Бағдарламасы ф со пгу 18. 2/06 Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі



жүктеу 487.87 Kb.
бет1/3
Дата25.04.2016
өлшемі487.87 Kb.
түріЖұмыс бағдарламасы
  1   2   3
: arm -> upload -> umk
umk -> Әдістемелік нұсқаудың титулдық парағы
umk -> Дәрістердің тірек конспектісі
umk -> Ф со пгу 18. 2/05 Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> БАҒдарламасы (Syllabus) pkya 2204 «Кәсіби қазақ тілі»
umk -> Бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі» пәні бойынша 5В107000– «Бейнелеу өнері және сызу мамандығының студенттеріне арналған пәнді зерттеу әдістемесі арналған тапсырма
umk -> Лекционный комплекс
umk -> 1 Пәннің мақсаты мен міндеттері, және оқу үрдісінде алатын орны Пәннің мақсаты
umk -> ЖҰмыс бағдарламасы қазақ журналистикасының тарихы 5В050400 «Журналистика» мамандығының студенттеріне арналған Павлодар
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы

Жұмыс бағдарламасы





Ф СО ПГУ 7.18.2/06


Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі



С. Торайгыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Химия және химиялық технологиялар кафедрасы

050721 - Органикалық заттардың химиялық технологиясы мамандығының студенттері үшін
Циклді қосылыстар химиясы пәнінен
ОҚУ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАCЫ

Павлодар


Мамандықтың мемлекеттік жалпы білім беру стандарты және типтік бағдарламасы негізінде әзірленген жұмыс бағдарламасының бекіту парағы





Ф СО ПГУ 7.18.3/31



БЕКІТЕМІН

Оқу ісі жөніндегі проректоры



Пфейфер Н.Э.

« »____- 20___ж.


Құрастырушы : ____________ х.ғ.к., профессор Жапаргазинова К.Х.

Химия және химиялық технологиялар кафедрасы

050721 -Органикалық заттардың химиялық технологиясы мамандығының студенттері үшін
«Циклді қосылыстар химиясы» пәнінен

ОҚУ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

Оқу жұмыс бағдарламасы 050721 - Органикалық заттардың химиялық технологиясы мамандығы бойынша ҚР МЖМБС 3.08.347-2006 мемлекеттік жалпы міндетті стандарт және және С. Торайғыров атындағы ПМУ Ғылыми кеңесінің отырысында бекітілген 20__ ж «____»_______.,№___хаттама
Кафедра мәжілісінде ұсынылған «____»_____ 20__ ж. Хаттама №____

Кафедра менгерушісі Жапаргазинова К.Х. «____»___ 20__ ж.


ХТжЖ факультеттің оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған

2011 ж. «___»_____ хаттама №___

OӘК төрайымы У.Д. Буркитбаева «____»___ 20__ ж.
КЕЛІСІЛДІ:

Факультет деканы К._К. Ахметов «__ _» __ 2011 ж.


Жжәқб құпталған

ЖжӘҚБ бастығы ______________ Варакута А.А. «___»__________20__ж.


Университетің оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған

20 __ ж «____»_______,№___хаттама





  1. Оку процесіндегі пәннің мақсаты мен міндеттері:

Студенттерде қазіргі заманға сай циклді органикалық қосылыстардың құрылым ерекшеліктерімен таныстыру, органикалық химияның халық шаруашылығы үшін манызын және ғылыми-техникалық жетістіктің болашағын көрсету.


    1. Пәннің оку мақсаты:

- Органикалық химиядағы процесстер мен негізгі заңдылықтарды үйрену;

- белгілі қасиеттері бар жаңа заттарды синтездеу




    1. Пәннің оқу міндеттері:

Студент білу қажет:

- органикалық қосылыстарының қасиеттерін, синтездеу жолдарын;

- әр түрлі органикалық реакцияларының механизмдерін;

- реакция жүруіне әсер етуші жағдайларын;
уйрену қажет:

- органикалық заттардың синтезін жүргізу;

- қоспаларды ажырату;

- алынған заттарды түрлі әдістермен тазалау


2 Пререквизиттер:

- Алифатты қатардағы қосылыстардың химиясы;

- Органикалық химия
3 Постреквизиттер:

-Мұнай және газ өндеу технологиясы

-Органикалық заттардың химиялық технологиясы

Пәннің

тақырыптық жоспары







Нысан

ПМУҰСН 7.18.2/07




4 Пәннің мазмұны

4.1 Пәннің тақырып жоспары




Пәннің тақырып жоспары



Тақырыптар аталуы

Сабақтар түрі бойынша контактті сағаттар саны

Дєр.

Лаб.

С¤Ж

1

2

3

4

5

1

Алициклді қосылыстар

2

2

4

2

Ароматтық қосылыстар










2.1

Бензол қатарының ароматтық көмірсутектері

2

4

6

2.2

Аромат көмірсутектерінің галоген туындылары.

2

4

6

2.3

Сульфоқышқылдар

2

2

5

2.4

Нитроқосылыстар


2

2

4

2.5

Ароматты аминдер

Диазо -және азоқосылыстар



2




6

2.6

Фенолдар. Хинондар



2

2

4

3

Ароматты альдегидтер және кетондар

4

4

8

4

Ароматтық карбон қышқылдар, олардың туындылары

4

4

6

5

Коп ядролы ароматтық қосылыстар

2




6

6

Гетероциклді қосылыстар











6.1

Бес мүшелі бір гетероатомды гетероциклдар

2

4

6

6.2

Екі гетероатомды бес мүшелі гетероциклдер

2




6

6.3

Бір гетероатомды алты мүшелі гетероцикл

2

2

8




Курс бойынша барлығы

30

15 (30)

75




Барлығы (3 кредит)

135

4.2 Теориялық курстың мазмұны
1 Алициклді қосылыстар

Алициклді қосылыстардың жіктелуі және изомериясы. Номенклатурасы. Алу жолдары. Дигалогеналкандарды, дикарбон қышқылдарын және оның тұздарын тұықтау (циклдеу), малон эфирінің көмегімен синтездеу, аромат косылыстарын гидрлеу, алкандарды тұйықтау. Қанықпаған қосылыстарды тұйықтау арқылы алициклді қосылыстарды алу.

Циклоқосылу реакциялары. Циклоқосылуға қатынасатын π - электрондар саны бойынша жіктеу. Диен синтезі (Дильс-Альдер реакциясы). Диендер және диенофильдер, олардың реакцияға түсу қабілеті. Раекцияның стереорекшелігі және механизмі.

Циклоалкандардың құрылысы. Циклопропан молекуласындағы ерекшелігі. Циклобутанның және циклопентанның құрлысы, конформация кернеулігі. Циклогексан конформациясы, экваториалды және аксиальды байланыстар. Химиялық қасиеттері.

2 Ароматтық қосылыстар

Бензол құрылысы туралы қазіргі кездегі электрондық және квант-химиялық көзқарастар. Бензолдың қосырлану энергиясы және байланыс ұзындығы. Органикалық қосылыстардың ароматтылық шарты. Хьюккель ережесі. Бензол сақинасыз карбо- және гетероциклді ароматтық қосылыстар: катион, аннулендер және т.б.. ароматтылықты анықтаудың графикалық әдісі, р-р молекулярлық орбиталь схемасын құру. Антиароматтылығы.

Аромат ядросындағы элекрофильді орынбасу, π-, δ- комплекстер. δ -комплекстердің дәлелдеу. Электрофильді орынбасу реакциялары: бензолды нитрлеу, галогендеу, алкилдеу, ацилдеу, сульфирлеу. Орынбасарлардың жіктеуі: активтеуші, о– және n – орындарға бағыттаушылар және дезактивтеуші, м – бағыттаушылар. Орынбасардың индуктивті және қосарлану эффектілері. Электрофильді орынбасуда түзілген изомерлердің қатынасы, кеңістіктегі факторлардың әсері. Екі орынбасарлы бензолдарды синтездеудің жоспары.

2.1 Бензол қатарының ароматтық көмірсутектері.

Гомологиялық қатары.Изомериясы. Номенклатурасы. Бензолды және оның гомологтарын алу. Вюрц-Фиттиг және Фридель-Крафтс реакциялары. Олардың механизмі.

Химиялық қасиеттері. Электрофильді орынбасу реакциялары: галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу. Фридель-Крафтс бойынша алкилдеу және ацилдеу. Бүйірдегі тізбекті галогендеу және нитрлеу реакцияларының ерекшеліктері. Бензол гомологтарын тотықтыру. Ароматтық сақина бойынша сутекті, хлорды, қарбендерді қосу реакциялары. Озондау.

2.2 Аромат көміррсутектерінің галоген туындылары

Изомериясы. Жіктелуі. Номенклатурасы. Алу жолдары: бензолдан және оның гомологтарының (галогенді сақинаға және бүйірдегі тізбекке енгізу реакцияларының жағдайы және механизмі).

Химиялық қасиеттері. Галогеннің нуклеофильді орынбасу реакциясына түсуі. Арилгалогенидтегі активтелмеген галогеннің реакцияға инерттілігінің (қабілеті аз болуының) себебі. Нуклеофильді орынбасу реакциясындағы арилгалогенидтің реакцияға түсу қабілетіне акцепторлы орынбасарлардың әсері, SN2 Ar- механизмі. Хлорбензол, бензилхлорид, бензилиденхлорид, бензотрихлорид,оларды алу әдістері, қасиеттері, қолданылуы.

2.3 Сульфоқышқылдар

Изомериясы, номенклатурасы. Алу жолдары: сулфирлеу реакциясы, сульфирлеуші реагент. Реакция жағдайы және механизмі.. Сульфохлорлау реакциясы.

Химиялық қасиеттері. Электрофильді және нуклеофильді реагентермен реакциялары (сульфо тобын қайта бөлу, сілтімен балқыту, циан тобын орын ауыстыру). Бұл реакциялардың механизмі. Ядродағы орынбасарлардың сульфотобының реакцияға түсу қабилетіне әсері. Сульфоқышқылдардың функционалды туындылары, оларды алу, қасиеттері, қолданылуы.

2.4 Нитроқосылыстар

Жіктелуі, номенклатурасы. Алу жолдары: бензол және оның гомологтарынан (ядроны және бүйірдегі тізбегін нитрлеу, реакция жағдайы және механиказмі), галогентуындыларынан (нуклеофильді орынбасу).

Химиялық қасиеттері. Ароматтық және алифатароматтық қосылыстардың қасиеттеріндегі айырмашылық. Бензол сақинасысындағы басқа орынбасарлардың реакцияға түсу қабілетіне нитробының көрсететін әсері.

Ароматтық нитроқосылыстарды қышқылдық, нейтралдық және негіздік орталарда тотықсыздандыру.

2.5 Ароматты аминдер

Жіктелуі, изомериясы, номенклатурасы. Ароматтық аминдерді алу әдістері: нитроқосылыстардан (Н.Н.Зинин реакциясы) арилгалогенидтерден (нурлеофильді орынбасу). Екіншілік және үшіншілік аминдерді алу.

Химиялық қасиеттері. Аминотобын алкилдеу және ацилдеу реакцияларының ерекшелігі, альдегидтермен әрекеттесуі (Шифф негізі). Біріншілік, екіншілік, үшіншілік аминдердің азотты қышқылмен реакциялары. Ароматтық аминдердің электрофильді орынбасу реакцияларының ерекшелігі (нитрлеу, галогендеу, сульфирлеу), реакция жүру жағдайы. Анилин, n- толуидин, N- метиланилин, N-, N- диметиланилин, алу жолдары, қолданылуы.

Диазо- және азо- қосылыстар.

Диазотирлеу реакциясы, оны жүргізу жағдайы, механизмі. Реакция жылдамдыына бензол сасқинасындағы орынбасарлардың әсері.

Диазоқосылыстардың құрлысы. Химиялық қасиеттері. Азотты бөлу арқылы жүретін реакциялар: диазоний тобының гидроксилге, алкокситобына, фторға нуклеофильді орынбасуы (SN1 Ar- механизм) сутегіне радикальды орын ауысуы (аминсіздеу), хлорға, бромға (Зандмайер реакциясы) иодқа ауысуы. Азотты бөлмей жүретін реакциялар: арилгидразиндерге дейін тотықсыздандыру, азобірігу реакциялары. Механизмі. Аминдермен және фенолдармен азобірігу реакцияларының жағдайы. Азобояғыштар туралы түсінік. Азоқосылыстардың тотықсыздандырауы.

2.6 Фенолдар. Хинондар

Бір атомды фенодар. Изомериясы, номенклатурасы. Алу жолдары. Химиялық қасиеттері. Фенолдың қышқылдылығына бензол сақинасындағы орынбасарлардың әсері. Фенолдың жай эфирлерінің түзілуі, олардың қаситетері және қолданылуы. Электрофильді орынбасу (галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу, нитрозирлеу) реакцияларының ерекшеліктері. Фенол – анионындағы электрофильді орынбасу реакциялары: азобірігу, Кольбе- Шмидт реакциясы, Фенолформальдегид смоласы.

Екі атомды фенолдар: пирокатехин, резорцин, гидрохинон. Алуы, қасиеттері, қолданылуы. Үш атомды фенолдар: пирогаллол, оксигидрохинон, флороглюцин. Флороглюциннің ерекше қасиеттері.

Хинондар. Жіктелуі, номенклатурасы, n- Бензохинон. Алу жолдары. Тотықсыздану реакциялары, оның механизмі, тотығу- тотықсыздану потенциалы, оның орынбасарлар табиғатына тәуелділігі. Хингидрондардың түзілуі. Бензохиноид таутомериясы. Диен синтезіндегі хинондар.



3 Ароматті альдегидтер және кетондар

Изомериясы. Альдегидтер және кетондардың жіктелуі; ароматтық және алифатароматтық. Номенклатурасы.

Алу жолдары: көмірсутектерден және спирттерден (тотықтыру, сутексіздендіру), дигалогентуындыларына (гидролиз). Гаттерман – Кох, Гаттерман, Фриддель-Крафтс реакциялары. Физикалық қасиеттері және спектральды көрсеткіштері.

Химиялық қасиеттері. Тотығу және тотықсыздану реакциялары. Нуклеофильді реагенттердің қосылуы. Алифат альдегидтерімен, кетондарымен,нитроқосылыстарымен конденсацияға түсуі, олардың негіздік катализ жағдайындағы реакция механизмі. Аромат альдегидтерінің ерекше қаситеттері. Канницаро, Перкин реакциялары, бензоин конденсациясы, олардың механизмдері.



4 Ароматтық карбон қышқылдары және олардың туындылары
Монокарбон қышқылдары, изометриясы, номенклатурасы. Алу жолдары: көмірсутектерден, спирттерден, альдегидтерден, кетондардан (тотықтыру), үшгалогентуындыларынан және нитрилдерден (гидролиз), Гриньяр реакциясы арқылы.

Химиялық қасиеттері. Қышқылдық қасиеттері. Қшқылдық қасиетіне бензол сақинасының, сақинадағы орынбасарлардың және кеңістіктегі факторлардың әсері. Орто-эффект. Тұз түзуі, олардың құрлысы және қасиетттері. Ароматтық қышқылдардың функционалды туындылары: Дикарбон қышқылдары: фталь-, изофталь-, терефталь қышқылдары. Оксиқышқылдар: салицил-, n- оксибензоин қышқылдары. Алу жолдары, қасиеттері, қолданылуы. Аминқышқылдары.



5 Коп ядролы ароматтық қосылыстар
Бифенил. Алуы, қасиеті. Бензидин, бензидин қайта топтасуы. Үшфенилметан. Алу жолдары, қасиеттері. Үшарилметил радикалдарының және иондарының тұрақтылығы туралы түсінік. Нафталин. Техникада алуы. Құрлысы. Ароматтылығы. Қосарлану энергиясы. Орынбасарлы нафталинің номенклатурасы.

Химиялық қасиеттері. Қосылу реакциялары: сутекті, хлорды, бромды. Тотықтырғыштар әсеріне қатынасы. Электрофильді орынбасу реакциялары: галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу, ацилдеу. Реакциялар механизмдері, α – орынның активтілігінің себебі. α-, β- нафтолы, алу әдістері, қасиеттері, α-, β- нафтоламиндер, алу әдістері (Бухерер реакциясы), колданылуы. Антрацен және фенантрацеп.


6 Гетероциклді қосылыстар
6.1.Бес мүшелі бір гетероатомды гетероциклдар. Фуран, пиррол, тиофен. Изомериясы. Құрылысы. Ароматтылығы, олардың гетероатомдардың электртерістілігімен байланысы. Химиялық қасиетттері. Қосылу реакциясы. Электрофильді орынбасу реакциялары, реакцияға түсу қабілеті, бағыттауы. Электрофильді орынбасу реакциясының механизмі. Конденсирленген жүйелер: бензофуран, индол, бензотиофен. Индол, алу әдістері. Химиялық қасиеттері: электрофильді орынбасу реакциясының ерекшеліктері, бағытталуы. Қышқылдық қасиеті, металтуындыларынң биологиялық ролі. Тәжірибелік маңыздылығы.

6.2. Екі гетероатомды бес мүшелі гетероциклдер.

Пиразол және имидазол. Синтездің жалпы әдісі. Қасиеттері. Пирролмен салыстырғандағы қүштірек қышқылдылығы және негізділігі. Электрофильді орынбасу реакциясы.

6.3. Бір гетероатомды алты мүшелі гетероцикл. Пиридин. Құрлысы. Байланыстар сипаттамасы. Ароматтылығы. Изометриясы және орынбасарлы пиридиндер номенлатурасы. Химиялық қасиеттері. Негізділігі. Электрофильді орынбасу реакциялары, реакцияға түсу қабілеті, бағыттауы. Галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу. Механизмдері. Нуклеофильді орынбасу, реакцияға түсу қабілетінің жоғары болу себебі. α- Аминопиридинді (А.Е. Чичибабин реакциясы) женә α- гидрооксипиридинді алу әдісттері.

Пиперидин, алуы қасиеті. Хинолин және изохинолин. Скрауп және Бишлер – Напиральский реакциясы бойынша алу. Химиялық қасиеттері.


4.1.1 Пәннің теориялық бөлімінің мазмұны

Дәрістік сабақтардың тізімі




1 тақырып

Алициклді қосылыстар

1.1

Алициклді қосылыстардың жіктелуі және изомериясы. Номенклатурасы. Мұнай-циклоалкандардың көзі. Алу жолдары.

Дигалогеналкандарды, дикарбон қышқылдарын және оның тұздарын тұықтау (циклдеу), малон эфирінің көмегімен синтездеу, аромат косылыстарын гидрлеу, алкандарды тұйықтау.



1.2

Циклоқосылу реакциялары. Циклоқосылуға қатынасатын π - электрондар саны бойынша жіктеу. Диен синтезі (Дильс-Альдер реакциясы). Реакцияның стереоерекшелігі және механизмі. Тұыйқ тізбекті қосылыстардың бір-біріне өтеуі (Н.Д. Зелинский бойынша қайтымды изомерлену. Н.Я.Демьянов және А.Е. Фаворский қайта топтасуы).

1.3


Циклоалкандардың құрылысы. Циклопропан молекуласындағы ерекшелігі. Циклобутанның және циклопентанның құрлысы, конформация кернеулігі. Циклогексан конформациясы, экваториалды және аксиальды байланыстар. Химиялық қасиеттері.

2 тақырып

Ароматтық қосылыстар


2.1

Бензол құрылысы туралы қазіргі кездегі электрондық және квант-химиялық көзқарастар. Бензолдың қосырлану энергиясы және байланыс ұзындығы, оларды анықтау әдістері. Бензолдың ерекше қасиеттерін түсіндіру. Хьюккель ережесі. Бензол сақинасыз карбо- және генероциклді ароматтық қосылыстар: катион, аннулендер және т.б.. ароматтылықты анықтаудың графикалық әдісі, р-р молекулярлық орбиталь схемасын құру. Антиароматтылығы.

2.2

Аромат көміррсутектерінің галоген туындылары. Номенклатурасы. Алу жолдары: Химиялық қасиеттері. Галогеннің нуклеофильді орынбасу реакциясына түсуі. Нуклеофильді орынбасу реакциясындағы SN2 Ar- механизмі. Хлорбензол, бензилхлорид, бензилиденхлорид, бензотрихлорид,оларды алу әдістері, қасиеттері, қолданылуы


2.3

Сульфоқышқылдар. Изомериясы, Алу жолдары: сульфирлеу реакциясы, сульфирлеуші реагент. Сульфохлорлау реакциясы. Электрофильді және нуклеофильді реагентермен реакциялары (сульфо тобын қайта бөлу, сілтімен балқыту, циан тобын орын ауыстыру). Бұл реакциялардың механизмі.. Сульфоқышқылдардың функционалды туындылары, оларды алу, қасиеттері, қолданылуы.


2.4

Нитроқосылыстар жіктелуі, номенклатурасы. Алу жолдары: бензол және оның гомологтарынан (ядроны және бүйірдегі тізбегін нитрлеу, галогентуындыларынан (нуклеофильді орынбасу).

Химиялық қасиеттері. Бензол сақинасысындағы басқа орынбасарлардың реакцияға түсу қабілетіне нитробының көрсететін әсері.




2.5

Ароматты аминдер. Жіктелуі. Екіншілік және үшіншілік аминдерді алу. Химиялық қасиеттері. Ароматтық аминдердің электрофильді орынбасу реакцияларының ерекшелігі (нитрлеу, галогендеу, сульфирлеу), реакция жүру жағдайы. Диазо- және азо- қосылыстар. Диазотирлеу реакциясы, оны жүргізу жағдайы, механизмі. Диазоқосылыстардың құрлысы.Азотты бөлу арқылы және азотты бөлмей жүретін реакциялар: Механизмі.


2.6

Фенолдар. Хинондар


2.6.1

Бір атомды фенодар. Изомериясы, номенклатурасы. Алу жолдары. Химиялық қасиеттері. Электрофильді орынбасу (галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу, нитрозирлеу) реакцияларының ерекшеліктері. Фенол – анионындағы электрофильді орынбасу реакциялары: азобірігу, Кольбе- Шмидт реакциясы, Фенолформальдегид смоласы. Екі, үш атомды фенолдар: пирокатехин, резорцин, гидрохинон.



2.6.2

Хинондар. Жіктелуі, номенклатурасы, n- Бензохинон. Алу жолдары. Тотықсыздану реакциялары, оның механизмі, оның орынбасарлар табиғатына тәуелділігі. Хингидрондардың түзілуі. Бензохиноид таутомериясы. Диен синтезіндегі хинондар

3 тақырып

Альдегидтер және кетондар

3.1

Изомериясы. Альдегидтер және кетондардың жіктелуі; ароматтық және алифатароматтық. Номенклатурасы.

Алу жолдары: көмірсутектерден және спирттерден (тотықтыру, сутексіздендіру), дигалогентуындыларына (гидролиз). Гаттерман – Кох, Гаттерман, Фриддель-Крафтс реакциялары. Физикалық қасиеттері және спектральды көрсеткіштері.




3.2

Химиялық қасиеттері. Тотығу және тотықсыздану реакциялары. Нуклеофильді реагенттердің қосылуы. Алифат альдегидтерімен, кетондарымен,нитроқосылыстарымен конденсацияға түсуі, олардың негіздік катализ жағдайындағы реакция механизмі. Аромат альдегидтерінің ерекше қаситеттері. Канницаро, Перкин реакциялары, бензоин конденсациясы, олардың механизмдері.


4 тақырып

Ароматтық карбон қышқылдары және олардың туындылары


4.1

Монокарбон қышқылдары, изомериясы, номенклатурасы. Алу жолдары: көмірсутектерден, спирттерден, альдегидтерден, кетондардан (тотықтыру), үшгалогентуындыларынан және нитрилдерден (гидролиз), Гриньяр реакциясы арқылы.


4.2

Химиялық қасиеттері. Қышқылдық қасиеттері. Қшқылдық қасиетіне бензол сақинасының, сақинадағы орынбасарлардың және кеңістіктегі факторлардың әсері. Орто-эффект. Тұз түзуі, олардың құрлысы және қасиетттері. Ароматтық қышқылдардың функционалды туындылары:


4.3

Дикарбон қышқылдары: фталь-, изофталь-, терефталь қышқылдары. Оксиқышқылдар: салицил-, n- оксибензоин қышқылдары. Алу жолдары, қасиеттері, қо лданылуы. Аминқышқылдары.

5 тақырып

Коп ядролы ароматтық қосылыстар


4.1

Бифенил. Алуы, қасиеті. Бензидин, бензидин қайта топтасуы. Үшфенилметан. Нафталин. Техникада алуы. Құрлысы. Ароматтылығы. Қосарлану энергиясы. Орынбасарлы нафталинің номенклатурасы. Химиялық қасиеттері. Электрофильді орынбасу реакциялары: галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу, ацилдеу. Реакциялар механизмдері. α-, β- нафтолы, алу әдістері, қасиеттері, α-, β- нафтоламиндер, алу әдістері. Антрацен және фенантрен.


6тақырып

Гетероциклді қосылыстар


6.1

Бес мүшелі бір гетероатомды гетероциклдар. Фуран, пиррол, тиофен. Изомериясы. Құрылысы. Ароматтылығы, олардың гетероатомдардың электртерістілігімен байланысы. Химиялық қасиетттері. Қосылу реакциясы. Электрофильді орынбасу реакциялары. Электрофильді орынбасу реакциясының механизмі. Конденсирленген жүйелер: бензофуран, индол, бензотиофен.


6.2

Екі гетероатомды бес мүшелі гетероциклдер. Пиразол және имидазол. Синтездің жалпы әдісі. Қасиеттері. Пирролмен салыстырғандағы қүштірек қышқылдылығы және негізділігі. Электрофильді орынбасу реакциясы.


6.3

Бір гетероатомды алты мүшелі гетероцикл. Пиридин. Құрлысы. Ароматтылығы. Негізділігі. Электрофильді орынбасу реакциялары, Галогендеу, нитрлеу, сульфирлеу. Механизмдері. Нуклеофильді орынбасу, реакцияға түсу қабілетінің жоғары болу себебі. α- Аминопиридинді (А.Е. Чичибабин реакциясы) женә α- гидрооксипиридинді алу әдісттері. Пиперидин, алуы қасиеті.





  1   2   3


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет