қуантарлық жәйт.

Мемлекетаралық интеграция қазіргі аймақтық дамудың басты бағыты болып табылады. Батыс Еуропада, Солтүс және Оңтүстік Америкада, Ощүстік-Шығыс Азияда ор экономикалық жөне геосаяси мүдделер байланыстырыі| отырған қуатты блоктар мен аймақтық бірлестікгер жұмыс істейді. Осындай ынтымақтастықтан бас тартудың ешқа.қандай мәнісі жоқ. Орталық Азиядағы жөне тұтастай алғанда ТМД-дағы серіктестіктерімізбен бірге Қазақстанда да осында " бағыттарды өмірге енгізбекші.

Бұрынғы Кеңес Одағы мемлекетгерінің көпшілігі әлеі» энергия көздері рыногындағы ынтымақтастыққа, сауда, көлік және коммуникация салаларынан өзара тиімді түрде да объекивті тұрғыдан бейімділік танытып отыр. Ұлы Жібек жолын қайта түлетуге де көптеген мемлекет мүдделі білдіруде. 1996 жылы қол қойылған Белорусь, Қазақстан, Қырғызстан және Ресей елдері арасындағы экономикалық және гуманитарлық интеграцияны терендету мәселесі туралы шарт 28 баптан түрады. Мемлекеттердің өз халықтарының игілігі үшін ерікті түрде кірігу процесі осы құжатгың негізгі арқауы болып отыр.

Шарттың негізгі баптары келісілген сыртқы экономикалық саясатты, тауарлардың, қызметтердің, капиталдың және жұмысшы күшінің біртұтас рыногын қалыптастыруды жария етеді. Колік, энергетика, төлем одақтарын құру жоспарлануда. Мемлекетгер ортақ мәдени және ортақ білім беру кеңістігін сактау және нығайту үшін жағдай жасауға міндеттенді, кылмыспен және терроризммен бірлесіп күрес жүргізу көзделіп отыр. Арнайы бап бұл шартгың тараптардың әрқайсы-сының әлемдік субъект ретіндегі қүқығьша нүқсан келтірмейтіні және олардың басқа мемлекетгермен, соның ішінде ТМД шеңберінде алған міндетгемелерін қозғамайтындығы туралы атап көрсетеді. Керіп отырмыз, бұл тең мемлекетгердің ұзақ мерзімді және өзара тиімді ынтымақтастықты кездеген шарты болып отыр.

Қазақстан—Қытай ынтымақтастығы 1992 жылдың 3 қаңтарынан, яғни дигатоматиялық қарым-қатынас орнаған сөттен бастап оң бағытта және ырғақты дамып келеді. 10 жылға созылған екі жақты байланыстар керсеткішінің қорьггындысы іспетгі Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың 2002 жылдың 23 желтоқсанындағы КДР-ға мемлекеттік сапары барысында 1993-1999 жылдардағы біріккен декларациялар негізінде Қазақстан мен Қытай арасындағы тату көршілік, достық пен ынтымақтастық туралы шартқа кол қойылды.

Бұл құжат Қазақстан мен Қытайдың жоғары деңгейдегі қарым-қатынасын зандык, тұрғыдан бекемдеп қана қоймай, бұған дейінгі әскери, экономикалық және мәдени-гуманитарлық салаларда қол жеткізілген біріккен уағдаластықтардың беріктігін қуатгап берді. Ал Шартта Қазақстан-Қытай мемле-кеттік шекарасын делимитациялау мен демаркациялаудың тарихи мәні, аумақтық тиіспеушілік пен мемлекеттік шекараның мызғымастығы, Қазақстанға ядролық қару қодцанбау мен қауіпсіздігіне кепілдік беру, сондай-ақ трансшекаралық өзендерді тиімді пайдалану мен қорғау сияқты маңызды тармақтар бар екенін ерекше атап көрсеткен жөн.

Қазақстан Ауғанстандағы соғысты тоқтату, елдің ішкіі ісіне сырттан араласпау және БҰҰ қамқорлығымен ұлтгық келісім Үкіметін құру арқылы ол елде бейбітшілікті қайтадан орнатуды жүйелі түрде жақтап келеді.

Қазақстан үшін сыртқы саясаттың еуропалық векторы барған сайын зор мән-мағынаға ие болып отыр. Мұның, өзі Батыс Еуропадағы ықпалдастықтың жоғары деңгейде. және алдағы кезде біртұтас еуропалық валютаның айналымга шығуына байланысты. Еуропа одағы қазірдің өзінда, Қазақстанның ең ірі сауда-экономикалық әріптеске айналды. Біз Еуропа одағымен болат және тоқыма өнімдерінің саудасі жоніңце, қазақстандық бірқатар тауар ендірушілердің Еурогі рыногындағы мүдделерін қорғау туралы, сондай-аі Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше болу ; мәселелерінде өзара бірлескен іс-қимыл таныту туралі келіссөздерді жүргізуді жалғастыра беруге ниет етіп отырмыз.

Қазақстанның Еуропадағы саясатында Германия басыңқы болып табылады. Принципті тұрғыдан алға: біз өз еліміздегі неміс капиталының мүдделерін толық қамтамасыз етуге ұмтыламыз. ГФР-дің Үкіметімен және қаржы институттарымен жасалған маңызды уағдаластықтарға 1999


жылы қол қойылды. Мұның өзі істің шын мәнісінде біздің елдеріміз арасындағы ұзақ мерзімді ынтымақтастықтың негізі қалады.

Біздің мемлекегіміздің Франциямен саяси байланыстарындың елеулі түрде оң жетістіктерге қол жетті. Сонымен қатар бұл елмен сауда-экономикалық ынтымақтастығымыздіі арттыра түсуге күш-жігер жұмсаудың маңызы зор.

Италиямен байланысымыз да ойдағыдай дамып келеді. Соңғы жылдары екіжақты ынтымақтастықтың мол мүмкіндіктері пайда бодды. Италияның Қазақстан үшін неғұрлым ірі сауда әріптестерінің бірі болып отырғандығы айқын.

Соңғы кезде біздің еліміздің Ұлыбританиямен байланьв да күшейе түсті. Қазақстан бұл мемлекетпен ынтымақтастықты дамытып, нағайта беруге, әсіресе, инвестиция; күшейте түсу саласында мүдделі.

Бенилюкс еддерімен, әсіресе Бельгиямен байланыстарі елеулі түрде арта түсті. Осы едцің Премьер-министрін Қазақстанға келіп қайтқан сапары саяси жене эконо тұрғыдан нәтижелі болды. Біздің Орталық Еуропадан Венгрия, Польша, Чехия, Румыния, Болгария сияқты мемле-кетгерімен кдрым-қахынасымыздың болашағы жақсы болады деген оптамистік үмітіміз күшті. Үкіметгік және парламенпік құрылымдардың басшылары арасындағы келіссоздер біздің дипломатиямыздың осы бағыттағы елеулі түрде ілгері басқандығының айын көрінісі.

Біздің Балтық бойы елдеріндегі саясатымыз туралы да тап осылай деуімізге болады. Ол елдерде Қазақстанға саяси жоне сауда-экономикалық саладағы әріптес болу ретіндегі ынта-ықылас барған сайын күшейіп келеді.

Қазақстан үшін Америка Қүрама Штаттарымен жан-жақты ынтымақтастық орнатудың стратегиялық маңызы зор. Қазақстан — Американ қарым-қатынастары серпінді түрде дамып келеді. Соның нәтижесінде біз өзара демокра-тиялық әріптестік деңгейіне көтерілдік.

Бүгінгі таңца АҚШ біздің экономикамыздың аса ірі инвесторы болып табылады. Бұл ретте 1997 жылы қол қойылған экономикалық әріптестік бағдарламасын, сондай-ақ Қарашығанақ кеніші жөніндегі және Каспий қайраңын болісу жөніндегі келісімдерді айтуға болады.

Канадамен өзара тиімді қарым-қатынастарды одан әрі дамыту үшін де жақсы жағдайлар жасалды.

Қазақстан мен Еуропадағы кауіпсіздік және ынтымақ-тастық жөніңдегі ұйыммен өзара іс-қимылын одан әрі нығайтуға барған сайын көбірек көңіл болып келеді. Еліміздің сыртқы істер министріне осы ұйым жанындағы Дцам құқық-тары женіндегі бюромен ынтымақтастық туралы, сондай-ақ осы бедедді ұйымның Қазақстандағы өкіддігін ашу туралы құжаттарға қол қойылды. Біздің мемлекетіміз Хельсинки қорытынды құжатының, жаңа Еуропа үшін арналған Париж хартиясының, Копенгаген құжатының нормалары мен принциптеріне асқан сый-құрметпен қарайды.

Қорыта келгенде Ресей Федерациясымен ытымақтастық жонінде елеулі ілгерілеуге қол жеткізілді. Ең алдымен, XXI ғасырға бағдарланған, Мәңгі достық және одақтастық туралы Декларацияны атап өткен жөн. Бұл құжаттың ережелері екі жақты қарым-қатынастың іргетасын нығайтатыны соншалық, оның болашағы айдан анық корініп түр. Каспий теңізінің шешілмей жатқан мәртебесі проблемасын алға жылжытқан да Қазақстан мен Ресей екендігі назар аударатын жәйт. Қаржы тұрғысындағы өзара кінәласу тәрізді күрделі проблема бойынша түсіністікке қол жеткізілді. Қазақстан "Байқоңыр" ғарыш айлағы мен басқа полигондарды жалға бергені үшін ақы алатын болады.

Өзара сенімге негізделген тұрақты ынтымақтастық Қазақстанға да, Ресейге де өте қажет. Біздің мемлекеттеріміздһ|. халықтары өзара қарым-қатынастың одақтастық пен серіктестіктен басқа жолдарын қабылдамайды.

Қытаймен тату көршілікті нығайтудан асқан парасатты саясаттың да болуы мүмкін емес.

Белсенді дипломатиялық әрекеттер арқылы екі ел арасында маңызды уағдаластықтарға қол жеткізідці. Ең алдымен, шеим раны нақтылаудың аяқталуын атап өтуге болады. Мемлекет басшысы бұл фактіні замандастарымыз бен келер ұрпақ лайықты бағалайтынына сенім білдірді. Қытаймен арадағы шекараны айқындап белгілеу Қазақстанның ұлттық қауіпсіздігіне қосымша кепіддіктер берілгенін білдіреді. Бұл қуатты мемлекетпен достық және өзара тиімді ынтымақ» тастық саясатын жалғастырудың негізі болып табылады.

Орталық Азиядағы көршілес мемлекетгерімен ынтш тастыққа да маңызды мән бергенбіз жөне одан ешқаша айнымақ емеспіз. Сонымен бірге Украинамен, Беларусыіеі Кавказ мемлекетгерімен арадағы өзара қарым-қатынастард әлеуетін әлі жақсарту алда тұр.

Біз Достастықты нығайтуға бағытталған іс-қимылдар Еуразияньщ ірі мемлекеті ретівде Қазақстанньщ стратегия мүдделеріне сай келетініне нық сенімдеміз.

Қазір Қазақстанның шетел инвестицияларын тарту үшін барлық мүмкіндіктер бар. Ел экономикасына 1998жылдың өзінде 8 миллиард долларға жуық қаржы енгізілуі фактісінің өзі кездейсоқтық емес. Жасалған келісім-шарттар бойынша ұзақ мерзімді инвестициялардың жалпы құны 60 миллиард доллардан асып жығылады.

XXI ғасырда Қазақстан іс жүзінде сыртқа кемірсушығаратын басты елге, ірі мұнай державасына айналды. Біз үшін мұнай және газ саласына шетел инвестицияларын одан әрі тарта беру басым бағытгағы міндет болып табылады. Тәуелсіз сарапшылардың бағалауы бойынша, Қазақстан Каспий аймағындағы мұнай мен газдың ең ірі қорына ие. Сондықтан біз энергия көздерін әлемдік рынокқа үдемелете экспортгау үшін балама құбырлар салуға объекгивті тұрғьщан мүдделіміз. Бұл жағдайда біз таяу уақыт ішінде мұнай өндіру ауқымын ең кемі 3 есе арттыра алар едік. Бұл салада ілгерілеу бар. Грузиямен және Әзірбайжанмен Қазақстан мұнайын экспортқа шығарудың қосымша мөлшеру туралы уағдаластықтарға қол жеткізілді. Түркия басшыларымен осы елге газ женелту туралы принципті келісім жасалды. Біз Каспий құбыр желісі консорциумы жобасын аяқтауға, сондай-ақ, Батыс Қазақстаннан Қытайға тартылатын мұнай құбырын тезірек салып бітіруге үміт артып отырмыз.

Атырау — Самара мұнай құбырын салу аяқталды. Біз Баку - Жейһан маршрутын да және басқа балама жолдарды, мәселен Иран арқылы өтетін бағытты да назардан тыс қалдырмаймыз.

Біз үшін Қазақстанда кәсіпкерлікті дамыту да басым бағыт болып табылады. Шағын және орта бизнесті дамыту, отандық индустрияны өркендету арқылы біз елдің болашағына қамқорлық жасайтын боламыз.

Біріккен Ұлттар Ұйымының ең алғашқы жетістіктерінің бірі адам құқықтары саласындағы халықаралық нормаларды сақтаудың басты елшеуішіне айналып отырған Жалпыға ортақ адам құқықтары Декларациясы болып табылады.

1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін адам құқықтары мен бостандықтарын қүрметгеу мен қорғаусыз демократия-лық қоғамның өмір сүре алмайтындығы туралы басты принцип біз үшін айдан анық болды. 1995 жылы Қазақстан Конституциясы адамды, оның емірін, құқықтары мен бостандықтарын мемелекеттің ең жоғары қүндылықтары деп жариялады. Атқарушы және сот өкіметін, сондай-ақ, құқық қорғау органдарын реформалау барысында осы конституциялық басымдықтар ескерілді.

1994 жылғы ақпан айының өзіңде, тұңғыш ұлттық құқық қорғау мекемесі — Адам құқықтары жоніндегі комиссия қүрылған болатын, содан соң бір мезгілде үкіметтік емес 20-ға жуық құқық қорғау ұйымдары іске кірісті.

Қазақстан адам құқықтары саласындағы бірқатар маңызды халықаралық шартгарға қосылды. Олардьщ арасында Баланың құқықтары туралы конвенция, Әйеддерді кемсітудің барлық түрлерін жою туралы конвенция, Азаптауға және басқа қатігез, адамшылыққа жатпайтын, адамның ар-намысың аяққа таптайтын зорлық пен жазалау түрлеріне қарсы конвенция бар. Келесіде адам құқықтарын қорғау жөніндегі басқа да халықаралық конвенцияларға қосылатын болады.

Қазақстанда азаматтық қоғамның берік негізін қалауға қол жеткіздік. Елімізде өкімет тармақтарының нақты бөлінуі, ресми оппозицияның, саяси партиялардың, цензурадан азат баспасөздің, азаматгық және нарықтық қарым-қатынастарды реттеу талабына жауап бере алатын қазіргі заманғы зандардың болуы — осының бәрі еліміздің демократия қүндылықтарын ұстанатынын сенімді түрде дәлелдей түседі.

Қазақстандағы түрақтылық та халқымыздың ғаламдық және аймақтық тұрақтылық пен қауіпсіздікке қосқан үлесі болып отыр.

Отандық тарихымызда тұңғыш рет саяси партиялар Парламентге жұмыс істеу қүқығына ие болды, Үкімет жоғары заң шығарушы органға есеп беретін болды, үкіметтік емес ұйымдарды тіркеу рәсімі жеңілдетілуде, әйелдердің әлеуметгік мәртебесі көтеріліп келеді, сот орындары неғүрлым тәуелсіз органдарға айналуда.

Қазақстан республикасы өзінің геосаяси бірегейлігі, экономикалық әлеуеті, тарихы, рухани және мәдени дамуының ерекшеліктері арқылы XXI ғасыр қоғамдастығынан лайықты орын алатын, оның азаматтары бүкіл дүние жүзіңде қүрметке бөленіп отырған мемлекетте өмір сүріп жатқанын мақтан түтатын болуына қол жеткізер.

Қазақстанның әлемдік аренаға үмтылуы, бірінші кезекте, Мемлекет басшысының белсенді сыртқы саяси қызметіне байланысты.

1990 жылдан бергі кезенде Қазақстан Республикасының Президенті іс жүзінде әлемнің барлық іргелі елдеріне 138 мемлекетгік, ресми және жұмыс сапарларын жүзеге асырды. Ресей мен АҚШ-қа, ҚХР мен Үлыбританияға, Францияға, Италия мен Испанияға, Швейцария мен Австрияға бірнеше мөрте сапарлар жасалды. Австралияға, Үндістанға, Сауд Арабиясына және басқа да араб еддеріне сапарлар жүзеге асты.

Сауд Арабиясында исламның екі қасиетті орынынын сақтаушысы король Фахдпен кездесу мен ислам әлемінің екі ұлы қасиетгі орыны — Мұхаммед пайғамбардың кесенесін мешітіне бірегей зиярат ету рәсімі жасалды. Ватикавда Қазақстан жетекшісі Н.Ә.Назарбаев пен римдік-Уитоликтік шіркеудің басшысы II Иоанн Павел папаның екі рет кездесуі болды.

Осы жылдар ішінде Қазақстан Республикасында мемлекеттер мен үкіметтер басшылары 102 рет, 320-дан астам үкіметтік және парламенттік делегация, сондай-ақ БҰҰ, ЮНЕСКО, ЕҚЫҰ, ЕК, БҰҰДБ, ДСҰ, ХААҮ, ЭЫҰ тәрізді басқа да дүниежүзілік халықаралық институттардың «мүшелері сапармен болды'.

Президент шетелдерді елшілері мен дипломаттарымен 104 кездесу өткізді. Қазақстанда тіркелген дипломатиялық Р корпустардың өкілдерімен жүздесіп отыру дәстүрге айналды. Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасын әлемнің 100-ден астам мемлекеттері танып, олармен дипломатиялық Iқатынас орнады, ол БҰҰ-ның және оның қүрылымдарының |толық құқықты әрі белсенді мүшесі болып табылады.

Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевтың қатысуымен )НЕСКО және НАТО-СЕАП-тың мерейтойлары, БҰҰ ас Ассамблеясының арнайы мәжілісі, ЕҚЫҮ-ның Хельсинкидегі, Лиссабондағы, Будапештегі және Ыстамбұлдағы тарихи кеңістері, Екінші Дүниежүзілік соғыстың аяқталғанына 50 жыл толуына арналып Парижде, Лондон мен Мәскеуде тойланған мерекелер тәрізді халықаралық ұйымдардың ірі шаралары өтті.

Мемлекет басшысының ЕҚЫҮ-ның Хельсинктегі кеңесіндегі күн тәртібіне қойылған Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөнінде кеңесті шақыру туралы идеяларын іске асыру жөніндегі жұмыс жоспарлы түрде жүзеге асуда.

Әлемдік саясатга Қазақстан жария етіп, жүргізіп отырған шп векторлы жол өзінің елеулі нәтижелерін беруде. Бұл Америка Құрама Штаттарымен стратегиялық және демократиялық серіктестік, Жапониямен стратегиялық серіктестік туралы келісімдерге, "Шанхай бестігі" жобасы шеңберіндегі шекараның ұзына бойында сенім шаралары туралы келісімге, Ресеймен, Өзбекстанмен, Қырғызстанмен, Украинамен достық туралы шарттарға қол қою айрықша орын алады. Қазақстан Республикасының ҚХР-мен шекарасын межелеу, Ресеймен, Өзбекстанмен және Қырғызстанмен шекараны белгілеу туралы мәселені шешу жұмыстары жургізілуде.

Бейбітшілік сүйгіш сыртқы саясат жүргізе отырып, Қазакстан Таулы Қарабақтағы, Тәжікстандағы, Чешенстандағы, Югославиадағы қақтығыстарды тоқтатуды жақтап үн қосты "Бейбітшілік жолындағы серіктестік" қозғалысының халықаралық бітімгершілік акцияларына атсалысуда.


  1. жылы, Мемлекет басшысының Жарлығына сәйкес,Семей ядролық сынак алаңы мәңгілікке жабылды. Мемлекет басшысы ел аумағында орналаскан ядролык, әлеует туралы мәселені Қазақстан үшін барынша тиімділікпен шешті.жылғы мамырда Қазақстан аумағында орналасқан ядролық қаруды бөлшектеу туралы Лиссабон хаттамасына қол қойылды. Дәл осы кезеңде Қазақстан Республикасы, ел Президентінің табандылығы мен саяси ерлігінің арқасында, "ядролык клуб" елдерінен стратегиялық кепілдіктер алуға қол жеткізді.

Елдің ұлттық қауіпсіздігін камтамасыз етудегі Қазақстан Президентінің жанкешті күресі Қазақстанның қауіпсіздігіне Ресей, АҚШ және Ұлыбритания тарапынан кепілдіктер алу туралы Будапешт меморандумына (1994 жылы) қол қойылумен тұжырымдалды. Мұндай кепілдіктер Франция мен Қытай Халық Республикасынан да алынды.

Қазақстан дүниежүзілік қоғамдастықтың ажырамас бөлігіне айналды. Бұл басқа елдер сияқты біздің мемлекетіміздің де мазмүны женінен ғаламдық сипат алып отырған өзара тәуедді де тығыз байланысты әлемдік процестер орбитасына уақыт откен сайын кері оралмайтындай болып тартылғанын білдіреді. Еліміз Біріккен Ұлттар Ұйымының күн тәртібінде тұрған ірі проблемаларды шешуге өз үлесін қоса отырып, қазіргі әлемнің саяси құрылымына да интеграциялана түсуде.




1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   20


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет