ӘӨЖ 373 012 химиядағы кейбір тақырыптарды оқыту әдістемесі қобланова О. Н., Наматулла А. М



Дата03.05.2016
өлшемі114.27 Kb.
ӘӨЖ 373.1.012

ХИМИЯДАҒЫ КЕЙБІР ТАҚЫРЫПТАРДЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ

Қобланова О.Н., Наматулла А.М.

"Сырдария" университеті, х.ғ.к., доцент, студент
Резюме: В практике обучения существуют и другие подходы к определению методов обучения, которые основаны на степени осознанности восприятия учебного материала: пассивные, активные, интерактивные, эвристические и прочие. Эти определения требуют дальнейшего уточнения, т.к. процесс обучения не может быть пассивным и не всегда является открытием (эврикой) для учащихся.
Summary: Inpractice,learningthere are other approachesto the definition ofteaching methods,which are based onthe degreeof awarenessof perceptionof educational material: passive, active, interactive, and otherheuristics. These definitionsneed further clarification, as learning processcan not be passiveandnot always open(Eureka) for students.
Химия пәнінен «Кальций және оның қосылыстары» тақырыбында сұрақ-жауап, зертханалық тәжірибе, топтық және тірек-хабарлармен жұмыс, дифференциялау әдісімен өткізілген панорамалық сабақ.

Сабақтың мақсаты.

Білімділік: а) периодтық жүйедегі орны бойынша кальций атомының құрылысы, қасиеттері, оның қосылыстары, күнделікті өмірде қолдану салаларымен таныстыра отырып, алған білімдерін жадында сақтау, ойлау қабілетін дамыту; ә) тіл шеберлігін, білімге құштарлығын, дүниетанымдық көзқарасын арттыру.

Тәрбиелік: химия пәні талап ететін ұқыптылыққа, төзімділікке, ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу.

Дамыту: химиялық заттармен жұмыс істей білу дағдысын дамыту, өмірден көрген деректерді пайдалана білуіне және шығаруашылықпен жұмыс істеуге дағдыландыру.

Сабактың жабдықтары: спиртшам, ұстағыш, кәрден табақша, стакан, сүзгі, қағаз, сіріңке қорабы, қарындаш өзегі, зертханалық қасық, араластырғыш.

Реактивтер: СаО, ғаныш СаS04.2О, НСl, ВаС12 ерітінділері, СаС12, лакмус, су.

Сабақтың жоспары:

1. Қайталау - оқу анасы.

2. Білгенге - маржан.

3. Сен оқысаң, мен тоқығам.

4. Ізденген жетер мұратқа.

Сабақтың жүргізілу барысы.

Ұйымдастыру кезеңі: а) оқушыларды топ деңгейлерін ескеріп, 3 топқа (оқушылық, эвристикалық, шығармашылық) бөлу, тапсырмалар жазылған үлестірмелерді тарату, әр топ екі партадан біріктірілген үстелдерге жағалай отырғызылады, әр топтың алдына қажетті зертханалық жабдықтар, реактивтер қойылады;

э) сабақтың ұстанымы, жоспары таныстырылады;

б) жинақылық, зертханалық тәжірибеде қьшқыл, сілтімен жұмыс істеудің сақтық ережелерін еске салу.

Жаңа сабақ түсіндірілер алдында сынып оқушылары түгел қатыстырылып, өткен сабақтармен байланысты «Кальций» сөзжұмбағы ұсынылады.
Сөзжұмбақ

1.Жер қыртысының негізі. 2.Тіршілік тірегі. 3.«Металдар» патшасы. 4.Улы элемент. 5.Францияның құрметіне аталған элемент. 6.Жұмсақ металл. 7.Аса жеңіл металл.
















1


































2































3




























4































5


































6


































7



































Жаңа сабақ:

Сабақ тақырыбы тақтаға жазылып, әр топтың алдындағы үлестірме қағаздағы тапсырмалар бойынша жұмыс жүргізілді.



I бөлім. Қайталау - оқу анасы
I топқа. 8-сыныптағы «Д.И.Менделеевтің заңы мен жүйесі» тақырыбынан алған теориялық білімдеріне сүйеніп, кальций элементіне сипаттама беріңдер (Периодтық жүйе пайдаланылады).
II топқа. Кальцийдің химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеуін жазыңыздар. (Жылжымалы тақта пайдаланылады).

Жылжымалы тақтада:

1. Са + Сl  4. Са + О2

2. Са + S  5. Са + НСl

3. Са + Н2 6. Са + Н2О
IIIтопқа.СаС12 балқымасын электролиздеу тендеуін құрыңыздар.

II бөлім. Білгенге маржан

I топқа. Кальцийдің өздеріңіз білетін, күнделікті өмірде кездестіріп жүрген қандай қосылыстарын білесіндер? Солар жөнінде әңгімелесіңдер.

II топқа. Мына айналуларды жүзеге асырыңыздар.

СаОСа(ОН)2СаСО3Са(НСО3)2



IIIтопқа. Реакциялардыңмолекулалықжәне иондықтендеулерін құрыңыздар:

а) Са(ОН)2СаСО3

ә) СаСО3Са(НСО3)2

б) Са(НСО3)2СаСО3

Осы тапсырмалар бойынша әр топ өздерінің білімін ортаға салды, әрі қарай мұғалім толықтырды.

Маңызы.

Адам ағзасы – 1 кг

Тәулігіне – 0,5

Са2+ қан ұю

Са3(РО4)2 сүйек, тіс

Қышқыл сілті

100 г сыр немесе 0,5 л сүт

Тағамдар


сүт

сүзбе

сыр

жұмыртқа

Мұғалім тірек-хабарларын пайдалана отырып, кальцийдің адам ағзасы үшін маңызы, кальцийдің табиғатта тарауы, физикалық қасиеттері, қолданылуы, қосылыстары жайлы әңгімелейді.Кальцийдің тарылуын әңгімелегенде өз облысымыздың кальций (СаСО3), фосфорит (Са3(РО4)2) минералына бай екені айтылды. Фосфорит өнеркәсібінде кеңінен пайдаланылады, одан құнды минералды тыңайтқыштар алынады.

Әктас — көп тараған органикалық шөгінді жыныс. Әктастың үш түрі бар. (5-сынып, табиғатгану материалдарын еске түсіру)[1, 184-б.].



Құрамы

Кальций 1808 ж. ағыл.ғалымы Г.Дэви ашты. IV период Са40 ІІ топ,

Негізгі топша

2е8е8е2е


1s22s22p64s2

Таралуы


Са






СаF2

флюорит

СаСО3

кальцит


Са3(РО4)2

Фосфорит, апатит



СаSO4.2H2O

ғаныш

Алынуы.

CaCl2Ca2+ + 2Cl-



Ca2+ + 2e Ca01

2Cl- - 2e  Cl2 1


ерітінді

CaCl2(ер) Ca + Cl2



Физикалық қасиеттері Химиялық қасиеттері

Са +Cl2 t CaCl2

Ar = 40 +S t CaS

d = 1,55 г/см3 +HCl CaCl2+H2

t0 балқу = 8510С Са +H2O Ca(OH)2+H2

+H2 t CaH2

t +O2 t 2CaO


Қолданылуы


Болат, шойын өндірісі



Ме-ды (Ti, Zr) оксид, Тотықсыз-у

Са



Pd – Са құйма

Подшипник
Кальций гипохлориді:(хлорлы әк)

Ca(OH)2+ 2Cl2Ca(ClO)2+CaCl2+H2O

Ca(ClO)2+ H2O + CO2 CaCO3 + 2HClO

2HClO  2HCl + O2



Қосылыстары

СаSO4.2H2O

СаCO3

Са(OH)2




Са


Са(ClO)2

Са(HCO3)2

Ғаныш

(CaSO4.2H2O



Медицинада

(таңғыш)


Құрылыста

(алебастр)



Мүсін

Әшекей

бор - тіс пастасы, бор, замаска.

СаСО3 кәдімгі әктас - ұлутас, құрылыс, әк.

мәрмәр - театр, мәдениет, метро станцияларын әдемілеуге, ескерткіш, аурухана ваннасы, колжуғыш, операция бөлме-лерінің қабырғасы, үстелі.


Әктас қалай пайда болады?

Бор – мұхит пен теңіздерде тіршілік ететін ұсақ ағзалардың қабыршақтары мен қаңқаларынан пайда болады. Бор дәуірінде түзілген. Тау түзілу кезінде әктас қабаттары жер бетінде тұтас жота болып көтерілген. Ақтау жотасы осылай пайда болған. Ұлутас неоген дәуірінде түзілген. Әсіресе ұлутасқа Үстірт бай.

Мәрмәр керісінше, әктастың жер қойнауына батып, тереңдегі магма ошағына жақындап, жоғары температура мен қысымның әсерінен жымдасуынан пайда болған[2, 146-б.].

Зертханалық тәжірибелер:«Кальций қосылыстары, қасиеттері, оларды танып білу».

I топқа. Ғанышты қалыпқа құю (СаSO4.2О).

IIтопқа.СаО  СаSO4.20 айналуы.

IIIтопқа.«Кальций тұздарын ажырата білу».

Әр топ зертханалық тәжірибелерінің қорытындысын қысқаша дәптерлеріне жазып, баяндайды.

Тірек-хабарын пайдалана отырып, кальцийдің табиғаттағы айналымы әңгімеленеді.

Бекіту:

1. Әк суын қалайсақтаукерек: ашық ыдыста ма? Са(ОН)2-нің химиялық қасиеттерін ескеріп, дәлелді жауап беріңіздер.

2. Тотығу дәрежесі 2-ге тең. 8 г металл сумен реакцияласқанда 4,48 л сутегі (қ.ж.) бөлінді. Металдың Аr анықтап, оны атаңыздар.

Шығарылуы:

8гIII4,48 л

Ме + 2 Н2ОМе(ОН)2 + Н2

х г22,4 л

8 : 4,48 -х : 22,4

х =40 г (Са). Жауабы: Аг=40 (Са).



3-тапсырма: СаС12- кальций хлориді балқымасының электролиздеу тендеуін құрыңдар.

4-тапсырма:Реакциялардың иондық теңдеулерін құрыңдар:

1.Са(ОН)2СаСО3;

2. СаСО3 Са(НСО3)2

3. Са(НСО3)2 СаСО3[3, 98-б.].



Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

  1. Мырзабайұлы А. Химияны оқытыу әдістемесінің педагогикалық негіздері А. Білім 2004ж.

  2. Бірімжанов Б.А.,Нұрахметов Н.Н. Жалпы химия.-Алматы;2002ж.

  3. Ж.Ә. Шоқыбаев, З.О.Өнербаев. Химияны оқытыу әдісмесінің практикумы. А.2006ж

Каталог: CDO -> Mak -> 2014-InnovObrTexn
2014-InnovObrTexn -> ӘӨЖ 821. 0 Абайтану тарихына қЫСҚаша шолу өнербаева А. А.
2014-InnovObrTexn -> Әож 01126 Қазақ ҚОЛӨнеріндегі ою-өрнектердің ТҮрлері туралы ұҒымдар нышанбаева Ғ
2014-InnovObrTexn -> Аударма саласы тіл мамандығындағы студенттер үшін
2014-InnovObrTexn -> Ұлттық СӘндік-қолданбалы өнер арқылы мектеп оқушыларының КӘсіби шеберлігін қалыптастыру
2014-InnovObrTexn -> ӘӨЖ 91 Қостанай облысының табиғат жағдайы мен шаруашылығы оның топонимикасының Қалыптасуындағы рөЛІ
2014-InnovObrTexn -> ӘӨЖ 57 аридті ландшафт және осы аймақта өсетін аридттік бұталар есқараев Н., Казахов Н.
2014-InnovObrTexn -> Әож 796. 8 Жастардың салауатты өмір салтын қалыптастыруда ұлттық ойындар мен дәСТҮрлердің маңызы
2014-InnovObrTexn -> ӘОЖ: 371. 253. Бастауыш сынып оқушыларының ойлау қабілетін дамыту жолдары
2014-InnovObrTexn -> ӘӨЖ 011. 26 Ұлттық ҚОЛӨнердің негізгі салаларын дамыту жолдары сапарбаева Ұ.Ә
2014-InnovObrTexn -> Әож 796 мектептегі дене шынықтыру сабағында төзімділікті дамыту негіздері


Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет