Ф со пгу 18. 1/02 Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі



жүктеу 0.94 Mb.
бет3/4
Дата24.04.2016
өлшемі0.94 Mb.
1   2   3   4
: arm -> upload -> umk
umk -> Әдістемелік нұсқаудың титулдық парағы
umk -> Дәрістердің тірек конспектісі
umk -> Ф со пгу 18. 2/05 Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
umk -> Пән бойынша оқыту бағдарламасының (Syllabus) титулдық парағы
umk -> БАҒдарламасы (Syllabus) pkya 2204 «Кәсіби қазақ тілі»
umk -> Бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі» пәні бойынша 5В107000– «Бейнелеу өнері және сызу мамандығының студенттеріне арналған пәнді зерттеу әдістемесі арналған тапсырма
umk -> Лекционный комплекс
umk -> 1 Пәннің мақсаты мен міндеттері, және оқу үрдісінде алатын орны Пәннің мақсаты
umk -> ЖҰмыс бағдарламасы қазақ журналистикасының тарихы 5В050400 «Журналистика» мамандығының студенттеріне арналған Павлодар
umk -> Әдістемелік ұсыныстар мен нұсқаулардың; әдістемелік ұсыныстардың; әдістемелік нұсқаулардың титул парағы

С
урет 18. Екі жергілікті желіні байланыстыратын өткізгішсіз көпір


Егер өткізгішсіз көпір «қамтитын» қашықтық жеткіліксіз болса, алысқа әсер ету көпірін орнатуға болады. Ethernet және Token Ring желілерімен жұмыс істеу үшін қашықтығы 40м ол шашыраңқы спектрдегі радиоберу технологиясын пайдаланыды. Оның құны (қарапайым өткізгішсіз көпір сияқты) қанағаттанарлықтай болуы мүмкін, өйткені микротолқынды каналдар немесе Т1 сызығын жалдау шығыны болмайды. Т1 сызығы бұл мәліметтерді 1,544 Мбит/с дейін жылдамдықпен мәліметтерді беру үшін арналған стандартты сандық сызық. Онымен сөйлеген сөзді және мәліметтерді беруге болады.

Жылжымалы желілер

Өткізгішсіз жылжымалы желілерде телефонды жүйелер мен қоғамдық қызметтер беру ортасы ретінде ықзмет атқарады. Осы кезде пайдаланылады:



  • пакетті ажырату;

  • ұялы желілер;

  • спутник станциялары.

Үнемі жол жүретін жұмыскерлер ос ытехнологияны пайдалана алады, өздерімен бірге тасымалданатын компьютерлер немесе PDA (Personal Digital Assistants) болса, олар электронды поштамен , файлдармен және басқа ақпаратпен алмаса алады.

Мұндай байланыс түрі қолайлы, бірақ ақырын. Беру жылдамдығы – 8 Кбит/с-ден 28,8 Кбит/с –ке дейін. Ал егер қателерді түзеу жүйесі қосылса, жылдамдық одан да азайады.

Тасымалданатын компьютерлерді негізгі желілерге қосу үшін ұялы байланыс технологиясын пайдаланатын өткізгішсіз адаптерлерді қолданады. Тасымалданатын компьютерге орнатылған кішкентай антенналар оларды қоршаған радиорентрансляторлармен байланыстырады.

Пакетті радиоқосумәліметтер келесі ақпрат

Пакетті қосуда мәліметтер келесі ақпраттар болатын пакеттерге (желілік пакеттерге ұқсас) бөлінеді:



  • ақпарат адресі;

  • қабылдау адресі;

  • қателерді түзеуге арналған ақпарат.

Пакеттер оларды кең хабарлайтын тәртіпте көрсететін спутникке береді. Сосын тиісті адресі бар құрылғы осы пакеттерді қабылдайды.
Ұялы желілер

Мәліметтердің ұялы санды пакеттері (Cellular Digital Packet Data - CDPD) ұялы телефондар пайдаланатын технологияны пайдаланады. Олар мәліметтерді сөйлесуді беруге арналған желі бойынша осы желіліер бос болған жағдайда береді. Бұл секундтың жартысына ғана бөгелетін байланыстың өте жылдам технологиясы, бұл оны берудің ең қолайлы әдісі қылдырады.

Ұялы желілерде, басқа да өткізгішсіз желілер сияқты жұмыс істеп тұрған желіге қосылуға мүмкіндік беретін тәсілді тауып алу керек. Nortel out of Mississauga (Онтарио, Канада) компаниясы–осы мақсатқа арналған Ethernet (Ethernet Interface Unit – EIU) интерфейстік блокты шығарады.
Микротолқынды жүйелер

Микротолқынды технологиялар кішкентай ғимараттар арасында шағын жүйелерде, мысалы, университет қалашықтарында, әрекеттестікті ұйымдастыруға көмектеседі.

Бүгінгі таңда микротолқынды технология – Құрама Штаттарында мәліметтерді алыс қашықтарға беру әдісінің кең тараған әдісі. Ол тікелей көрінетін мынадай екі нүктенің:


  • спутник және жер станциясы;

  • екі ғимарат;

  • үлкен ашық кеңістікті бөлетін кез келген обьектілердің (мысалы, су үсті немесе шөл) өзара әрекеттестігіне тамаша келеді.

Микротолқынды жүйелер келесі компоненттерден тұрады.

  • Екі трансиверлерден. Біреуі сигналдарды генерациялау (беретін станция) үшін, ал басқасы – қабылдау үшін (қабылдау станция).

  • Екі бағытталған антенна. Олар трансиверлер беретін сигналдарды қабылдауды іске асыру үшін бір- біріне бағытталған. Бұл антенналар үлкен қашықа жету үшін жоғарыға орналастырылады.

Тапсырма №1:




  1. Берілген зертханалық жұмыстағы теориялық материалды мұқият оқыңдар.

  2. Жоғарыда суреттелген кабель типтернің салыстырмалы мінездемесін құрастырыңдар.

  3. Қорытынды шығарыңдар: қай кабель жақсы, қай кабель нашар, неліктен.

  4. Бақылау сұрақтарына жауап беріңдер.


Бақылау сұрақтары

  1. Өткізгішсіз желілер.Өткізгішсізортаны пайдалану. Өткізгішсіз желілер типтері.

  2. Жергілікті есептеу желілері. Мәліметтерді беруде пайдаланылатын тәсілдер.

  3. Жергілікті есептеу желілері. Инфроқызыл сәуле шығару. Инфроқызыл желілер типі. Лазер.

  4. Кеңейтілген жергілікті желілер. Өткізгішсіз көпірлер.

  5. Жылжымалы желілер (пакетті радиоқосу, ұялы желілер, микротолқынды жүйелер).



Зертханалық жұмыс №7

Желілік архитектура типтері. Желілік стандарттар.



Жұмыс мақсаты: Желіні жоспарлау. Бірнеше қабатты ғимараттағы желіні толық есептеу: ғимараттың жобасын, желілік құрылғының топологиясы, желінің принципиалды сұлбасының және құнын анықтау.
Теориялық ақпарат

ETHERNET” желілік архитектура


Желілік архитектуралар – бұл желінің жұмыс қабілеттілігін жасауға қажетті стандарттар, топологиялар және хаттамалар комбинациясы.

Бүгінгі күні ең белгілі желілік архитектура –– Ethernet. Берілген архитектура Данная архитектура 10 Мбит/с жылдамдықты тар жолақты беруді, «шина топологиясын, коллизияны анықтайтынкөптеген қатынау әдісін пайдаланады. (CSMA/CD). 100 Мбит/с жылдамдығымен жұмыс істейтін Ethernet желісі, Fast Ethernet деп аталады.

IP и IPX хаттамасын пайдалану кезінде Ethernet (мәліметтер пакеті) кадр форматы келесі:
Пакета өлшемі 46-1500 байттан

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Сурет 1. Мәліметтер пакетінің құрылымы
Кіріспе (кадрдың басын көрсетеді)

Қабылдағыш ( Қабылдағыш РС адресі )

Түптек (беретін РС адресі)

Хаттама типі ( ІР немесе ІРХ)

Берілетін бағдарламаның идентификаторы ( мысалы, ойын, бағдарлама аты, және т.б…)

Мәліметтер

CRC – қатені тексерудің циклдік коды (қабылдау дұрыстығы )

Желілік архитектура Ethernet бірнеше түрі бар (спецификациясы бойынша):

100BaseT (бірінші сан берудің жылдамдығын білдіреді)

10Base2 («Base» -тар жолақты беруді білдіреді)

10Base5
Fast Ethernet 100BaseT стандарты экрандалмаған бұралған жұпты (UTP), мәліметті тар жолақты беру, 100 Мбит/с жылдамдымен беруді және жұлдыз топологиясы немесе шипа жұлдызын концентраттарды (хабтар) пайдаланумен қолданады. 100BaseT желісінде барлығы 1024 PC дейін, соңында RJ-45 айыруы бар UTP өткізгіші компьютер хабына қосылады. Әрбір хаб жұлдыз – шина топологиясын жасау үшін сырқы шинаға қосу BNC бар (10 Мбит/с). Кабельдің максималды ұзындығы 100 м., минималды - 2.5 м.

Сурет 2. «Жұлдыз шина» топологиясы бұралған жұптағы хабтарымен.

10Base2 стандартты берудің 10 МБит/с максимальды жылдамдығымен RJ-58 жіңішке коаксиалды кабельді пайдалануға есептелген. Берілген топологияда BNC-Barrel-Connector, BNC-T-Connector и BNC-Terminator коннекторлары желілік платаның ішкі трансиверы пайдаланылады.

10Base2 стандарт желісі репитерлерді пайдаланған кезде «5-4-3» ережелеріне сай болу керек, 4 репитерлермен қосылған кабельдің 5 сегменттерінен тек 3 ғана жұмыс станциялары қосыла алады, ал 2 басқа сегменттерді желінің жалпы ұзындығын үлкейтуге пайдаланылады.Сегменттердің ұзындығы 2,5 – 185 метр, желінің максималды ұзындығы – 925 м., сегменттегі компьютер саны – 30 жетеді.

РС (30 данаға дейін)

Сегменттер ( 0,5- ден 185 метрге дейін)




1. 2. 3. 4 .

Репитерлер

10Base5 база спецификациясындағы желі жуан коаксиалды кабельді, «зуб вампирамен» сыотқы трансиверлерді және AUI-коннекторларын пайдаланады, сонымен қатар «5-4-3» ережесіне сай келеді. Сегменттің ұзындығы 2,5 – 500 м, желінің максималды ұзындығы – 2,5 км, сегменттегі компьютерлер саны 100-ге дейін, компьютерлермен және сыртқы трансивердің ара қашықтығы 50 м-ден астам.

Қазіргі уақытта 100 Мбит/с-ке Ethernet-ке арналған жаңа стандарттар пайда болды:

100BaseVG (100VG – Any-Lan) – топология – жұлдыз, қатынау тапсырыстың приоритеті бойынша, кабель UTP

100BaseX – топология – шина жұлдыз, қатынау CSMA/CD, кабель – оптикалды талшықты

Ethernet желісінің өндіргіштігін жоғарылату үшін сегменттер көпірлер мен маршрутизаторлардың көмегімен екі бөлікке бөлінеді. Сегиентті бөлу кезінде желіні жүктеу азайады, өйткені бір сегменттегі компьютерлер екінші сегменттегі компьютерлерден сегменттер арасында мәліметтерді беруді іске асыру қажеттілігі болмайынша оқшауланып тұрады.

РС КӨПІР

Әрбір трафик қомақты түрде азайады, өйткені бір сегментте беруді жүзеге асыруға тырысатын РС саны азайады, сондықтан кабельге қатынау уақыты қысқарады және коллизия саны азайады.


Тапсырма

Ғимараттың жобасын, желінің топологиясын және принципиалды сұлбасын салу.

Кабельдің типін және өлшемін анықтау.

Хабратдың саны мен орналасу орны

Коннекторлардың саны мен орналасу орны

Жобаның жалпы құнының шығыны көрсетілген:

Желілік карттардың құны

Коннекторлардың құны

Хабтардың құны

Кабельдің құны

Кабельдің төсемі

Әрбір компьютердегі желінің бағдарламалық баптауы

Бір компьютерге бөлінген жобаның құнын анықтау
Тапсырманы дұрыс орындаудың крийтерилері

Шығын минимумы

Сенімділік

Оптималдылық және рационалдылық



Ескерту: тапсырма «тор көзді» қағаз бетінде орындалады. Желінің принципиалды сұлбасы, хабтар мен кабельдің орналасқан орны студенттермен өз бетінше анықталады. Кабель өлшемі топологияда суреттелген кабель ұзындықтарын есептеумен анықталады.

Нұсқалар

Нұсқаның №.

Қабаттың формасы – компьютерлер саны

Қабаттардың өлшемі

Бірінші

Екінші

Үшінші

1.

 - 5

 - 2

 - 4

20м*30м*40м

2.

 - 4

 - 3

 - 3

20м*30м*40м

3.

 - 3

 - 2

 - 2

20м*30м*40м

4.

 - 2

 - 4

 - 5

20м*30м*40м

5

 - 4

 - 5

 - 3

20м*30м*40м

6.

 - 3

 - 3

 - 4

25м*35м*45м

7.

 - 2

 - 4

 - 2

25м*35м*45м

8.

 - 4

 - 5

 - 3

25м*35м*45м

9.

 - 5

 - 2

 - 4

25м*35м*45м

10.

 - 3

 - 3

 - 5

25м*35м*45м

11.

 - 4

 - 4

 - 4

15м*20м*35м

12.

 - 2

 - 5

 - 2

15м*20м*35м

13.

 - 3

 - 2

 - 3

15м*20м*35м

14.

 - 4

 - 4

 - 2

15м*20м*35м

15.

 - 5

 - 3

 - 5

15м*20м*35м

16.

 - 3

- 5

 - 3

20м*30м*40м

17.

 - 4

 - 4

 - 5

25м*35м*45м

18.

- 5

 - 4

- 4

25м*35м*45м

19.

 - 2

 - 3

 - 4

15м*20м*35м

20.

- 5

 - 5

- 3

25м*35м*45м

21.

 - 5

Н - 2

 - 4

20м*30м*40м

22.

Н - 4

 - 3

 - 3

20м*30м*40м

23.

Н - 3

 - 2

 - 2

20м*30м*40м

24.

 - 2

Н - 4

 - 5

20м*30м*40м

25

 - 4

 - 5

Н - 3

20м*30м*40м

Орындау үлгісі

Тапсырма:



 - 4

 - 5

 - 3

25м*35м*45м

Шартты белгілер:





Шешуі:




Ж
асалынатын желінің принципиалды сұлбасы

Желінің топологиясы

Құндары:

HUB: 50$ * 3 = 150$

BNC – коннекторлар: 1$ * 4 = 4$

Коннекторлар RJ-45: 1$ * 24 = 24$

BNC-T– коннекторлары: 1$ * 3 = 3$

Желілік плата: 10$ * 12 = 120$

Жіңішке коаксиалды кабель: 45м * 0,5$ = 22,5$

UTP кабелі (бұралған жұп): 190м * 0,5$ = 95$

Кабель төсемі (жалпы): 235м * 3 = 705$

Әрбір компьютерде ПО- баптау: 10$ * 12 = 120$

Желі төсемінің құны, алынған құрылғының орнатуын ескере отырып және әрбір РС бағдарламалық қамсыздандыруды баптау, жалпы, 1243,5$-ға тең.

Жобаның –бір компьютерге бөлінген құны: 103,6$.

8 зертханалық жұмыс

Желілік хаттамаларды оқу
1 бөлім

1. Жұмыстың мақсаты

Желілік утилиттер және оларды ipconfig.утилиттерін пайдалана отырып жергілікті желілер мен Internet желілеріне қосылу үшін баптауларын Анықтауда пайдалану. Internet желісінің мүмкін – уақытша мінездемелерін ping утилиттерін пайдалану арқылы зерттеу. Internet желісінің топология фрагменттерін tracert. утилиттерін пайдалану арқылы зерттеу. ІР территориялық желілерін Smart Whois бағдарламалық өнімінінің көмегімен табу.

HTTP тапсырыстарын - GET, HEAD және POST әдістерімен қалыптастырып, сонымен қатар алынған HTTP жауаптарын саралауға үйрену.
2. Зертханалық жұмысты орындауға арналған әдістемелік нұсқау
2.1. ІР желілеріндегі адресация

2.1.1. Адрес типтері: физикалық (МАС- адреа), желілік ( ІР – адрес) және белгілік (DNS-атауы)

TCP/IP желісіндегі әрбір компьютердің үш деңгейлі адресі бар:

Түйнектің жергілікті адресі, технологиямен анықталатын, оның көмегімен жеке желі құрастырылған, берілген түйін осыған енеді. Жергілікті желіге ентін түйіндер үшін, бұлар МАС – желілік адаптер адресі немесе маршутизатордың портының адресі, мысалы, 11-А0-17-3D-BC-01. Бұл адрестер құрылғының өндірушілері болып тағайындалады және ерекше адрестер болып саналады, өйткені бір ортатан басқаралады. Барлық жергілікті желілердің технологиялары үшін МАС- адрес 6 байт форматы бар: үлкен 3 байт - өндіруші фирманың идентификатор, ал кішкентай 3 байт ерекше түрде банктің өзімен тағайындалады.

ІР – адрес, 4 байттан тұрады, мысалы, 109.26.17.100. Бұл адрес желілік деңгейде пайдаланылады. Ол әкімшілікпен компьютен мен маршрутизаторлар кезінде тағайындалады. ІР – адрес екі бөлікиен тұрады: желінің номері мен түйнектің номері. Желінің номерін егер Internet құрама бөлігі ретінде жұмыс істеуі керек болса, әкімгер өзі еркін түрде таңдалуы тиіс, немесе Internet (Network Information Center, NIC) арнайы бөлімшесінің ұсынуымен тағайындалады. Әдетте Internet қызметінің провайдерлері NIC бөлімшелерінен адрестер диапазонын алады, ал кейін оны өзінің абоненттерінің арасында бөледі. ІР хаттамасындағы түйнек номері түйнектің жергілікті адресінен тәуелсіз тағайындала береді. ІР – адрестің желінің номері және түйнектің номеріне бөлінуі – иілгіш, және бұл өрістер арасындағы шекаралар еркін түрде тағайындала алады. Түйнек ІР – желілерге ене алады. Бұндай жағдайда түйнек желілік байланыс саны бойынша бірнеше ІР - адрестері бола алады. Осылайша, ІР- адрес жеке компьютерді немесе маршрутизаторды емес, бір желілік қосқышты сипаттайды.

Белгілік иденфикатор – атауы, мысалы, SERV1.IBM.COM. Бұл адрес әкімгермен тағайындалып, бірнеше бөліктерден тұрады, мысалы, машинаның атауы, ұйымның атауы, доменнің атауы. Бұндай адрес, DNS- атауы деп те аталып, қолданбалы деңгейде қолданылады, мысалы, FTP немесе telnet хаттамаларында.

2.1.2. IP-адрестерінің негізгі үш класы

ІР – адрес 4 байт ұзындығы бар және әрбір байттың мәнін нүктемен бөлінген ондық формасында ұсынатын төрт сан түрінде жазылады, мысалы:


128.10.2.30 – адрестің ұсынатын әдеттегі ондық форма,

10000000 00001010 00000010 00011110 – осы адресті ұсынатын қосаралнған формасы.

Ары қарай желінің класына байланысты ІP-адресі көрсетілген. .

Класс А


0

N желі

N түйнектің

Класс В

1

0

N желінің

N түйнектің

Класс С

1

1

0

N желінің

N түйнектің 

Класс D

1

1

1

0

multicast тобының адресі

Класс Е

1

1

1

1

0

резертелген

Адрес екі логикалық бөліктен тұрады – желінің номері және желідегі түйнектің номері. Адрестің қай бөлігі желінің номеріне, ал қай бөлігі түйнектің номерне жататынын адрестің бірінші биттернің мәнімен анықталады:

Егер адрес 0 басталса, онда желі А класына жатады, және желінің номері бір байтты қамтиды, қалған үш байт желідегі түйнектің номері ретінде интерпретацияланады. А класының желілері 1-ден 126 дейін номерлері болады.( 0 номері қолданылмайды, ал 127 арнайы мақсаттар үшін қалдырылған, бұл туралы төменіректе айтылған.) А класының желілерінде түйнектер саны 216 көп болуы тиіс, бірақ 224 аспауы тиіс.

Егер адрестің екі биті 10 тең болса, онда В класына жатады және 28 - 216 санды түйнекті орташа өлшемді желі болып келеді. В класының желілеріне және түйнектің адресіне 16 биттен, яғни 2 байттан бөлінеді.

Егер адрес 110 тізбектемесінен басталса, онда бұл түйнегінің саны 28 аспайтын С класының желісі. Желінің адресіне 24 бит, ал түйнектің адресіне 8 бит бөлінеді.

Егер адрес 1110 тізбектемесінен басталса, онда ол D класының адресі болып келіп,ерекше multicast топтық адресін білдіреді. Егер плакатта тағайындау адрес ретінде D класы көрсетілсе, онда бұндай пакетті осындай адрес берілген түйнектер алуы тиіс.

Егер адрес 11110 тізбектемесінен басталса, онда ол Е класының адресі, ол болашақ қолданыстар үшін сақталған.

Сызбада әрбір желінің класына сай келетін желі номерлерінің диапазондары келтірілген.


Класс

Ең кішкентай адрес

Ең үлкен адрес 

A

01.0.0

126.0.0.0 

B

128.0.0.0

191.255.0.0 

C

192.0.1.0.

223.255.255.0 

D

224.0.0.0

239.255.255.255 

E

240.0.0.0

247.255.255.255 

2.1.3. IP-адресіндегі белгілік адрестердің суреттелуі:DNS қызметі

DNS (Domain Name System)бұл Internet желісіндегі түйнектерді идентификациялау үшін иерархиялық жүйені қолдайтын бөлінген мәліметтер базасы. DNS қызметі ІР – адресін түйнектің белгілі белгілік атауы бойынша автоматты іздеу үшін арналған. DNS спецификациясы RFC 1034 және 1035. стандарттарымен анықталады. DNS өзінің ІР адресіндегі компьютерлердің атауларын көрсететін өзінің сұлбаларының статистикалық конфигурацияларын талап етеді.

DNS хаттамасы қолданбалы деңгейдің қызметтік хаттамасы болып келеді. Бұл хаттама симметриялық емес – онда DNS серверлері және DNS клиенттері анықталады. DNS серверлері белгілік атаулар және ІР адрестерінің сәйкестігі туралы мәліметтер базасының бөлінген бөлігін сақтайды. Бұл мәліметтер базасы Internet желісінің әкімшілік домендері бойынша бөлінген. DNS серверінің клиенттері өзінің әкімшіілк домені DNS серверінің ІР адресін біледі және ІР хаттамасы бойынша тапсырыс береді, онда белгілі белгілік атауларды хабарлап, және оған сәйкес ІР адресін қайтаруды сұрайды.

Егер сұралған сәйкестік туралы мәліметтер берілген DNS сервер базасында сақталса, онда ол дереу клиентке жауап жібереді, егер жоқ болса, онда ол басқа доменнің DNS серверіне тапсырыс жібереді. Ол өзі тапсырысты өңдейді немесе оны басқа DNS серверге бере алады. Барлық DNS серверлер иерархиялық түрде қосылған, Internet желісінің домендер иерархиясына сәйкес. Клиент осы серверлер атауын керекті суреттеулерді тапппайынша сұрауын тоқтатпайды. Бұл үрдіс атау серверлерінің тапсырыстың ұсынған ақпараттарын кэшерлеу арқылы жылдамдатылады. Клиенттік компьютерлер өзінің жұмыстарының сенімділігін жоғарылату үшін ІР адрестерінің бірнеше DNS серверлерін пайдалана алады.

DNS мәліметтер базасының құрылымы ағаш сияқты, онда әрбір доменнің (ағаш түйнегі) өзінің атауы және доменшелері болады, оны домендік атаулар кеңістігі деп атайды. Доменнің атауы оның осы мәліметтер базасында ата – аналық доменге қатыстының жағдайынт иденфикациялайды, және атаулардағы нүктелер доменнің түйнектеріне сай келетін бөліктерді бөледі.

DNS мәліметтер базасының түбірі Internet Network Information Center орталығымен басқарылады. Жоғары деңгейдің домендері әрбір ел үшін, сонымен қатар ұйымдастырушылық негізде тағайындалады. Бұл домендердің атаулары ISO 3166 халықаралық стандартты ұстану керек. Елдерді белгілеу үшін үшәріптік және екіәріптік аббревиатуралар пайдаланылады, ал әртүрлі ұйымдар үшін келесі аббревиатуралар пайдаланылады:


com – коммерциялық ұйымдар (мысалы, microsoft.com);

  • edu – білім беру (мысалы, mit.edu);

  • gov – үкімет ұйымдары (мысалы, nsf.gov);

  • org – коммерциялық емес ұйымдар (мысалы, fidonet.org);

  • net – желілерді қолдайтын ұйымдар (например, nsf.net).

Әрбір DNS домендер жеке ұйыммен әкімшілік етіледі, олар әдетте өздерінің домендерін доменшелерге бөледі және бұл доменшелерді әкімшілік ету қызметін басқа ұйымдарға береді. Әрбір доменнің өзіндік ерекше атауы болады, ал әрбір доменшелер өздерінің домендерінің ішінде ерекше аталады. Доменнің атауы 63 белгіге дейін жетуі мүмкін. Internet желісіндегі әрбір хост өзінің толық домендік атауымен анықталады, (fully qualified domain name, FQDN), онда барлық домендердің атауы хостан түбірге дейінгі бағыт бойынша енеді. DNS – атауының толық үлгісі:


server.aics.acs.cctpu.edu.ru

2.1.4. Желі түйнектерінің IP-адрестер – DHCP хаттамасы тағайындау үрдісін автоматизациялау.

IP-адрес желінің әкімгерімен қолмен тағайындала алады. Бұл әкімгер үшін жалықтыратын процедура. Жағдай пайдаланушылардың өздерінің компьютерлерін интер желіде жұмыс істеуі үшін конфигурациялауларына қажетті білімі болмағандықтан, әкімгерлердің көмегіне жүгінетіндіктен қиындатылады.

Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) хаттамасы әкімгерді осы мәселелерден босату үшін жасалынған. DHCP негізгі тағайындалуы ІР адрестерінің динамикалық тағайындалуы болып отыр. Әйтседе, динамикалықтан басқа DHCP адрестердің қолымен және автоматтық статистикалық тағайындалуының қарапайым тәсілдерін ұстана алады.

Адрестерді қолмен тағайындау процедурасында DHCP серверге ІР адрестердің физикалық адрестерге сәйкестігі немесе клиенттердің басқа идентификаторларына сәйкестігі туралы ақпаратты беретін әкімгер белсенді қатысады. Бұл адрестер клиенттердің тапсырысына жауаптары ретінде DHCP серверге хабарланады.

Автоматтық статистикалық тәсілде DHCP сервер оператордың көмегінсіз ІР адрестерінің құрамындағы жиынтықтарынан ІР адресін (клиенттің конфигурациясының басқа параметрлері мүмкін) тағайындайды. Тағайындалатын адрестер жиынтығының шекарасын әкімгер DHCP серверін конфигурациялау кезінде тапсырады. Клиенттің идентификаторымен және ІР адресінің арасында, қолмен тағайындау кезіндегідей, тұрақты сәйкестілік бар болады. Ол клиенттке ІР адресінің DHCP сервермен алғаш тағайындалған кезінде орнатылады. Барлық келесі тапсырыстарда сервер сол баяғы ІР адресті қайтарады.

DHCP сервер адрестерді динамикалық бөлген кезде клиентке адресті шектелген уақытқа береді, бұл ІР адресті басқа компьютерлердің қайта падалануына мүмкіндік береді. Адрестерді динамикалық бөлу ІР – желіні құруға мүмкіндік береді, ондағы түйнектер саны ІР адрестер әкімгерінің тағайындауындағы түйнектер санын әлдеқайда жоғары.


2.2. Желілік диагностиканың жүйелік утилиттері

2.2.1. ipconfig утилиты

ipconfig (IP configuration) утилиті Windows операциондық жүйесі үшін ІР хаттамасын баптауға арналған. Берілген зертханалық жұмыста осы утилит тек жергілікті желі бойынша қосу туралы ақпаратты алу үшін ғана пайдаланылады. Осы ақпаратты алу үшін «Пуск» ® «Выполнить» ® cmd орындаңыз және бұйрықтық жолда енгізіңіз:

ipconfig /all

«Адаптер Ethernet Подключение по локальной сети» бөлімінде берілген зертханалық жұмыс үшін «DHCP», «IP-адрес» және «DNS-серверлер» өрістері қажет болады.



2.2.2. ping утилиті

ping (Packet Internet Groper) утилиті желіні соңына қалдыру үшін пайдаланылатын, және нақты машинаның жауап беруін еркінен тыс жасатуға қызмет ететін ең негізгі құралдардың бірі. Ол ТСР/ІР бағдарламаларының жұмыстарын жойылған машиналарда, жергілікті желідегі құрылғылар адресін, жойылған желілік құрылғының адресімен маршрутын анықтауға мүмкіндік береді. ping командасында маршрутизациялау жүйесі адрестерді кеңейту сұлбалары және желілік шлюздер қатысады. Бұл зондирленетін машинада серверлік үрдістердің болуын талап етпейтін төмен деңгейлі утилит, сондықтан тапсырыс беру кезіндегі сәтті нәтиже қандай да болмасын жоғары деңгейлі сервистік бағдарламалар орындады дегенді білдірмейді, бұл желінің жұмыс жағдайында тұрып, зондирленетін машинаның қорегі қосылып тұрғанын, машинаның жұмыс істемей қалғанын білдіреді.


Windows ping утилиті комплектінде жабдықтағыш (поставка) болады және бұйрықтық (командная строка) жолдан жіберілетін бағдарлама. ping утилитінің тапсырысы ICMP (Internet Control Message Protocol) хаттамасы бойынша беріледі. Осындай тапсырысты алып адресатта ІР хаттамасын іске асыратын бағдарламалық жасау дереу жаңғырық – жауап жібереді. Жаңғырық – тапсырыстар берілген санды бір рет жібереді (кілт - n). Аяқталған соң 4 тапсырыс беріледі, одан кейін статистикалық мәліметтер шығарылады. Назар аударыңыз: ping утилитінен хакерлік шабуыл басталатындықтан, кейбір серверлер қауіпсіздік мақсатында жаңғырық-жауаптарды жібермеуі мүмкін (мысалы, www.microsoft.com). Босқа күтпеңізде, үзу бұйрығын енгізіңіз (CTRL+C).

Бұйрық форматы: ping [-t][-a][-n][-l][-f][-i TTL][-v TOS]

[-r][][имя машины][[-j списокУзлов]|[-k списокУзлов]][-w]



ping утилитінің параметрлері

Кілттер

Қызметі

-t

үзу бұйрығына дейін көрсетілген түйнекке пакеттерді жөнелту

-a

түйнектер аатулары бойынша адрестерді анықтау

-n

анықталатын сұраныстар саны

-l

жөнелту буферінің өлшемі

-f

пакетті фрагментациялауды болдырмайтын жалаушаны орнату

-i TTL

пакеттің өмір уақытын беру (өріс "Time To Live")

-v TOS

қызмет типінің тапсырмасы (өріс "Type Of Service")

-r

көрсетілген ауысулар санына арналған маршруттарды жазу

-s

көрсетілген ауысулар санына арналған уақытты мөрлеу

-j түйнектер тізімі

түйнектер тізімі бойынша маршрутты еркін таңдау

-k түйнектер тізімі

түйнектер тізімі бойынша маршрутты қатаң таңдау

-w интервал

әрбір жауапты миллисекундтарда күту интервалы

Тәжірибеде бұйрық форматындағы көптеген опцияларды түсіруге болады, онда бұйрықтық жолда болуы мүмкін: түйнектің ping атауы (қосылуы туралы ақпаратты шығару үшін опция – t пайдаланылады; n – рет ақпаратын шығару үшін опция n рет саны пайдаланылады).

Үлгі:

ping –n 20 peak.mountin.net


Обмен пакетами с peak.mountin.net [207.227.119.2] по 32 байт:

Превышен интервал ожидания для запроса.

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=734мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=719мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=688мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=704мс TTL=231

Превышен интервал ожидания для запроса.

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=719мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=1015мс TTL=231

Превышен интервал ожидания для запроса.

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=703мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=688мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=782мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=688мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=688мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=688мс TTL=231

Превышен интервал ожидания для запроса.

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=687мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=735мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=672мс TTL=231

Ответ от 207.227.119.2: число байт=32 время=704мс TTL=231

 

Статистика Ping для 207.227.119.2:



Пакетов: отправлено = 20, получено = 16, потеряно = 4 (20% потерь),

Приблизительное время передачи и приема:

наименьшее = 672мс, наибольшее =  1015мс, среднее =  580мс

Назар аударыңыз: әрбір сұралған түйнектен жауап алуда TTL мәні шығарылады, бұл осы өрістің бастапқы мәніне тең, маршрутизаторлар санына азайтылған, осы арқылы пакет өтті. Маршрутизаторлардың сұралатын түйнектерге дейін санын анықтау үшін, TTL бастапқы мәнінен TTL алынған мәнін алу қажет. TTL-дың бастапқы мәні әртүрлі компьютерлерде әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан сұралатын түйнекке дейін маршрутизаторлар санын анықтау үшін TTL мәнін рing бұйрығының параметрлерінде беру қажет.

Үлгі: ping –i 200 mail.ru

TTL-дың бастапқы параметрлерінің өзгеруі TTL-дың соңғы мағынасының өзгеруіне әкелмеген жағдайда, пакет өткен маршрутизатолардың санын анықтау үшін tracert утилитін пайдалану қажет.

ping –a mail.ru атты түйнегінің ІР – адресін анықтау үлгісі

mail.ru [194.67.57.23] 32 байт бойынша пакеттерімен алмасу: …
2.2.3. Tracert утилиті
Tracert утилиті өзінің тайғайындалған пунктіне жету жолында ІР – пакеттің өтетін шлюздердің тізбектелуін анықтауға мүмкіндік береді. Мұндай командалардың жүйелік әкімгерлермен өте сирек қолданылатын опциялары бар.

Команда форматы: tracert машина атауы

Әдеттегідей машина атауы белгілік немесе сандық формада беріле алады. Шығатын ақпарат бірінші шлюздан бастап, тағайындалған пукттен аяқталған машиналар тізімінен тұрады. Сонымен қатар, әрбір шлюздің өту уақыты толық көрсетілген.



Үлгі:

tracert peak.mountin.net

peak.mountin.net [207.227.119.2] маршрутын трассировкалау

смаксималды секіру саны 30:



if
!supportEmptyParas]--> endif
]-->



Пакет 1

Пакет 2

Пакет 3

DNS-түйнек аты және (немесе) оның IP-адресі

1

<10 мс

<10 мс

<10 мс

SLAVE [192.168.0.1]

2

<10 мс

<10 мс

<10 мс

gw.b10.tpu.edu.ru [195.208.164.2]

3

<10 мс

<10 мс

<10 мс

195.208.177.62

4

<10 мс

<10 мс

<10 мс

news.runnet.tomsk.ru [195.208.160.4]

5

<10 мс

<10 мс

16 ms

ra.cctpu.tomsk.su [195.208.161.34]

6

781 ms

563 ms

562 ms

spb-2-gw.runnet.ru [194.85.33.9]

7

547 ms

594 ms

578 ms

spb-gw.runnet.ru [194.85.36.30]

8

937 ms

563 ms

562 ms

20.201.atm0-201.ru-gw.run.net [193.232.80.105]

9

1125 ms

563 ms

547 ms

fi-gw.nordu.net [193.10.252.41]

10

906 ms

1016 ms

578 ms

s-gw.nordu.net [193.10.68.41]

11

844 ms

828 ms

610 ms

dk-gw2.nordu.net [193.10.68.38]

12

578 ms

610 ms

578 ms

sl-gw10-cop-9-0.sprintlink.net [80.77.65.25]

13

610 ms

968 ms

594 ms

sl-bb20-cop-8-0.sprintlink.net [80.77.64.37]

14

641 ms

672 ms

656 ms

sl-bb21-msq-10-0.sprintlink.net [144.232.19.29]

15

671 ms

704 ms

687 ms

sl-bb21-nyc-10-3.sprintlink.net [144.232.9.106]

16

985 ms

703 ms

765 ms

sl-bb22-nyc-14-0.sprintlink.net [144.232.7.102]

17

719 ms

734 ms

688 ms

144.232.18.206

18

891 ms

703 ms

734 ms

p1-0.nycmny1-nbr1.bbnplanet.net [4.24.8.161]

19

719 ms

985 ms

703 ms

so-6-0-0.chcgil2-br2.bbnplanet.net [4.24.4.17]

20

688 ms

687 ms

703 ms

so-7-0-0.chcgil2-br1.bbnplanet.net [4.24.5.217]

21

719 ms

703 ms

672 ms

p1-0.chcgil2-cr9.bbnplanet.net [4.24.8.110]

22

687 ms

719 ms

687 ms

p2-0.nchicago2-cr2.bbnplanet.net [4.0.5.242]

23

781 ms

703 ms

672 ms

p8-0-0.nchicago2-core0.bbnplanet.net [4.0.6.2]

24

672 ms

703 ms

687 ms

fa0.wcnet.bbnplanet.net [207.112.240.102]

25

734 ms

687 ms

688 ms

core0-s1.rac.cyberlynk.net [209.100.155.22]

26

1188 ms

*

890 ms

peak.mountin.net [207.227.119.2]

Трассировка аяқталды.
* белгісі пакеттің жоғалғанын білдіреді. Пакеттер үш – үштен әрбір түйнекке жіберіледі. Егер түйнек жауап бермесе, онда күту интервалын жоғарылату кезінде, «Тапсырыс беру үшін күту интервалы асырылған» деген хабарлама беріледі. Жауапты күту интервалы tracert командасының –w опция көмегімен өзгертіле алады.

Тracert командасы шығатын пакеттің өмір уақыты өрісін орнату арқылы жұмыс істейді, бұл уақыт пакеттің тағайындалу пунктіне жеткеніне дейін өтуі тиіс. Өмір уақыты өткен кезде ағымдағы шлюз қате туралы хабарламаны машина – түптекке (источник) жібереді. Әрбір өмір уақыты өрісінің өсуі пакетке бір шлюз артық өтуіне мүмкіндік береді.

Тracert командасы әрбір уақыты өрісінің мағынасына үш пакет жібереді. Егер аралық шлюз трафикті бірнеше маршруттар бойынша бөлсе, онда бұл пакеттер әртүрлі машинамен қайта алады. Бұндай жағдайда басылымға олардың барлығы шығарылады. Кейбір жүйелер өмір уақыты өтіп кеткен пакеттер туралы хабарлама жібермейді, ал кейбіреулері tracert командасымен күту уақыты өкенннен кейін ғана машина түптекке қайта хабарлама жібереді. Бұл шлюздер жұлдызшалар қатарымен белгіленеді. Егер нақты шлюзді анықтауға болмаса да, tracert жиіленген жағдайда өзінен кейінгі келесі маршрут түйнектерін көре алады.

Ескерту:

Ақпаратты файлға шығару үшін шығару ағымын қайта бағыттайтын белгіні «>» пайдаланыңыз. Бұл белгі ping және tracert утилиттері үшін де әділ.

Үлгі:

tracert 195.208.164.1 > tracert.txt

Маршруттың көрсетілген түйнекке дейінгі трассировкасы туралы есеп tracert.txt файлына орналастырылады.

2.2.4. Smart Whois бағдарламалық өнімі

Smart Whois бағдарламалық өнімі Internet желісінің бір желішелерінің біреуіне берілген ІР адресінің тәуелділігін пайдаланушы анықтай алуы үшін жасалынған. Сонымен қатар берілген өнім интернет қызметінің провайдерін, байланыс қызметін көрсетуге жауаптыны, оның адресін, сонымен қатар кейбір жеке ақпараттарды анықтауға мүмкіндік береді. Төменірек суретте Smart Whois бағдарламасының терезесі көрсетілген.

Жоғары жолда, ІР өрісінде DNS түйнек атауы, немесе оның ІР адресі енгізіледі. «Запрос» батырмасын басқаннан кейін өзінің ішкі мәліметтер базасын пайдалана отырып суретте көрсетілген ақпаратты генерирлайтын Whois серверімен автоматты қосылу іске асады. Терезенің сол жақ бөлігінде таңдалған компьютердің интернет желіше топтарына тәуелділігі туралы ақпарат бейнеленеді. Экранның оң жақ бөлігінде желінің берілген бөлімшесін иеленген ұйым туралы ақпарат, және осы желінің бөлімшесіне қызмет көрсететін әкімгер туралы ақпарат бейнеленеді.

1 сурет





1   2   3   4


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет