“Жаратылыстану” факультеті


“Жаратылыстану” факультеті



бет5/6
Дата02.05.2016
өлшемі0.75 Mb.
1   2   3   4   5   6

Жаратылыстануфакультеті

Жалпы математика және физика” кафедрасы

Электр және магнетизм” пәні бойынша

050110 – физика мамандыќтарының студенттері үшін


Оқытушының бақылауындағы студенттің өзіндік

жұмысының жоспары.

(ОБСӨЖ)

Жетісай-2008




ОБСӨЖ – ЖОСПАРЫ.




Сабақтың тақырыбы және мазмұны.

Бақылау түрі.

1

Құйынды электр өрісі.

Конспектің болуын

2

Максвелл болжамы.

Бақылау жұмысы

3

Максвелл теңдеулері, олардың физикалық мағынасы және құндылығы.

Формула және теңдік арқылы есеп жүргізе білу.

4

Электр магниттік өріс энергиясының сақталу заңы.

Жазба бақылау жұмысы.

5

Энергия ағынының тығыздығы.

Жұмыстың сапалы орындалуын

6

Айнымалы электр қозғаушы күшін өндіру.

Конспектің болуын

7

Тербелмелі электр тогы.

Бақылау жұмысы

8

Меншікті тербелістер.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

9

Квазистационарлық токтар.

Конспектің болуын

10

Векторлық диограммалар.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

11

Айнымалы ток тізбегі үшін Ом заңы.

Формула және теңдік арқылы есеп жүргізе білу.

12

Трансформатор.

Бақылау жұмысы

13

Томсон формуласы.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

14

Өшетін электр тербелістері.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

15

Резонанс.

Жұмыстың сапалы орындалуын

16

Еріксіз тербелістерді өндіру.

Жұмыстың сапалы орындалуын

17

Электомагниттік толқындарды тарату.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

18

Толқындардың таралуы.

Конспектің болуын

19

Герц вибраторы.

Жұмыстың сапалы орындалуын

20

Электр магниттік өрістің энергиясы.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

21

Электр магниттік толқындарды байланыс құралы мақсатында қолдану.

Бақылау жұмысы.

22

Радио байланыс және теледирласу принципі.

Конспектің болуын

23

Өзіндік және өзара индукция.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

24

Магниттік гистерезис.

Конспектің болуын

25

Электр және магнит өрісінің салыстырмалы сипаты.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

26

Зарядталған бөлшектердің үдеткіші.

Конспектің болуын

27

МГД генератордың жұмыс істеу принципі.

Бақылау жұмысы

28

Бөлшкетің меншікті зарядың анықтау.

Бақылау жұмысы

29

Электр және магнит өрісінің жылжымалы зарядқа әсері.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

30

Орамның магниттік моменті.

Жұмыстың сапалы орындалуын

31

Жылжымайтын нүктелі зарядтар жүйесінің энергиясы.

Конспектің болуын

32

Электростатикалық қорғау.

Бақылау жұмысы

33

Зарядтардың өткізгіште орналасуы.

Жұмыстың сапалы орындалуын

34

Ван де Графтың электр статикалық генераторы.

Теориялық және практикалық білімді тексеру

35

Тармақталған тізбектер.

Конспектің болуын

36

Әсерлесу арқылы электрлену.

Формула және теңдік арқылы есеп жүргізе білу.

37

Скин эффект.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

38

Өткізгіштің меншікті электр кедергісін анықтау.

Жұмыстың сапалы орындалуын

39

Био-Савар-Лаплас заңы.

Формула және теңдік арқылы есеп жүргізе білу.

40

Шеңберлі токтың магнит өрісі.

Конспектің болуын

41

Электр тогының магнит өрісі.

Формула және теңдік арқылы есеп жүргізе білу.

42

Диа және парамагнетизмнің табиғаты.

Бақылау жұмысы

43

Ферромагнетиктердің табиғаты.

Конспектің болуын

44

Магниттік гистерезис.

Теориялық және практикалық білімді тексеру.

45

Кюри нүктесі.

Конспектің болуын


Есеп шешу мысалдары:
Практикалық сабақ №1

Тақырыбы: Электрлік және магниттік шамалар.
Есеп шешу мысалдары.

1. Диэлектрик өтімділігі зарядтардың өзара әсер күші 0,04Н, конденсатор плстиналарының ауданы 100см2 болғандығы конденсатордағы электр өрісі кернеулігі.

Шешуі:







2 Екі пратон арасындағы бүкіл әлемдік тартысу күші олар арасындағы Кулон күшінен қанша есе кіші.

Шешуі:





Практикалық сабақ №2

Тақырыбы: Электростатика. Кулон күші және электр өрісі кернеулігі.
1. (9,1). Ауадағы сутегі атомының ядросы мен электронының арасындағы өзара тартысу күшін ( сутегі атомының радиусы 0,5*10-10м , ядро заряды электорн зарядына сан жағынан тең, таңбасы кері депалып) есептелсін.

Шешуі:



Сынып жұмысы: №2 9.2, 9.4, 9.10, 9.18, 9.20.

Үй жұмысы: №2 9.3, 9.15, 9.17, 9.19.




Практикалық сабақ №3

Тақырыбы: Электр өрісі кернеулігі және зарядтың беттік тығыздығы.
1. (9,11). Тура алты бұрыштың ұштарында үш оң және үш теріс өзара тең болған зарядтар орналасқандағы: алты бұрыш ортасындағы электр өрісі кернеулігі зарядтардың орнын алмастыра отырып табыңдар (алты бұрыштың

қабырғаларының ұзындығы l=3см=3*10-2м, зарядтар шамасы

Шешуі:

Зарядтардың орналасуына байланысты: 1) үш оң және үш теріс зарядтары бір – біріне қарама – қарсы орналасса E=0; 2) егер өзара ауысып – E=6*104B/м . 3) егер екеуі бір түрлі болсын, ал бірі оң – екіншісі теріс болып бір қабырғада орналасады.


2. Зарядтары 1,67 және 3,33 нКл болған екі оң зарядталған дене бір – бірінен 20см орналасқан болса олар тепе – теңдікте болуы үшін үшінші -0,67 нКл зарядты олар түзуінің қай нүктесіне орналастыру керек?

Шешуі:

Сынып жұмысы №3 9.22, 9.30, 9.36, 9.40, 9.44.

Үй жұмысы №3 9.25, 9.29, 9.33, 9.39, 9.45.




Практикалық сабақ №4

Тақырыбы: Электр өрісінің энергиясы.
Конденсатор энергиясы:

Жазық конденсатор энергиясы:

Электр өрісі энергиясының көлемдік тығыздығы:

1. (9,48). Радиактивтік ыдырау кезінде Полоний атомы ядросынан 1,6*109см /с жылдамдықпен - бөлшек ыдырап шықса , оның кинетикалық энергиясымен оны тыныштық күйінен осындай жылдамдыққа үдетудегі потенциалдар айырмасын табыңдар.

Шешуі:

2. (9,67). Электрон бастапқы жылдамдықпен жазық конденсатор пластиналар арасына ұшып кірсе. Пластиналар арасындағы потенциалдар айырмасы U=300B, арақашықтығы d=2см , ұзындықтары l=10см болғандағы электронның пластинадан шығып кетпейтін шекаралық жылдамдығы табылсын. Осы мәселені бөлшек үшінде шешіңдер.

осы аралыққа дейін парабола бойынша ауады.

Электрон пластинадан шығып кернеуі үшін болуы шарт. Онда бөлшек үшін бұл жылдамдық .


Сынып жұмысы: №4 9.50, 9.56, 9.60, 9.66, 9.70.

Үй жұмысы: №4 9.47, 9.55, 9.59, 9.65, 9.69.




Практикалық сабақ №5

Тақырыбы: Потенциал. Потенциал айырмасы және оның электр өрісі кернеулігімен байланысы.
1. (9,79). Радиустары r = (мм), зарядтары 10-10Кл болған n=8 –та су тамшысы бірлескендегі потенциалы табылсын.

Бұл жердегі ng – n-ta тамшының заряды .

Онда мұндай үлкен тамшының радиусы шартынан табылып .
2. (9,94). Цилиндр пішіндегі конденсатор іші радиусы r = 3мм сыртқысы R=1см болып екі қабатты изолятормен қапталған. 1-ші изолятордың қалындығы d1=3мм болып ішкі цилиндрмен қосылған болса , осы екі қабат изолятор арасындағы потенциалдық төмендеуін анықтаңдар

Шешуі:


Цилиндрлік конденсатор ішіндегі электр өрісінің кернеулігі

Онда 1-ші қабаттағы потенциалдың түсуі

Екінші қабаттағы потенциалдың түсуі
Сынып жұмысы: №5 9.74, 9.80, 9.86, 9.90, 9.96, 9.102.

Үй жұмысы: №5 9.75, 9.83, 9.95, 9.97, 9.101.




Практикалық сабақ №6

Тақырыбы: Электр өрісінің энергиясы.
1. (9,105). Электр сиымдылығы 20мкф болған конденсатор U=100B дейін зарядталған болса. Оның энергиясы
2. (9,123). Жазық конденсатордың пластиналарының арасы диэлектрикпен толтырылған. Пластиналарға u=4kB потенциалдар айырмасы берілген пластиналардағы және диэлектриктегі зарядттың беттік тығыздығы табылсын. Пластиналар арасындағы арақашықтық d=5мм

Шешуі:




Онда бұдан конденсатордың пластинкаларындағы зарядтың беттік тығыздығы


Сынып жұмысы № 6 9.104, 9.110, 9.121, 9.125, 9.129.

Үй жұмысы №6 9.107, 9.113, 9.121, 9.125, 9.129.



Практикалық сабақ №7

Тақырыбы: Электр тогы.
1. (10,1). Ток күші I уақытқа қарап I=4+2t теңдеу бойынша өзгереді. 1) Өткізгіштің көлденең қимасынан t1=2c тан t2=6c аралығында өтетін электр мөлшері және 2) осы уақыт аралығында өтуі керек болған электр мөлшері үшін қанша тұрақты ток күші болуы керектігін анықтаңдар.

Шешуі:


1)

2)


2. (9,19). Электр қозғаушы күші 2В , ішкі кедергісі 0,3Ом болған екі бірдей элементті 1) Сыртқы кедергісі R=0.2Ом, 2) R=16Oм болғанда ең көп ток күші алу үшін элементтерді қалай қосу керек? Ток күші әрбір қосылу үшін өзінше табылсын.

Элементтерді тізбектей қосқандағы ток күші . Паралель қосқандағысы

1)
2.

Сонымен сыртқы кедергі кіші болғанда элементтерді паралель қосқан пайдалы болса, сыртқы кедергі үлкен болғанда элементтерді тізбектей қосқан пайдалы болады екен.


Практикалық сабақ №8

Тақырыбы: Электр кедергісі, электр тогынығ жұмысы.
1. (10,23). Кедергі R=0.5Ом, өзара тең болсын 2В. Элементтердің ішкі кедергілері r1=1Ом болғандағы әрбір элемент ұштарындағы потенциалдар айырмасы табылсын.

Шешуі:


Тізбектегі ток күші

  1. 1-ші элемент ұштарындағы

  2. 2-ші элемент ұшарындағы


2. (10,36). 30В- ке дейін потенциалдар айырмасын қосуға есептелген, шкаласы 150 бөліктен және кедергісі 2000 Ом болған вольтметр берілген 1) осы вольтметрде 75 В-ті потенциалдар айырмасын өлшеу үшін оған қандай кедергіні алып қалай қосу керек? 2) Онда вольтметр шкаласы бөліктерінің мәні қандай болады?

1) Вольтметрдің тізбектей кедергісі R=3000Ом болған электр кедергісін қосу керек.

2) Вольтметр шкаласы бөліктерінің мәні 0,2 В/бөлік тен 0,5 В/бөлік болады.
Сынып жұмысы №8 10.24, 10.30, 10.38, 10.44, 10.50.

Үй жұмысы №8 10.25, 10.33, 10.41, 10.47, 10.49.




Практикалық сабақ №9

Тақырыбы: Элетр тогының қуаты, жылу мөлшері.
1.(10,58). А және В нүктелер арасындағы потенциалдар айырмасы u=9B –қа тең. Кедергілері R1=5Ом және R2=3Ом болған екі өткізгіш берілген. 1с ішінде ажыралып шығатын жылу мөлшері анықталсын.

Шешуі:




2. (10,73). Сынапты диффузион насоста әрбір t- минутта =60c m=100г сынап алынады. Егер насос ысытқышы U=127B кернеуге, тізбекке қосылса , ысытқыштың кедергісін табыңдар. Сынаптың буға айналу жылулығын
Сынып жұмысы №9 10.52, 10.56, 10.62, 10.68, 10.74.

Үй жұмысы №9 10.51, 10.55, 10.63, 10.67, 10.71, 10.75.




Практикалық сабақ №10

Тақырыбы: Электр қозғаушы күш, кедергі,ток күші, температура.
1. (10,81). 44 – суреттегі тізбекте берілген. Тізбектегі амперметрдің көрсетуі анықталсын. Батареялар және амперметрдің ішкі кедергілері есептелмегенде.

Шешуі:



2. (10,104). Электролиз істетілгенде AgNO3 ерітіндісінен m=500 мг күміс ажыралуы үшін қанша электр энергиясы орындалуы керек? Электродтардағы потенциалдар айырмасы u=4B – қа тең.

Сынып жұмысы №10 10.76, 10.80, 10.88, 10.96, 10.102.

Үй жұмысы №10 10.79, 10.85, 10.93, 10.103, 10.105.




Практикалық сабақ №11

Тақырыбы: Электролиз заңдары, термоэлектрон эмиссия құбылысы.
1. (10,107). Азот қышқылының ерітіндісінен I=2A ток өтіп жатыр. Әрбір таңбалы ион t=1мин=60c қанша электр мөлшерін өткізеді?

Күшсіз ерітінділерде яғни барлық молекулалардиссоцоцияланған болады. Онда эквивалент электр өткізгіштік болса онда

Бұл мәндерді болады.
2.(10,120). Электрон ең кем болған қандай жылдамдықпен қозғалғанда сутегі атомын иондандыра алады? Сутегі атомының ионизациялану потенциалы u=13.5B

Атомының ионизациялану потенциалы деп – осы потенциалдан өткен электрон атомға барып соқтығысқанда оны иондандыруы керек болған потенциалға айтылады.




Сынып жұмысы №11 10.108, 10.112, 10.118, 10.124.

Үй жұмысы №11 10.107, 10.115, 10.119, 10.125.




Практикалық сабақ №12

Тақырыбы: Электомагнетизм. Магнит өрісінің кернеулігі.
1.(11,1). I=5A ток өтіп жатқан шексіз ұзын өткізгіштен a=2см қашықтықтағы нүктеде жүзеге келетін магнит өрісінің кернеулігін табыңыз.

Шешуі:



2.(11,11). Токты түзу өткізгіштің АВ бөлігі ортасына өткізілген перпендикуляр АВ – дан 5см қашықтықта тұрған С нүктедегі токты өткізгіш жүзеге келтірген магнит өрісінің кернеулігі табылсын. Өткізгіштен 20А ток өтуде. АВ мен С нүктеден 600 бұрыш астында көрінеді.

Шешуі:


А



Q1

a C



В Q2








Сынып жұмысы №12 11.2, 11.6, 11.10, 11.14, 11.18, 11.20.

Үй жұмысы №12 11.3, 11.9, 11.13, 11.17, 11.19.


Практикалық сабақ №13

Тақырыбы: Магнит өрісінің кернеулігін табу.
1.(11,23). 1м өткізгіштен квадрат рамка жасалған, одан 10А ток өтуде. Осы рамка центріндегі магнит өрісінің кернеулігін табыңыз.

Шешуі:



2.(11,31). Катушка центріндегі Н1 шексіз ұзын саленойдтың Н1=In теңдеумен табылу мүмкін болу үшін, катушка ұзындығының оның диаметріне болған қатынасы нешеге тең болуы керек? Есептеудегі қателік 5% дан аспауы керек.

Шешуі:



Н2- шекті ұзындықтағы катушка ішіндегі магнит өрісінің кернеулігі.

саленойд осі мен ізделініп жатқан нүктеден саленойдтың сщңына өткізілген радиус – вектор арасындағы бұрыш

Сынып жұмысы №13 10.24, 10.28, 10.30, 10.32.

Үй жұмысы №13 10.21, 10.25, 10.27, 10.29.


Практикалық сабақ №14

Тақырыбы: Магнит ағыны, индуктивтік.
1 (18.38). Ауданы 16см2болған рамка бір текті магнит өрісінде 2 жылдамдықпен айналуда. Айналу өсі рамка жазықтығында болып, Н-да тік жайласқан. Н=7.96*104 A/м.

1) Рамкадан өтуші магнит ағынының уақытқа байланысы,

2) магнит ағынының ең максимум мәні табылсын.
Шешуі:

1)





2)

Сынып жұмысы №14 11.40, 11.46, 11.50, 11.56, 11.62.

Үй жұмысы №14 11.35, 11.45, 11.55, 11.59, 11.65.



Практикалық сабақ №15

Тақырыбы: Двигатель қуаты, айналу периоды, жиілігі, В-ның зарядталған бөлшектерге әсері, индукциалық электр қозғаушы күш.
1 (11,66). 57-суретте радиусы r=5см болған мыс диск А көрсетілген. Диск жазықтығы магнит өрісінің бағытына тік күйде тұр. Магнит өрісінің индукциясы B=0.2 Тл. Дисктің ав радиусы арқылы (а және в сырғанаушы контактор) I=5A ток өтеді. Диск жиілікпен айланады.

а

1) Осындай

А в двигателдің қуаты, 2) магнит өрісінің

в сурет жазықтығынан бізге қарай бағыттал-

ған жағдайдағы дисктің айлану бағыты,

3)дискке әсер етуші айландырудағы мом-

енті табылсын

Шешуі:


1) ав радиусқа әсер етуші күш F=BIr.

Дисктің бір айналуындағы атқарылған жұмыс A=BIS S-радиустың бір айналуында жүзеге келетін аудан (S=), яғни дисктің ауданы. Мұндай двигательдің қуаты P=

2) Диск сағат стрелкасына қарсы айналады .

3)Радиус элементі dx-ға әсер етуші күш формуламен анықталады. Онда бұл элементке әсер етуші айналдырушы момент,



мұндағы х- айналу өсінен dx элементке дейінгі болған арақашықтық. Сонда бүкіл дискке әсер етіп жатқан айландырушы момент,



2. (11,96) Индукциясы 500гс магнит өрісінде 1м ұзындықтағы стержень 20рад/с-қа тең болған тұрақты бұрыштық жылдамдықпен айлануда. Айналу өсі стержень ұшынан өтеді және магнит өрісі күш сызықтарына параллель түрде тұрады. Стержень ұштарында жүзеге келген индукция электр қозғаушы күші табылсын.

Шешуі:


Стержень әр айналуында тең болған магнит ағынын кесіп өтеді, мұндағы l- стержень ұзындығы. Егер стержень ететін болса, онда электр қозғаушы күшін жүзеге келтіреді, мұндағы стерженнің айналасының бұрыштық жылдамдығы ().

болады.

Сынып жұмысы №15 11.70, 11.78, 11.86, 11.96, 11.104.

Үй жұмысы №15 11.78, 11.79, 11.85, 11.97, 11.105.

Қолданылған әдебиеттер.


  1. В. С. Волькенштейн «Жалпы физика курсының есептер жинағы». Москва: «Наука», 1987ж


Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

«Сырдария» университеті



: CDO -> Sillabus
Sillabus -> Лекция : 15 сағат обсөЖ : 15 сағат Барлық сағат саны : 45 сағат Қорытынды бақылау : емтихан, 4 семестр
Sillabus -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Sillabus -> Хор жүргізу” пәні бойынша 5В010600-“Музыкалық білім” мамандығының студенттері үшін. ОҚУ-Әдістемелік кешен
Sillabus -> Арнайы семинар: “Абайдың ақын шәкірттері” пәні бойынша
Sillabus -> Лекция:: 18 сағат Семинар: 16 сағат СӨЖ: 11 сағат Барлық сағат саны: 45 сағат
Sillabus -> Лекция:: 34 сағат Семинар: 34 сағат СӨЖ: 22 сағат Барлық сағат саны: 90 сағат
Sillabus -> Лекция: 3 Практикалық/семинар: 6 СӨЖ: 99 Барлық сағат саны: 135 Аралық бақылаулар саны:
Sillabus -> Семинар: 248 сағат обтөЖ: 124 сағат ТӨЖ: 40 сағат Барлығы: 412 сағат І аб-30 балл ІІ аб-30 балл Емтихан-40 балл
Sillabus -> Лекция: 18 Семинар: 16 СӨЖ: 11 Барлық сағат саны: 45
Sillabus -> Лекция : 30 сағат обсөЖ : 30 сағат Барлық сағат саны: 90 сағат Аралық бақылау саны 2 60 балл


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет