Ізденістер, №2 исследования, НӘтижелер 2013 результаты



жүктеу 5.37 Mb.
бет6/26
Дата31.03.2016
өлшемі5.37 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26
: material
material -> Сабақтың тақырыбы : Допты алып жүрудің түрлері. Сабақтың мақсаты : Допты алып жүруді үйрету, әдісін-тәсілін үйрету
material -> Маңғыстау облысы Қарақия ауданы Жетібай ауылы №3 орта мектептің бастауыш сынып мұғалімі Самамбетова Қарлығаш Ашық тәрбие сағаты 2-сынып Тақырыбы
material -> Сабақ тақырыбы: М.Әуезов
material -> ТӨлеби ауданы №7 жалпы орта білім беретін мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесі
material -> Сабақтың тақырыбы: Жамбыл өмірі мен шығармашылығы. Сабақтың мақсаты
material -> Абай Құнанбаевтың табиғат лирикасындағы қазақ ауылының көрінісі
material -> «Қарағайдың қарсы біткен бұтағы» атты қайсар ақын
material -> Сабақтың тақырыбы : Сыр сүлейі Нұртуған Сабақтың мақсаты: Сыр сүлейі Нұртуғанның шығармаларымен таныстыру
material -> Сабақтың мақсаты: Оқушыларға ұлы А. Құнанбаевтың шығармашылығымен
material -> Сабақтың тақырыбы: Қазақстан халқының XVIII-XIX ғасырлар аралығында рухани мәдениетінің дамуы

Ж.М.Валиева, Н.Б.Сарсембаева, А.З.Мауланов, А.Е.Усенбаев
Казахский национальный аграрный университет
ТОПОГРАФИЧЕСКОЕ РАСПРЕДЕЛЕНИЕ ГИДАТИДОЗНЫХ ЦИСТ

В ОРГАНАХ КРУПНОГО РОГАТОГО СКОТА

Цистный эхинококкоз – высоко эндемичное заболевание во многих странах мира, которое наносит существенный экономический ущерб из-за заболевания людей и животных [1].

В постсоветском пространстве, включая Казахстан, гидатидоз считается серьезной региональной проблемой медицины и ветеринарии. В последние два десятилетия наблюдается значительный рост показателей инвазирования эхинококкозом человека в странах Центральной Азии, что объясняется изменением технологии ведения животноводства [2-4]. В некоторых областях Китая зараженность людей цистным эхинококкозом составляет 5% и более [5].

Другой аспект эхинококкоза - воздействие, которое болезнь оказывает на здоровье и продуктивность животных. Экономические издержки эхинококкоза включают потерю или вынужденное уничтожение ценных мясопродуктов и сырья для пищевой промышленности (внутренностей животных), вынужденный убой ценных производителей и маток, падеж скота, сокращение сроков хозяйственной эксплуатации животного, недополучение мясной, молочной и шерстной продукции [1].

Таким образом, в мировом масштабе эхинококкоз причиняет значительный вред здоровью человека, а также огромный экономический ущерб сельскому хозяйству, и проблема борьбы с этим паразитарным заболеванием имеет глобальное значение[1-5].

При ветеринарно-санитарной экспертизе убойных животных важное значение имеет топографическое расположение в толще органов и размеры эхинококковых цист, так как от этих показателей зависит принятие решения o зачистке или утилизации всего зараженного органа [6].

Учитывая, что исследования пораженных эхинококками органов животных в подобном ракурсе ранее не проводились, настоящая работа ставила целью выявить закономерности пространственного распределения гидатидозных цист в органах крупного рогатого скота.

В 2011-2013 годы на убойных пунктах рынков города Алматы провели послеубойные исследования внутренних органов от 665 особей крупного рогатого скота в возрасте 2-5 лет, поступивших из фермерских хозяйств юго-восточного региона, на зараженность эхинококкозом. Диагностику гидатидных цист осуществляли макроскопически посредством визуального обследования, пальпации и надрезов органов, с учетом интенсивности инвазии, размеров, фертильности, топографии локализации цист в разных долях печени и легких.

В результате ветеринарно-санитарной экспертизы внутренних органов установили, что на юго-востоке Казахстана эхинококками были инвазированы 4,1% животных, причем зараженность скота в возрасте 4-5 лет была выше, чем у молодняка. Гидатидные цисты были обнаружены в печени и легких убойного скота. Диаметр цист варьировал в пределах 3,1±0,46 ­­- 5,6±0,30см при интенсивности 1-7 эхинококков, которые в пространственном плане располагались в различных долях на разных глубинах толщи органов (таблицы 1, 2).

В нашей выборке эхинококкоз печени выявили у всех зараженных животных (n=27), легких – у 51,9% особей. Таким образом, у 38,1% животных имело место поражение только печени, тогда как у остальных наблюдали одновременное инвазирование этого органа с легкими (таблица 1).

Таблица 1.Зараженность крупного рогатого скота цистами Echinococcus granulosus на юго-востоке Казахстана

(по данным исследования убойных животных)


Возраст

Количество животных

ЭИ, %

Показатели инвазирования органов

исследованных

зараженных

печени

легких

количество

ИИ*

диаметр, см

(М±м)



количество

ИИ*

диаметр, см

(М±м)



2-3 года

251

8

3,2

8 (100)**



4,0±0,42

4(50)**



3,1±0,46

4-5 лет

414

19

4,6

19(100)**




5,6±0,30

10(52,6)**

 

4,8±0,21

Всего

665

27

4,1

27(100)**




4,8±0,36 

14(51,9)**



3,9±0,31

Примечание:* ­– в числителе – среднее значение, знаменателе –экстремумы

** – в % от количества инвазированных животных



Таблица 2. Топографическое распределение эхинококков в органах крупного рогатого скота (абсолютное количество)




Возраст животных

Количество зараженных животных

Локализация цист в

печени

легких

всего

в том числе по долям

всего

в том числе по долям

краниальная

средняя

каудальная

правая

левая

квадрат-ная

хвостатая

правого

левого

правого

левого

правого

левого

2-3 года

8

11

5**

3

2

1

8

2

2

1

1

2

-

4-5 лет

19

38

16***

10**

10***

2

25

4

4

6**

7

3

3

всего

27

49

21 (42,9)*

13 (26,5)*

12 (24,5)*

3

(6,1)*


33

6

(18,2)*


6 (18,2)*

7

(21,2)


6 (18,2)

5

(15,2)*


3

(9,0)*

Примечание:

* - в скобках процентное значение от общего количества цист в органах

** - по 1 случаю фертильных эхинококков

*** - по 1 случаю петрификации цист

Во всех случаях ларвальный эхинококк в пораженных органах представлял собой однокамерный пузырь, наполненный жидкостью и окруженный двуслойной оболочкой (рисунок 1).





Рис.1 Эхинококковая циста печени

Печень, пораженная эхинококкозом, была увеличена в объеме, бугристой, набухшей, с притупленными краями, местами резко уплотненной, имела цвет от буро-серого до глинистого, легко рвалась при раздавливании пальцами.

В пространственном плане цисты располагались чаще по периферии, чем в глубине органа. В основном, эхинококки находились вблизи поверхности печени или легкого, выступая над серозной оболочкой. Визуально они имели вид беловато-желтоватых образований сферической или шаровидной формы с плотной, эластичной и флюктуирующей консистенцией. Образование экзогенных гидатид на поверхности материнских цист не обнаружили.

Распределение эхинококковых цист в разных долях печени варьировало. Так, значительную часть обнаруженных эхинококков наблюдали в правой доле печени (42,9%), инвазия квадратной и левой долей печени составляла 24,5 и 26,5%, соответственно. В хвостатой доли печени было отмечено наименьшее количество (3,1%) цист (таблица 2). Такая пространственная локализация эхинококков в органе, по-видимому, объясняется особенностями строения сосудистой системы печени. Иногда цисты располагались внутри печени, и тогда их можно было обнаружить при пальпации. Растущие эхинококковые цисты оказывали механическое воздействие на ткани, что приводило, в конечном счете, к атрофии прилежащих участков органа и выраженной его деформации.

Следует отметить, что в двух случаях (4,1% от числа наблюдений) личинки E.granulosus в печени были фертильными, кроме того наблюдали такое же количество петрифицированных цист.

Эхинококки в легких наблюдали у 14 (51,9%) зараженных зоонозом животных. Ларвальные цисты отмечали во всех долях легкого, но чаще они локализовались в правом легком и встречались преимущественно в виде цист однокамерной формы диаметром 3,1±0,4 – 4,8±0,21см и интенсивностью инвазии 1-7 экземпляров (таблицы 1, 2, рисунок 2). Только в одном случае (таблица 2) эхинококк в легких был фертильным (3% от обнаруженных в органе цист).

Пространственное распределение личинок эхинококка было относительно равномерным и варьировало незначительно: в краниальной доле правого и левого легких и средней доле левого органа были локализованы по 18,2% цист, в средней доле правого легкого - 21,2% и в каудальной доле правого органа -15,2% эхинококков. Наименьшее количество цист (9% от обнаруженных) были расположены в каудальной доле левого легкого (таблица 2). Основная масса цист (60,6%) имели периферийную локализацию, тогда как остальные эхинококки были обнаружены в толще тканей описываемого органа.







Рисунок 2. Эхинококковая циста в краниальной доле легкого

Таким образом, в результате послеубойного исследования внутренних органов 665 особей крупного рогатого скота в возрасте 2-5 лет установили, что на юго-востоке Казахстана, который является эндемичным по эхинококкозу регионом, зараженность животных E.granulosus larvae составляет, в среднем, 4,1% при интенсивности инвазии 1-7 цист диаметром 4,8±0,36 см. В печени эхинококки были обнаружены у всего зараженного скота, тогда как одновременную инвазию легких и печени наблюдали у 51,9% животных. Лишь единичные эхинококки в обоих органах были фертильными. Отмечены 2 случая петрификации цист печени.

Пространственное распределение эхинококков в печени было неравномерным, наибольшее количество гидатидных цист (42,9%) наблюдали в правой доле и наименьшее – в хвостатой доле (6,1%). В тканях правого и левого легкого эхинококки распределялись относительно равномерно по всем долям, за исключением каудальной доли левого легкого, в которой наблюдали только 9% цист. Личинки эхинококков располагались преимущественно в периферических отделах (69,5%), а меньшая часть (30,5%) – в глубинной паренхиме обоих органов. Периферийные и лежащие в толще паренхимы печени эхинококковые цисты (величиной до 4-6 см в диаметре) придают бугристость поверхности органа.

Полученные данные дают основание считать, что вследствие эхинококкоза внутрених органов крупного рогатого скота на юго-востоке Казахстана утилизируется экономически значимое количество ценной пищевой продукции.
Литература
1 Schantz, P.M. The burden of echinococcosis. Amercan Journal of Tropical Medicine and Hygiene, 2005. 73: p. 1.

2 Torgerson, P.R. et al., Present situation of cystic echinococcosis in Central Asia. Parasitology International, 2006. 55: p.207-212.

3 Torgerson, P.R. et al., Human cystic echinococcosis in Kyrgystan: an epidemiological study. ActaTropica, 2003. 85(1): p.51-61.

4 Torgerson, P.R. et al., The emerging epidemic of echinococcosis in Kazakhstan. Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine & Hygiene., 2002. 96(2): p. 124-8.

5 Ito A. et al., Control of echinococcosis and cysticercosis: a public health challenge to international cooperation in China. Acta Tropica, 2003. 86: p. 3-17.

6. Ветеринарно-санитарная экспертиза, стандартизация и сертификация продуктов. В двух томах, Том ІІ. Частная ветеринарно-санитарная экспертиза продуктов животноводства. Алматы: ИД “Credo”, 2003. – 521 c.


Ж.М.Валиева, Н.Б.Сарсембаева, А.З.Мауланов, А.Е.Усенбаев
ІРІ ҚАРА МАЛЫ АҒЗАЛАРЫНДАҒЫ ГИДАТИДТІК ЦИСТАЛАРДЫҢ ТОПОГРАФИЯЛЫҚ ҮЛЕСТІРІЛУІ
Қазақстанның оңтүстік-шығысында сойылған 665 бас 2-5 жастағы ірі қара малын зерттегенде, олардың Echinococcus granulosus дернәсілдерімен залалдануының орташа мөлшері 4,1% жетті. Диаметрі 4,8±0,36 см жететін эхинококтармен залалданудың инвазия интенсивтігі 1-7 цисталар болды. Эхинококтар ауруға шалдыққан жануарлардың барлығының бауырында табылды. Бауыр мен өкпенің қатар залалдануы 51,9% малда анықталды. Эхинококтардың бауырдағы топографиялық үлестірілуі әркелкі болды. Гидатид цисталардың басым үлесі (42,9%) бауырдың оң бөлігінде, ал ең аз үлесі (6,1%) –құйрық бөлігінде табылды. Оң және сол жақтағы өкпелердің ұлпаларында эхинококтар салыстырмалы түрде біркелкі үлестірілді. Эхинококк Дернәсілдерінің басым үлесі аталған ағзалардың екеуінің де перифериялық бөлігінде (69,5%), ал аз үлесі (30,5%) терең паренхимасында орналасты.

Кілт сөздері: эхинококкоз, ірі қара малы, гидатид цистасы, бауыр, өкпе.

Zh.М. Valiyeva, N.В. Sarsembaeva, А.Z. Маulanov, A.E.Ussenbayev

TOPOGRAPHICAL DISTRIBUTION OF HYDATID CYSTS

AT INNER ORGANS OF CATTLE


There was established that in the south-east Kazakhstan the prevalence of Echinococcus granulosus larvae is 4.1% at intensity up to 7 cysts with a size up to 4.8±0.36 cm as a result of the post mortem research of 665 individuals of cattle of 2-5 years. The echinococcus larvae were found in a liver of all infected cattle as the simultaneous invasion of the liver and lungs was observed among 51.9% of animals. Spatial distribution of hydatid cysts in the liver was uneven: the greatest number of them (42.9%) was observed in the right lobe and the smallest number was found in the tail lobe (6.1%). In tissues of the right and left lungs larvae were distributed rather evenly on all lobes. Larvae of E.granulosus were settled down mainly in peripheral departments (69.5%), and smaller part (30.5%) was distributed in a deep parenchyma both of the liver and lungs.

Key words: echinococcosis, cattle, hydatid cyst, liver, lungs

ӘОЖ 619:630:.5767.8

У.Ж. Омарбекова, Г. Токен

Қазақ ұлттық аграрлық университеті
ШҰБАТТАН БӨЛІНІП АЛЫНҒАН МИКРООРГАНИЗМДЕРДІҢ БИОХИМИЯЛЫҚ ЖӘНЕ АНТАГОНИСТІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Андатпа. Мақалада шұбат үлгісінен бөлініп алынған 6 сүт қышқылды бактерияларының: Lb. brevis Sb1, Lb. acidophilus Sb2, Lb. lactis Sb3, Lb. casei Sb4, Lb. sp.Sb5, Lb. sp. Sb6 штамдарының биохимиялық және антагонистік қасиеттері зерттелінді. Зерттеу нәтижелері бойынша сүт қышқылды бактерияларының антагонистік және протеоликалық белсенділіктері өзара байланыстылығы анықталды және олар шұбаттың биологиялық қасиеттері үшін маңызды. Зерттелген штамдардың ішнде Lb. brevis және Lb. lactis сүт қышқылды бактерияларының белсенділіктері жоғары болды.

Кілт сөздер: түйе сүті, сүт қышқылды бактериялар, биохимиялық қасиеті.
Кіріспе

Түйе сүтінің ерекшелігі май, белок, минералдық заттары және басқа құрамдық элементтерінің мөлшері көп болып келеді; оның үстіне аса нәрлі. Оның мұндай қасиеттерін өте ертеден-ақ білген. Шаршамайтын мықты мініс атын өсіру үшін, мысалы құлынға түйе сүтін берген. А.Бестужевтің деректері бойынша 1 л түйе сүтінің түзілуіне кететін өнімді азық нормасы орта есеппен 0,68-0,70 азық өлшеміне, 61-75 г қорытылатын белокқа, 7,2 г кальцийге және 10,2 г фосфорға тең. Сонымен бірге жылдың әртүрлі маусымында амин қышқылының мөлшері бірдей болмайды. Түйе сүтінде лизоцим, англютинин, антитоксин, бактериолизин, иммундық денелер оның бактерияға төзімділігін қамтамасыз ететін т.б. әр түрлі қорғаушы заттар бар. Бұл заттар бірсыпыра уақыт бойына сүттегі микроорганизмдердің көбеюіне кедергі жасайды да, ол көпке дейін ұйымайды. Басқа малдың сүтінің ерекшелігі ашымаған күйінде ұзақ сақтауға келеді. [1, 2].

Сүт қышқылды ашу кезінде түйе сүтінің казеині сиыр сүті сияқты қою болып ұйымайды, өйткені оның іріміктері ұсақ, жұмсақ келеді, шайқағанда оңай ыдырайды, консистенциясы сұйық болады. Ашытқының бактериялары бөліп шығаратын ферменттердің әсерімен түйе сүтіндегі белоктар мен сүт қанты өзгерістерге ұшырайды. Сүт қантының мөлшері азайғандықтан сусын сүт қышқылымен баийды да, осының өзі түйенің жаңа сауған сүтінде болмайтын ерекше дәмдік қасиеттер береді [3].

Түйе шұбатында кефирге қарағанда май, белок біршама минералдық заттар, витаминдер, спирттер, сүт қышқылы және көмір қышқылы көп мөлшерде болады. Қымызға қарағанда онда май, белок, микроэлементтер, сүт қышқылы, спирт және А. В1. В2 витаминдері көп. Түйе сүті тағамға көбінесе шұбат түрінде пайдаланады. Түйе сүтінен май, сыр, сүзбе, айранды да дайындауға болады. Түйе сүтінде күрделі биохимиялық процесс жүреді: сүт қанты, сүт қышқылына, спиртке және көмірқышқылына ыдырайды және соның нәтижесінде витаминдер мөлшері артады [4, 5].



Зерттеу материалдары мен әдістері

Грамм әдісі бойынша бояу. Жақсылап майсыздандырылған төсеніш шыныға зертелетін материалдан жұқа жұғынды жасалынды. Жұғындыны ауада кептіріп, жалын үстінде бекіттік. Алдымен 1 минут генцианфиолеттің фенолды ерітіндісімен боядық. Оның үстіне Люгол ерітіндісін тамызып 30 сек ұстадық. Жұғындыны сумен шаймай 15-20 сек этил спиртінің 96 0 С ерітіндіісмен шайқау арқылы өңдедік. Осы кезде мерзімді өте қадағалау керек, өйткені уақытты асырып алса грамм оң боялатын клеткалар түссізденіп кетеді, ал уақыт жетпей қалса бояу қою болып, ажырату мүмкін болмайды. Жұғындыны ағын су астында шайып, 1 минут фуксин - Пфейфермен боядық. Бояу нәтижесінде грамм оң микроорганизмдер күлгін түске, грамм теріс микроорганизмдер ақшыл-қызыл түске боялады.

Антагонистік қасиетін анықтау үшін MRS5 (2%) қоректік ортасын мына төмендегі үлгі бойынша дайындадық: Liverint powder – 6 г; Ашытқы экстракты – 1,5г; Твин 80 – 0,6г; Пептон – 3г; К2Hpo4 – 0,6г; L Цистеин – 0,06г; MnSO4 + 4H2O – 0,015г; MgSo4 + 7H2O – 0,06г;Гидролизденген сүт – 300мл; Дистилденген су – 300 мл; Агар – агар – 14г.

Антагонистік белсенділігін агарға диффузиялау әдісі бойынша анықталды. Диффузды преципитация реакциясын (ДПР) қояр алдында агарды ерітіп, Петри аяқшасына 18-20 см3 құйып суыттық. Қатырылған агарға уытты микроорганизмдерді себінді жасадық. Арнаулы штампының көмегімен диаметрі 8 мм болатын етіп, бестік немесе жетілік ұяшықтар жасалынды. Ұяшықтардың арасы 6-8 мм-ден аспауы шарт. Ұяшықтың астыңғы жағынан компоненттер ақпас үшін үстіне бір-екі тамшы ерітілген агар тамызамыз. Ұяшықтарға зерттелетін штамды тамыздық. Петри аяқшасының аузын жауып, ылғалдылығын жоғалтпайтын камераға салып, термостатқа 37 0 С бір тәулікке қою арқылы реакция жүргізілді.

Протеолитикалық қасиетін анықтау үшін дайындалған 250 мл қоректік агарға 75мл майсыз сүтті қосып, екеуін араластырылып залалсыз түрде Петри аяқшаларына құяды. Бір тәуліктік изоляттарды сүтті агарға отырғызады, әрқайсысы екі мәрте қайталанылады. Пластинкалы 20% сүт қосылған агар бетіне штрихпен зерттелетін өсіндіні егеді. Термостатта 28-300С (мезофильді бактериялар үшін) немесе 39-410С (термофильді бактериялар үшін) температурада 16-24 сағат өсіріп, нәтижесін қарайды. Зерттеу нәтижесі – шоғыры айналасында таза аймақтың пайда болуы бактерияның протеолитикалық белсенділік қасиеті бар деп есептейді.

Зерттеу нәтижелері

Laktobacillus штамдарының пролитикалық қасиетін анықтау үшін дайындалған 250 мл құрғақ қоректік агарға 75 мл майсыздандырылған сүтті қосып, екеуін араластырылып стерильді жағдайда Петри аяқшаларына құйдық. Бір тәуліктік өсінділерді сүтті агарға себінді жасадық, Тәжірибие екі мәрте қайталанылады. Зерттеу нәтижелері 1-суретте, 1-графикте және 1-кестеде келтірілген.

Кесте 1 – Сүт қышқылы бактерияларының протеолитикалық қасиеттері (1-ші күнгі өсіндер)


№ р/с

Зерттеу нысаны

1- қайталау (мм)

2- қайталау(мм)

Орташа көрсеткіші (мм)

1

Laktobacillus brevis Sb1

15

17

16±0,1

2

Laktobacillus acidophilus Sb2

13

10

11,5±0,2

3

Laktobacillus lactis Sb3

15

14

14±0,1

4

Laktobacillus casei Sb4

12

10

11±0,2

5

Laktobacillus sp.Sb5

10

12

11±0,1

6

Laktobacillus sp Sb6

11

12

12±0,1

Протеолитикалық қасиеттерінің көрсеткіштері, 1-ші күнгі өсіндер Laktobacillus brevis 16±0,1 және Laktobacillus lactis Sb3 -14±0,1 аралықтарында, ал Laktobacillus sp Sb6, Laktobacillus acidophilus Sb2 және Laktobacillus casei Sb4 белсенділігі 12±0,1 -11±0,2 аралықтарында болды.

График 1 - Өсіндердің протеолитикалық белсенділігі







Сурет 1 - Зерттеу өсіндері (1-ші күн)

Бір тәуліктік изоляттардың (культура) сүтті агар қоректік ортасындағы екінші күндік өсіндер нәтижелері 2- суретте, 2-графикте және 2- кестеде көрсетілген.

Кесте 2 – Сүт қышқылы бактерияларының протеолитикалық көрсеткіштері (2-күнгі өсіндер)



№ р/с

Зерттеу нысаны

1-ші қайталау (мм)

2-ші қайталау(мм)


Орташа көрсеткіші (мм)

1

Laktobacillus brevis Sb1

21

20

19 ±0,1

2

Laktobacillus acidophilus Sb2

15

14

13 ±0,1

3

Laktobacillus lactis Sb3

18

17

17±0,1

4

Laktobacillus casei Sb4

17

16

15±0,1

5

Laktobacillus sp.Sb5

15

16,5

16±0,1

6

Laktobacillus sp Sb6

16

17

16 ±0,3

График 2 – 2-күнгі өсіндердің протеолитикалық белсенділігі


Протеолитикалық қасиеттері бойынша, 2-ші күнгі өсіні Laktobacillus acidophilus Sb2 сынамасының орташа көрсеткіші 13 ±0,1 құрады, ал Laktobacillus brevis Sb1 сынамасының орташа көрсеткіші 19 ±0,1 және Laktobacillus lactis Sb3 - 17±0,1 болды. Ал Laktobacillus sp.Sb5, Laktobacillus sp Sb6 және Laktobacillus casei Sb4 - 16 ±0,3 -13 ±0,1 аралықтарында болды. Зерттеу нәтижелері бойынша сүт қышқылы Laktobacillus бактериялары протеолитикалық қасиеті жағынан, олар белоктарды ыдырататындығы анықталды. Басқа штамдармен салыстырғанда Laktobacillus brevis Sb1 және Laсtobacillus lactis Sb3 штамдарының анағұрлым белсенділікке ие екендігі анықталды.






Сурет 2 - Зерттеу өсіні (2- күні)

Сүт қышқылды бактериялардың антагонистік қасиетін анықтау мақсатында бақылау үшін MRS5(2%) қоректік ортасындағы сүтқышқыл бактерияларының патогенді өсіні Serratia marcencens қолданылды. Зерттеу нәтижелері 3-кесте көрсетілген.


Кесте 3 – Сүт қышқылды бактериялардың MRS5(2%) қоректік ортасындағы антагонистік қасиеттері

№ р/с

Зерттеу нысаны

Serratia marcencens өсінін тежеу (d, мм) көрсеткіштері

Орташа көрсеткіші (мм)

1-ші қайталау

2-ші қайталау

1

Laсtobacillus brevis Sb1

23

25

24±0,5

2

Laсtobacillus acidophilus Sb2

20

19

19± 0,9

3

Laсtobacillus lactis Sb3

21

20

20±0,2

4

Laсtobacillus casei Sb4

18

19

18±0,1

5

Laсtobacillus sp.Sb5

15

13

14 ±0,3

6

Laсtobacillus sp. Sb6

13

15

14 ±0,1

Антагонистік қасиеттері көрсеткішіне тоқталатын болсақ, Laсtobacillus brevis Sb1 орташа көрсеткіші 24±0,5 және Laсtobacillus acidophilus Sb2 орташа көрсеткіші 20±0,2. Laсtobacillus lactis Sb3 орташа көрсеткіші 20±0,2 Laсtobacillus casei Sb4 - 18±0,1 ал Laсtobacillus sp.Sb5 және - Laсtobacillus sp. Sb6 14±0,1 - 14 ±0,3 құрады. Зерттеуге алынған сүт қышқылды бактериялардың антагонистік қасиетін анықтау мақсатында бақылау үшін сүтқышқыл бактерияларының патогенді Serratia marcencens өсіні қолданылды. Антагонистік қасиеті бойынша, сынамалардағы сүтқышқыл бактериялары патогенді Serratia marcencens өсінін жоятыны анықталды. Әсіресе Laсtobacillus brevis Sb1 және Laсtobacillus lactis Sb3 штамдарының белсенділігі басқаларына қарағанда жоғары екендігін көріп отырмыз.

Зерттеудің келесі сатысында шартты-зардапты микрооганизмдер үшін сүтқышқылды бактериялардың антагонистік әсерін анықтадық. Laсtobacillus бактерияларының микробты тежегіштік ерекшеліктерін агардағы диффузия әдісі бойынша анықтадық. Тест өсінділер ретінде Staphilococcus aureus, E.coli, Proteus, Clostridium, Bacillus subtilius-тардың мұражайлық штамдары алынды. Зерттеу нәтижелері 4-кесте және 3-графикте келтірілген.
Кесте 4 – Laсtobacillus бактерияларының антагонистік белсенділігі


Тест-өсіндері

Өсу аймағын тежеу (d, мм) көрсеткіштері

L.bacillus brevis Sb1

L.bacillus acidophilus Sb2

L.bacill

us lactis Sb3



L.bacill

us casei Sb4



L.bacillus sp.Sb5

L.bacillus sp. Sb6

Staphilococcus aureus 209P

2,8

1,9

2,4

1,6

1,6

1,4

E.coli 25925

2.0

1,6

2,6

1,9

1,8

1,7

Proteus

1,9

1,8

1,9

1,7

1,7

1,4

Clostridium

2,4

2,0

2,1

2,1

1,9

1,6

Bacillus subtilius

2,6

2,1

2,5

2,0

1,8

1,7

График 3 - Laсtobacillus бактериялары штамдарының антагонистік белсенділігі

Кестеден және графиктен көріп отырғанымыздай, тест-өсіндерін Laсtobacillus бактерияларының штамдары тежеуге қабілетті екендігін байқауға болады. Атап айтатын болсақ, L.bacillus brevis Sb1 штамының тежеу аймағы St.aureus 209P -диаметрі 2,8, ал Bacillus subtilius – 2,6, сонымен қатар L.bacillus lactis Sb3 штамының белсенділігі E.coli қатысты тежеу аймағы басқа тест-өсіндерге қарағанда жоғары, ол 2,6 тең болды. Lactobacillus бактерия штамдары Proteus тест өсініне қатысты тежеу аймақтары 1,4-1,9 аралықтарында болды. Демек, зерттеудегі Lactobacillus сүт қышқыл бактериялары тест-өсіндердің өсу аймағын тежейтіні анықталды.

Қорытынды

Зерттеу нәтижелері бойынша шұбаттан бөлініп алынған сүтқышқылды бактериялардың барлығы айқын протеолитикалық және зардапты, шартты-зардапты микроорганизмдерге қарсы антагонистік қасиеттерге ие болып шықты. Әсіресе аталған екі қасиет Lb. brevis Sb1 және Lb. lactis штамдарында өте жақсы байқалғанына көзіміз жетті. Құрамында антагонистік белсенділігі жоғары сүтқышқылды бактериялары бар тағамдық өнімдерді адамдар арасында қоршаған ортаның түрлі жағымсыз әсерлері мен ауруларға қарсы емдік-профилактикалық бағытта пайдаланудың тәжірибиелік маңызы жоғары деп айтуға болады.


Әдебиеттер

  1. Бестужев А.Г. Основные вопросы питания двугорбого верблюда. -Автореф. -1956. – 27 с

  2. Черепанова В, Дүйсенбаев Н. Қымыз және шұбат. “Ақмешіт апталығы” газеті - № 507. 2010. 16 желтоқсан.

  3. Ысқақбаев Б. Сүт және сүт өнімдері Алматы “Қайнар”. 1978. -126 б.

  4. Грачева И.М., Гаврилова Н.М., Иванова Л.А. Технология микробных белковых препаратов, аминокислот и жиров. М.: Пищевая промышленность, 1980. 448 с.

  5. Токтамисова А.Б., Серикбаева А.Д. Белки верблюжьего молока //Материалы 1-й Международной конференции по верблюдоводству.-Алматы, 2000. – С. 98-102.

У.Ж. Омарбекова, Г. Токен


БИОХИМИЧЕСКИЕ И АНТОГОНИСТИЧЕСКИЕ СВОИСТВА МИКРООРГАНИЗМОВ ВЫДЕЛЕННЫХ ИЗ ШУБАТА
В результате исследований было выявлено, что все выделенные из шубата 6 штаммов кисломолочных бактерии обладали хорошей антагонистической и протеолитической активностью. Из них наиболее активными штаммами оказались Lb. brevis и Lb. lactis.

Ключевые слова: верблюжье молоко, молочнокислый бактерий, биохимический качества.
U.Zh. Omarbekova, G. Token
BIOCHEMICAL AND ESPECIALLY ANTAGONISTIC MICROORGANISMS ISOLATED FROM SHUBAT
The studies revealed that all of the selected strains of lactic acid shubat 6 exhibit good antagonistic bacteria and proteolytic activity. Of these, the most active strains were Lb. brevis and Lb. lactis.

Keywords: camel milk, lactic acid bacteria, biochemical quality.
УДК 619:614.35-035.5

Р.М. Рыщанова, Г.Д. Чужебаева, С.К. Коканов, П.Ш. Ибрагимов

Костанайский государственный университет имени Ахмета Байтурсынова, г. Костанай, Республиканская ветеринарная лаборатория КГИ в АПК МСХ РК, г.Астана


1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет