Эссе «Адам, табиғат және ғылым арақатынасы»



Дата13.10.2019
өлшемі17.76 Kb.
Толеугазинова Баян МИФ-91 тобы

Эссе

«Адам, табиғат және ғылым арақатынасы»

Ерте заманнан бері адам мен табиғат бір-бірімен тығыз байланысты. Ежелгі дәуірде қарапайым адамдар қоршаған ортаға толығымен тәуелді болған. Табиғи құбылыстардың мәнін түсінбейтін адамдар оларды құдайлардың дәрежесіне көтерді. От, су, жер, ағаштар, ауа және найзағаймен күн күркіреуі құдайлар болып саналды. Оларды насихаттау үшін адамдар салттық құрбандықтар жасады. Бірақ уақыт өте адамдардың ойлау қабілеті мен миларын қолдану жеңгейдері жақсарды. Адамдар от салуды, үй салуды, құралдар жасауды үйренді. Адам басқа рулардың арасында өз орнын иеленіп қана қоймай, табиғатты өзіне бағындыруға да бет алды.

Қоршаған ортамен өзара әрекеттесу мәселесі бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтпауда. Барлық тіршілік иелерінің арасында өзін патша деп жариялаған адам өзін табиғаттың бөлігі, оның жаратылысының тәжі екенін ұмытып кетті. Ал ризашылықтың орнына адам өте агрессивті қылықтар көрсете бастады . Бүгінгі таңда адамзаттың зиянды әрекеті әлемге қалай әсер етіп жатқаны ешкімге құпия емес. Планетамыздың қазыналарына деген көзқарастың жаман жаққа өзгеруі қайғылы салдарға әкелуі мүмкін. Жыл сайын ормандардың үлкен аумақтары қысқаруды. Ал ормандардың жойылуы жануарлар мен өсімдіктердің әртүрлі түрлерінің жойылуына әкелері хақ. Таза бұлақтар қайда кетті? Біз тонна қалдықтарды суға тастаймыз.Өкінішке орай, сол су ішуге де , шомылуға да аса қауіпт екендігін естен шығарамыз.

Ауаны миллиондаған машиналардан, зауыттардан шығатын улы заттар уландырады. Мұндай түтін қалалардың үстінде түнгі аспандағы жұлдыздарды көруді қиындатады.Алайда, «Өркениетке» тимеген экологиялық таза аудандардың әлі де болса сақталуы қуантады. Адам планетаның пайдалы қорлардың таусылатындығын ұмытып, өз пайдасын бірінші қойғаны көптеген проблемаларға алып келді. Осы тұста бізге ғылым көмекке келеді. Ғалымдар бұрыннан күн, жел, толқындардың энергиясын пайдалану мүмкіндігі туралы айтып келеді.

Естеріңізде болса, ежелгі уақытта адамдар табиғатқа өте мұқият қараған. Біз бұны бізге жеткен ертегілер, мифтер, салт-дәстүрлер, әндер, мақал-мәтелдер арқылы пайымдай аламыз. Қазіргі балалардың бұл қазынаға қосылу мүмкіндігі өте маңызды. Мен мұнда жетекші рөлді отбасы мен мектеп ойнайды деп санаймын. Балалық шақта ата-аналар баланы қоршаған ортамен таныстырады, оларға қамқорлық жасауға, жануарлар мен өсімдіктерге қамқорлық жасауға үйретеді. Мектепте балалар табиғатты және валеологияда табиғатты сүюге және құрметтеуге үйренеді.

Біз айналамыздағы әлем қаншалықты қуаныш сыйлайтынын ұмытпауымыз керек: гүлдейтін бүршік, жаңбырдың шуағы, күн сәулесі, жасыл жапырақтар - мұны қалай жақсы көруге болмайды? Біз және табиғат бір үлкен отбасымыз және бірге өмір сүруіміз керек. Осы тұста Н. В. Гогольдің жолдары есіме түседі: «Жердің бүкіл бетін миллиондаған түрлі түстер шашылып жатқан жасыл-алтын мұхит бейнелеген ...» Жазушы таңқаларлық сиқырлы суретті салған. Сондықтан мен осындай сұлулықты кейінгі ұрпақ та өз көзімен көргенін қалаймын.

Бірақ қазір айналаға көз жүгіртейік. Өзінің алғашқы келбетін сақтап, өркениеттің деструктивті әсеріне ұшырамаған табиғаттың осынау бұрыштары қаншалықты аз. Қызыл кітаптың беттері біз үшін қайғылы көріністі ашады: жасыл ғаламшардың тұрғындары - өсімдіктер мен жануарлар саны күрт азайып келеді. Қанша түрлер жер бетінен жойылып кетті. Бірақ олардың әрқайсысының жоғалып кетуі бүкіл адамзат үшін елеулі шығын. Өйткені олардың барлығы планетаның өмір тізбегінде өз орнын тапты. Және бір байланыстың жоғалуымен бүкіл тізбек үзілуі мүмкін. Алайда, адамның табиғатқа тигізетін кері әсері бүгінде біршама өсті, тіпті бір ұрпақтың өмірінде Жер беті айтарлықтай өзгереді.

Ойлап көріңіз: жылқының әнін тыңдаңыз, далада ай күмісімен қауырсынды шөптің жылтырауын көріңіз, орманның немесе гүлденген шалғынның хош иістерімен дем алыңыз, еріндеріңізді жаңа салқын көктеміңізге ерітіңіз - бұл адам өміріндегі ең үлкен қуаныш емес пе , табиғат бізге берген керемет сый емес пе? Кешке ашық аспан астындағы, таза, салқын шөпте демалу қандай жақсы. Бірақ күн сайын мұндай мүмкіндік азая түсуде. Біздің жұмысымыз үнемі өсіп келе жатқандығымыз үшін емес, жер бетінде бұл сұлулық сақталған жерлер аз және аз болғандықтан.



Бірақ егер сіз табиғаттың сирек кездесетін бұрышына жете алмасаңыз, есіңізде болсын: әдемі гүлді жұлмаңыз - ол одан әрі гүлдей берсін. Құстардың ұяларына қарамаңыз - бұл олардың үйлері. Қорыққан құс ұясын тастап, анасының қамқорлығынсыз балапандарын қалдырады. Тым көп шу шығармаңыз, магнитофондарды өзіңізбен бірге табиғатқа апармаңыз, оларды үйде тыңдай аласыз. Орман ішінде бір-бірімен сөйлесудің қажеті жоқ: тағдыр сізге берген табиғатпен қысқаша қарым-қатынаста болыңыз. Ал орман, жануарлар мен құстар, тіпті ең кішкентай гүлдер сізге қамқорлық пен ықылас үшін ризашылық білдіретін болады.

Табиғатты қорғау - біздің басты міндетіміз, бірінші кезектегі міндетіміз. Бірақ ғылым мен білімнің көмегінсіз осы белең алып отырған проблемаларды шеше алмаймыз. Сондықтан, сөз соңығда айтарым, табиғатты қорғау үшін адамзат ең бірінші оны аялап, бағаласа, ғылым саласы табиғат ресурстарын оңтайлы пайдалану үшін немесе қалпына келетін, шешілетін проблемалардың тиімді жолдарын таба берсе екен деймін.

Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет