Экология және тұрақты даму’’ пәнінен университеттің барлық мамандықтарына арналған тест сұрақтары



Дата18.04.2016
өлшемі427.2 Kb.
“Экология және тұрақты даму’’ пәнінен университеттің

барлық мамандықтарына арналған тест сұрақтары

2 кредит.
$$$ 1 D

«Экология» терминінің авторы кім:

А) Аристотель.

В) Дарвин.

С) Павлов.

D) Геккель.

Е) Вернадский.
$$$ 2 В

Қай жылы алғашқы рет «экология» термині қолданған:

А) 1726

В) 1866.


С) 1990.

D) 1670.


Е) 1966.
$$$ 3 D

Қай жауапта экологияның дұрыс анықтамасы берілген:

А) Тірі ағзалардың алуандылығын, олардың құрылымы, функциялары мен пайда болуын зерттейтін ғылым.

В) Өсімдіктердің ішкі, сыртқы құрылымы заңгерліктерін зерттейтін ғылым


С) Табиғи жағдайлардағы жануарлардың тәртібі туралы ғалым.

D) Өз ара және қоршаған орта арасындағы қарым – қатынастарды зерттейтін.

Е) Тірі ағза функцияларын, ондағы жүретін процестерді зерттейтін ғылым.
$$$ 4 С

Экология пәні нені зерттейді?

А) Ағзаларды.

В) Түрлерді.

С) Экожүйелерді.

D) Жасушаларда.

Е) Ұлпаларды.
$$$ 5 Е

Тірі ағзаларды ұйымдастырудың қандай деңгейін экология пәні зерттейді?

А) Жасуша.

В) Ұлпалық.

С) Молекулярлы.

D) Молекулярлы-жасуша.

Е) Популяционды-түрлік.
$$$ 6 Е

Аутэкология – нені зерттейді?

А) Биоценоздар.

В) Биогеоценоздар.

С) Жеке дербестер, популяциялар.

D) Жеке дербестер, түрлер, популяциялар, биоценоздар.

Е) Ағзаларды.
$$$ 7 С

Демэкология – нені зерттейді?

А) Ағзаларды.

В) Түрлер, популяцияларды.

С) Популяцияларды.

D) Түрлерді.

Е) Бірлестіктерді.
$$$ 8 С

Синэкология – нені зерттейді?

А) Түрлерді.

В) Популяцияларды.

С) Бірлестіктерді.

D) Түрлер мен популяцияларды.

Е) Ағзаларды.
$$$ 9 А

Эйдэкология - нені оқытады?

А) Түрлерді.

В) Популяцияларды.

С) Бірлестіктерді.

D) Түрлер мен популяцияларды.

Е) Ағзаларды.

$$$ 10 Е


Экологиялық зерттеулердің негізгі әдістері болып табылады:

А) Бақылау.

В) Эксперимент.

С) Экологиялық мониторинг.

D) Моделдеу.

Е) Барлығы.


$$$ 11 D

Экология – пәні:



  1. Тіршілік туралы ғылым.

  2. Адам мен қоршаған орта бірлестігі туралы ілім.

  3. Биоценоздар туралы ғылым.

  4. Тірі ағзалардын, олардың мекендеу ортасымен өзара қарым – қатынастарын зерттейтін ғылым.

  5. Экожүйелер туралы ғылым.

$$$ 12 В


1866 жылы ғылымға «Экология» терминін кім енгізді:

А) М. Мебиус.

В) Э. Геккель.

С) А. Тенсли.

D) В. Сукачев.

Е) И. Павлов.


$$$ 13 D

1877 ж ғылымға алғашқы рет «Биоценоз» терминін енгізген:

А) А. Тенсли.

В) Э. Геккель.

С) В. Сукачев.

D) М. Мебиус.

Е)Э. Зюсс
$$$ 14 Е

Биосфера терминінің алғашқы авторы кім?

А) А. Тенсли.

В) Э. Геккель.

С) В. Сукачев.

D) Э. Зюсс.

Е) Б. Ламарк.
$$$ 15 Е

Биосфера ілімнің негізін қалаған кім?


A)А.Тенсли.


  1. Э.Геккель.

  2. В.Сукачев.

  3. М.Мебиус.

  4. В.Вернадский.

$$$ 16 С


Тірі ағзаны қоршайтын және онымен тікелей бөлігін атаңыз:

  1. Экологиялық фактор.

  2. Адаптация.

  3. Мекендейтін орта.

  4. Экологиялық қуыс.

  5. Орман.

$$$ 17 А


Ағзаларға тікілей және жанама әсер ететін қоршаған ортаның жеке қасиеттері мен элементтерін атаңыз:

  1. Экологиялық фактор.

  2. Адаптация.

  3. Мекендейтін орта.

  4. Экологиялық қуыс.

  5. Орман.

$$$ 18 В


Эволюция барысында ағзалардың қоршаған ортаға бейімделу қасиеті қалай аталады:

  1. Экологиялық фактор.

  2. Адаптация.

  3. Мекендейтің орта.

  4. Экологиялық қуыс.

  5. Орман.

$$$ 19 В


Экологиялық факторларды қандай топтарға бөледі:

А) Kлиматтық, абиотикалық, антропогендік.

B) Абиотикалық, биотикалық, антропогендік.

C) Эдафикалық, биотикалық, физикалық.

D) Химиялық, климаттық, физикалық

Е) Абиотикалық, биотикалық, гидроэдафикалық.


$$$ 20 D

Бір ағзалардың екінші ағзаларға әсер ету жиынтығын қандай экологиялық факторлар тобына жатқызады:

А) Эдафикалық.

В) Климаттық.

С) Абиотикалық.

D) Биотикалық.

Е) Антропогендік.
$$$ 21 С

Ағзаларға әсер ететін бейорганикалық орта жағдайларының жыинтығын экологиялық факторлардың қандай тобына жатқызады:



  1. Эдафикалық.

  2. Химиялық.

  3. Абиотикалық.

  4. Биотикалық.

  5. Антропогендік.

$$$ 22 Е


Қоршаған ортаға адамның әртүрлі әсерлерінің жыинтығын экологиялық факторлардың қандай тобына жатқызады:

  1. Эдафикалық.

  2. Химиялық.

  3. Абиотикалық.

  4. Биотикалық.

  5. Антропогендік.

$$$ 23 А


Қоршаған ортаның абиотикалық факторларына жатқызады:

  1. Рельеф, климат, температура, жарық, ылғалдылық, судың тұздылығы.

  2. Өсімдіктер жапырағының түсуі, топырақтын минералдық құрамы, ылғалдылық.

  3. Судын тұздылығы, балдырлар мен жануарлардың өлекселері, жарық.

  4. Атмосфераның газды кұрамы, топырақ, ауа, су ластануы.

  5. Паразиттерден туындаған инфекциядан өсімдіктер мен жануарлардың өлімі.

$$$ 24 Е


Қоршаған ортаның биотикалық факторларына не жатады:

  1. А)Рельеф, климат, температура, жарық, ылғалдылық, судың тұздылығы.

  2. Өсімдіктер жапырағының түсуі, топырақтын минералдық құрамы, ылғалдылық.

  3. Судын тұздылығы, балдырлар мен жануарлардың өлекелері, жарық.

  4. Атмосфераның газды кұрамы, топырақ, ауа, су ластануы.

  5. “Паразит – ие” қарым-қатынасы.

$$$ 25 D


Қоршаған ортаның анторпогендік факторларына жатады:

А)Рельеф, климат, температура, жарық, ылғалдылық, судың тұздылығы.

В)Өсімдіктер жапырағының түсуі, топырақтын минералдық құрамы, ылғалдылық.

С)Судын тұздылығы, балдырлар мен жануарлардың қалдықтары, жарық.



  1. Атмосфераның кұрамының, топырақтың, ауаның, судың ластануы.

  2. “Паразит – ие” қарым-қатынасы.

$$$ 26 В


Өсімдіктерде фотосинтез процесі жүру үшін қандай фактор ерекше қажет:

А) Ылғалдылық, тыңайтқыштар.

В) Жарық.

С) Температура, судың тұздылығы.

D) Қысым.

Е) Тыңайтқыштарды еңгізу.

$$$ 27 Е

Тірі ағзаларға жарық әсері қандай құбылыстарды тұғызады?

А)Өсімдіктердегі гулденудің басталуы.

В)Жәндіктерде тыныштық кезеңінің басталуы.

С)Құстардың ұшуға дайындалуы.

D) Жануарлар мен өсімдіктердегі тәуліктік және маусымдық ырғақтар.

Е) Барлығы.
$$$ 28 Е

Температуралық фактордың әсері қандай құбылыстар тұғызады?



  1. Тұқымның жылдамдығы және қозғалу белсенділігінің артуы немесе төмендеуі.

  2. Өсімдіктердегі шырын ағысының басталуы.

  3. Көбею периодының басталуы.

  4. Жазғы және қысқы ұйқы периодының басталуы.

  5. Барлығы.

$$$ 29 Е


Тірі ағзалар үшін судың маңызы:

А)Әртүрлі жасушалық структураларының құрамына етуі.

В)Жасушадағы көптеген заттардың еру мен тасымалдануына қатысады.

С)Ағзадағы “терморегуляцияны” қамтамасыз етеді.

D)Оргоноидтартың қалыпты қызмет атқаруы үшін жасушаішілік орта түзеді.

Е) Жоғарыда көрсетілген бар жауап.


$$$ 30 С

Саластырмалы тұрақты экологиялық факторларға жатады:

А) Биоталық фактолар (мысалы, жыртқыштық).

В) Температура, ылғалдылық, жауын-шашындар мөлшері.

С) Мұхиттың тұздық құрамы, тартылыс күші, күн сәулесінің тұрақты шамасы.

D) Азық пен жасырынатын жердің болуы.

Е) Жоғарыда көрсетілген бар жауап.
$$$ 31 В

Экологиялық факторлар тірі ағзаға қалай әсер етеді:

А) Бір уақытта және бір-бірінен оқшауланып.

В) Бір уақытта және бір-бірімен бірігіп.

С) Бір-бірімен бірігіп, бірақ белгілі кезекте.

D) Бір-бірінен оқшауланып және белгілі кезекте.

Е) Бір-бірінен оқшауланып.
$$$ 32 D

Шелфорд заңында не туралы айтылады:

А) Экологиялық фактордың минималды әсері туралы

В) Экологиялық фактордың максималды әсері туралы

С) Экологиялық фактордың оптималды әсері туралы

D) Экологиялық фактордың теріс әсері туралы

Е) Экологиялық фактордың әсерінің жоқ болуы.
$$$ 33 В

Ағзаның өмір сүруі үшін экологиялық фактордың ең қолайлы қарқындылығын қайсысы:

А) Пессимум.

В) Оптимум.

С) Максимум.

D) Минимум.

Е) Төзімділіктің жоғарғы және төменгі шектері.
$$$ 34 А

Ағзаның тіршілік жағдайының жойылуына экологиялық фактордың қарқындылығын қайсысы:

А) Пессимум.

В) Оптимум.

С) Максимум.

D) Минимум.

Е) Төзімділіктің жоғарғы және төменгі шектері.
$$$ 35 D

Шектеуші фактор дегеніміз не?

А)Өсімдіктерде жемістің өсуін жылдамдататын фактор.

В) Жыныс жасушаның қалыптасуын басатын фактор.

С) Ағзаның өсуін жылдамдататын фактордын жетіспеушілі мен артықшылығы.

D) Берілген түрдің төзімділігінің шегіне жақын фактордың жетіспеушілігі мен артықшылығы.

Е)Жануарлардың туысымдылығын төмендететін фактор.
$$$ 36 А

Шөлейтті жерде жануарлардың таралуын шектейтін экологиялық фактор:

А)Ылғалдылықтың жетіспеушілігі.

В)Ылғалдылықтың артық мөлшері.

С)Жылудың жетіспеушілігі.

D)Қоректің артық мөлшері

Е)Оттегінің концентрациясы.
$$$ 37 С

Тундрада жануарлардаң таралуын шектейтін экологиялық фактор:

А) Ылғалдылықтың жетіспеушілігі.

В) Ылғалдылықтың артық мөлшері.

С) Жылудың жетіспеушілігі.

D) Азықтың артық мөлшері.

Е) Оттегінің концентрациясы.
$$$ 38 Е

Суда жануарлардың таралуын шектейтін экологиялық фактор:

А) Ылғалдылықтың жетіспеушілігі.

В) Ылғалдылықтың артық мөлшері.

С) Жылудың жетіспеушілігі.

D) Азықтың артық мөлшері.

Е) Оттегінің концентрациясы.
$$$ 39 D

«Аң терісі жамылғысының ережесі» деп қайсысын айтады?

А) Жануарлардың маусымдық түлеуі.

В) Ірі жануарлардың денесіндегі түк сирек болады.

С) Ұсақ жануарлар денесіндегі түк үнемі қалың.

D) Солтүстік жануарларда оңтүстіктегілермен салыстырғанда денелеріндегі түк қалың болады.

Е) Жануарларының денесінде түк жоқ болады.
$$$ 40 В

“Бергман ережесі” қайсысы:



  1. Суық климаттық зоналарындағы жануарларда денесінің шығын тұрған бөліктерінің үлкендігінің кішіренуі.

  2. Суық жағдайлардағы, тіршілік ететін түрлердің дене бітімі, жылы климаттағы тіршілік ететін түрлерден үлкенірек.

  3. Солтүстіктердегі жануарлардың ішкі мүшелері, оңтүстік жануарлардан үлкенірек.

  4. Ірі жануарлардың шығып тұрған дене бөліктерінің үлкендігі үнемі артық.

  5. Жылы жағдайларда мекендейтін түрлердің суық климаттағы түрлер мен салыстырғанда, ірі болады.

$$$ 41 А


«Аллен ережесі» қайсысы:

  1. Суық климаттық зоналарындағы жануарларда денесінің шығын тұрған бөліктерінің үлкендігінің кішіренуі.

  2. Суық жағдайлардағы, тіршілік ететін түрлердің дене бітімі, жылы климаттағы тіршілік ететін түрлерден үлкенірек.

  3. Солтүстіктердегі жануарлардың ішкі мүшелері, оңтүстік жануарлардан үлкенірек.

  4. Ірі жануарлардың шығып тұрған дене бөліктерінің үлкендігі үнемі артық.

  5. Жылы жағдайларда мекендейтін түрлердің суық климаттағы түрлер мен салыстырғанда, ірі болады.

$$$ 42 С


«Ішкі мүшерел ережесі» қайсысы:

  1. Суық климаттық зоналарындағы жануарларда денесінің шығын тұрған бөліктерінің үлкендігінің кішіренуі.

  2. Суық жағдайлардағы, тіршілік ететін түрлердің дене бітімі, жылы климаттағы тіршілік ететін түрлерден үлкенірек.

  3. Солтүстіктердегі жануарлардың ішкі мүшелері, оңтүстік жануарлардан үлкенірек.

  4. Ірі жануарлардың шығып тұрған дене бөліктерінің үлкендігі үнемі артық.

  5. Жылы жағдайларда мекендейтін түрлердің суық климаттағы түрлер мен салыстырғанда, ірі болады.

$$$ 43 Е


Тар мамандалған, экологиялық иекемсіз түрлерді атаңыз:

  1. Стеногалинді.

  2. Эврифотты.

  3. Эврибионтты.

  4. Эврибатты.

  5. Стенобионтты.

$$$ 44 С


Экологиялық факторлардың ауытқуларына кеңінен бейімделген, төзімді түрлерді атаңыз:

А)Стеногалинді.

В)Эврифотты.

С)Эврибионтты.

D)Эврибатты.

Е)Стенобионтты.


$$$ 45 А

Стеногигробионтты ағзалар, ол:



  1. Ортаның белгілі ылғалдығында өмір сүруге бейімделген ағзалар.

  2. Жоғарғы температурада өмір сүре алатын.

  3. Ылғалдылықтың әртүрлі ауытқұларында тіршілік ете алатын ағзалар.

  4. Төменгі температураға шыдайтын ағзалар.

  5. Жоғарғы және төменгі температурада тіршілік етуге бейімделген ағзалар.

$$$ 46 D


Эвритермді ағзалар:

  1. Ортаның белгілі ылғалдығында өмір сүруге бейімделген ағзалар.

  2. Жоғарғы температурада өмір сүре алатын.

  3. Ылғалдылықтың әртүрлі ауытқұларында тіршілік ете алатын ағзалар.

  4. Төменгі температураға шыдайтын ағзалар.

  5. Жоғарғы және төменгі температурада тіршілік етуге бейімделген ағзалар.

$$$ 47 В


Гомойтермді ағзалар, бұл:

А) Зат алмасудың тұрақты емес деңгейімен және терморегуляция механизмі болмау мен сипатталады.

В) Қоршаған орта температурасынан тәуелсіз тұрақты температурасымен сипатталады.

С) Терморегуляция механизмі жоқ.

D) Суыққандылар.

Е) Суда мекендейтіндер.


$$$ 48 С

Пойкилотермді ағзалар бұл:



  1. Терморегуляция механизмі мен денесінің тұрақты температурасы бар.

  2. Зат алмасудың жоғары деңгейі барлар.

  3. Терморегуляция механизмі жоқ және денесінің тұрақсыз температурасымен сипатталады.

  4. Жылы қандылар.

  5. Қоршаған орта температурасынан дене температурасы тәуелсіз.

$$$ 49 В


Гомойотермділерге жатқызады:

А) Балықтар, қос мекенділер.

В) Құстар, сүт қоректілер.

С) Өсімдіктер, омыртқалы жануарлар.

D) Рептилиялар мен микроағзалар.

Е) Жәндіктер, сүт қоректілер.


$$$ 50 С

Пойкилотермді ағзаларға жатады:



  1. Жәндіктер.

  2. Құстар, сүт қоректілер.

  3. Құстар мен сүтқоректілерден басқалардың барлығы.

  4. Құстар, амфибиялар.

  5. Өсімдіктер.

$$$ 51С


Күн ұзақтылығының маусымдық өзгерістеріне ағзаның жауп беруі:

  1. Циклдік.

  2. Периодтылық.

  3. Фотопериодизм.

  4. Биологиялық ырғақ.

  5. Физиологиялық ырғақ.

$$$ 52А


Биологиялық ырғақтар дегеніміз:

  1. Биологиялық процестер мен құбылыстар ерекшелігі және периодты ауытқудың қарқындылығы.

  2. Түн мен күннің периодты кезектесуі.

  3. Жануарлардағы активтілік мен тыныштық периодының кезектесуі.

  4. Ішкі мүшелер жұмысының ырғағы.

  5. Жыл уақытының біркелкі кезектесуі.

$$$ 53 D


Жарыққа байланысты өсімдіктерді қандай экологиялық топтарға бөледі:

А) Жарық сүйгіш, көлеңке сүйгіш.

В) Жарық сүйгіш, көленкеге төзімділік.

С) Гелиофиттер, сциофиттер

D) Жарық сүйгіш, көлеңке сүйгіш, көленкеге төзімді.

Е) Жарық, көлеңке, аралық.


$$$ 54 D

Суықты ұнататын түрлер, бұл:



  1. Термофилдер.

  2. Псаммофилдер.

  3. Гетерофилдер.

  4. Криофилдер.

  5. Монофилдер.

$$$ 55 А


Жоғарғы температураны ұнататын түрлер:

А) Термофилдер.

В) Псаммофилдер.

С) Гетерофилдер.

D) Криофилдер.

Е) Монофилдер.


$$$ 56 Е

Толық немесе жартылай суға батқан су өсімдіктері қалай аталады?

А) Ксерофиттер.

В) Мезофиттер.

С) Гигрофиттер.

D) Гидрофиттер.

Е) Гидатофиттер.
$$$ 57 D

Құрлық – сулы, жартылай суға батқан су қоймаларының жағалауларында таяз суларда тіршілік ететін өсімдіктер қалай аталады?

А) Ксерофиттер.

В) Мезофиттер.

С) Гигрофиттер.

D) Гидрофиттер.

Е) Гидатофиттер.
$$$ 58 С

Жоғарғы ылғалдылық жағдайларда өсетін жер бетіндегі өсімдіктерді қалай аталады?

А) Ксерофиттер.

В) Мезофиттер.

С) Гигрофиттер.

D) Гидрофиттер.

Е) Гидатофиттер.
$$$ 3 В

Қоңыржай – ылғалды жерлерде мекендейтін өсімдіктер:

А) Ксерофиттер.

В) Мезофиттер.

С) Гигрофиттер.

D) Гидрофиттер.

Е) Гидатофиттер.
$$$ 60А

Құрғақ жерлерде мекендейтін өсімдіктер:

А) Ксерофиттер.

В) Мезофиттер.

С) Гигрофиттер.

D) Гидрофиттер.

Е) Гидатофиттер.
$$$ 61 В

Ксерофиттер қандай екі негізгі топқа бөлінеді:

А) Мезофиттер, гигрофиттер.

В) Суккуленттер, склерофиттер.

С) Гидрофиттер, гидатофиттер.

D) Суккуленттер, мезофиттер.

Е) Галофиттер, псаммофиттер
$$$ 62 В

Жер бетіндегі жануарлар арасында су режиміне байланысты қандай экологиялық топтарды ажыратады:

А) Мезофиттер, гигрофиттер.

В) Гигрофилдер, мезофилдер, ксерофилдер.

С) Гигрофилдер, мезофиттер, ксерофиттер.

D) Мезофилдер, ксерофиттер.

Е) Галофиттер, псаммофиттер.
$$$ 63 В

Өмірге қолайсыз жағдайларда, тіршілік процестері күрт баяуланатын ағзаның уақытша жағдайы:

А) Анабиоз.

В) Метаболизм.

С) Анаболизм.

D) Парабиоз.

Е) Анафаза.
$$$ 64 С

белгілі жерде тіршілік ететін, өзінің көбею ортасы бар ағзалар жиынтығы:

А) Экожүйе.

В) Биоценоз.

С) Популяция.

D) Биогеоценоз.

Е) Биотоп.
$$$ 65 А

Популяциянық негізгі сипаттаушы ерекшеліктеріне не жатады?

А) Саны, тығыздығы, туылымы, өлімі, өсімі, өсу жылдамдығы.

В) Тууы, саны, тығыздығы, миргация жылдамдығы.

С) Саны, тығыздығы, миграция, туылымы.

D) Өлімі, жыныс – жастық құрамы, тууы, өсімі

Е) Саны, туу, ұрықтылық.
$$$ 66 D

Өлімнің түрлері:

А) Кездейсоқ, есейген жастағы өлім, кәрілер арасындағы өлім.

В) Кездейсоқ, табиғи, абсолютті.

С) Барлық жастағы өлім бірдей, кәрі арасында өлім жоғары.


  1. Барлық жастағы өлім бірдей, еркек ағзалардың арасындағы өлім, жас ағзалардың арасындағы өлімніңбасым болуы.

Е) Жасты, кездейсоқ, шынайы.
$$$ 67 D

Популяцияның гомеостазы дегеніміз:

А) Популяция ішілік генетикалық алуантүрлілін.

В) Белгілі жыл уақытындағы популяция санының күрт өсуі.

С) Жыл ішіндегі популяцияның жыныс - жастық құрамының тұрақтылығы.

D) Популяцияның белгілі санын бір деңгейде ұстауы.

Е) Мекендеу орнын ауыстыру.
$$$ 68 А

Популяцияның жыныс құрылымы деген не:

А) Ұрғашы мен аталық популяцияны бөлу.

В) Жасы бойынша популяцияны бөлу.

С) Кеңістікте популяцияны бөлу.

D) Өмір сүру бойынша популяцияны бөлу.

Е) Популяцияның түрлі, құрылымы.
$$$ 69 В

Мекендейтін территорияға байланысты Н.П.Наумов бойынша популяциялардың түрлері:

А) Географиялық, экологиялық, кездейсоқ.

В) Элементарлық, экологиялық, географиялық.

С) Қеңістік, экологиялық, тұрақты.

D) Өсетін, экологиялық, тұрақты.

Е) Экологиялық, локальды, уақытша.
$$$ 70 В

Кәрі ағзалардың басым болуы популяцияның кай түріне жатады?

А) Тұрақты .

В) Азайып келе жатқан.

С) Өсетін.

D) Өзгермейтін.

Е) Реттелетін.
$$$ 71 С

Жас ағзалары басым болуы популяцияның қай түріне жатады?

А) Тұрақты .

В) Азайып келе жатқан.

С) Өсетін.

D) Өзгермейтін.

Е) Реттелетін.
$$$ 72 А

Кәрі және жас ағзалардың қатынасы бір біріне тең популяциялар:

А) Тұрақты .

В) Азайып келе жатқан.

С) Өсетін.

D) Өзгермейтін.

Е) Реттелетін.
$$$ 73 В

Қабылданған минимумға дейін саны төмендеген популяциялар:

А) Саны көп популяция.

В) Жойылатын популяция.

С) Реттелетін популяция.

D) Жойылған популяция.

Е) Аулайтын популяция.
$$$ 74 В

Популяция қатынасына байланысты экологиялық жасты төмендегідей бөледі:

А) Жас, есейген, кәрілік.

В) Репродуктивтікке дейін, репродуктивтік, репродуктивтіктен кейінгі кезеңдер.

С) Жас, жастық, есейген, кәрілік.

D) Репродуктивтікке дейін, репродуктивтік.

Е) Репродуктивтік, репродуктивтіктен кейінгі кезеңдер.
$$$ 75 С

Жануарлардың мінез – құлығының заңдылықтарын зерттейтін ғылым:

А) Экология.

В) Эмбриология.

С) Этология.

D) Энтомология.

Е) Зоология.
$$$ 76 D

Жануарлардың топтасын субстратқа бекініп тіршілік етуі:

А) Үйірлер.

В) Табындар.

С) Семьялар.

D) Колониялар.

Е) Бір топтары.
$$$ 77 А

Барысында пайдалы биологиялық ұйимшылдың әрекеттінің жануарлардың уақытша топтасуы:

А) Үйірлер.

В) Табындар.

С) Семьялар.

D) Колониялар.

Е) Бір топтары.
$$$ 78 В

Жануарлардың ұзақ және тұрақты бірліктері:

А) Үйірлер.

В) Табындар.

С) Семьялар.

D) Колониялар.

Е) Бір топтары.
$$$ 79D

Ортаның бірдей жағдайларында бірігіп өмір сүретін өсімдіктер, жануарлар, микроағзалар популяцияларының үйымдастырылған тобын қалай айтады:

А) Биотоп.

В) Биогеоценоз.

С) Экотоп.

D) Биоценоз.

Е) Экожүйе.
$$$ 80 В

«Биоценоз» түсінігін 1877 жылы кім ұсынды:

А) А. Тенсли.

В) М. Мебиус.

С) В. Вернадский.

D) Э. Геккель.

Е) Н.П.Наумов.
$$$ 81 А

1935 жылы «Экожүйе» терминін ғылымға еңгізген:

А) А. Тенсли.

В) Э. Геккель.

С) В. Сукачев.

D) К. Мебиус.

Е) В.И. Вернадский.
$$$ 82 С

«Биогеценоз» туралы ілімді жеке зерттеген:

А) А. Тенсли.

В) Э. Геккель.

С) В. Сукачев.

D) К. Мебиус.

Е) В.И. Вернадский.
$$$ 83 А

Бір немесе басқа ағзалар жиынтығымен бірлескен (биоценозбен), ұқсас біртекті жағдайлары бар кеңістік:

А) Биотоп.

В) Экожүйе.

С) Популяция.

D) Биогеоценоз.

Е) Территория.
$$$ 84 С

Әр түрлі бірге мекендейтін ағзалар мен мекендейтін физикалық ортамен бірге бір тұтас функция атқаратын жиынтық:



  1. Биоценоз.

  2. Биотоп.

  3. Экожүйе.

  4. Популяция.

  5. Экологиялық қуыс.

$$$ 85 В


Белгілі бірлестікте сан жағынан басты болатын түр:

  1. Донор.

  2. Доминант.

  3. Кодоминант.

  4. Консумент.

  5. Конкурент.

$$$ 86 D


Түнде әрекет жасайтын ағзалар:

А) Шыбындар.

В) Шегірткелер.

С) Аралар.

D) Үкілер.

Е) Судағы құстар.


$$$ 87 В

Биологиялық ырғақ дегеніміз не?



  1. Ішкі мүшелер жұмысының ырғағы.

  2. Өмір сүрудін циклдік өзгерістердің жағдайларына бейімделу үшін биологиялық құбылыстардың біркелкі кезектесуі.

  3. Тірі ағзалардың өмір сүрудін кейбір өзгерістерінің уақыттағы біркелкі кезектесуі.

  4. Тірі ағзалардағы активтілік пен тынығу периодының кезектесуі.

  5. Жануарлардың периодикалық миграциясы.

$$$ 88 С


Төменгі құбылыстардың қайсысы тәулік ырғаққа бағынады?

А) Өзендерге көбею үшін келетін балықтардың миграциясы.

В) Устрица қабыршағының ашылу мен жабылу периодтылығы.

С) Өсімдіктер гүлдерінің ашылуы мен жабылуы.

D) Жоғарыдағы барлығы.

E) Дұрыс жауабы жоқ.


$$$ 89 А

Жылдық ырғаққа төменгі құбылыстардың қайсысы бағынады?

А) Өзендерге көбею үшін келетін балықтардың миграциясы.

В) Устрица қабыршағының ашылу мен жабылу периодтылығы.

С) Өсімдіктер гүлдерінің ашылуы мен жабылуы.

D) Жоғарыдағы барлығы.

E) Дұрыс жауабы жоқ.
$$$ 90 В

Көтерілу – қайту ырғақтары төмендегі көрсетілген қай құбылыстарға бағынады?

А)Өзендерге көбею үшін келетін балықтардың миграциясы.

В) Устрица қабыршағының ашылу мен жабылу периодтылығы.

С) Өсімдіктер гүлдерінің ашылуы мен жабылуы.

D) Жоғарыдағы барлығы.

E) Дұрыс жауабы жоқ.
$$$ 91 С

Экологиялық қуыс деген не:

А) Ағзаның мекендейтін орны.

В) Биоценоз орныққан территория .

С) Биоценоздағы ағзаның функциясы, бірінші кезеңде қоректенуі.

D) Экожүйедегі белгілі популяцияның өмір сүру орны.

Е) Популяцияның биотопы.
$$$ 92 С

Тіршіліктің негізгі орталарын айтыңыз:

А) Су, жер беті, тау.

В) Топырақ, теңіз ,ауа.

С) Ауа, жер беті, су, топырақ , тірі ағзалар.

D) Тірі ағза , жер беті, ауа, су

Е) Жер беті, жер асты, тірі ағза.
$$$ 93 D

«Паразит – ие» түрлі өзара қатынасты сипаттайтын тіршілік ортасын айтыңыз:

А) Су.

В) Топырақ.



С) Жербеті – ауа.

  1. Тірі ағза.

  2. Қоғам.

$$$ 94 Е


Биотикалық экологиялық факторды көрсетіңіз:

  1. Космостық сәулелену.

  2. Жарық.

  3. Температура.

  4. Қысым.

  5. Жыртқыштық.

$$$ 95В


Жеке ағзалар азық, мекендеу орны және тағы басқалары үшін бір біріне кері әсер ететін жағдайдағы түраралық немесе түрішілік қарым – қатынастар:

  1. Жыртқыштық.

  2. Конкуренция.

  3. Паразитизм.

  4. Комменсализм.

  5. Симбиоз.

$$$ 96А


Бір түрдің екінші түрді аңдуы мен оларды ұстап жеуі,түраралық карым-қатынастың қандай формасы:

  1. Жыртқыштық.

  2. Конкуренция.

  3. Паразитизм.

  4. Комменсализм.

  5. Симбиоз.

$$$ 97 С


Бір түр басқа түрдің ішінде немесе оның сыртында мекендеп, оның есебінен толық өмірсүруі түраралық карым – қатынастардың қайсысына жатады:

  1. Жыртқыштық.

  2. Бәсекелестік.

  3. Паразитизм.

  4. Комменсализм.

  5. Симбиоз.

$$$ 98 Е


Әртүрлі түрлердің екі жақты пайдалы өмір сүруі қалай айтады?

  1. Жыртқыштық.

  2. Бәсекелестік.

  3. Паразитизм.

  4. Комменсализм.

  5. Симбиоз.

$$$ 99 D


Өзіне зиянсыз бір түрдің басқа түр үшін қорек немесе мекендейтін орын беретін қарым-қатынасты айтыңыз:

  1. Жыртқыштық.

  2. Конкуренция.

  3. Паразитизм.

  4. Комменсализм.

  5. Симбиоз.

$$$ 100 Е

Биотикалық қарым-қатынастардың кооперация типі бойынша (бірлестік) бірге өмір сүруне мысал келтір:


  1. Қайың және шырша.

  2. Аскарида және адам.

  3. Росянкалар мен шыбындар.

  4. Акула және жабыскақ балық.

  5. Шетен ағаш және барылдақ-торғай.

$$$ 101 А

Екі түрдің конкуренция типі бойынша биотикалық қарым - қатынасына мысалы:

А) Қайың және шырша.

В) Аскарида және адам.

С) Росянкалар мен шыбындар.

D) Акула және жабысқақ балық.

Е) Шетен ағаш және барылдақ торғай.


$$$ 102 С

Екі түрдің жыртқыштық типі бойынша биотикалық қарым - қатынасқа мысал:

А) Қайың және шырша.

В) Аскарида және адам.

С) Росянкалар мен шыбындар.

D) Акула және жабысқақ балық.

Е) Шетен ағали және барылдақ торғай.
$$$ 103 В

Екі түрдің паразитизм типі бойынша биотикалық қарым-қатынастың мысалы:

А) Қайың және шырша.

В) Аскарида және адам.

С) Росянкалар мен шыбындар.

D) Акула және жабысқақ балық.

Е) Шетен ағаш және барылдақ торғай.
$$$ 104 D

Екі түрдің комменсализм типі бойынша биотикалық қарым-қатынасына мысал:

А) Қайың және шырша.

В) Аскарида және адам.

С) Росянкалар мен шыбындар.

D) Акула және жабысқақ балық.

Е) Шетен ағаш және барылдақ торғай.
$$$ 105 В

Бір-бірінен энергия және органикалық затты кезектесіп алып отыратын өзара байланысты түрлер не түзеді:

А) Кәсіпшілік популяциялар.

В) Қоректік тізбектер.

С) Қайта қалпына келетін биоценоздар.

D) Агроценоздар.

Е) Дұрыс жауабы жоқ.
$$$ 106 В

Тірі өсімдіктерді тұтынушылар:

А) Сапрофагтар.

В) Фитофагтар.

С) Копрофагтар.

D) Некрофагтар.

Е) Зоофагтар.
$$$ 017 А

Өлі өсімдіктің қалдықтарымен қоректенетін:

А) Сапрофагтар.

В) Фитофагтар.

С) Копрофагтар.

D) Некрофагтар.

Е) Зоофагтар.
$$$ 108 D

Өлік пен қоректенетін жануарлар:

А) Сапрофагтар.

В) Фитофагтар.

С) Копрофагтар.

D) Некрофагтар.

Е) Зоофагтар.

$$$ 109 Е

Тірі қоректі қажет етеді:

А) Сапрофагтар.

В) Фитофагтар.

С) Копрофагтар.

D) Некрофагтар.

Е) Зоофагтар.


$$$ 110 С

Экскременттер мен қоректенетін жануарлар:

А) Сапрофагтар.

В) Фитофагтар.

С) Копрофагтар.

D) Некрофагтар.

Е) Зоофагтар.
$$$ 111 А

Қорек тізбегіндегі энергия беруді дұрыс көрсететін төмендегі тізбектің қайсысы дұрыс:

А) Өсімдіктер-жапырақтар түсуі-жауын құрты-жертесер-түлкі.

В) Өсімдіктер-жертесер-жауын құрты-жапырақтар түсуі-түлкі.

С) Жапырақ түсуі-жауын құрты-өсімдіктер-жертесер-түлкі.

D) Түлкі-жертесер-жауын құрты-жапырақ түсуі-өсімдіктер.

Е) Өсімдік-жауын құрты-жертесер.
$$$ 112 С

Деструкторларға ағзалардың қайсысы жатады:

А) Бір дара клеткалы балдырлар.

В) Продуценттер.

С) Саңырауқұлақтар мен микроағзалар.

D) Ет қоректі жануарлар.

Е) Автотрофты.
$$$ 113 Е

Бірінші ретті консументтерге қандай ағзалар жатады:

А) Ет қоректі жануарлар.

В) Дара клеткалы балдырлар.

С) Хемосинтезирлеуші.

D) Автотрофты.

Е) Өсімдік қоректі жануарлар.
$$$ 114 D

Гетеротрофтарға қандай ағзалар жатады:

А) Әртүрлі климаттық зоналарда тұратын түрлер.

В) Органикалық заттарды түзуге қабілеті бар түрлер.

С) Жазда ұйқыға кететін түрлер.

D) Дайын органикалық заттармен қоректенетін түрлер.

Е) Өлікпен қоректенетін түрлер.
$$$ 115 В

Автотрофтарға қандай ағзалар жатады:

А) Әртүрлі климаттық белдеулерде тұратын түрлер.

В) Органикалық заттарды түзуге қабілеті бар түрлер.

С) Жазда ұйқыға кететін түрлер.

D) Дайын органикалық заттармен қоректенетін түрлер.

Е) Өлікпен қоректенетін түрлер.
$$$ 116 А

Төмендегілердің қайсысы продуцент:

А) Жасыл өсімдіктер.

В) Гетеротрофтар.

С) Фитофагтар.

D) Бактериялар.

Е) Жыртқыштар.
$$$ 117 D

Биогеоценоздағы шөп қоректі жануарлар қайсысы:

А) Редуценттер.

В) Продуценттер.

С) Хемотрофтер.

D) Консументтер.

Е) Автотрофтар.
$$$ 118 А

Екінші ретті консументтерге төмендегі ағзалардың қайсысы жатады:

А) Ет қоректі жануарлар.

В) Дара клеткалы балдырлар.

С) Хемосинтездеушілер.

D) Автотрофтылар.

Е) Өсімдік қоректі жануарлар.
$$$ 119 А

Күн сәулесінің энергиясын химиялық байланыстар энергиясына төмендегі ағзаладың қайсысы айналдырады:

А) Продуценттер.

В) Консументтер.

С) Консументтер, редуценттер

D) Продуценттер, редуценттер.

Е) Редуценттер.
$$$ 120 D

Әрбір экологиялық пирамиданың негізі не болып табылады?

А) Жыртқыштар.

В) Ет қоректілер.

С) Деструкторлар.

D) Жасыл өсімдіктер.

Е) Фитофагтар.
$$$ 121 В

Сукцессия, дегеніміз не?

А) Экожүйедегі заттардың айналымы.

В) Бір биоценоздың басқа биоценозбен ауысуы.

С) Шөптектес өсімдіктердің бірлестігі.

D) Фитофагтардың бірлестігі.

Е) Жануарлар мен өсімдіктер бірлестігі.
$$$ 122 D

Тіршілік толық жойылатын жерде басталатын сукцессия қалай аталады?

А) Экологиялық.

В) Гетеротрофты.

С) Автотрофты.

D) Бірінші реттік.

Е) Екінші реттік.
$$$ 123 Е

Бұрын жақсы дамыған биоценоздың өрт нәтижесінде жойылып кеткен орнында дамитын сукцессия, қалай аталады:

А) Экологиялық.

В) Гетеротрофты.

С) Автотрофты.

D) Бірінші реттік.

Е) Екінші реттік.
$$$ 124 В

Дұрыс құрылған бірінші экологиялық сукцессия:

А) Күйік → қына және балдырлар → шөп пен бұталар → шыршалы орман → қайынды орман → жалпақ жапырақ орман.

В) жар - тас → қына және балдырлар → мүк және папоротник → шөп және бұталар → қайынды орман → аралас орман → шыршалы орман.

С) Шабылған орын → шөп және бұталар → қайың орман → аралас орман → шыршалы орман.

D) Тақыр жер → мүк және папоротник → шөп және бұта → аралас орман → қайың орман → жапырақты орман.

Е) Шаппа орын → шөп және бұта → мүк және қырыққұлақ → шыршалы орман → қайынды орман.
$$$ 125 А

Дұрыс құрастырылған екінші ретті экологиялық сукцессия:

А) Күйік → қына және балдырлар → шөп пен бұталар → шыршалы орман → қайынды орман → жалпақ жапырақ орман.

В) Жар - тас → қына және балдырлар → мүк және папоротник → шөп және бұталар → қайынды орман → аралас орман → шыршалы орман.

С) Шабылған орын → шөп және бұталар → қайың орман → аралас орман → шыршалы орман.

D) Тақыр жер → мүк және папоротник → шөп және бұта → аралас орман → қайың орман → жапырақты орман.

Е) Шаппа орын → шөп және бұта → мүк және қырыққұлақ → шыршалы орман → қайынды орман.
$$$ 126 Е

Стенобионттық – дегеніміз:



  1. Жоғарғы экологиялық иілімділік.

  2. Ағзалардың жоғарғы температураға шыдауға қабілеттілігі.

  3. Ағзалардың өмір сүруіне қолайлы экологиялық факторлардың қарқындылығы.

  4. Ағзалардың төменгі температураға шыдауға қабілеттілігі.

  5. Оптималды көрсеткішінен факторлардың аз ауытқуыларрында ағзалардың тіршілік ету қабілеті.

$$$ 127 С

Эврибионттық-дегеніміз:


  1. Ағзалардың жоғарғы температураға шыдауға қабіліттілігі.

  2. Ағзалардың фенотиптік (сыртқы пішіні) өзгерістерге ағзаларға қаблеті.

  3. Жоғарғы экологиялық икемділік.

  4. Ағзалардың тіршілік етуіне қолайлы экологиялық фактордың қарқындылығы.

  5. Тіршілік жағдайларының өзгеруін байланысты ағзалардың шығымдылың қабілеті.

$$$ 128 А

Тірі ағзаларға экологиялық фактордың тітіркендіргіш ретіндегі іс-әрекеті:

A) Ағзаларда бейімділік өзгерістерді шақырады.

B) Бұл жағдайда ағзалар өмір сүруі мүмкін емес.

C) Ағзаларда құрылыс-функционалды өзгерістерді шақырады.

D) Басқа факторлерге бейімділігін тудырады.

Е) Ортадағы басқа факторлардың өзгеруіне куәгер болады.


$$$ 129 В

Тірі ағзаларға экологиялық фактордың шектеуші ретіндегі қызметі:



  1. Ағзаларда бейімділік өзгерістерді шақырады.

  2. Бұл жағдайда ағзалар өмір сүруі мүмкін емес.

  3. Ағзаларда құрылыс-функционалды өзгерістерді шақырады.

  4. Басқа факторлерге бейімділігін тудырады.

  5. Ортадағы басқа факторлардың өзгеруіне куәгер болады.

$$$ 130 С

Тірі ағзаларға экологиялық факторлардың модификатор ретіндегі қызметі:


  1. Ағзаларда бейімділік өзгерістерді шақырады.

  2. Бұл жағдайда ағзалар өмір сүруі мүмкін емес.

  3. Ағзаларда құрылыс-функционалды өзгерістерді шақырады.

  4. Басқа факторларға бейімділігін тудырады.

  5. Ортадағы басқа факторлардың өзгеруіне куәгер болады.

$$$ 131 Е

Тірі ағзаларға экологиялық факторлардың сигнал ретіндегі қызметі:


  1. Ағзаларда бейімділік өзгерістерді шақырады.

  2. Бұл жағдайда ағзалар өмір сүруі мүмкін емес.

  3. Ағзаларда құрылыс-функционалды өзгерістерді шақырады.

  4. Басқа факторлерге бейімділігін тудырады.

  5. Ортадағы басқа факторлардың өзгеруіне куәгер болады.

$$$ 132 Е

Экологиялық фактордың ағзаға аса тиімді ықпал етуі мынадай мөлшерде болады:

А) Минимальды.

В) Максимальды.

С) Минимальды және максимальды.

D) Пессимальды.

Е) Оптимальды.


$$$ 133 А

Мұхиттағы тірі ағзалардың таралуын шектейтін экологиялық факторлар:

А) Оттегінің жетіспеуі.

В) Жылу мен ылғалдықтың жетіспеуі.

С) Қорек пен ылғалдықтың жетіспеуі.

D) Ылғалдылықтың жетіспеуі.

Е) Ылғалдылықтың астам қоры мен қорек жетіспеуі.
$$$ 134 D

Шөлді жағдайдағы тірі ағзалардың таралуын шектейтін экологиялық фактор:

А) Жылудың жетіспеуі.

В) Жылу мен ылғалдың жетіспеуі.

С) Азық пен ылғалдың жетіспеуі.

D) Ылғалдың жетіспеуі.

Е) Ылғал қоры мен азық жетіспеуі.
$$$ 135 С

Тіршілік мүмкін емес экологиялық фактор шекарасы:

А) Минимум.

В) Максимум.

С) Қауіпті нүктелер.

D) Пессимум.

Е) Оптимум.
$$$ 136 В

Ағзалардің қоршаған ортаның қандай да бір диапазонына бейімделу қасиеті:

А) Экологиялық толеранттылық.

В) Экологиялық иілімділік.

С) Оптимальдылық.

D) Экологиялық өзгергіштік.

Е) Стенобионттық.
$$$ 137 В

Далалы жердегі экожүйенің өнімділігінің лимиттік фактор:

А) Температура.

В) Ылғалдылық.

С) Топырақ шіріндісі.

D) Қореқ.

Е) Күн сәулесі.
$$$ 138 Е

Жасыл өсімдіктер-бұл:

А) Тірі табиғат факторлары.

В) Биоценоз элементтері.

С) Автотрофты ағзалар.

D) Продуценттер.

Е) Барлық жоғарыда аталғандар.
$$$ 139 D

Құрлық ортасының абиотикалық факторлары – бұл:

А) Жасыл өсімдіктер.

В) Шөпқоректі жануарлар.

С) Топырақ.

D) Ауаның химиялық құрамы.

Е) Эктопаразиттер.
$$$ 140 Е

Құрлық ортасынын абиотикалық факторларына жататындар:

А) Күннің шуақты энергиясы.

В) Ауа ылғалдылығы.

С) Атмосфераның газды құрамы.

D) Ауа массаларының қозғалысы.

Е) Барлық жоғарыда аталғандар.
$$$ 141 D

Экологиялық фактор деген:

А) Өлі табиғат факторлары.

В) Климаттық, фитогендік, зоогендік, химиялық, микробиогендік факторлар.

С) Тірі табиғат факторлары.

D) Ағзаға ықпал етуші ортаның элементтері.

Е) Адамның антропогенді әрекеттері.
$$$ 142 D

Экологиялық қуыс дегеніміз – бұл:

А) Мекен ету ортасы.

В) Биотоп.

С) Биоценоз.

D) Биоценоздағы ағзаның “маманы”.

Е) Барлық жоғарыда аталғандар.
$$$ 143 В

Жыртқыштар дегеніміз:

А) Автотрофтар.

В) Консументтер.

С) Басқа организмдерге баспана болатын жануарлар.

D) Продуценттер.

Е) Басқа организмдерді баспана ретінде пайдаланатын жануарлар.
$$$ 144 D

Биотикалық популяциялық қарым – қатынас мысал ретінде екі түрдің паразитизм түрі жағынан бірігіп өмір сүруі:

А) Қызыл кеңірдек және құрт - құмырсқа.

В) Шабақ және мөңке.

С) Канадалық және Европалық кәмшат.

D) Адам және адам аскаридасы.

Е) Росянка және бунақденелілер.
$$$ 145А

Биотикалық популяциялық қарым – қатынас мысалы ретінде бейтарап типтің өмір сүруі:

А) Қоян және піл.

В) Мөңке және шабақ.

С) Адам және оның «ішек таяқшасы».

D) Адам және адам аскаридасы.

Е) Түлкі және қасқыр.
$$$ 146 В

Биотикалық популяциялық қарым – қатынас мысал ретінде симбиоз түрінің бірігіп өмір сүруі:

А) Қарға мен түлкі.

В) Мөңке мен шабақ.

С) Канадалық және Европалық кәмшат.

D) Адам және адам аскаридасы.

Е) Росянка – құмырсқалар.
$$$ 147 А

Биотикалық популяциялық қарым – қатынас мысал ретінде, аменсализм түрімен өмір сүруі:

А) Шырша және жусан.

В) Актиния және шаян.

С) Түлкі және қасқыр.

D) Адам және адам аскаридасы.

Е) Росянка – құмырсқалар.
$$$ 148 D

Жылдан – жылға бір түрдің популяциясының тұрақты, өйткені:

А) Жыл сайын біркелкі особь өледі

В) Жыл сайын біркелкі особь туады.

С) Жыл сайын біркелкі особь көшіп қонады.

D) Әр түрлі факторлар популяцияның репродуктивті потенциалына кедергі жасайды.

Е) Популяциялық түрі орта деңгейлік саннан асқаннан кейін өсіп – өнуін тоқтатады.
$$$ 148 А

Кез келген түрдің популяциялық өсуі геометриялық прогрессия (экспоненциально) түрінде жүзеге асады:

А) Лабораторияда ғана.

В) Табиғатта жыртқыш аңдар болмаса.

С) Бәсекелестер болмаса ғана.

D) Тежеуші ресурсы қорек болғанда.

Е) Популяция өзіне қолайлы жерге тап болғанда.
$$$ 150 D

Популяция тығыздығының өсуі нәтижесінде популяциянның өсуі:

А) Өзгермейді.

В) Тежеледі.

С) Тездетіледі.

D) Бір жағдайда тежеледі, басқа жағдайда тездетіледі.

Е) Жалғасады.
$$$ 151 D

Популяцияның гомеостазы:

А) Популяцияшілік генетикалық әртүрлілігі.

В) Популяцияның санның белгілі жыл уақытында немесе маусымында кенеттен көбеюі.

С) Жыл бойы жас жыныстық құрамының тұрақтылығы.

D) Популяцияның белгілі бір саның ұстауға қабілеттілігі.

Е) Мекен ету ортасының ауыстыруы.
$$$ 152 В

Территорияға байланысты популяцияның иерархиялық градациялары:

А) Географиялық, экологиялық, кездейсоқ.

В) Экологиялық элементарлық, географиялық.

С) Кеңістіктік, экологиялық, тұрақтылық.

D) Өсуші, экологиялық, тұрақты.

Е) Экологиялық, уақытша, жергілікті.

$$$ 153 С

Туылымдылығы жоғары болатын түрлер:

А) Жақсы жағдайда мекен ететіндер.

В) Өз ұрпағын сақтайтындар.

С) Өз ұрпағын қорғамайтындар.

D) Қолайсыз жағдайда мекен ететіндер.

Е) Өздерінің мекен ету орындарын үнемі ауыстыратындар.


$$$ 154 Е

Популяция особьтерінің жалпы саны немесе белгілі бір территориядағы особьтердің жалпы массасы:

А) Санның индексі.

В) Популяция өте көпшілігі.

С) Популяция тығыздығы.

D) Экологиялық пирамида.

Е) Популяция саны.
$$$ 155 С

Популяцияда өлім типтері қанша:

А) 1.

В) 2.


С) 3.

D) 4.


Е) 5.
$$$ 156 Е

Біркелкі биоценоздың өзгеруі басқаша қалай аталады:

А) Биотоп.

В) Гомеостаз.

С) Экожүйенің өзіндік реттелуі.

D) Экотон.

Е) Сукцессия.
$$$ 157 Е

Консументтер-ол:

А) Продуценттер.

В) Автотрофтар.

С) Өсімдіктер.

D) Саңырауқұлақтар.

Е) Жануарлар.
$$$ 158 А

Автотрофтар-ол:

А) Продуценттер.

В) Микробтар.

С) Вирустар.

D) Саңырауқұлақтар.

Е) Жануарлар.
$$$ 159 В

Келесі трофикалық тізбектегі « көк терек-қоян-түлкі» компоненттерін ата:

А) Автотроф-гетеретроф-редуцент.

В) Продуцент – 1-реттік консумент – 2-реттік консумент.

С) Продуцент – гетеротроф – редуцент.

D) Гетеротроф – 1-реттік консумент – 2-реттік консумент.

Е) Продуцент – консумент – редуцент.
$$$ 160 D

Редуцент-ол:

А) Автотрофтар.

В) Микроконсументтер.

С) Жануарлар.

D) Микроорганизмдер.

Е) Вирустар.
$$$ 161 В

«Сәбіз-көжек-түлкі» трофикалық тізбегінің элементтері:

А) Автотроф -гетеротроф-редуцент.

В) Продуцент – 1-реттік консумент – 2-реттік консумент.

С) Продуцент – гетеротроф – редуцент.

D) Гетеротроф – 1-реттік консумент – 2-реттік консумент.

Е) Продуцент – консумент – редуцент.
$$$ 162 В

Биоценоз – дегеніміз:

А) Тірі табиғаттың факторлары.

В) Организмдер популяциясының жиынтығы.

С) Зооценоз, микробиоценоз.

D) Биотоп және мекен ортасы.

Е) Өсімдік және жануарлар популяциясы.
$$$ 163 А

Продуцент-ол:

А) Автотрофтар.

В) Микроконсументтер.

С) Жануарлар.

D) Деструкторлар.

Е) Гетеротрофтар.
$$$ 164 В

Экожүйенің гомеостазы-бұл:

А) Бір биоценоздың басқа биоценозбен ауысуы.

В) Экожүйенің динамикалық тұрақты тепе-теңдігінің күйі.

С) Экожүйедегі популяцияның азаюы.

D) Экотон.

Е) Сукцессия.
$$$ 165 С

Экожүйеде энергияның қанша пайызы келесі трофикалық деңгейге өтеді:

А) 1.

В) 5.


С) 10.

D) 50.


Е) 100.
$$$ 166 D

Тірі ағзалардың әртүрлі түрлерінің өзара байланысқан және өзара тәуелді бірлесіп өмір сүрулерінің жиынтығы және олардың тіршілік ету жағдайлары:

А) Биоценоз.

В) Биотоп.

С) Экотон.

D) Экожүйе.

Е) Биосфера.
$$$ 167 С

Күн энергиясын пайдалана отырып бейорганикалық қосылыстардан органикалық заттарды синтездеуші организмдер:

А) Гетеротрофтар.

В) Сапрофиттер.

С) Автотрофтар.

D) Консументтер.

Е) Редуценттер.
$$$ 168 С

Төменде көрсетілген биологиялық құбылыстардың қайсысы келмелі-кетпелі биологиялық ырғақтарға бағынады:

А) Өсімдіктер жапырағындағы сағаларының ашылып жабылуы.

В) Өзендерге арқан балықтардың ұрықтануға миграциясы.

С) Теңіз моллюскаларының қабыршағының ашылып жабылуы.

D) Ағаштар мен бұталар жапырақтарының түсуі мен бүршік жаруы.

Е) Мұхиттағы тайфун, цунами, борандар жиілігі.
$$$ 169 В

Берілген биологиялық құбылыстардың қайсысы жылдық биологиялық ырғақтарға бағынады:

А) Өсімдіктер жапырағындағы сағаларының ашылып жабылуы.

В) Өзендерге арқан балықтардың ұрықтануға миграциясы.

С) Теңіз моллюскаларының қабыршағының ашылып жабылуы.

D) Ағаштар мен бұталар жапырақтарының түсуі мен бүршік жаруы.

Е) Мұхиттағы тайфун, цунами, борандар жиілігі.

$$$ 170 Е

Белгілі бір территориядағы өсімдіктер, жануарлар және микроағзалардың популяцияларының бірігіп тіршілік ету жиынтығы мен оларды қоршап жатқан абиотикалық орта:

А) Биотоп.

В) Биосфера.

С) Экотон.

D) Биоценоз.

Е) Биогеоценоз.

$$$ 171 А

Көптеген экожүйелерде энергияның бастапқы көзі болып не табылады:

А) Күн сәулесі.

В) Күн сәулесі мен өсімдік қорегі.

С) Өсімдіктер мен жануарлар қорегі.

D) Күн сәулесі мен минералды заттар.

Е) Минералды заттар.
$$$ 172 С

Құрлық экожүйелеріндегі бірінші реттік продуценттер:

А) Фотосинтезге икемді жоғары сатылы өсімдіктер.

В) Саңырауқұлақтар мен цианобактериялар.

С) Фотосинтезге икемді барлық өсімдіктер, балдырлардан басқа.

D) Жоғары сатылы өсімдіктер мен саңырауқұлақтар.

Е) Цианобактериялар, балдырлар мен саңырауқұлақтар.
$$$ 173 А

Экожүйедегі екінші реттік консументтер:

А) Барлық ет қоректі жануарлар.

В) Барлық ет қоректі және барлық түрлерді жейтін жануарлар.

С) Барлық түрлерді жейтін жануарлар.

D) Ірі ет қоректі сүтқоректілер мен жыртқыш құстар.

Е) Ұсақ ет қоректі сүтқоректілер мен жыртқыш жәндіктер.
$$$ 174 В

Экожүйелердегі нақты редуценттер:

А) Сапрофитті бактериялар.

В) Барлық бактериялар, жауын құрттары, топырақ кенелері.

С) Сапрофитті бактериялар мен көптеген саңырауқұлақтар.

D) Барлық бактериялар мен топырақ кенелері.

Е) Жауын құрттары, кейбір саңырауқұлақтар мен цианобактериялар.
$$$ 175 В

Экожүйелердегі қорек тізбегінің ұзындығы әрбір трофикалық деңгейде шектеледі:

А) Қорек мөлшерімен.

В) Энергия жойылуымен.

С) Энергия мөлшерімен.

D) Органикалық заттардың жиналу жылдамдығымен.

Е) Органикалық заттарды пайдалану жылдамдығымен.
$$$ 176 В

Табиғи экожүйелерде трофикалық деңгейлер арқылы үнемі іске асырылатын не:

А) Заттар айналымы мен энергия айналымы.

В) Заттар айналымы мен энергияның бір бағыттағы ағымы.

С) Заттардың бір бағытта ағыны мен энергия айналымы.

D) Әртүрлі бағытты заттар мен энергияның ағыны.

Е) Бір бағытта заттар мен энергияның ағыны.
$$$ 177 В

Экожүйелердегі бірінші реттік консументтер:

А) Барлық ет қоректі жануарлар.

В) Шөп жейтін жануарлар

С) Барлық түрлерді жейтін жануарлар.

D) Барлық ет қоректі және барлық түрлерді жейтін жануарлар.

Е) Ұсақ ет қоректі сүтқоректілер мен жыртқыш жәндіктер.
$$$ 178 А

Жасанды экожүйелер (агроценоздар) табиғи экожүйелерден келесі сипаттамаларымен ерекшеленеді:

А) Кішігірім түрлер санынан тұрады, өз еркімен реттелуге қаблетсіз, энергия көзі-күн сәулесі мен тыңайтқыштар, заттар айналымының бұзылуы.

В) Кішігірім түрлер санынан тұрады, өз еркімен реттелуге қаблетсіз, энергия көздері - күн сәулесі мен тыңайтқыштар, заттар айналымы іске асырылады.

С) Өз бетінше реттеле алмайтын, түрлердің көп түрлерінен тұрады, энергия көздері-күн сәулесі, тыңайтқыштар, заттар айналымы іске асырылады.

D) Өз бетінше реттелетін, түрлердің көп түрлерінен тұрады, энергия көзі-күн сәулесі және тыңайтқыштар, заттар айналымы бұзылған.

Е) Өз бетінше реттеле алмайтын түрлердің көп түрлерінен тұрады, энергия көздері-күн сәулесі және тыңайтқыштар, заттар айналымы бұзылған.
$$$ 179 С

Фотопериодизм құбылысы дегеніміз:

А) Жарықтылық ұзақтығы.

В) Тәуліктің қараңғы және жарық кезеңдерінің кезектесуі.

С) Күн ұзақтығының өзгеруіне организмдердің реакциясы.

D) Жарықтың тірі организмдерге әсері.

Е) Тіршілік ету жағдайына түрлердің икемделуі.
$$$ 180 D

Қандай сукцессиялар болады:

А) Бірінші, аралас.

В) Аралас, маусымдық.

С) Маусымдық, ретті.

D) Бірінші, екінші реттік.

Е) Реттелмеген, екінші реттік.
$$$ 181 В

Тамақ тізбегі қанша звенодан тұрады:

А) 8.

В) 2-6.


С) 6-7.

D) 1-4.


Е) 5.
$$$ 182 В

Табиғи экожүйелердің тұрақтылығы қай жағдайға байланысты:

А) Өсімдіктердің жоғарғы өнімділігіне.

В) Үлкен түрлілік алуандылығына.

С) Микроағзалардың қарқынды жұмысына.

D) Органикалық заттар массасының болуына.

Е) Тірі ағзалардың жоғары биомассасына.
$$$ 183 D

Бір экологиялық қуысты мекен ететін ие екі түр:

А) Тұрақты тіршілік ету мүмкін.

В) Симбиотикалық қатынасқа түседі.

С) Комменсализмдік байланысқа түседі.

D) Тұрақты өмір сүрмейді.

Е) Бір-біріне әсер етпейді.
$$$ 184 D

Биоценоздың қандай құрылымын ярустылық бейнелейді:

А) Түрлік.

В) Жастық.

С) Трофикалық.

D) Кеңістіктік.

Е) Этологиялық.
$$$ 185 С

Қанықпаған биоценоздар – бұл:

А) Түрге бай емес.

В) Аз биомассаға ие.

С) Еркін экологиялық ұяға ие.

D) Аз өнім беруші.

Е) Аридті зоналар биоценоздары.
$$$ 186D

Қаныққан биоценоздар - бұл:

А)Үлкен биомассаға ие.

В) Үлкен өнім беруші.

С) Түрге бай биоценоздар.

D) Бос экологиялық қуыстары жоқтары.

Е) Теңіз акваторияіның биоценоздары.

$$$ 187 С

Биогеоценоздардың қандай өнімдерін білесіз:

А) Жалпы (валдық), бірінші, түрлілік, стационарлы.

В) Жалпы (валдық), бірінші, таза, түрлік, өтпелі.

С) Жалпы (валдық), таза, бірінші, екінші ретті.

D) Жалпы (валдық), таза, стационарлы, влғашқы, өтпелі.

Е) Таза, уақытша, бірінші, екінші ретті.


$$$ 188 Е

Ұзақ уақытта өзін-өзідері реттейтін қабілетті экожүйелер:

А) Ағысты.

В) Кемейтін.

С) Өсуші.

D) Конвейрлі.

Е) Климаксты.
$$$ 189 Е

Биосфера жайлы ілімнің негізін салушы:

А) Э.Геккель.

В) М.Мебиус.

С) В.Сукачев.

D) В. Докучаев.

Е) В. Вернадский.
$$$ 190 С

«Биосфера» терминінің авторы:

А) Э. Геккель.

В) М. Мебиус.

С) Ж.Б. Ламарк.

D) Э. Зюсс.

Е) В. Вернадский.
$$$ 191 D

Биосфера құрамына кіретіндер:

А) Тек тірі зат.

В) Тек тірі және биогенді зат.

С) Тек тірі зат мен биокосты денелер.

D) Тірі заттар, биогенді зат мен биокосты денелер.

Е) Биогенді зат мен биокосты денелер.

$$$ 192 В

Төмендегі пункттердің қайсысында «тірі зат» анықтамасы берілген:

А) Өлі органика, детрит түрлерінің бәрі.

В) Барлық тірі ағзалар жиынтығы: микроағзалар, өсімдіктер мен жануарлар және олардың белсенді биомассасы.

С) Тірі заттар мен биогенді заттардың араласы.

D) Биогенді тау жыныстары, қазба отын бөлігін қоса алғанда.

Е) Биогенді заттардың биогенді емес минералды жыныстармен қоспасы.


$$$ 193 А

Биокосты зат деген не:

А) Тірі заттардың және биогенді заттардың минералды (биогенді емес) таужыныстарымен араласуы.

В) Барлық тірі организмдер жиынтығы.

С) Микроорганизмдер, жануарлар мен өсімдіктер, олардың белсенді биомассасы.

D) Өлі органика мен биогенді тау жыныстары қазба отын бөлігін қосқанда.

Е) Детриттің барлық формаларыдың .
$$$ 194 С

Биогенді заттар анықтамасын көрсет:

А) Микроорганизмдер, өсімдіктер және жануарлар.

В) Барлық тірі организдер жиынтығы, олардың белсенді биомассасы.

С) Өлі органика, детриттің барлық түрлері және биогенді тау жыныстары, қазба отын бөлігін қосқанда.

D) Тірі зат пен биогенді заттармен және де минералды жыныстармен қоспасы.

Е) Белсенді биомасса.
$$$ 195 Е

В.И. Вернадский биосферада келесі тірі заттар функциясын бөледі:

А) Бұзушы, концентрациялық, тотығу-тотықсыздану, ақпаратты, адамның биогеохимиялық әрекеті.

В) Газды, концентрациялық, тотығу-тотықсыздану, ақпаратты, адамның биогеохимиялық әрекеті.

С) Газды, концентрациялы, өңдеуші, ақпаратты, адамның биогеохимиялық әрекеті.

D) Газды, концентрациялы, тотығу-тотықсыздану, адамның биогеохимиялық әрекеті.

Е) Газды, концентрациялы, тотығу-тотықсыздану, ақпаратты.
$$$ 196 Е

Литосфера деген не:

А) Жердің саналы қабаты.

В) Атмосфераның озон қабаты.

С) Жердің газды қабаты.

D) Жердің су қабаты.

Е) Жердің қатты қабаты.
$$$ 197 В

Планетадағы адамның саналы әрекеті басты факторы болатын биосфераның даму сатысы:

А) Техносфера.

В) Ноосфера.

С) Антропосфера.

D) Социосфера.

Е) Гидросфера.
$$$ 198 А

Тіршілік және өндірістік процесстері қиындатылған адам мен қоршаған ортаның шиеленісу жағдайлары қалай аталады?

А) Экологиялық кризис.

В) Экологиялық статус.

С) Өзін-өзі реттеуші.

D) Айналым.

Е) Қордың азаюы.
$$$ 199 В

Қоршаған ортаға антропогенді әсер етудің мүмкін болатын зардаптарын болжау:

А) Табиғатты қорғау.

В) Экологиялық болжау.

С) Табиғаттың қайта өзгеруі.

D) Іс-әрекетті талдау.

Е) Әрекет ету бағдарламасы.
$$$ 200 D

Таралу масштабы бойынша ластанудың негізгі түрлерін ата:

А) Локальды, глобальды, жергілікті.

В) Аймақтық, локальды.

С) Глобальды, жергілікті.

D) Локальды, аймақтық, глобальды.



Е) Ластану түрлері көп.
Каталог: ebook
ebook -> 8 зертханалық жұмыс Желілік хаттамаларды оқу №1 бөлім Жұмыстың мақсаты
ebook -> Семей мемлекеттік педагогикалық институты
ebook -> 5 в 020500 «Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі»
ebook -> «Баспа қызметіндегі компьютерлік технологиялар»
ebook -> Типовая учебная программа по предмету «Музыка» для 1-4 классов уровня начального образования
ebook -> Гуманитарлық-заң, аграрлық факультетінің мамандықтарына арналған
ebook -> 5B050400 «Журналистика» мамандығына арналған
ebook -> Әдебиет (араб тілінде «адаб» үлгілі сөз) тыңдарман, оқырманның ақылына, сезіміне, көңіліне бірдей әсер беретін дарынды сөз зергерлерінің жан қоштауынан туған көрнек өнері
ebook -> 5В020500 «Филология: қазақ тілі» мамандығына арналған ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиеті пәнінің
ebook -> «Өлкетану тарихы және мәдениеті»


Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет