²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû Áiëiì æ¸íå ¹ûëûì ìèíèñòðëiãi “Ñûðäàðèÿ” óíèâåðñèòåòi «Филология және психология»



жүктеу 1.43 Mb.
бет9/10
Дата18.04.2016
өлшемі1.43 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10
: CDO -> OBSOJ -> Til
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> 1 обсөж тақырып: Әдеби тілдің жалпыхалықтық тілмен арақатынасы
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû Áiëiì æ¸íå ¹ûëûì ìèíèñòðëiãi “Ñûðäàðèÿ” óíèâåðñèòåòi
OBSOJ -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау
OBSOJ -> «Мәдениеттану» пәнінен СӨЖ сабақтарының
OBSOJ -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау
Til -> Екінші шетел тілін оқытудың мақсаттары: прагматикалық және педагокикалық аспектілері

Е) граматика


65. Бүтіннің орнына бөлшекті, жалпының орнына жалқыны, үлкеннің орнына кішіні қолданудың негізінде сөз мағынасының ауысуы.

А) синекдоха +

В) метонимия

С) эвфемизм

Д) метафора

Е) грамматика

66. Біркелкі жазылып, екпіннің алмасып түсуіне байланысты түрліше айтылатын сөздер.

А) омографтар+

В) каламбур

С) полисемия

Д) омонимдер

Е) синонимдер

67. Дыбысталуы бірдей, мағынасы әр басқа сөздерге негізделген сөзінен жасалған термин.

А) каламбур +

В) омографтар

С) полисемия

Д) омонимдер

Е) синонимдер

68. Көп мағыналық деген түсінікті беретін ғылым.

А) полисемия+

В) омонимдер

С) омографтар

Д) каламбур

Е) синонимдер

69. Сөздердің шығу тегі мен олардың семантикасының дамуы туралы мағлұмат беретін сөздік

А) этимологиялық тарихи сөздік+

В) салыстырмалы сөздік

С) синонимдер сөздігі

Д) терминологиялық сөздік

Е) омонимдер сөздігі

70. Дербестігі жоқ түбірден немесе дербестігін сақтаған түбір морфемадан сөз жасайтын сөз тудырушы аффикстердің мағынасы

А) деривациялық+

В) реляциялық

С) бірігу

Д) апакона

Е) метатеза

71. Сөз бен сөзді байланыстырып, олардың бір-біріне қатысын білдіретін аффикстер. Сөз түрлендіруші аффикстердің грамматикалық мағынасы.

А) релияциялық+

В) деривациялық

С) метатеза

Д) апаксия

Е) апакона

72. Сөз тудыруда немесе сөз түрлендіруде өзара түбір морфемалар немесе түбір мен негіздің қосылып сөз жасалу тәсілі.

А) бірігу+

В) релияциялық

С) деривациялық

Д) метатеза

Е) апаксия

73. Даралық ұғым мен көптік ұғымды ажырату үшін қолданылатын категория.

А) сан-мөлшер категориясы+

В) септік категориясы

С) жақ категориясы

Д) рай категориясы

Е) жалғаулық категориясы

74. Жалғау мен грамматикалық мағыналар бірлігінен тұратын категория.

А) септік категориясы +

В) сан-мөлшер категориясы

С) жақ категориясы

Д) рай категориясы

Е) жалғаулық категориясы

75. Іс-әрекеттің қай жаққа қатысты екенін білдіретін категория

А) жақ категориясы +

В) сан-мөлшер категориясы

С) септік категориясы

Д) рай категориясы

Е) жалғаулық категориясы

76. Қимыл іс-әрекеттің шындыққа қатынасын іске алу мүмкіндігіне сөйлеушінің көзқарасын білдіретін категория.

А) рай категориясы +

В) сан-мөлшер категориясы

С) септік категориясы

Д) жақ категориясы

Е) жалғаулық категориясы

77. Қимыл іс-әрекеттің обьектіге немесе субьектіге бағытталғандығын білдіретін категория.

А) етіс категориясы+

В) сан-мөлшер категориясы

С) рай категориясы

Д) жақ категориясы

Е) жалғаулық категориясы

78. Суретке негізделген жазу

А) пиктографиялық жазу+

В) идеографиялық жазу

С) буын


Д) консонанттық

Е) фраза


79. Таңбалар арқылы берілетін жазу түрі

А) идеографиялық жазу

В) пиктографиялық жазу

С) буын


Д) консонанттық

Е) фраза


80. Таңбаның белгілі бір буындары беруіне негізделген жазу түрі

А) буын +

В) пиктографиялық жазу

С) идеографиялық жазу

Д) консонанттық

Е) фраза


81. Консанантты және вокалданған жазу түрі

А) консонанттық +

В) пиктографиялық жазу

С) идеографиялық жазу

Д) буын

Е) фраза


82. Пауза арқылы ажыратылатын ең ірі фонетикалық единица.

А) фраза+

В) мелодика

С) сөйлеу типі

Д) сөйлеу үдемелігі

Е) сөйлеудің әуені

83. Дауыс ырғағының көтеріліп барып бәсеңдеуі немен бәсеңдеп барып қайта көтерілуі.

А) мелодика +

В) фраза

С) сөйлеу типі

Д) сөйлеу үдемелігі

Е) сөйлеудің әуені

84. Сөйлеудің шапшаң немесе баяу болуы.

А) мелодика

В) фраза

С) сөйлеу типі

Д) сөйлеу үдемелігі+

Е) сөйлеудің әуені

85. Сөйлеудің күштілігі немесе әлсіздігі

А) сөйлеу үдемелігі

В) фраза

С) сөйлеу темпі+

Д) мелодика

Е) сөйлеудің әуені

86. Айтылудың мақсатына қарай “көңілді” немесе “ойнақы”, “қапалы”, “қуанышты” болуы

А) сөйлеудің әуені +

В) фраза

С) сөйлеу типі

Д) мелодика

Е) сөйлеу үдемелігі

87. Фразаның бір екпінге бағынған бөлшегі

А) такт+


В) дыбыс

С) сөйлеу типі

Д) мелодика

Е) сөйлеу үдемелігі

88. Ең кішкене фонетикалық единица

А) дыбыс+

В) сөйлеу типі

С) мелодика

Д) сөйлеу үдемелігі

Е) әріп


89. Бір ғана дауыстыдан болған немесе дауыссыздан басталып, дауыстыға біткен буын түрі

А) ашық буын+

В) тұйық буын

С) бітеу буын

Д) буын

Е) жай буын



90. Дауыстыдан басталып, дауыссызға біткен буын

А) тұйық буын +

В) ашық буын

С) бітеу буын

Д) буын

Е) жай буын



91. Ортасы дауысты болып, екі жағы да дауыссыз дыбыспен тұйықталған буынның түрі

А) бітеу буын +

В) ашық буын

С) тұйық буын

Д) буын

Е) жай буын



92. Сөздің заттар мен құбылыстардың және олардың әр түрлі белгілерінің бейнесімен тікелей лексикалық мағынасы

А) тура немесе номинативті мағына +

В) фразеологиялық байлаулы мағына

С) синтаксисті шартты мағына

Д) толық омоним

Е) фонемалар

93. Сөздің тұрақты сөз тіркестерінде көрінетін лексикалық мағынасы

А) фразеологиялық байлаулы мағына

В) тура немесе номинативті мағына

С) синтаксисті шартты мағына

Д) толық омоним

Е) фонемалар

94. Сөздің сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызметі атқаруына байланысты туған лексикалық мағынасы

А) синтаксисті шартты мағына

В) тура немесе номинативті мағына

С) фразеологиялық байлаулы мағына

Д) толық омоним

Е) фонемалар

95. Омонимдердің қалай түрленсе де барлық формаларында бір-біріне сәйкес келуі.

А) толық омоним

В) тура немесе номинативті мағына

С) фразеологиялық байлаулы мағына

Д) синтаксисті шартты мағына

Е) фонемалар

96. Дифференциялаушы қызметі басым таңбалар.

А) фонемалар

В) тура немесе номинативті мағына

С) фразеологиялық байлаулы мағына

Д) синтаксисті шартты мағына

Е) толық омоним

97. Дифференциялаушы қызметінен теңдестіруші қызмет басым.

А) морфемалар

В) сөздер, сөз тіркестері, сөйлемдер

С) ономосиология

Д) аралас синоним

Е) семасиология

98. Әрі дифференциялаушы қызметке, әрі жалпылаушы қызметке ие таңбалар

А) сөздер, сөз тіркестері, сөйлемдер

В) морфемалар

С) ономосиология

Д) аралас синоним

Е) семасиология

99. Сөздердің мағынасын және олардың мағыналардың өзгерілу жолдарын зерттейтін саласы

А) семасиология

В) морфемалар

С) ономосиология

Д) аралас синоним

Е) сөздер, сөз тіркестері, сөйлемдер

100. Зат немесе құбылыс ұғымының белгілі бір сөзбен аталуының себебін қарастыратын лексиканың бір саласы

А) ономосиология

В) морфемалар

С) семасиология

Д) аралас синоним

Е) сөздер, сөз тіркестері, сөйлемдер



  1. Грамматика бір-бірімен байланысты қанша салаға бөлінеді?

а) екі

ә) үш


б) бөлінбейді

в) төрт


  1. Сөз тіркесі мен сөйлем, олардың құрылымы мен түрлерін зерттейтін грамматиканың саласы:

а) морфология

ә) лексикология

б) синтаксис

в) фонетика



  1. Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын қарастырып баяндайтын грамматика қалай деп аталады?

а) тарихи грамматика

ә) сипаттама грамматика

б) салыстырмалы грамматика

в) жалпы грамматика


  1. Грамматикада 1) сөздің құрылымы, 2) сөз тіркесінің құрылымы және 3) сөйлемнің құрылымы зерттеледі. Кімнің сөзі:

а) Ф.Энгельс

ә) А.Шлейхер

б) В.И.Ленин

в) Р.А.Будагов


  1. Тілдің әрі қарай бөлшектеуге келмейтін ең кіші мағыналық единицасы:

а) сөз

ә) сөйлем



б) морфема

в) сөз тіркесі



  1. Тілдің грамматикалық құрылысын зерттейтін ілім:

а) фразеология

ә) полисемия



б) грамматика

в) семасиология



  1. Жұрнақтың жалғануы арқылы жасалған туынды сөз қандай сөз?

а) бір тұтас сөз

ә) бір жуық сөз

б) бір мағына сөз

в) бір реттік сөз



  1. Тіл-тілде сөздер бір-бірімен мағыналық қарым-қатынасқа түсуіне қарай қандай сөздер болып топталады?

а) омонимдес сөздер; синонимдес сөздер; антонимдес сөздер.

ә) морфемалық сөздер; лексикалық сөздер.

б) әлеуметтік сөздер; графикалық сөздер.

в) туынды сөздер; тудырушы сөздер.



  1. Бір түбірден кемінде екі сөз тудыратын, дыбысталуы бірдей, мағынасымен қызметі басқа-басқа аффикстер (жұрнақтар) қандай аффикстер деп аталады?

а) синонимдес аффикстер

ә) омонимдес аффикстер

б) антонимдес аффикстер

в) лексикалық аффикстер


  1. Аффикстер білдерітін мағыналары жағынан алғанда, дара мағыналы аффикс және қандай мағыналы аффикс болып бөлінеді?

а) өз мағыналы аффикс

ә) дара мағыналы аффикс



б) көп мағыналы аффикс

в) жеке мағыналы аффикс



  1. Мағынасы мен қызметі бір-біріне ұқсас, өзара мәндес аффикстер қандай аффикстер деп аталады?

а) синонимдес аффикстер

ә) антонимдес аффикстер

б) омонимдес аффикстер

в) даралық аффикстер



  1. Дербестігі жоқ түбірден немесе дербестігін сақтаған түбір морфемадан сөз жасайтын аффикстер қалай аталады?

а) сөз түрлендіруші

ә) сөз тудырушы

б) реляциялық мағына

в) сөз байланыстырушы


  1. Деривациялық мағына қай аффикске тән?

а) форма тудырушы

ә) сөз түрлендіруші

б) көмекші

в) сөз тудырушы


  1. Көмекші морфемалар немесе қанша топқа бөлінеді?

а) 4

ә) 1


б) 2

в) 3


  1. Сөз тудырушы жұрнақтың қызметі:

а) жұрнақ жалғанған сөзіне басқа мағына береді

ә) өзі жалғанған сөзге сәл ғана қосымша мағына береді

б) сөздің мағынасын өзгертпейді

в) сөзге көптік мағына береді



  1. Бір түбірден кемінде екі сөз тудыратын, дыбысталуы бірдей, мағынасы мен қызметі басқа-басқа аффикстер қалай аталады?

а) омонимдес аффикстер

ә) синонимдес аффикстер

б) дара мағыналы аффикстер

в) көп мағыналы аффикстер



  1. Декорреляция процесі бойынша сөз құрамында қандай өзгеріс болады?

а) сандық

ә) сапалық

б) диффузия

в) қатыстық


  1. Грамматикалық мағыналарды білдіру жолы қалай аталады?

а) грамматикалық мағына

ә) грамматикалық құбылыс

б) грамматикалық байланыс

в) грамматикалық тәсіл



  1. Жұрнақтар өз ішінде … топқа бөлінеді?

а) 4

ә) 5


б) 2

в) 3


  1. Аффикстердің жалғануы арқылы грамматикалық мағынаның өзгерілуі қалай аталады?

а) ішкі фленция

ә) аффиксация

б) біріктіру тәсілі

в) қосарлану тәсілі


  1. Фузия қай тілге тән құбылыс?

а) славян

ә) түркі


б) монғол

в) индеоевропа

  1. Түбірдің дыбыстық құрамының өзгерілуі арқылы берілетін тәсіл:

а) ішкі флекция

ә) интонация

б) орын тәртібі

в) көмекші сөздер



  1. Хабардың мақсатына қарай сөйлемдер қанша топқа бөлінеді?

а) 4

ә) 2

б) 3


в) 5

  1. Эдуард Сепир тіл арқылы білдіретін ұғымдарды қанша түрге бөліп қарады?

а) 1

ә) 2


б) 3

в) 4

  1. Тілдерді формасы бар тілдер және формасыз тілдер деп топтастырған кім?

а) Гейман Штейнталь

ә) Эдуард Сепир

б) Август Шлейхер

в) Фридрих Шлегель



  1. Грамматика қай тілден алынған?

а) Роман

ә) Армян, албан



б) Грек

в) Бушмен



  1. Білімпаз” деген сөзде қанша морфема бар?

а) 2

ә) 4


б) 1

в) 3

  1. Грамматика – сөз формаларының жасалу, қолдану жолдары мен сөйлемдегі сөз тіркестерінің өзгерілу заңдылықтары туралы ілім” деп анықтама берген кім?

а) С.И.Ожегов

ә) И.И.Конданов

б) О.С.Ахманова

в) Б.И.Головин


  1. Гректің syntaxis (құрастыру) деген сөзінен алынған термин:

а) синтаксис

ә) морфология

б) морфема

в) сингорманизм



  1. Қытай-тибет тілдері қанша топқа бөлінеді?

а) 3

ә) 2

б) 4


в) 6

  1. Дүние жүзінде шамамен қанша тіл бар?

а) 1500

ә) 1700


б) 4200

в) 3000

  1. Салыстармалы тарихи тіл қашан қалыптасқан?

а) ХVIII

ә) XIX

б) XX


в) XXI

  1. Славянские языки” деген кітаптың авторы кім?

а) В.И.Ленин

ә) Н.А.Кондрашов

б) Э.Сепир

в) В.Гумбольдт


  1. Тіл қандай құбылыс?

а) биологиялық

ә) құқықтық



б) қоғамдық-тарихи

в) құқықтық-тарихи



  1. Литва, латыш, прус тілдері қай топқа енеді?

а) Балтық тобына

ә) Герман тобына

б) Семит-Хамит тіліне

в) Роман тобына



  1. Субстрат қай тілден алынған?

а) грек

ә) парсы


б) латыш

в) латын

  1. Субстрат қандай құбылыс?

а) тілдердің тоғысу процесінде пайда болады

ә) жылысу процесінде пайда болады

б) сіңісуде пайда болады

в) тілдердің бір-бірімен әсерінде болады



  1. Түбірдің дыбыстық құрамының өзгеруі арқылы грамматикалық мағынаны білдіру тәсілі:

а) аффиксация тәсіоі

ә) интонация тәсілі



б) ішкі флекция тәсілі

в) біріктіру тәсілі



  1. Бұл тәсіл бойынша өзара түбір морфемалар немесе түбір мен негіз қосылып, сөз жасалынады:

а) біріктіру

ә) орын тәртібі

б) ішкі флекция

в) аффиксация



  1. Бірігу тәсілі қандай қызмет атақарады?

а) сөз тудыру

ә) сөз жасау

б) сөз құрау

в) сөз біріктіру және ажырату



  1. Жалғаулықтардың қызметі:

а) көптік мағына береді

ә) сөзге басқа мағына береді

б) тілдің дыбыстық құрамын өзгертеді

в) сөйлем мүшелерін байланыстырады


  1. Алуан түрлі грамматикалық мағыналарды білдіретін көмекші сөздердің бір тобы:

а) демеуліктер

ә) көмекші етістіктер

б) артикльдер

в) септеуліктер


  1. Сөздің синтетикалық формалары неше жолмен жасалады?

а) 2

ә) 4


б) 3

в) 6


  1. Неміс тіліндегі етістіктердің аналитикалық конструкциясына тән төрт белгіні айтқан кім?

а) Ф.Ф.Фортунатов

ә) В.М.Жирмунский



б) М.М.Гухман

в) В.В.Виноградов



  1. Аналитикалық тәсіл жиі қолданылатын тілдер қалай аталады?

а) синтетикалық тілдер

ә) аналитикалық тілдер

б) тізбекті тілдер

в) аналитикалық, синтетикалық тілдер


  1. Түркі тілдеріндегі етістіктің аналитикалық формалары” деген еңбек кімдікі?

а) А.А.Юлдашев

ә) В.И.Ярцева

б) Н.Оралбаева

в) В.В.Гухман



  1. Етістіктің рай формасының неше тобы бар?

а) 4

ә) 3


б) 2

в) 6


  1. Орыс, неміс, грек, араб тілдері қай типке жатады?

а) флективті тип

ә) агглютинативті тип

б) полисинтетикалық тип

в) даралаушы тип



  1. Ф.Шлегель ұсынған классификацияны өңдеп және толықтырған кім?

а) Г.Штейнталь

ә) А.Шлейхер

б) Эдуард Сепир

в) А.Шлегель


  1. Тілдердің типологиялық тұрғыдан неше типі бар?

а) 6

ә) 8


б) 4

в) 10


  1. Кім грамматикалық тәсілдердің, яғни грамматикалық қатынастарды білдіру техникасының төрт түрлі комбинациясын көрсетеді:

а) Э.Сепир

ә) Ш.Шлегель

б) А.Шлегель

в) А.Шлейхер



  1. Лингвистикалық типологияның мақсаты не?

а) тілдердің типтерін айқындайды

ә) тілдердің сөздік қорын айқындайды

б) тілдердің туыстығын айқындайды

в) тілдің тарихына назар аударады



  1. Тіл арқылы білдіретін ұғымдарды … түрге бөліп қарауға болады:

а) 4

ә) 6


б) 8

в) 2


  1. Тілдердің тоғысу процесінде болатын құбылыс қалай аталады?

а) синтез

ә) диффузия

б) ассимиляция

в) субстрат


  1. Кім сөз таптарын сөздердің лексика-грамматикалық топтары деп есептейді?

а) А.Шлейхер

ә) В.В.Виноградов

б) А.А.Шахматов

в) В.М.Жирмунский


  1. Академик … сөз таптарын грамматикалық категория деп атайды:

а) А.А.Реформатский

ә) Л.В.Щерба

б) В.В.Виноградов

в) А.К.Боровков



  1. Идеографикалық жазудың таңбалары қалай аталады?

а) пиктограмма

ә) идеограмма

б) цифр


в) планк тұрақтысы

  1. Логографиялық жазудың жетіле түскен түрі:

а) морфема – логографиялық жазу

ә) морфемалық жазу

б) логографиялық жазу

в) идеограммалық жазу



  1. Жазудың буын жүйесі шығу тегі жағынан неше топқа бөлінеді?

а) 2


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет