Жалпы фармакология кафедрасы



жүктеу 99.08 Kb.
Дата06.04.2016
өлшемі99.08 Kb.
: Obshaya%20medicina -> 3%20kurs -> Farmakologiya-2 -> Kaz -> Lekcii
Obshaya%20medicina -> Қмму ф 4/3-04/03 2007ж. 14 маусымдағы №6 нх
Obshaya%20medicina -> Оқытушының жетекшілігімен студенттердің өз бетінше атқаратын жұмысына арналған әдістемелік нұсқаулық Кредит 1 Тақырыбы 2
Obshaya%20medicina -> Микробиология кафедрасы
3%20kurs -> Қмму ф 4/3-04/03 2007ж. 14 маусымдағы №6 нх
Farmakologiya-2 -> Лекция Классификация гормональных препаратов. Принципы гормональной терапии. Гормональные препараты, применяемые при синдромах гипо- и гипертиреозах Дисциплина Far-2 3214 «Фармакология 2»
3%20kurs -> «Эндокринді жүйесі» модулі бойынша аралық бақылау Тест сұрақтары (мысал)
Lekcii -> Жалпы фармакология кафедрасы
ҚММУ Ф 4/3-04/02

2007 ж. 14 маусым №6 НХ

ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ

жалпы фармакология кафедрасы



Д Ә Р І С
Асқазанның және ішектің диспепсиясында тағайындалатын дәрілік препараттар.


Far-2 3214 «Фармакология –2» - пәні
5В130100 «Жалпы медицина» - мамандығы
III курс
Уақыты 1 сағат


Қарағанды - 2012

Кафедраның мәжілісінде бекітілген


28.08.2012 ж. № 1 Хаттама


Кафедра меңгерушісі, м.ғ.д., профессор _______________ С.К. Жаугашева

Тақырыбы: Асқазанның және ішектің диспепсиясында тағайындалатын дәрілік препараттар.
Дәрістің мақсаты: Асқазан диспепсиясында қолданылатын дәрілік заттардың фармакокинетикалық және фармакодинамикалық ерекшеліктерімен таныстыру.
Дәрістің жоспары:


  1. Құсыққа қарсы заттар: Н1 гистаминді блокаторлар, нейролептиктер, 5НТ3 антагонистері. Әсер ету механизмі. Препараттарға салыстырмалы сипаттама. Қолданылу көрсеткіштері. Кері әсерлері.

  2. Пробиотиктер

  3. Прокинетитер: метоклопромид, домперидон, цизаприд. Әсер ету механизмі. Фармакокинетикасы. Қолдану көрсеткіштері. Кері әсерлері. Байланысы.

  4. Ферментті препараттар.


Құсуды шақыратын заттар

  1. Тригер аймағының хеморецепторларына әсер ететін – апоморфин.

  2. Тригер аймағына рефлекторлы әсер ететін – ипекакуана.

Құсуды шақыратын себеп улануларда қолданылады.

Апоморфин – жартылай синтетикалық морфиннің дериваты, тригер аймағындағы допаминді рецепторларға әсер етеді

Құсықты шақыратын заттарды қолдануға болмайды:



  1. Қышқылдармен, сілтілермен уланғанда, өйткені перфорация және шырышты қабатты зақымдауы мүмкін.

  2. Петролиуммен .

  3. Ес тұссыз болған жағдайда.

  4. Морфинмен және фенотиазинмен уланғанда.

Құсыққа қарсы заттар

  1. Холинолитиктер – скополамин

  2. Н1 – гистаминоблокаторлар

  3. Нейролептиктер

  4. Прокинетиктер

  5. Серотонинді рецепторлардың антагонистері – ондансетрон.

  6. Жергілікті әсер ететін заттар: адсорбенттер, қаптағыш және жергілікті анестетиктер.

Құсыққа қарсы заттардың клиникалық қолданылуы.

  1. Вестибулярлы бұзылулар: қозғалыстағы аурулар, Меньера ауруы, лабиринтит.

  2. Жүктілік.

  3. Уремия, сәуле ауруы.


ПРОКИНЕТИКТЕР

Асқазан моторикасын күшейтетін дәрілік заттарға (прокинетикалық заттар), метоклопромид –шеткері және орталықтық дофаминдік D2- рецепторлардың антогонисті, серотониндік 5-HT-рецепторлардың агонисті, цизаприд-( шеткері холинергиялық нейрондардың тонусын жоғарылатады; серотониндік 5-HT-рецепторлардың агонисті), домперидон –(мотилиум; шеткері дофаминдік D2- рецепторларды тежейді) және тағы басқа да препараттар жатады. Оларды асқазанның эвакуацияланудың кедергісінде және де гастроэзофагеальды рефлюкс кезінде қолданады.

Асқазан моторикасы жоғарылағанда холиноблокаторларды (атропин тәрізді және ганглиоблокторларлық дәрілік заттарды, яғни екі түріне де әсер ететін, мысалы бускопан, пробантин) және миотроптық әсер көрсетуші спазмолитиктерді қолданады (папаверин, но-шпа және т.б препараттар).

Метоклопрамидтің екі механизмі бар:

- мезентериальды нейрондардан АХ бөлінуінің күшеюі шеткері әсерге байланысты, нәтижесінде өнештің төменгі орналасқан свинктрдің тонусы жоғарылайды, астың жіңішке ішекте жылжуы жылдамдайды.

- Орталық әсері. (Д2-рецепторы). Тригер аймағындағы хеморецепторларды, допаминді және серотонинді рецепторларды тежейді. Пролактиннің түзілуін күшейтеді.

Фармакокинетикасы. Метоклопрамид АҚЖ жақсы сіңіріледі. Жүйе алғы элиминацияға ұшырайды. Экскретцияға бос күйінде неболмаса метаболит түрінде ұшырайды. Қолданылуы. Метоклопрамид құсыққа қарсы қолданылады. Мигреньдің қозуында лоқсуды болдыртпау үшін қолданылады, белгілерді алдын алу үшін, жою үшін бір рет қолданылады.

Рефлюкс-эзофагитті емдеу үшін қолданылады.

Кері әсерлері: Шаршағыштық, ұйқышылдық, бастың айналуы, ұзақ уақыт қолданғанда паркинсон ауруы , жоғары мөлшерде қабылдағанда –галактерея, гинекомастия дамуы мүмкін.
ДОМПЕРИДОН - Д2-рецепторлардың антагонисты. Химически құрылымы бойынша галоперидолға ұқсас, фармакологиялық жағынан метоклопрамидке ұқсас. Құсыққа қарсы әсері және прокинетикалық әсерлері төмен. ГЭТ нашар өтеді. Экстрапирамидты бұзылыстар байқалмайды.

СЕРОТОНИНДІ РЕЦЕПТОРЛАРДЫҢ АНТАГОНИСТЫ,

Ондансетрон, гранисетрон – селективті 5НТ3–рецепторлардың антагонисты (серотонинді). Құсыққа қарсы әс ері ұзақ, рецепторлармен ұзақ байланысады.

АНТИДИАРЕЙАЛЫҚ ЗАТТАР
ІШЕКТІҢ ҚУЫСЫНА ӘСЕР ЕТЕТІН ЗАТТАР


  1. Каолин (ақ глина) және каопектат суды улы заттарды өзіне байланыстырады. Жеңіл түрде ішектің өтуінде қолданылады.

  2. Холестирамин – анионалмастырушы смола, өт қышқылдарын және бактериалық токсиндерді өзіне байланыстырады. Хологеннді іштің өтуінде қолданылады. Холестирамин витаминдерді және басқа препараттарды өзіне байланыстырады, қабылдау аралығында жарты сағат уақыт болу керек.

  3. Висмуттың препараттары: висмут цитраты негізгі, висмут салицилаты негізгі (Десмол).

  4. Висмут препараттары, қабынуға қарсы, микробқа қарсы әсерге ие, іштегі ауырсынуды, лоқсуды азайтады. Висмут H.pylori ді жояды.

Қолданылуы: диарея, жедел іштің өтуі.
АҚЖ ТОНУСЫН ЖӘНЕ ТҮЗІЛУІН ТЕЖЕУШІ ЗАТТАР
Опиодтар - АҚЖ жазық бұлшық еттегі және энтероциттерде мю және каппа рецепторларды қарқындатады, моториканы реттейді ( мю –рецепторларға әсер етумен), секрецияға (каппа –рецепторларға әсер етумен), сіңірілуге (екі рецепторларға әсер етумен).

Лоперамид (имодиум) – пиперидин туындысына жатады, ішке тағайындайды антидиареялық зат ретінде. Лоперамид белсенділігіне байланысты морфиннен 40-50 есе ОЖЖ өтпейді. Саяхатқа шыққанда лоперамидті фторхинолондармен, ко-тримаксазолмен біріктіреді.

ОКТРЕОТИД (сандостатин) – соматостатиннің аналогы.
Ұйқы безі қызметінің жеткіліксіздігі кезінде орынбасушы терапия үшін ферменттік препараттар қолданылады.

ПАНКРЕАТИН ( Pancreatinum; таблетка және ұнтақ түрінде 0,5) амилазадан, липаза, трипсиннен тұрады.Оны ірі қара малдың және шошқаның ұйқы безінен алады. Ферменттің белсенділігі жоғары емес және оны көп мөлшерде қолданады.

Препарат ұйқы безінің ішкі секреторлық қызметінің, асқазан секрециясының жеткіліксіздігінде; гастроэнтероколитте , муковисцидоздың ішектік формасында, бауыр ауруларында және созылмалы энтероколитте қолданылады.

Препарат копрограмманың бақылауымен тағайындалады. Препаратты сілтілік суды (боржоми) ішу арқылы тамақ ішер алдында куніне 3-6 рет қабылдайды.

ФЕСТАЛ (Festalum; драже түрінде )қазіргі уақыттағы панкреатиттік ферменттерден (липаза,протеаза,амилаза және т.б) және негізгі компоненті өттен тұратын жаңа преперат. Препаратты гастритте,энтероколитте, асқазанның және ішектің сіңіру қызметінің және секреторлық жеткіліксіздігінде; панкреатитте, гепатитте, холециститте, асқазанға, ішекке, ұйқы безіне операция жасаудан кейін; диета және тамақтан уланумен байланысты астың қорытылуының бұзылуында қолданылады.

Препаратты күніне 3 реттен тамақ уақытысында 1 дражеден тағайындайды.



ПАНЗИНОРМ (форте) Panzynorm-forte) екі қабатты таблетка түрінде босатылатын аналогтық препарат. Сыртқы қабаты асқазанда еритін , ірі қара малдың асқазанының шырышты қабатынан алынған экстракт (асқазан сөлі ферменттері, ұйқы безі және ішек ферменттері). Ішкі қабаты ішекте ыдырайтын, панкреатин және өт сығындысынан тұратын қышқыл тұрақты қабат.

Панзинорм фестал көрсеткіштеріндегідей қолданылады.


МЕКСАЗА- құрылысы бойынша үш қабаттылығына байланысты ферменттік және антибактериальдық әсер көрсететін препарат:

  1. Ішкі қабат -энтеросептол.

  2. Ортаңғы қабат -панкреатин және дигидрохольдық қышқыл.

  3. Сыртқы қабат -ферменттік препарат бромелин.

Препарат асқорыту сөлінің жеткіліксіздігі, АІТ, бауырдың және өт қапшығының инфекциясына байланысты, асқорытылудың бұзылуында эффективті әсер көрсетеді.


МЕЗИМ-ФОРТЕ –күрделі ферменттік препарат. Көрсеткіштері мексазадағыдай.

АНТИФЕРМЕНТТІК ПРЕПАРАТТАР(ферменттер ингибиторы).

Протеазалардың инактивациясы биологиялық белсенді полипептидтердің (кининдер) босап шығуын ескертеді. Нәтижесінде:

- кининдердің инактивациясы (калликрин).

-капиллярлар өткізгіштігінің стабилизация жолымен ісіктің тоқтауы.

Бұл ауырсынудың, интоксикацияның төмендеуі, науқастың жалпы жағдайының жоғарылауы, аутолиз процесінің тоқтауы, эксудацияның төмендеуімен қамтамасыз етеді.

Препараттар:



  1. Пантрипин. Жедел және созылмалы панкреатитте, операциядағ ұйқы безінің жарақаттануында қолданылады.

  2. Гордокс. (“Гедеон Рихтер”, Венгрия).

  3. Трасилол.

  4. Контрикал.

Соңғы екі препарат шокта, перитонитте, миокардтың абдоминальдық инфекциясында қолданылады.

  1. Ингитрил.

  2. Трасколан.



Иллюстративті материал – Дәрістік слайд презентациясы

Әдебиеттер:





  1. Белоусов Ю.Б. Клиническая фармакология и фармакотерапия : руководство / Ю. Б. Белоусов. - 3-е изд., испр. и доп. - М. : МИА, 2010. - 872 с.

  2. Вебер В.Р. Клиническая фармакология : учеб. пособие / В. Р. Вебер. - М. : Медицина, 2009.

  3. Венгеровский А.И. Лекции по фармакологии для врачей и провизоров : учебное пособие / А. И. Венгеровский. - М. : ИФ "Физико-математическая литература", 2006.

  4. Козлов С.Н. Современная антимикробная химиотерапия : руководство для врачей / С. Н. Козлов, Л. С. Страчунский. - 2-е изд., перераб. и доп. - М. : Мед. информ. агентство, 2009.

  5. Кукес В.Г. Клиническая фармакология и фармакотерапия : учебник / В. Г. Кукес, А. К. Стародубцев. - 2-е изд., испр. - М. : ГЭОТАР-Медиа, 2009. - 640 с

  6. Майский В.В. Фармакология : учебное пособие / В. В. Майский. - 2-е изд., испр. и доп. - М. : ГЭОТАР-Медиа, 2006. - 400 с

  7. Машковский, Михаил Давыдович Лекарственные средства : Пособие для врачей / 15-е изд.,перераб.,испр.и доп. - М. : Новая волна, 2006.

  8. Нил Майкл Дж. Наглядная фармакология : учеб. пособие для вузов: пер. с англ. / Майкл Дж. Нил. - М. : ГЭОТАР-Медиа, 2008. - 104 с.

  9. Рациональная антимикробная фармакотерапия / ред.: В. П. Яковлев, С. В. Яковлев. - М. : Литтерра, 2007. - 784 с.

  10. Рациональная фармакотерапия аллергических заболеваний : руководство для практикующих врачей / ред. Р. М. Хаитов. - М. : Литтерра, 2007.

  11. Рациональная фармакотерапия в акушерстве и гинекологии : руководство для практикующих врачей / ред.: В. И. Кулаков, В. Н. Серов. - М. : Литтерра, 2008. - 1152 с.

  12. Рациональная фармакотерапия в гепатологии : руководство для практикующих врачей / ред.: В. Т. Ивашкин, А. О. Буеверов. - М. : Литтерра, 2009. - 296 с.

  13. Рациональная фармакотерапия в нефрологии : научное издание / ред.: Н. А. Мухин, Л. В. Козловский, Е. М. Шилов. - М. : Литтерра, 2008. - 640 с.

  14. Рациональная фармакотерапия в урологии : Руководство для практикующих врачей / ред.Лопаткин Н.А. ; ред. Перепанова Т.С. - М. : Литтерра, 2006. - 818 с.

  15. Рациональная фармакотерапия детских заболеваний : В 2-х книгах.Руководство для практикующих врачей / Под общ. ред.А.А.Баранова,Н.Н.Володина,Г.А.Самсыгиной. - М. : Литтерра. – 2007 Кн.1. - 1166 с

  16. Рациональная фармакотерапия заболеваний кожи и инфекций, передаваемых половым путем / ред. А. А. Кубанова. - М. : Литтерра, 2007. - 512 с.

  17. Рациональная фармакотерапия заболеваний органов дыхания / ред. А. Г. Чучалин. - М. : Литтерра, 2007. - 544 с.

  18. Рациональная фармакотерапия заболеваний органов пищеварения : руководство для практикующих врачей / ред. В. Т. Ивашкин. - М. : Литтерра, 2007. - 1056 с.

  19. Рациональная фармакотерапия заболеваний системы крови : руководство для практикующих врачей / ред. А. И. Воробьев. - М. : Литтерра, 2009. - 688 с.

  20. Рациональная фармакотерапия заболеваний эндокринной системы и нарушений обмена веществ / ред.: И. И. Дедов, Г. А. Мельниченко. - М. : Литтерра, 2008. - 584 с

  21. Рациональная фармакотерапия инфекционных болезней детского возраста : руководство для практикующих врачей / ред.: М.Г Романцов, Т. В. Сологуб - М. : Литтерра, 2009. - 664 с.

  22. Рациональная фармакотерапия неотложных состояний : руководство для практикующих врачей / ред.: Б. С. Брискин, А. Л. Верткин. - М. : Литтерра, 2007. - 648 с.

  23. Рациональная фармакотерапия ревматических заболеваний / ред.: В. А. Насонова, Е. Л. Насонов. - М. : Литтерра, 2007. - 448 с.

  24. Рациональная фармакотерапия сердечно-сосудистых заболеваний : Руководство для практикующих врачей / ред.Чазов Е.И. ; ред. Беленков Ю.Н. - М. : Литтерра, 2006. - 972 с.

  25. Фармакология в вопросах и ответах : учеб. пособие: пер. с англ. / ред. А. Рамачандран. - М. : ГЭОТАР-Медиа, 2009. - 560 с Фармакотерапия детских болезней : руководство для врачей / ред. А. Д. Царегородцев. - М. : МИА, 2010. - 880 с.



Бақылау сұрақтары (қайтымды байланыс):

  1. Құсыққа қарсы заттар:

  2. Н1 гистаминді блокаторлар,

  3. нейролептиктер,

  4. 5НТ3 антагонистері.

  5. Пробиотиктер

  6. Прокинетитер:

  7. Ферментті препараттар.









©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет