Ғарыштық денелер дегеніміз не?



бет1/16
Дата02.11.2019
өлшемі1.26 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16
Жаратылыстану. 5 сынып. Тақырыбы: Жаратылыстану.

                  



1. Ғарыштық  денелер дегеніміз не?

а/ Жердің шегінен басқа  денелерді атайды.

б/ Қоршаған  денелер.

в/ Табиғатты оқып үйреніу.



2. Жаратылыстану ұғымы  қандай сөздерден тұрады?

а/ Оқу және үйрену.

б/ Табиғат және тану.

в/ Жаратылыстану.



3. Жұлдыз дегеніміз не?

а/ Бірнеше мың градус температураға дейін  қызып тұратын аспанның жарық  денесі.

б/ Қатты денелерден тұратын өте  суық  шар.

в/ Кометалардың бір түрі.



4. Галактика дегеніміз не?

а/ Ғарыштық кеңістік.

б/ Жеке жұлдыздар тобы.

в/ Аспан денелері.



5. Күн  дегеніміз не?

а/ Балқылған ыстық газды дене.

б/ Галактикалық жыл.

в/ Ғарыштық кеңістік.



6. Табиғатты танудың әдісі?

а/ Қарым-қатынас жасау.

б/ Шыдамдылық.

в/ Тәжірибе.



7. Табиғаттағы құбылыс?

а/ Жанартау (вулкан) атқылауы.

б/ Жылдық маусымдардың өзгеруі.

в/ Күннің шығуы.



8. Жұлдызды аспанды  зерттеуде үлкен үлес  қосқан  органикалық ғалым?

а/ Ұлықбек.

б/ Коперник.

в/ Персей.



9. Қазіргі кезде   астронамдардың  есептеуі бойынша   қанша шоқжұлдыздар бар?

а/ 88


б/ 105

в/ 63


10. Ең жақын Галактика?

а/ Пегас. б/ Цефрей. в/ Андронеда.



11. Жер мен   Күннің  орташа  арақашықтығы?

а/ 100 млн км. б/ 150 млн км. в/ 195 млн км.



12. Ғаламшарлардың Күнді айналып  өтетін сызығын қалай атайды?

а/ Сақина. б/ Орбита. в/ Шар.



13. Жер Күннен нешінші   қашықтықта орналасқан ғаламшар?

а/ Үшінші. б/ Екінші. в/ Алтыншы.



14.Ең алғашқы ғарыш кемесі?

а/ Север. б/ Запад. в/ Восток.



15. Жер тобына жататын ғаламшар?

а/ Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, б/ Меркурий, Шолпан, Жер, Марс. в/ Плутон, Уран, Марс.



16. Комета дегеніміз не?

а/ Атмосферадан  өтіп  жерге құлайтын  дене.

б/ Кіші планета.

в/ Шаң-тозаңмен және мұздан  тұратын  үлкен шар.



17. Экватор  дегеніміз не?

а/ Жердің өз осінен айналуы.

б/ Географиялық ендіктер.

в/ Жердің дәл  ортасынан 0 деп  алып шартты  түрде  жүргізілген сызық. 



18. Ең жарық жұлдыздың   түсі?

а/ Қызыл. б/ Сары. в/ Көгілдір.



19. Экатордың ұзындығы неше шақырым (км)?

а/ 40 000 км. б/ 63 780 км. в/ 39 960 км.



20. Алғашқы қазақ ғарышкері?

а/ Мұсабаев Т. б/ Әубәкіров Т. в/ Хаббл Э.



21. Экватор  дегеніміз не?

а/ Жердің өз осінен айналуы.

б/ Географиялық ендіктер.

в/ Жердің дәл  ортасынан 0 деп  алып шартты  түрде  жүргізілген сызық. 



22.  Жетінші  ғаламшар?

а/ Шолпан. б/ Уран. в/ Марс. 



23. Күнге жақын орналасқан ғаламшар?

а/ Меркурий. б/ Шолпан. в/ Нептун.



24. Күн жүйесіне неше ғаламшар кіреді?

а/ 5 б/ 7 в/ 9



25.  Ғарышқа алғашқы жол қай жылы ашылды?

а/ 1957 ж. б/ 1958ж. в/ 1959ж.



Тест  жауаптары.


1.А     

2.Б

3.А

4.Б

5.А

6.В

7.Б

8.А

9.А

10.Б

11.Б   

12.Б   

13.А   

14.В   

15.Б   

16.Б

17.А

18.В

19.А

20.Б

21.В

22.Б

23.А

24.В

25.А

 

 

 

 

 

                                                                                             

                              



ЖАРАТЫЛЫСТАНУ ПӘНІНЕН ТАНЫМДЫҚ СҰРАҚТАР 5 сынып
1.  Жаратылыстану  қандай   ғылымдардың  жиынтығынан  тұрады?

2.Табиғатты  бақылаудың  қандай  әдістерін  білесің?

3. Табиғаттанушыларға  (натуралистерге)  арналған  сегіз  қағиданы   ата.

4.  Күн жүйесіне енетін  ірі ғаламшарларды ата.

5.  Сіз  білесіз бе?  Жер  шарының  солтүстік  және  оңтүстік  полюстерінде  кімдер бірінші болған?

6.  Галактикалық  жыл  деген  не?

7.  Ғарыштық кеңістік дегеніміз не?

8.  Жаратылыстанушы ғалымдарды атап, олардың ашқан жаңалықтарын ата

9.  Күн сәулесі жер бетіне қалай түседі? Жер өз осінен айналғанда қандай өзгерістер болады?

10. Ғарышты зерттеген қазақстандық және шетелдік ғарышкер атаңыз?

11. Ертеректе  Жердің  даму тарихында  материктер  мен  мұхиттардың саны.

12. Тау  жыныстары  дегеніміз  не?  Шығу тегіне қарай тау жыныстарының типтерін  ата.

13 Кен деп нені айтады? Қандай түрлерін білесің?

Қара металл кендерінен қандай металдар қорытылып алынады?

14.Топырақ қабаттары және топырақты өңдеу, тыңайту жолдары.

15. Су туралы қазақ халқының қандай аңыз-әңгімелерін білесің?

16. 1 тонна бидайды өсіру үшін қанша тонна су қажет?

17.Ауа райы және климаттың бір-бірінен айырмашылығы .

18. География ғылымынң атасы кім?

19. Жетісу, Ыстықкөл аймағының фаунасы мен флорасын зерттеген ғалым.

20. Жалпы ғылымдарды неше топқа білеміз.

Жауаптар:
1. Жаратылыстану – география, биология, физика, химия, астрономия,экология ғылымдарының жиынтығы.

2. Табиғатты оқып үйренудің негізігі үш әдісі бар. Олар : бақылау,  тәжірибе жасау (эксперимент), өлшеу.

3. Табиғаттанушыларға  (натуралистерге)  арналған  сегіз  қағида. Олар:  шыдамдылық, қырағылық (байқампаздық), нақтылық, топтасып жұмыс жасау, қолжазба, колллекция жинау, бақылау дағдысы, қорыту, саралау, сұрақ қою.

4.Күн жүйесіне тоғыз ғаламшар кіреді – Меркурий. Шолпан, Жер, Марс,Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, және Плутон.

5.Жер шарының солтүстік полюске 1909 жылы ғана американ поляр Зерттеушісі Р:Пири алғаш ту тікті. Ал оңтүстік полюке барған Р. Амундсен одан бір ай қткен соң Р:Скотт экспедициясы жетті.

6. Галактика деп жеке жұлдыздар тобын айтамыз. Күн де басқа жұлдыздар сияқты Галактиканың орталық нүктесінен шамамен 250 миллион жылда айналып өтеді. Бұл уақытты Галактикалық жыл деп атайды.

Ғарыштық кеңістік дегеніміз – әртүрлі пішінде қалыптасып, жер атмосферасынан тысқары жатқан өзіндік жұлдыздарары,  ғаламшарлары,астероидтары, кометалары мен шаң-тозаңды газдары бар ғаламшарлар, жұлдыз,  галактика  аралық  бос  кеңістік.

8. Герард  Меркатор  алғаш  болып  дөңгелек  жерді  тегіс  картаға қалай  түсірудің жобасын жасады. Галилео Галилей 32 есе ұлкейтіп көрсететін телескоппты ойлап шығарды. М. Бехайм алғаш глобусты ойлап шығарды.

9. Жер бетіне күн сәулесі тік, шашыранды, көлбеу, жанама түседі. Жер өз осінен айналғанда нәтижесінде күн мен түн ауысады.

10.Алғашқы қазақ ғарышкерлері Т. Әубәкіров және Т. Мұсабаев. Шетелдік ғарышкерлер Нил Армстронг және Эдвин Олдрин және Ю. Гагарин.

11. Жалғыз ғана Пангея деген құрлықпен Панталасса деген мұхиттан тұрды. Кейіннен Пангея Лавразия және Гондвана деген екі материкке бөлінген. Олардың арасында Теттис теңізі (мұхиты) пайда боды.

12. Тау  жыныстары – жер қыртысын өалыптастырушы тығыз және борпылдақ   массалар жиынтығы. Тау жыныстары үшке: магмалық,шөгінді,  метаморфты жыныстар бөлінеді.

13. Кен – металл мен олардың қоспалары алынатын тау жыныстары, қара және түсті металл, қара металл – темір, шойын, болат құрайды.

14. Топырақтың тіршілік қабаты, шайылу қабаты, шайылған заттар жиналған қабат, топырақ қабатының ең астында топырақ түзуші жыныстар жатады (құмды, құмайт, сазды, саздақты топырақ түрлері), тыңайту үшін «көң» – азот тыңайтқышы, калий тұзы, фосфорит ұнтағы қажет.

15. Су иесі –Сүйлемен. Зәмзәм су жайлы.

16. 1 тонна бидайды өсіру үшін 1500 тонна су қажет

17. Ауа райы тәулік ішінде, ал климат жыл ішінде жай-күй.

18. Эротосфен

19. Шоқан Уәлиханов

20.Жалпы ғылымдарды 2 топқа: жаратылыстану-табиғатты тану туралы ғылым; қоғамдық – қомтану туралы ғылым деп бөледі.




5 - сынып тест жаратылыстану


1. Табиғат құбылысына не жатады?
A. Күннің шығуы
B. Шыныны балқыту
C. Метал өңдеу
D. Жер жырту
2. Телескопты ойлап тапқан, ағылшын оқымыстысы?
A. Герард Меркатор
B. Галилео Галилей
C. Иоганн Кеплео
D. Исаак Ньютон
3. Бірнеше мың градус температураға дейін қызып тұрған аспанның жарық денесі?
A. Ай
B. Жұлдыз
C. Күн
D. Планета
4. Жеке жұлдыздардың тобын не деп атаймыз?
A. Галактика
B. Планета
C. Жұлдызды аспан
D. Темірқазық
5. Күн жүйесіне неше ғаламшар кіреді?
A. 5 B. 17 C. 11 D. 9
6. Алғашқы қазақ ғарышкері кім?
A. Тоқтар Әубәкіров
B. Талғат Мұсабаев
C. Юрий Гагарин
D. Нүркен Әбдіров
7. 1 тәулікте неше сағат бар?
A. 12 B. 48 C. 24 D. 72
8. Аспан денелері арасындағы жерге ең жақыны?
A. Ай B. Күн C. Шолпан D. Марс
9. Жер шарында неше материк бар?
A. 3 B. 4 C. 5 D. 6
10. Ауданы жағынан ең үлкен арал?
A. Жаңа Гвинея B. Гренландия C. Мадагаскар D. Суматра
11. Дүние жүзінде неше мұхит бар?
A. 12 B. 8 C. 7 D. 4
12. Диффузия дегеніміз не?
A. Таралу B. Жану C. Жойылу D. Пайда болу
13. Бүкіләлемдік тартылыс заңын ашқан кім?
A. Герард Меркатор
B. Галилео Галилей
C. Иоганн Кеплео
D. Исаак Ньютон
14. Тірі организмдердің өсуі, көбеюі қандай құбылысқа жатады?
A. Химиялық
B. Биологиялық
C. Метеорогиялық
D. Дыбыстық
15. Негізгі есту органы?
A. Құлақ B. Мұрын C. Көз D. Ауыз
16. Дененің жылдамдығын бірқалыпты тоқтаусыз сақтауын не дейміз?
A. Диффузия B. Симбиоз C. Инерция D. Мантия
17. Картоптан не алынады?
A. Шырын B. Крахмал C. Май D. Ақуыз
18. Қысымды өлшейтін құрал?
A. Азимут B. Анемометр C. Барометр D. Термометр
19. Мұхиттардың ең терең жерін не дейді?
A. Бұғаз B. Шұңғыма C. Шығанақ D. Арал
20. Жер бетін зерттейтін ғылым?
A. География B. Биология C. Ботаника D. Геоботаника

Физикалық география. 6-сынып.

Тақырыбы: 1. Күн – жұлдыз.


1.Жерден күнге дейінгі қашықтық қанша?

  1. 150 000 км

  2. 150 км

  3. 150 000 000 км

  4. 15 000 км

  5. 1500 км

2.Өзінен жарық шығармайтын салқын дене?

  1. Планета

  2. Күн

  3. Орбита

  4. Галактика

  5. Жер

3.Күннің төңірегінде қанша ірі аспан денелері бар?

  1. 14

  2. 7

  3. 6

  4. 9

  5. 10

4.Қазіргі аспан әлемінде кинескоппен қарағанда қанша жұлдыз көрінеді?

  1. 20 млн

  2. 200 млн

  3. 2 000 млн

  4. 30 млн

  5. 50 млн

5.«Құйрықты» жұлдыз ғарыш тілінде қалай аталады?

  1. Комета

  2. Планета

  3. Галактика

  4. Орбита

  5. Құс жолы

6.Қазіргі кезде аспан жұлдыздары қанша шоқ жұлдызға бөлінген?

  1. 80

  2. 85

  3. 88

  4. 83

  5. 65

7.Құс жолы кіретін орасан зор жұлдыздар жүйесі?

  1. Галактика

  2. Орбита

  3. Зодиак

  4. Күн төңірегі

  5. Шоқ жұлдыздар

8.Галактикадағы жұлдыздар саны қанша?

  1. 200 млрд

  2. 300 млрд

  3. 400 млрд

  4. 100 млрд

  5. 500 млрд

9.Барлық жұлдыздардың галактика ядросын айналуға кеткен уақыт қалай аталады?

  1. Галактикалық ғасыр

  2. Галактикалық жыл

  3. Галактикалық дәуір

  4. Галактикалық эра

  5. Галактикалық уақыт

10.Жеті қарақшы шоқжұлдызы бойынша қандай шоқжұлдызды оңай тауып алуға болады?

  1. Үркер

  2. Шолпан

  3. Темірқазық

  4. Үлкен аю

  5. Кіші аю

11.Арабтардың ай күн түзбесі қанша күннен тұрады?

  1. 365

  2. 354

  3. 366

  4. 355

  5. 345

12.Жеті жарық жұлдыздар шоғырыңнан құралған шоқ жұлдыз қалай аталады?

  1. Темірқазық

  2. Үркер

  3. Шолпан

  4. Жетіқарақшы

  5. Үлкен аю

13.Күннің жетпіс пайызы не құрайды?

  1. Гелий газы

  2. Сутегі

  3. Көмірқышқыл газы

  4. Оттегі

  5. Азот

14.Күннің 29 пайызын не құрайды?

  1. Гелий газы

  2. Сутегі

  3. Көмірқышқылгазы

  4. Оттегі

  5. Азот

15.Күннен шығатын сәуле қанша жылда артып отырады?

  1. 15

  2. 14

  3. 12

  4. 11

  5. 13

16.Әл-Фарабидің өмір сүрген жылдары?

  1. 870-950 ж. ж

  2. 830-910 ж. ж

  3. 840-920 ж. ж

  4. 860-940 ж. ж

  5. 840-910 ж.ж.

17.Әл-Фараби Бағдад қаласында кімнің еңбектерін зерттеумен айналысты?

  1. Архимед

  2. Әл-Бируни

  3. Аристотель

  4. Ибн-Сина

  5. Әл-Фараби

18.Әл-Фараби қай қалада қайтыс болған?

  1. Шам

  2. Отырар

  3. Бағдад

  4. Тараз

  5. Мысыр

19.Күнге ең жақын орналасқан планета?

  1. Плутон

  2. Жер

  3. Меркурий

  4. Сатурн

  5. Юпитер

20.Күнге ең алыс орналасқан планета?

  1. Плутон

  2. Жер

  3. Меркурий

  4. Сатурн

  5. Юпитер




Тақырыбы: 2. Жердің пішіні мен көлемі.
1.Жердің формасы туралы түсінік қанша мың жыл бұрын пайда болған?

  1. 5

  2. 3

  3. 6

  4. 4

  5. 8

2.Жердің барынша кішірейтілген дәл үлгісі?

  1. Карта

  2. План

  3. Глобус

  4. Құрлық

  5. Аэрофото сурет

3.Б.э.д. карта жасаған грек ғалымы?

  1. Эратосфен

  2. Птоломей

  3. Аристотель

  4. Геродот

  5. Стробон

4.Жердің Күнді толық 1 рет айналып шығуына кеткен уақыт қалай аталады?

  1. Тәулік

  2. Ай

  3. Апта

  4. Жыл

  5. Күн

5.Бір жылда неше күн бар?

  1. 7

  2. 30

  3. 365

  4. 354

  5. 368

6.Жазда Күн мен Түннің теңелуі қай уақытта болады?

  1. 22 қыркүйекте

  2. 22 маусымда

  3. 22 желтоқсанда

  4. 22 наурызда

  5. 22 сәуірде

7.Қыста Күн мен Түннің теңелуі қай уақытта болады?

  1. 22 қыркүйекте

  2. 22 маусымда

  3. 22 желтоқсанда

  4. 22 наурызда

  5. 22 сәуірде

8.Ең ұзақ күн қай уақытта болады?

  1. 22 қыркүйекте

  2. 22 маусымда

  3. 22 желтоқсанда

  4. 22 наурызда

  5. 22 сәуірде

9.Ең ұзақ түн қай уақытта болады?

  1. 22 қыркүйекте

  2. 22 маусымда

  3. 22 желтоқсанда

  4. 22 наурызда

  5. 22 сәуірде

10.Солтүстік Американың оңтүстігінді жиі болатын құйын қалай аталады?

  1. Торнадо

  2. Тайфун

  3. Цунами

  4. Ураган

  5. Құйын

11.Жер шарында қанша материк бар?

  1. 8

  2. 7

  3. 5

  4. 6

  5. 4

12.Жер шарында қанша дүние бөлігі бар?

  1. 8

  2. 7

  3. 5

  4. 6

  5. 4

13.Дүние жүзінің ең үлкен бөлігі?

  1. Еуропа

  2. Азия

  3. Америка

  4. Африка

  5. Аустралия

14.Солтүстік Америка және Оңтүстік Америка материктерін қандай мойнақ жалғастырып тұр?

  1. Мексика

  2. Калифорния

  3. Панама

  4. Ямайка

  5. Суэц каналы

15.Солтүстік полюске ең бірінші барған кім?

  1. П. Роберт

  2. Р. Амундсен

  3. Х. Колумб

  4. Дж. Кук

  5. Р.Скотт

16.Айдың көлемі Жерден қанша есе аз?

  1. 100

  2. 50

  3. 0

  4. 40

  5. 30

17.Ай Жерді қанша күнде толық бір рет айналып шығады?

  1. 30

  2. 7

  3. 28

  4. 365

  5. 24

18.1970 жылы қай елде толық Күннің тұтылуы болды?

  1. Австралияда

  2. Бразилияда

  3. Алжирде

  4. Мексикада

  5. Жапонияда

19.Айдың бетінде күндіз қанша градус ыстық болады?

  1. +1700 С

  2. +1500 С

  3. +1300 С

  4. +1100 С

  5. +1200 С

20.Айдың бетінде түнде қанша градус суық болады?

  1. -1700 С

  2. -1500 С

  3. -1300 С

  4. -1100 С

  5. -1200 С


Физикалық география. 3 Жер-табиғаты жайындағы ғылым. 6-сынып.
1) Жер бетінің табиғаты,халқы,оның шаруашылық әрекеті туралы ғылым: 
A) Геология  B) Гидрология  C) География  D) Картография  E) Топография 

2) Грек тілінен аударғанда «география» сөзінің мағынасы: 
A) Жерді өлшеу  B) Жерді зерттеу  C) Жерді оқу  D) Жерді сипаттап жазу 

E) Жерді сызу 



3)Дүние жүзін алғаш рет айналып шыққан саяхатшы: 
A) Н.М.Пржевальский  B) Дж.Кук  C) Васко да Гама  D) Ф.Магеллан  E) Х.Колумб

 4)«Ұлы географиялық ашулар» заманы: 


A) ХVғ.  B) ХVғ.аяғы–ХVІІғ.ортасы  C) ХVІ ғ.басы  D) ХVІІғ. E) ХVІғ.ортасы-ХVІІғ.басы 

5)Христофор Колумб экспедиция бастаған жыл: 
A) 1521  B) 1700  C) 1492  D) 1821  E) 1892 

6)География ғылымы зерттейді. 
А) өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығын.  В) Жердің табиғатын, халқын, оның шаруашылығын.  С) Табиғат денелері мен құбылыстарды.  D) Жер бетінің жеке аймақтарын.  Е) Жердің Күн жүйесіндегі орнын. 

7)«География» ұғымын енгізген 
А) Аристотель  В) Эратосфен  С) Геродот  D) Страбон  Е) Платон 

8)География ғылымының салалары. 
А) Экономикалық,әлеуметтік.  В) Саяси, физикалық. 
С) Физикалық, экономикалық.  D) Аймақтық, физикалық.  Е) Рекреациялық, экономикалық 

9)Күнге ең жақын орналасқан ғаламшар: 
A) Плутон  B) Нептун  C) Сатурн  D) Уран  E) Меркурий 

10)Күннен ең алыс орналасқан ғаламшар: 
A) Шолпан  B) Жер  C) Плутон  D) Марс  E) Уран 

11)Қазақтың тұңғыш ғарышкері: 
A) Талғат Мұсабаев  B) Юрий Гагарин  C) Нил Армстронг  D) Тоқтар Әубакіров

  E) Эдвин Олдрин



12)Күзгі күн теңелуі: 
A) 21 наурыз  B) 23 қыркүйек  C) 22 желтоқсан  D) 22 маусым  E) 29 желтоқсан 

13) Көктемгі күн теңелуі: 
A) 21 наурыз  B) 23 қыркүйек  C) 22 желтоқсан  D) 22 маусым  E) 29 желтоқсан 

14) Жердің радиусы: 
A) 40000 км  B) 6371 км  C) 2900 км  D) 3600 км  E) 5400 км 

15)Жер Күннен ... орналасқан
А) 1-ші  В) 2-ші  С) 3-ші  D) 4-ші  Е) 5-ші 

16)Жердіз шар тәріздес болуыныз географиялық мәні. 
А) Күн сәулелері әркелкі таралады.  В) Күн сәулелері бірдей түседі. 
С) Жердіз дәл картасы жасалады.  D) Жер бедеріне әсер етеді. 

Е) Ешқандай мәні жоқ 



17)Жер бетінде жыл маусымдарыныз ауысу себебі. 
А) Жер білігініз обитасына тік орналасуы.  В) Күннің Жерді зор тарту күші. 
С) Жыл мезгілдері ауыспайды. 

D) Күн сәулесініз түсу бұрышы мен түсу уақытыныз ұзақтығы. 



Е) Жердің өз өсінен айналуынан 

18)Жер өз білігін айналып өтеді 
А) 21 сағатта  В) 22 сағатта  С) 23 сағатта  D) 24 сағатта  Е) 25 сағатта 

19)Жердің білігі орбита кезістігіне орналасқан 
А) 23,5г  В) 33,5ғ  С) 65ғ  D) 66,5ғ  Е) 86,5ғ 


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   16


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет