І перде Құрмаштың әкесі



жүктеу 51.15 Kb.
Дата03.05.2016
өлшемі51.15 Kb.
: 2014
2014 -> Сабақтың тақырыбы: Спорттық ойын волейбол ойынға қосылған допты жоғарыдан немесе төменнен қабылдау
2014 -> Ауыл шаруашылық ғылымдары
2014 -> Марина Мелексетян мюмзик и сварог
2014 -> Эй бир боорум! Менден бир нече насыйкат сурадың. Сен бир жоокер болгонуң үчүн, аскердик мисалдар менен айтылган сегиз чакан аңгеме аркылуу бир нече акыйкатты напсим менен бирге уккун
2014 -> Отчет о выполнении мероприятий по повышению эффективности
2014 -> Сабақтың тақырыбы : Абай Құнанбайұлы "Әсемпаз болма әрнеге"өлеңі
2014 -> ӘӨЖ 821. 0 Абайтану тарихына қЫСҚаша шолу өнербаева А. А.
2014 -> Сабақ : «Абайды білмек парыз ойлы жасқа»
Қызылорда қаласы,

№187 М.Шоқай атындағы қазақ орта мектебінің

қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

Мурынбаева Баян Тыныштыкбаевна


М.Әуезовтің «Көксерек» әңгімесінің негізінде жазылған сахналық шығарма
(Мектеп сахнасына арналған драмалық шығарма)

І перде

Құрмаштың әкесі:

- Мә,Құрмаш. Жеті күшіктің бесеуінің көзін жойдық.Екеуін тірі

қалдырдық. Біреуінің тілерсегін қидық. Ең кенжесін саған алып келдік. Мә,ала ғой,Құрмаш.



Құрмаш:

- Мұның атын Көксерек қоямын.Енді әжесінің қасына жатпаймын.

Көксеректі қасыма алып жатамын.



Әжесі :

- Мейлің өзің біл. Бұл қасқырдың күшігі – сенің күшігің,балам.
ІІ перде

Жұмаш:

-Кәпір,өскен сайын жота жүні үрпейіп,үдірейіп тұрып алады.Тісі батып,қинап бара жатса да,дыбыссыз ғана езуін ыржитады.

Әкесі:

- Кәпір,қырыс,тағы емес пе! Кеудесін бермейді жасымайды!

Әжесі:

-Ұры,асырасаң да, мал болмайды.Тұқымы жау емес пе?

Жұмаш:

  • Түнде қозының құйрығын иіскелеп жүреді.Қойды үркіте береді.

Иттен қорыққаннан ғана үйде жатады.

Құрмаш:

- Бәрі бір өсектеріңді елемеймін.Көксерек зіңгттей көк шолақ қасқыр

болып шықса да,өзі ешкімге ізденіп соқтықпайды.Әжем екеуміз шақырсақ келеді.Өскен сайын сызданып,суықтанып келеді.Бірақ Көксеректі ешкімге қимаймын.



Әкесі:

-Енді бұны өлтіріп,терісін алу керек.Осы кәпір түбінде ел болмайды.

Жұмаштың әкесі:

- Өткенде екі қасқыр ауылға шапқанда,солардың артынан

тұмсығын жерге салып тоқтамай,Көксерек те кетті ғой.Келгенде қайта-қайта жер тырнап,жер иіскелеп,тыныштала ала алмағанын көрдік қой өзіміз.



Құрмаштың әкесі:

-Туү,мына кәпірдің көі жап-жасыл болып кетіпті-ау.Тұқымын

сезген екен, мына жүзіқара,қой балам,енді мұны өлтіріп,терісін алайық дедік қой сонда.

Әжесі:

- Ой,Көксерек өзі таңертең сол күннен соң,тағы бір жоғалып кетіп, қайтып келді емес пе! Өлтіруге Құрмаш екеуміздің қимауымыз осыдан.

Құрмаштың әкесі:

- Ой,бұл негізі түбі жат,кетіп тынынады.Көксеректі өлтіріп,терісін алғаннан дұрысы жоқ.

Құрмаш:

-Бүкіл ауыл болып,жазықсыз Көксеректі өлтіргілерің келеді. Бермеймін,Көксерегімді.

Жұмаш:

-Сенің қасқырың негізі ауылда тұрмайды. Қашып кетеді.Болмаса

шақыршы, менің қара ала төбетім талап жесін.



Құрмаш:

- Көксерек! Көксерек!

Жұмаш:

- Айттым ғой,жоқ. Қасқырың қашып кетті. Таба ғой,Көксерегіңді.

Құрмаш:

- Көксерек! Көксерек!

(Барлығы кетеді.)

ІІІ перде

Ақсақал:

- Қараадырды екі қасқыр шулатып-ақ болды. Кісіден қорықпайды.

Әсіресе,бір көк шолақ бар. Сойыл соғым жерде келгенше қашпайды.



Арыстанбек:

- Ауыл қорасына қорықпай түседі.Қасқырмен таласуға жарайтын

ер,сақ иттер де желінді. Мен бәйге жиренмен ізіне түсіп едім,адырға түсіп адастырып кетті.



Құрмаштың әкесі:

- Осы қасқырды құртпасақ болмас.Жаздай жеген қозы,бұзауының саны 50-60 –қа жетті.



Арыстанбек:

- Оның бірін құрттық-ау.Екі рет қуғын болды.Бірақ екеуінде де көлге

түсіп кетіп,судың тап ортасына барып,дүңкиіп жатып алады.Батпақ құтқарып қалып жүр.

Әкесі:

- Осы көк шолақ,әсіресе,жаңбырлы,желді түндерде,ай қараңғысында,ақ

жауындарда қатты құтырады. Ауыл берекесін алып бітірді.

Арыстанбек:

- Бұл топ қасқыр болып,соңғы кезде жалғыз атты шаналы жүргіншіні

де қамады.Атын жеп,адамның өзіне шабуыл жасады. Ауыл адамдары қарсы

шығып,айырып алып қалды.

Ақсақал:

-Анау Бейсенбайлар түйеге мініп,мылтықпен атқан екен,сонда да өлтіре алмапты. Көк шолағын атқан екен,санын қаып тастап,қашып құтылыпты.



Құрмаштың әкесі:

- Тасты құдықтағы ауылдың үш-төрт атын жаралап,көк шолақ атын жеп кетіпті.Ол сол Бейсенбайлар атқан жырынды көк шолақ болу керек,сірә.



Ақсақал:

- Қой,кеш болып қалды.Мал алдынан шығайық.Бұл көк шолақтың жыры

бітпес.Бүгін Құрмашты қойға жіберіп едім.Алыдынан шығайын.

Тарасақ ,тарайық.



ІҮ перде
Әжесі:

- Жалғызым-ай, Құрмашым-ай!



Әкесі:

- Жалғызым-ай! Құрмашым-ай! Қайдасың,Қасен?

Туыстығың рас болса,жалғыз балам,ерке Құрмашымның кегін қайтар.

Әжесі:

- Не жазып еді,құлыным.



Әкесі:

- Сол жалғызымды өлтірген қасқырды қолыма әкеліп беріп,көзін

ойғызбасаң,сен маған туыс емессің.

Қасен:

- Мақұл,ол жауызды іздеп тауып,аққасқаға алдырамын.

Әкесі:

- Бүгін аққасқа не өлсін,не өлтрсін.Осыдан басқа жерге итіңнің керегі жоқ, тіпті.

Қасен:

- Жүріңдер жігіттер! Іздеп табайық,қаңқұйлы көк шолақты.



Бейсенбай:

- Мына жерде үлкен із жатыр.Тастықұдыққа кетіпті.Ақсорадағы

жылқыға қарай тартыпты.Бұл із – соның ізі.

Қасен:

- Жылқышыларға соға кетейік.

Жылқышыларға:

- Өткен түнде көк шолақ жылқыға шауып,бір жабағыны жеп кетті. Жалғыз өзі бір семіз жабағының жарты етіне жақынын жепті.Бұл деген жалмауыз екенін білмейміз?!

Қасен:

- Ол ұзаған жоқ.Ол болса,осы ақсораның айналасынан табылады.

Жылқышылар:

- Соңғы уақытта қасқырдан тыныш едік.Осы жалғыз қасқыр кешеден келіп араласты.Ізі тайдың ізіндей.



Бейсенбай:

- Іздегенімідің өзі сол.Ел мен қосқа кезек тиеді. Бір кәпір сырқынды.

Бәрін істеп жүрген сол.Әттең дүние,соны ғана қолға берсе-ау.



Қасен:

- Ал,жігіттер,тезірек аттанайық.Із көмескіленбей Аққасқаны көк шолақтың ізіне салайық.



Бейсенбай:

- Ана қара,сары жотаның үстінде жотасы күдірейген,құйрығы шоп-

шолақ,бойы тау басында тайдай көрінген,ертегінің көкжалы тұр.

Босат, Аққасқаны!

Қасен:

-А,құдай! А,құдай!

Иә,сәт! Иә,сәт! Иә,аруақ! Иә,ақсарбас!



Арыстанбек:

- Ойпыр-ай! Ойпыр-ай!

Бейсенбай:

- Жарайсың,Аққасқа!

Дұшпанымызды өлтріп,табанға салып бердің.Іздегенімізді қолға бердің. Жарайсың,Аққасқа!



Балалар:

- Қасен аға келе жатыр. Көк шолақты қанжығасына бөктеріпті.



Ақсақал:

- Сол жақтағы тілік құлақтың жартысы салпылдап тұр.Мынау – сол ит.

Көксерек.

Әжесі:

- Қуарған-ай,неңді алып ем?! Буырына салып өсіргеннен басқа не қып



менің құлыным. Мә,саған,мына басыңа лағнет айтып тебейін.
Соңы.









©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет