Жылғы Ақтөбе облысының тжд «ӨС және АҚЖ» мм жауынгерлік жұмысының сараптамасы



жүктеу 1.18 Mb.
бет1/7
Дата02.05.2016
өлшемі1.18 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7


Мазмұны


Кіріспе

2

1. 2014 жылғы Ақтөбе облысының ТЖД «ӨС және АҚЖ» ММ

жауынгерлік жұмысының сараптамасы


3


2. Өрттің өрбу және сөндіру негіздері




2.1. Өрттің пайда болуы




2.2. Резервуарлы парктерде өрт сөндіруді ұйымдастыру шаралары

8

2.3.Резервуарларда және резервуарлы парктерде ЖТС және ЖС сөндіру

10


2.3.1. Өртті сөндіру

18

2.3.2. Жауынгерлік қимылдарды басқару негіздері

24

2.3.3. Резервуар паркінде төмен температура жағдайында өрт сөндіру негіздері

25


3. Жедел-тактикалық қатынастағы нысанның сипаттамасы




3.1. Нысананың жедел-тактикалық сипаттамас

27

3.2. Өртке қарсы сумен қамтамасыз ету

37

3.3. От сөндіргіш құралдарды таңдау

48

4. Мұнай базасында жылжымалы өрт техникасымен өрт сөндіруді ұйымдастыру




4.1. № 5 резервуарда өрттің негізгі параметрлерін болжамдау

54

4.2. Өрт сөндіруді ұйымдастыру

56

4.3. Құю-ағызу теміржол эстакадасында өрттің негізгі параметрлерін болжамдау

61


4.4. Өрт сөндіруді ұйымдастыру

63

4.5. Қабат асты әдісімен өрттерді сөндіру

65

5. Өрт бөлімшелерінің түрлері және олардың тактикалық

мүмкіндіктері


68


5.1. Негізгі және арнайы өрт автокөліктерінде бөлімшелердің тактикалық мүмкіндіктері

69


5.2. Қарауылдың тактикалық мүмкіндіктері және әрекет ету

сызбалары


72


6. Қабылданған шешімдердің эконмикалық түсіндірмесі

74

7. Өрт сөндіру кезінде еңбекті қорғау және техника қауіпсіздігі

77

Қорытынды

79

Әдебиет

80



Кіріспе
Мұнай және мұнай өнімдерін резервуарларда және резервуарлық паркте өрт сөндіру ұйымдастырылады, ол өрттің өрбу және пайда болу мүмкіндігі нұсқаулары бағалауының негізінде құрылған. Резервуарлардағы өрт өрбудің қиын процестерімен сипатталады, ереже бойынша, өртті ликвидациялау үшін ол көп мөлшерде күштермен құралдарды қажет етеді.

Дипломдық жұмыста резевуарлардағы өрттің өрбу негіздері, үстіден берілген кезде көбіктің сөндіргіш әрекеті, жану аймағына түрлі дисперсті өрт сөндіру комбинациясының қондырғысы (ӨСКҚ) және көбік мониторын беру, қарастырылады, отандық және шет ел көбік түзгіш, көбік беру нормативті интенсивтілігі келтірілген, сол сияқты объектідегі сөндірудің жаңа тактикасы, жоғары қысымда су және көбік құбырлары, өртте шұғыл штабтық жұмысын ұйымдастыру.

Резервуарларда өртті сөндірудің негізгі құралы орта және төмен крестиносты көбік болып табылады, жанғыш сұйықтықтың бетіне берілетін. Бұнымен қоса ҚР ҚН 3.02-15 – 2003 «Мұнай және мұнай өнімдері қоймалары. Өртке қарсы нормалар». Көбік берудің қабат асты қолдану кіргізіледі, сол сияқты резервуарларда өрт сөндіру басқа да әдістерімен құралдары. Ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижесінен. Мұнай және мұнай өнімдерін сөндіру үшін отандық және шетел көбік генераторлары «ӨСКҚ» көбік мониторлар және көбік өткізгіштер қолданылады. Сертификациядан өткен және ҚР ТЖМ ӨҚД қолдануымен сақталуының қорытындысы рұқсатымен.

1. 2014 жылғы Ақтөбе облысының ТЖД «ӨС және АҚЖ» ММ жауынгерлік жұмысының талдауы
2014 жылы облыс бойынша 682 өрт болды. Алдыңғы жылмен салыстырғанда 18,8% - ға жоғары. Жалпы өртте 19 адам қаза болып, 62 адам жарақат алған. Ақтөбе облысының ТЖД «ӨС және АҚЖ» ММ жұмысшыларымен өрт сөндіру барысында 46 адам құтқарылып және 562-сі көшірілді.

2014 жылы Ақтөбе облысының ТЖД «ӨС және АҚЖ» ММ бөлімшесімен 9685 шығу болған, оның ішінде 1689 шығу дабыл бойынша. 2013 жылмен салыстырғанда дабыл бойынша шығулар 16,4% ұлғайды және жалпы шығулардың 17,4 % құрайды, оның ішінде:



а) өрт сөндіруге – 602, 2013 жылмен (2013 жылы 513) салыстырғанда 17,3 % көп және жалпы шығулар саны бойынша 35,6 % құрайды;

б) авариялық-құтқару жұмыстарын орындауға – 41, 2013 жылмен салыстырғанда 28,1 % көп, ал жалпы шығулар саны бойынша 2,5 % құрайды;

в) өртке жатпайтын жанулар жағдайына - 1041, 2013 жылмен салыстырғанда 16,1 % көп (2013 жылы 896) және жалпы шығу саны бойынша 61,7 % құрайды;

г) жалған шақырулар – 5, 2013 жылмен салыстырғанда 2 есе азайды және жалпы шығудың 0,2 % құрайды;

ӨТЖ өткізуге – 297 шығу, 31,4 % көбейді (2013 жылы 226) ол жалпы шығудың 3,1 % құрайды , ал оқу – жаттығу саны- 14, яғни 6,6% азайды( 2013 жылы 15).

Енгізілген тәртіп бойынша ММ бөлімшесімен су құбырларының техникалық жағдайын анықтауға 629 шығу жүзеге асырылды, ал ол болса 2013 жылға қарағанда 10 % аз.

БСП сабақ тәртібі бойынша – 5461 шығу жасалған, яғни былтырғы жылдың аналогиялық кезенімен салыстырғанда 12,2 % аз, және жалпы шығу саны бойынша 56,3 % құрайды.

Жергілікті орындаушы органдардың жоспары бойынша көпшілік адамның қатысуымен өтетін іс шаралар жүргізілетін жерлерде және өрт болған жерлерде жауынгерлік есеп бойынша кезекшілік ұйымдастырылған механикалық дозорлы - 269 шығу, ол жалпы санның 2,7 % құрайды және былтырғы жылғы көрсеткіштен - 18,7 % аз.

Өрт бойнша мемлекеттік тіркеу жүргізілмеген нысаналарға шығулар орындалмаған.

Өртке қарсы бөлімшелер өрт сөндіруге 602 шығу жасаған, оның ішінде:

- адамдардың көп теп болатын жеріне 7 шығу, ол 2013 жылмен салыстырғанда 2,33 есеге көп және жалпы шығу саны бойынша 1,1 % құрайды;

- тұрғын секторларда өртті сөндіру 464 рет, ол былтырғы жылмен салыстырғанда 14 % көп және жалпы сан бойынша 77,2 % құрайды;

- орман өрттеріне шығулар болған жоқ;

- дала алқаптарының өртіне – 2 рет, ол былтырғы жылмен салыстырғанда 2 есе көп және жалпы шығу бойынша 0,3 % құрайды;

- басқа да нысаналардағы өртті сөндіруге – 129 рет, 25,2 % ұлғайды және жалпы шығу санының 21,4 % құрайды;

Өрттердін негізгі пайызы (77,2 %) тұрғын үй секторларында болды.

Өрт сөндіру сараптамасы көрсеткендей, өрт бөлімдерінің шығу ауданындағы өрттер сөндірілген:

- бір қарауылдың күшімен 538 рет немесе жалпы өрт санының 78,9 % , 2013 жылға қарағанда 14,7 % көп, соның ішінде:

а) бір оқпанмен автоцистернаның сыйымдылығынан 373, немесе жалпы өрт санының 69,3 %, 2013 жылға қарағанда 26 % көп;

б) автоцистернаны су құбырына орнатуымен 8 рет, немесе жалпы өрт санының

1,5 % және 2013 жылға қарағанда 60 % көп;



в) бірнеше автоцистернаның сыйымдылықтарынан 111 ретті құрайды, немесе жалпы өрт санының 20,6 %, 2013 жылға қарағанда - 5,9% аз;

г) оқпан берусіз – 45 рет, немесе жалпы өрт санынның 8,4 % , 2013 жылға қарағанда -8,1% аз;

д) автоматты өрт сөндіру қондырғыларымен 1 рет, немесе жалпы өрт санының 9 %, 2013 жылы 1 рет;

- басқа да күш құралдардың көмегімен 64 рет, немесе жалпы өрт санының 9,4 %, 2013 жылға қарағанда 45,4 % көп;

- ерікті өрт сөндіру құрылымдарымен, халықтың және басқа да бөлімшелердің көмегімен 80 өрт сөндірілді, жалпы өрт санының 11,7 %, 2013 жылға қарағанда 31,1 % көп;

- облыс орталығында 346 өрт сөндірілді, жалпы өрт санының 50,7%,

2013 жылға қарағанда13,4 % көп;

- облыс қалаларында 74 өрт сөндірілді, жалпы өрт санының 10,8%,

2013 жылға қарағанда 1,3 % көп;

- ауыл аймақта 262 өрт сөндірілді, жалпы өрт санының 38,5 %, 2013 жылға қарағанда 33,6 % көп;

- мемлекеттік өртке қарсы қызметі жоқ елдімекендерде 171 өрт сөндірілді, жалпы өрт санының 25,1 %, 2013 жылға қарағанда 14 % көп, соның ішінде:

а) мемлекеттік өртке қарсы қызметімен 85 өрт (49,7 %) толықтай жойылды, 2013 жылға қарағанда 3,6 % көп;

б) ерікті өрт сөндіру құрылымдарымен 44 өрт (25,7 %) толықтай жойылды, 2013 жылға қарағанда 10 % көп;

в) халықтың күшімен 36 өрт (21,0 %) толықтай жойылды, 2013 жылға қарағанда 71,4 % көп;

г) мемлекеттік өртке қарсы қызметі, ерікті өрт сөндіру құрылымдары және халықтың күшімен 6 өрт (3,5 %) сөндірілді, 2013 жылға қарағанда -14,2 % аз;

35 өртті сөндіру барысында көбікті оқпандар қолданылды, 7232,4 литр шығыны бар көлеміндегі көбіктүзуші, яғни сөндірілген өрт санының 5,8%. Былтырғы кезеңмен салыстырғанда оқпанды қолдану -12,9% азайды, көбіктүзушінің шығыны 2,1 есеге көбейді. 

Өрт сөндіру кезінде дымқылдандырғыш және ұнтақ қолданылғанжоқ.

Өрт бөлімдерінің жауынгерлік жұмыстарының өткізілген сараптамасы көрсеткендей, әрбір 4-ші өрт ГТҚ буынын қолданумен өшірілді. ГТҚ буынымен 144 өрт өшірілді, соның ішінде:

- бір буынмен 127 өрт өшірілді – жалпы жұмыс уақыты 2684 минутты құрады. Тыныс алуға жарамсыз ортада бір ГТҚ буынының ұзақтығы орташа есеппен 21,1 минутты құрайды;

- екі немесе оданда көп буынмен 17 өрт сөндірілді – жұмыс уақыты 1194 минутты құрады. Тыныс алуға жарамсыз ортада жұмыс уақыты орташа есеппен 70,2 минутты құрайды;

Өрт сөндіру барысында арнайы өрт автокөліктері 89 рет қолданылды, былтырғы кезеңмен салыстырғанда 3,7 есе көбейді және жалпы өрт сөндіру санының 14,7 % құрайды.

- автосаты 82 рет қолданылды, яғни өшірілген өрт санының 13,6%, гарнизонда автокөтергіш жоқ;

- сорғыш станция қолданылған жоқ;

- жең автокөлігі қолданылған жоқ;

- авариялық – құтқару автокөлігі 1 рет қолданылды, яғни өшірілген өрт санының 0,2 %;

- жарық және байланыс автокөлігі қолданылғанжоқ;

- басқа арнайы автокөлік 6 рет қолданылды – бұл ГТҚ автокөлігі, өшірілген өрт санының 0,9%.

Өрт бөлімшелерінің шақыру орнына жол жүру уақыты, өртті өшіру, өрт сөндіру жабдықтарымен негізгі техникаларды уақытылы қолдану, өртті табысты сөндіруге, өрт ошағын толықтай жоюға және одан келетін шығынды төмендетуге маңызды ықпал етеді.

Өрт бөлімшелерінің шығу ауданының ең шеткі өрт орнына жету уақыты көрсеткендей, бірінші бөлімшенің жету уақыты құрайды:

- 5 минутқа дейін – 146 рет (жалпы шығу санының 24,3 %) 2013 жылға қарағанда 52 % көп;

- 10 минутқа дейін - 182 рет (жалпы шығу санының 30,2 % ) 2013 жылға қарағанда -4,2 % аз;

- 10 минуттан аса - 274 рет (жалпы шығу санының 45,5 %) 2013 жылға қарағанда 20,7 % көп.

Облыс бойынша бірінші бөлімшенің өрт орнына жету уақыты орташа есеппен 16,1 минутты құрайды, облыс орталықтарында 8,9 минутты құрайды, ал облыс қалаларында 6,9 минут, ауыл – аймақта 32,5 минутты құрайды.

Өрт болған жерге жету уақытының ұлғаюы, өрт деполарының алыста орналасуымен жеткілікті болмауы, сонымен қатар автокөліктердің және кептелістердің көбеюімен байланысты.

2014 жылғы есеп кезеңінде келу және өртті толықтай жою уақыты:

- 15 минутқа дейін - 172 рет, 2,3 % көбейді және жалпы сөндірілген өрттің 28,6 % құрады;

- 30 минутқа дейін - 157 рет, 17,1 % көбейді және жалпы сөндірілген өрттің 26,1 % құрады;

- 1 сағатқа дейін - 159 рет, 33,6 % көбейді және жалпы сөндірілген өрттің 26,4 % құрады;

- 2 сағатқа дейін - 81 рет, 17,3 % көбейді және жалпы сөндірілген өрттің 13,4 % құрады;

- 2 сағаттан жоғары - 33 рет, 43,4 % көбейді және жалпы сөндірілген өрттің 5,5 % құрады.

2013 жылы өрттің бетін қайтарудың орташа уақыты 30 минутты құрады, ал 2014 жылы 19,7 минут, осыдан, орташа есеппен өрттің бетін қайтарудың уақыты -34,3 % азайды, ал 2013 жылы орташа есеппен өртті толықтай жою 57,9 минут, ал 2014 жылы 38,1 минут, 2013 жылмен салыстырғанда -34,1 % азайды.

Есептеме кезеңі бойынша өрт бөлімшелері өрт сөндіру барысында 46 адам құтқарды және 562 адам көшірілді. 2013 жылмен салыстырғанда көшіру саны -16,8 % азайды.

Өткен жылы өрт барысында қаза болған адамдар 35,7 % көбейді, яғни 19 адамды құрады. Өртте жарақат алғандар саны 3,1 есеге көбейді, 62адамды құрады. 2013 жылмен салыстырғанда өрт бөлімшелері келгенше өрттен өаза болғандар 46,2 % көбейді.

Тыныс алуға жарамсыз ортада өрт сөндіру, жауынгерлік іс – әрекетті жүргізу барысында бір топтық жазатайым оқиға тіркелді.

2014 жылдың 13 маусымында Актобе қ. А. Молдагұлова даң. 9 – шы үй кв 1, 2, 3 мекен - жайы бойынша орналасқан «Меринос» магазинінде болған өртті сөндіру барысында ӨСБ-4 2 газ түтіннен қорғаушысы зақымдалған.

Жағдайды қарастыру барысында алынған дене жарақаттары анықталған, яғни М. Бахиев пен Д. Бисембаев қызметкерлерімен болған жазатайым оқиға жұмысты тыныс алуға жарамсыз ортада техникалық қауіпсіздікті бұзу салдарынан болуы мүмкін, анығырақ айтқанда: т. 39,46 Жауынгерлік жарғысы, ТҚ бойынша т. 40,41 нұсқаулығы, т. 40, 93, 209, 214, 247 ГТҚҚ нұсқауы бойынша, жұмыс барысында көрсеткендей ГТҚҚ буынының саны жағынан толық жинақталмаған, сонымен қатар жарықты минималды көрсеткіш бойынша пайдаланбағаны және де тыныс алуға жарамсыз ортада газ түтіннен қорғайтын маскасын шешу мен тыныс алу аппаратын өшіру жағдайлары анықталған. Бұл жазымтай оқиға бойынша қызметтік зерттеу жұмыстары жүргізілген. Ақтөбе облысы ТЖД «ӨС және АҚЖ» ММ бөлімшелерінде алдыңғы уақытта жоғарыда көрсетілген ТҚ бұзу жағдайлары бойынша тиым салу шаралары қабылданды.



2. Өрттің өрбу және сөндіру негіздері

2.1. Өрттің пайда болуы
Резервуарларда өрт көбінесе бу ауалы қосылыстардың жарылуынан басталады. Резервуар ішінде жарылыс қауіпті концентрациясының түзілуі сақталуы мұнай және мұнай өнімдерінің физика-химиялық әрекетіне, резервуар конструкциясына, сол сияқты климаттық және метеорологиялық жағдайларға әсер етеді. Резервуардағы жарылыс жанғыш сұйықтықтың жануына әкеліп соқтырады. Бұл кезде алғашқы стадияда да, резервуарларда мұнай және мұнай өнімдерінің жануы. Қоршаған ортаны жылулық сәулелермен зақымдайды, ал жарықтау бөлігінің биіктігі жанғыш резервуар диаметрінен 1-2 диаметр асу мүмкін. Жалынның қиғаш осі жел 4 м. с -1 болғанда 60-70 0 құрайды.

Жалындық жану демалу арматурасында, көбік камерасы мен резевуар қабырғасы қосылған жерінде, басқа тесіктер мен жоғарғы концентрациялығы жалын тарау шегінен (ЖКЖТШ) пайда болуы мүмкін.

Егер жалынды жану кезінде қара түтін мен қызыл жалын байқалса, онда резервуар көлемінде жанғыш будың жоғарғы концентрациясы және жарылыс қаупі мағынасыз. Көкшіл-жасыл жалындық жануы түтінсіз болса, бұл өнім концентрациясы тұтануға жақын және жарылыс қауіпті.

Жылжымалы шатыр резервуарларында жанудың локальды ошағы түзілуі мүмкін, жылжымалы шатырдың жанғыш сұйықтың жинақталған орында.

Мұнай және мұнай өнімдерін сақтау кезінде, төменгі температуралық жағдайларда, ал жалғаспалы өрт пайда болуына әкеледі.

Резервуарлардың құлатылуына, келесі жағдайлар ие:

- сақталуы өнімнің тиілуі, резервуар герметивті бұзылуы, фланцты қосылыстар, сінген мұнай өнімі резервуарларда және құбырларда бар болуы.
2.2. Резервуарлы парктерде өрт сөндіруді ұйымдастыру шаралары
Өрттің алдыңғы өрбуі пайда болуы орнына, бастапқы жану ошағының өлшеміне, резервуар конструкциясының тұрақтылығына, климаттық және метеорологиялық жағдайларына, ӨСБен қорғау жүйелерінің жұмысына, ӨКҚ қажетті күштер мен құралдар енгізу уақытына тәуелді.

Біздің елде, шетелде болған апат және анализі негізінде, сол сияқты ғылыми зерттеу материалдары бойынша резервуар және резервуарлы өрттер келесі деңгейлерге бөлінеді:

Бірінші (А)-бір резервуарда өрттің өрбуі және пайда болуы (көршілерге таралуынсыз).

Екінші (Б)-құлатылуда, запорлы арматурада резервуарларында өрттің өрбуі және пайда болуы.

Үшінші (В)-резервуарларда өрт болғанда көрші резервуарларға таралуы.

Жүзбелі шатыр резервуарында локальды жану ошағының жылу әрекеті нәтижесінен герметикалық затвордық бұзылуы өтеді, ал жүзбелі қасиетті толық және шатыр толтыруы 1 сағ. кейін болуы мүмкін.

Мұнай өнімінің төменгі деңгейде, жүзбелі шатырдың астында жануы болғанда, өрт сөндіру жағдайлары қиындатылады. Мұнай өнімінің бос бетке өтуіне көбік және герметикалық затвор кедергі жасайды.

Құлатылуда өрттің өрбуі жалынның таралу жылдамдылығымен сипатталады, тұтану температурасы бар температурадан төмен-0,05 м.с1-, ал сұйықтық температурасы тұтану температурасынан жоғары болғанда-

0,5 м.с -1 артық. 10-15 минуттан кейін көтерілу сатылары, басқару түйіндері істен шығады, фланцты қосылыстардың герметизациялануы, резервуар конструкциясының бұзылуы және резервуарларда жарылыс болады.

Резервуарда өрттің өрбу сипаты, негізгі параметрлердің бірі оның жылу режимі болып табылады. Жанғыш сұйықтықтың физико-химиялық қасиетіне байланысты сұйық көлемде түрлі сипатта температура бөлінуі мүмкін. Керосин, дизельді жанармай, индивидуалды сұйықтар жану кезінде экспоненциалды температура таралу температурасы жану уақытының өсуімен өзгертіледі.

Мазут, мұнай, кейбір газ түрлері және бензин жанған кезде жануда қайнау температурасында гомотермиялық қабат түзіледі, уақыттың көбеюімен.

Мұнай және мұнай өнімдерінің жану жылдамдығы көбінесе жел жылдамдығына, өнімнің сулануына, шатырдың қирау сипатына, резервуар қабырғасы суытылуына байланысты. Жанғыш сұйықтардың жану жылдамдығының мәндері 1 кестеде келтірілген.

Жел жылдамдығы 8-10 м.с -1 өскенде жанғыш сұйықтық жануының жылдамдығы 30-50% өседі. Шикі мұнай және мазут, құрамында эмульсия суы бар, 1 кестеден көп жылдамдықта жана алады.

Жануда жылу энергиясының жиналуы көбікті құралдарды көп шығындайды. Бұдан басқа өрттің бос жану уақыты, қауіптілігін көрші резервуарларға таратады, ол сөндіруді қиындатып, лақтырылады және қайнайды.

Резервуарларда мұнай және мұнай өнімдерінің жануы лақтырылумен және қайнаумен жалғасуы мүмкін. Жанғыш сұйықтың қайнағанда 1000 С буланады, мұнай өнімдерінің көпіруін шақыртып, мұнай 0,3 % ылғалданғанда қайнау 60 минут ішінде пайда болуы мүмкін. Сол сияқты көбік алғаш рет берілген кезде қайнау температурасы 1000 С жоғарылайды. Бұл процесс көбіктенген өнім массасының қатты жануымен сипатталады.

Сұйық жанған кезде, ол көбіктеніп резервуар бортынан төгілуі мүмкін, адамдарға және көрші резервуарларға және ғимараттарға әсерін тигізеді.


Көмірсутекті сұйықтардың жылыту және жануының сызықты жылдамдығы.

1-кесте


Жанғыш сұйықтың аты

Жанудың сызықты

жылдамдығы м/сағ.



Жылытудың сызықты

жылдамдығы, м/сағ.



Бензин

0,30 дейін.

0,10 дейін

Керосин

0,25 дейін

0,10 дейін

Газды конденсат

0,30 дейін

0,30 дейін

Газ конденсатынан жанармай

0,25 дейін

0,15 дейін

Мұнай және газ конденсаты қосылысы

0,20 дейін

0,40 дейін

Жанармай

0,20 дейін

0,08 дейін

Мұнай

0,15 дейін

0,40 дейін

Мазут

0,10 дейін

0,30 дейін



2.3. Резервуарларда және резервуарлы парктерде ЖТС және ЖС сөндіру

Резервуарларда ЖТС-ЖС болатын өрттер саны салыстырмалы түрде өрттің 15% құрайды, оларды орны химия және мұнай химия орындарында. Бірақ бұлар қиын өрттер, коммуникациясы, қосарланған ғимараттарға, сол сияқты өрт сөндірушілірге қаупін тигізеді. Бұл өрттердің қауіптілігі сұйықтың үлкен ауданға, жалынның қатты таралуымен шартталған. Резервуарлардағы өрттер өрбудің қиын процесстерімен сипатталады, ол көп мөлшерде ликвидациялау үшін күштер мен құралдарды қажет етеді.

Резервуарларда өртті сөндіруінің негізгі құралы ауа-механикалық көбік (АМК) болып табылады, ол жанғыш сұйықтықтың бетіне беріледі. Экология қажеттілігіне сәйкес, биологиялық қатты. көбіктүзгіштерді жұмсаққа ауыстыру жұмыс өткізіледі. Сондықтан да ӨҚҚ негізгі мақсаты жаңа түрдегі көбік түзгіштерді қолдану болып табылады.

Резервуарлар және резервуарлы парктер классификациясы

Мұнай және мұнай өнімдерін сақтау үшін металл, темірбетонды, жерлі синтетикалық материалдар, мұзтасты резервуарлар қолданылады.

Біздің елде және шетелде көбінесе болат резервуарлар таралған. Болат резервуарлардың келесі түрлері қолданылады:

- вертикаль цилиндрлі резервуарлар стационарлы конустық немесе сфералық шатыр сыйымдылығы 20000 м3 дейін (ЖТС сақтау кезде) және 50000 м3 дейін (ЖС сақтау кезде);

- вертикаль цилиндрлі резервуарлар стационарлы шатырмен және жүзу понтонымен сыйымдылығы 50000 м3 дейін;

- вертикаль цилиндрлі резервуарлар жүзгіш шатырмен сыйымдылығы 120000 м 3 дейін.

Болат вертикальді резервуарлардың негізгі геометриялық сипаттамасы (2 кестеде) келтірілген.

2-кесте




Резервуар

түрі.


Резервуар биіктігі,

м.


Резервуар диаметрі,

м.


Жанғыш айнасының

ауданы, м2



Резервуар

периметрі,



м.

1

РВС-1000

9

12

120

39

2

РВС-2000

12

15

181

48

3

РВС-3000

12

19

283

60

4

РВС-5000

12

23

408

72

5

РВС-5000

15

21

344

65

6

РВС-10000

12

34

918

107

7

РВС-10000

18

29

637

89

8

РВС-15000

12

40

1250

126

9

РВС-15000

18

34

918

107

10

РВС-20000

12

46

1632

143

11

РВС-20000

18

40

1250

125

12

РВС-30000

12

47

1764

149

13

РВС-30000

18

46

1632

143

14

РВС-50000

18

61

2892

190

15

РВС-100000

18

85,3

5715

268

16

РВС-120000

18

92,3

6691

290

Вертикаль болат резервуарлар қабырғалары металл беттерден тұрады, ереже бойынша оның өлшемі 1,5х4 м тең. Төменгі белдеу резервуар қалыңдығы 6 мм (РВС-1000)-ден 25 мм-ге дейін тербеледі, резервуар сыйымдылығына байланысты. Жоғарғы белдік 4 мм-ден 10 мм-ді құрайды.


Мұнай және мұнай өнімдері қоймалар резервуар паркіне және жеке резервуарлар сыйымдылығына байланысты келесі категорияларға байланысты. (3 кесте).

3-Кесте


Қойма категориясы.

Бір резервуар максималды

көлемі м3



Резервуарлы

парктың жалпы

сыйымдылығы, м3


І

ІІ

ІІІа



ІІІб

ІІІ в


-

-

5000 дейін



2000 дейін

700 дейін



СВ.1000 00

СВ.20000 - 100000 дейін қос.

СВ.10000 - 20000 дейін қос.

Св.2000 - 10000 дейін қос.

2000 дейін қос.

Резервуардың номинал бірлікті көлемі, жіберілетін резервуар тобының сыйымдылығы, резервуарлар арақашықтығы бір топта көрсетілген (4 кесте).

4-кесте


Резервуа-

рлар.


Топта бекітілген резервуардың номинальді бірлік көлемі,м3

Сақтала-

тын мұнай

және

мұнай өнімдерінің түрі.



Топқа кіргізілетін резервуар

дың жалпы номинал көлемі, м3



Бір топта орналасқан резервуар

лардың минимал арақашықтығы.



1.Жүзгіш шатырмен.

50 000 және одан да көп.

Сұйық түріне байланысыз.

20 000.

30 м.

50 000 аз.

Сол да

120 000.

0,5 0, бірақ 30 м көп емес.

2.Понтонмен.

50 000.

Сол да

200 000.

30 м.

50 000 аз.

Сол да

120 000.

0,65 0 бірақ 30 м көп емес.

3.Стационар-лы шатырмен.

50 000 аз.

Мұнай және мұнай өнімдері тұтану t 450С жоғары.

120 000.

0,75 D бірақ 30 көп емес.

50 000 және одан да аз.

Сол да.

80 000.

0,75 D бірақ 30 м көп емес.

Тағайындалуы бойынша резервуарлы парктер келесі түрлерге бөлінеді:

- мұнай және мұнай өнімдерін сақтайтын тауар-шикізатты база.

- мұнай және мұнай құбырларын құятын резервуарлы парктер станциялары.

- әр түрлі объектілерде мұнай сақтау резервуарлы парктері.

Ереже бойынша сақталатын сұйықтықты көлемін, солсияқты олардың құрамы мен өрт қауіпті қасиеттері бірдей болғанда резервуарлы парктердің бірінші түрі сипатталады. Екінші түрлі резервуарда мұнай және мұнай өнімдерінің бір түрі болады.

5000 м3 көлемде мұнай және мұнай өнімдерін сақтайтын резервуарлар автоматты өрт сөндіру жүйесімен қамтамасыз етіледі.

5000 м3 көлемді ІІІ а категориялы қоймалардағы өртті сөндіру үшін жылжымалы өрт техникасымен және көбік генераторларымен, құрғақ құбырлары қолданылады.

Стационарлы суыту қондырғылары жер асты резервуарларымен

5000 м3 қамтамасыз етіледі.


Өрттің өрбу негіздері

Әдетте резервуарлардағы өрт газдық кеңістікте жарылыстың пайда болуынан басталады.

Жарылыс күші, ереже бойынша, мұнай өнімнің ауамен қосылған газды кеңістік резервуарында күштірек болады.

1-сурет. Жанғыш сұйыққа резервуар шатыры жүктелген.
Вертикальді металлдың резервуарында жарылыс күшіне байланысты келесі жағдай байқалуы мүмкін:

- шатыр толық жұлынып, 20-30 м қашықтыққа лақтырылады. Сұйықтық резервуардың барлық ауданында жанады:

- шатыр кішкене көтеріліп, жартылай немесе бір бөлігі

жұлынады, содан кейін жартылай жүктелген күйінде жанғыш сұйықтықта ұсталынады (1-сурет).

- шатыр деформацияланады және қабырғаның қосылған жерінде кішкене тесіктер пайда болады, сол сияқты шатырдың сваркіленген жерінде. Бұл жағдайда түзілген тесіктер үстінде ЖТС булары жанады. Жер асты темір бетонды резервуарларында өрт болғанда жарылыстан бұзылуы өтеді, онда үлкен өлшемді тесіктер пайда болады, содан кейін өрт процесінде, жоғары температура және конструкцияның суытылмауы әсерінен резервуар ауданының жабындылары бұзылуы өтеді.

Цилиндрлік горизонтальды, сферасының резервуарларда жарылыс кезінде асты бұзылады, одан кейін сұйықтың белгілі ауданға төгіліп, көршілес резервуарлар мен ғимараттарға қауіпін тигізеді.

Өрт пайда болғаннан соң резервуардың және оның қондырғыларының күйін бөлімдердің жауынгерлік қимылы анықтайды. Мысалы, өртті жер асты резервуарларда сөндіру үшін темірбетонды свайлар кедергі жасайды, онда көбік жылу радияациясымен бұзылады.

Резервуарлы парктерде өрттің негізгі параметрлері болып табылады:

- өрт ауданы, жалын биіктігі, жылу ағынының тығыздығы, жану жылдамдығы, сұйықты жылыту жылдамдығы.

- бос беттікте ЖТС және ЖС жануы ақырын өтеді, жалынының жарық бөлігінің биіктігі резервуардың 1,5 диаметріне тең.

- жел болғанда жану күшейеді, түтін және жалын массасы бір жаққа қарай қисаяды, осының әсерінен өрттегі жағдай қиындап, көршілес тұрған ғимараттар мен резервуарға қауіпін төндіреді. (2 сурет).

- өрттің жылулық режимі сұйықтық бетіне жылу беру көбеюінің әсерінен өзгертіледі, резервуар қабырғалары жалынмен контактіленіп, жоғарғы температураға дейін қызады.

- жалын факелының жылу шығару әсерінен, сол сияқты жылудың конвективті тасымалынан көршілес резервуарларда мұнай өлшеніш қондырғылар және т.с.с. (3-сурет).

- жалын температурасы мұнай өнім түріне байланысты және жалын өлшемі 10000-нан 13000С-ға дейін тербеледі.




2-сурет. Резервуардағы өрт кезіндегі жағдай.
1-жел жоқта.

2-жел болғанда.

Әр түрлі мұнай өнімдерінің жану жылдамдығы, физика-химиялық процестеріне байланысты 6-дан 30 см/сағ дейін, ол практикалық түрде резервуар өлшеміне немесе жану ауданына байланысты емес, егер де бұл,

жер үсті металлдың және жер асты резервуарларындағы мұнай өнімдерінің жану процестірінің арасында еш айырмашылық жоқ. Мысалы, мұнай үшін Vл жану жылдамдығы 15 см/сағ құрайды, резервуардың екі түріне де, ал жылыту жылдамдығы металлдық резервуарларда. Мұнай үшін Vп 24-3см/сағ, темірбетонда 24-30 см/сағ. құрайды.

Мұнай өнімнің жоғарғы қабатында жылу жиналады, ол сөндіру процесіне әсер етеді. Жоғары температура көбікті бұзып, сөндіру уақытын және сөндіргіш заттар шығынын көбейтеді.

Сұйық бетіндегі температура қайнау температурасына жақын, бірақ мұнайдың беттік температурасы ақырын өседі.

Көптеген мұнай өнімдерінің сұйықтық беттік температурасы 1000С құрайды.

3-Сурет. Резервуарда жылу энергиясын тасымалдау сызбасы.
Шикі мұнай және мазут ұзақ жануынан жылыту қабаты байқалады.

Айта кету керек, бензин тез қызады, мұнай мен мазутқа қарағанда, жылытылған қабат температурасы судың қайнау температурасына төмен, немесе оған жақын (5 кесте).

5- кесте

Мұнай өнімдерінің өрт параметрлері.

Жанғыш сұйықтың аты.

Жану жылдамдығы (см) сағ.

Жылыту жылдамдығы.

Бензин

Керосин


Газды конденсат

Газ конденсатының жанармайы

Мұнай және газ конденсатының қоспасы

Жанармай


Мұнай

Мазут


0,3

0,25


0,3

0,25
0,2


0,2

0,15


0,1

0,1

0,1


0,3

0,15
0,4


0,08

0,4


0,3

Резервуарлы паркте өрттің негізгі құбылысы, қайнау және лақтырылу болып табылады.

Барлық ЖТС-ЖС беттікте жануына қарай 2 топқа бөлуге болады; бірінші топ қабаттағы температура өзгермейді (спирттер, ацетон, бензол, керосин, жанармай т.б.), ал беттігінде қайнау температурасы жану температурасына жақын. Екінші топ (шикі мұнай, бензин, мазут және т.б.) ұзақ жануда бетінде қайнау қабаты түзіледі.

Кейбір жағдайларға, су қабаты болмайды, бірақ ол сұйықтың өзінің эмульсиясында болады. Мұнайдың беткі жоғарғы қабатындағы байланыс төмендегенде су тамшылары тереңге түсіп жиналады. Бір уақытта су тамшылары қызып қайнайды. Су буы, борттан төгілмей мұнайды көпіртеді. Қайнау лақтыруға дейін болады. Қазіргі кезде қайнау кезде болатынын ӨСБ берілгендері бойынша айта алмайды (4 сурет).

Тәжірибелермен бекітілгендей, егер борттық бос биіктігі жылытылған қабаттан екі есе көп болса, сұйықтық борт арқылы төгілмейді, мұнайдағы су құрамы 1% дейін, бұнда қайнау 45-60 мин. Кейін өтеді. Қайнау жалын температурасын 15000С дейін көбейтеді, жалын биіктігі 2-3 ретке өседі, жылу ағыны бірнеше рет көбейеді, толық жанып кетудің әсерінен.


4-сурет. Резервуарларға жанғыш сұйықтардың қайнауы кезінде өрттің таралу схемасы
Лақтыруды келесі түрде түсіндіруге болады, мұнайдың жылжытылған қабаты 3000 С дейін жетеді. Бұл қабат, сумен жанасып, үлкен температураға дейін қыздырады, қайнау температурасына қарағанда. Бұл жағдайда резервуардан тыс су бетіндегі мұнайды лақтырды, судың қайнауы өтіп, көп мөлшерде буды бөледі.

Сонымен, лақтыру себебі көрсеткендей, ол резервуарда өрт пайда болуы кезінде өтуі мүмкін, сұйық түбінде су болғанда, яғни сақтау шарттарына және жылытылған температура қайнау температурасы қабатынан жоғары болуына байланысты.

Лақтыру уақытын анықтауға болады, егер резервуардағы сұйықтық қабаты, су қабатының қалыңдығы һ, сол сияқты жанып кетудің сызықтық жылдамдығы Vл, жылыту жылдамдығы Vл белгілі болса, онда уақытты мына формуламен анықтауға болады:
τ в=
Қорыта келгенде, резервуарлы парктердегі өрт кезінде қайнау және лақтыру және құрамға және техникаға қауіп төндіреді, өрт өлшемін үлкейтеді, жану сипатын өзгертеді, күші және құралдарды, резерв енгізуін, сөндіру жобасын өзгертуді қажет етеді.

Қайнау және лақтырумен негізгі күрес шаралары болып табылады:

- қайнауға немесе лақтыруға дейін өртті ликвидациялау.

- Резервуардан су қабатын дренирациялау (сору). ӨСБ өзінің жауынгерлік қимылдарын таңдау үшін өрт өрбуін, өрттің қасиетін игерулері тиіс.




2.3.1. Өртті сөндіру
ЖТС және ПК сақтаулы резервуарларда өрт сөндіруді тиімді шарттармен қамтамасыз ету үшін, горнизондарда қажетті шаралар өткізіледі:

- объектілерде және гарнизондарда көбік түзгіш құралдарда. Мұнай базаларында құралдар қорын сақтауын құру (егер қалада бірнеше мұнай базасы болса, онда көбік түзгіш құралдар басқа жерде сақталуы мүмкін, бірақ олардың өрт орнына жеткізілуі 1 сағ ішінде қамтамасыз етілуі керек).

- өртке бөлімінің жеке құрамын және гарнизонның басқарушы құрамының жиналу реті тактикасын үйрету.

- өрт сөндіру жоспарын өңдеу.

Бұл мақсаттар үшін мұнай базаларында алдын-ала сөндіру жоспары-өңделіп, екі нұсқада күштермен құралдарды есептеу өткізіледі. Бірінші нұсқа резервуар ауданың көп мөлшерде сөндіру, екіншісі-қиын жағдайда өрт сөндіруді қарастырады, яғни өрттің басқа резервуарларға таралуын. Жер үсті металл резервуарлары үшін бұл нұсқа барлық резервуарлар жануын ойластырады, Жер асты үшін-резервуарлардың үштен біріне аз емес.

От алу температурасы 60 0С негізінде қара түсті мұнай өнімдерімен шашыраңқы ағыспен сөндіру үшін келесі шарттар орындалуы тиіс.

- судың дисперстылығы 0,1-0,5 м/к.

- жанудың барлық ауданын бір мезгілде судың шашыраңқы ағысымен жабу.

- беру интенсивтілігі 0,2 л (м2/с) аз келген емес.

Резервуарлы парктерде жылжымалы өрт техникасы және жартылай стационарлы жүйелермен өрт сөндіру үшін қолданады:

- шашыраңқы ағыс түріндегі суды.

- жанғыш сұйықты араластыру.

- орта және төмен шекті ВМП.

ЖТС және ЖС резервуарлы көлемі 5 мың м3 арттық емес түрлі резервуарда өртсөндіруші үшін өртсөндіргіш ұнтақтар (ПС және ПСБ) қолданылады.

Ұнтақты беру үшін негізінде резервуарға жартылай стационарлы жоба қолданылады, онымен қоса жылжымалы құралдар, ұнтақты сөндірумен автокөліктер, немесе резервуар борты арқылы жең көлемімен.

Сұйықты араластыру үшін сол сияқты жартылай стационарлы немесе стационарлы сөндіру жүйесі қолданылады және ауа ағысы немесе мұнай өнімі өзімен. Араластыру әдісін сұйықты сөндіру үшін қолданылады, олардағы тұтыну температурасы 50 ауа температурасынан жоғары, резервуар сыйымдылығы 400-ден.5000 м3 дейін болғанда.

Мұнай және мұнай өнімі резервуарында өрт сөндіру үшін негізінде орташа және төмен шекті өртсөндіргіш көбіктерді қолданады.

Орташа шекті ВМП ЖТС және ПК сөндіруде негізгі сөндіруші құрал болып табылады, төмен шекті. УППС-пен қамтамасыз етілген қондырғыларды сөндіруші үшін арналған.

ЖТС сөндіру үшін құралды беру интенсивтілігі құрайды: 0,08, ал ЖС және мұнай үшін 0,05 л/м2 с. Сөндіру үшін ЖТС және ЖС және өртсөндіргіш құралдарын беру интенсивтілігі кестелерде келтірілген (6 және 7).

6-кесте


Мұнай өнімі түрі.

Көбік түзгішті беру интенсивтілігі л/(м2 с).

Форэтол

әмбебап, бөлінген.



САМПО,

ПО-6НП


ПО-ЗАИ, ТЭАС

ПО-3ПНЮ,

ПО-6ТС.


1. Мұнай және мұнай өнімдерінің Твсп=280С және төмен, және ЖС Твсп-дан жоғары.

0,05

0,08

0,08

2. Мұнай және мұнай өнімдерінің Твсп 2810 жоғары.

0,05

0,05

0,05

3.Тұрақты газ конденсаты.

0,12

0,23

0,30

4. Бензин, керосин, жанары паз конденсаты алынған.

0,10

0,15

0,15

7-кесте


Мұнай өнімдері резервуарларында өрт сөндіру үшін төмен шекті көбікті беру интенсивтілігі.

Мұнай өнімінің түрі.

Фторсинтетикалық көбіктүзгіштер Фторэтол, әмбебап қабаттаста.

Фторсинт-ң көбіктүзгіштер «Жеңіл су».

«Гидрал».



Фторпропеинды көбіктүзгіш «Петрофилл».

1. Бензин.

бетіне

Қабатына

Бетіне

Қабатына

бетіне

қабатын

0,08

0,12

0,08

0,10

0,08

0,10

2. Мұнай және мұнай өнімі Т,о 280 және төмен.

0,08

0,10

0,08

0,10

0,08

0,10

3. Мұнай және мұнай өнімі То

280 С және төмен.



0,06

0,08

0,05

0,06

0,06

0,08

4. Тұрақты газ конденсаты.

0,10

0,20

0,10

0,12

0,10

0,14

Күштер мен құралдарды есептеу кезінде интенсивтілігін өрттің бос өрбу уақытымен таңдалады (6 және 7 кесте). Өрттің бос уақыты ол-өрттің басталу моментімен оған өртсөндіргіш құралды енгізуге дейін.

Көбік түзгіш қоспа интенсивтілігі көбікті сұйықтың бетіне беру кезінде 1,5 есе үлкейту керек, өрттің бос өрбуі үшін 3-6 сағ. дейін, 2 есе өрт жалғасуы 6-10 сағ. дейін, және 2,5 есе өрт жалғасуы 10 сағ. арттық болғанда.

Қазіргі кезде практикада ӨҚҚ жұмысында негізінен резервуарларға өрт сөндіргіш көбік берудің 3 түрі қолданылуда:

- арнайы қондырғы арқылы резервуардың жану қабатына (5-сур.).

- көбік жеңдері, көбік құю арқылы реезрвуардың борты арқылы (6-сур).

- қабат асты әдісі (7-сур).


5-сурет
УППС көмегімен төмен шекті ВМП беру жобасы қолайлы балу үшін жанғыш қабат арқылы автонасос немесе насосты станцияны жалғап, таӨСБаны ашып, ауа-көбікті жең тесігін жауып және қысым 0,2 МПА капсула тіреуге жеткенде және жең бетке шыққанда қысымды 0,7-0,8 МПАа дейін үлкейтіп, ауа-көбікті жеңде тесікті ашу керек, содан кейін ғана капсула және жеңсіз жанғыш қабат астына өртсөндіргіш құрамды беру қажет.

Жанғыш қабат арқылы көбік беру әдісі, беттікке өтіп, жоғарғы температура әсерінен аз бұзылады, өйткені ол «борт резервуара» арқылы өтпейді. Бірақ бұл әдіс резервуарда арнайы қондырғыны қажет етеді. Келесі параметрлерде қамтамасыз ететін. Қоспа шығыны 25-40 л/с және көбік түзгіш 1,5-тен 3л/с-қа дейін 5 мың м3.

Берілген әдіспен сөндіру үшін негізгі жетіспеушіліктер болып табылады:



6-сурет. Резервуардағы өртті сөндіру кезіндегі орташа шекті көбік беруінің принципиалды схемасы.
- жану кезінде қолдана алмау мүмкіндігі.

- бұзылу, көбік жеңмен қозғалғанда жанғыш қабатқа өтуіне жол берілмеу,

- жел бағытына байланысты көбікті беру мүмкіндігі шектелуі, яғни желге қарсы қондырғыны қолдана алмау.

Қабат асты беру әдісі, көбік жанғыш сұйықтықта көбік құбыры, арқылы беріледі, төменгі бөлікте орналасқан, жылжымалы өрт техникасы көмегімен (7-сурет). Қабат асты әдісін (ҚАӘ) қолданып, ӨКҚ жеке құрамы және техника қауіпті қайнау және лақтырудан алысырақ жерге орналастырылады.

Резервуарда көбік берудің ең көп тараған түрі, ол жанғыш бетке жылжымалы көбік көтеру, автокөтеру және стационарлы көбік камерасы болып табылады.

Көбік көтергіштерді қолдану, қолдану эффектілігін арттырады.

Практикада көбінесе комбинирациялық әдіске жүгінеді, мысалы, көбікқұю және ағыс арқылы.

Кез келген әдістерде көбіктің бұзылуын болдырмас үшін, резервуар қабырғаларын, әсіресе көбік беру орнын интенсивті суыту қажет.




7-сурет. Қабатасты әдісімен резервуардағы өртті сөндіру кезіндегі төмен шекті көбік берудің принципиалды схемасы.

1-таӨСБа; 2-қорғағыш мембрана; 3-кері клапан; 4-көбік генераторы.
Көбікті беру тәсілдерінің әр түрлілігіне қарамастан, практикада, бұл тәсілдердің біреуін де жүзеге асырылмайды. Мысалы, металл резервуарынан қабырғасы деформацияланғанда немесе бөлікті бұзылуда, кровля бұзылуы сұйықта «дыбыссыз» кеңістік түзіледі. Бұл жағдайларда көбікті резервуар қабырғасына енгізу үшін, сұйық бетінен 1 м биіктікте тесік кесілуі тиіс. Тесік өлшемі көбік құюдан, оқпан диаметрі, генератордан бірнеше өлшемге көп болуы қажет. Темірбетонды резервуарларға көбікті беру үшін, тросс және лебедка көмегімен плита жабындысын шешеді немесе моктарды қолданылады. Егер сұйық беті бұзылған конструкциямен толтырылса, онда бұл жағдайларда сұйық бетін босату және көбік ағуы үшін, сұйық деңгейін жоғарылатады. Бұл тәсілді байқап қолдану қажет, резервуарларды шамадан тыс толтырмас үшін. Су тек мұнай өнімінің резервуарында деңгейін көтеру үшін, ЖТС үшін ғана қолданылады, яғни лақтыруды бермейтін сұйықтар үшін.

Беру тәсілімен қатар сөндіруде жану аймағына көбікті енгізу орнын анықтауы үлкен мағынаны береді. Әдетте көбікті жылулық әрекеті төмен және жанғыш сұйықтық бетен еш кедергісіз өтетін жерге енгізеді. Мақсатты түрде көбікті бір-екі бағытта қуатты ағынмен енгізеді, өйткені бұл кезде ол аз бұзылады, тез жылжиды және кедергілерден күштірек өтеді.

(8-сурет) келтірілген схеманың эффектілігі жұмысы үшін, насоста және встовкада қысымды қолдау қажет, 8 кестеде берілген.

8-сурет. Тасымалы араластырылған көбік түзілу ерітіндісін беру схемасы.
Көбік шабуылын дайындау және өткізу.

Көбік дайындығына минималды мерзім ішінде өткізу керек, өйткені жану уақытының ұлғаюы қайнау және лақтыруы жағынан көршілес резервуарларға қауіптілігін жоғарылатады.

8-кесте


Вставкада қысым әр түрлілігі, МПА.

Көрсеткіш

Көбік генераторы

ГПС-600

ГПС-2000

1

2

3

4

1

Көбік түзгіштің қажетті шығыны, л/с

0,36

0,72

1,08

1,44

1,2

Вставкіде көбік түзгіш және су қысымының әр түрлілігі МПА.

0,02

0,08

0,17

0,33

0,2

Көбік шабуылын өткізу үшін қажетті:

- көбік түзгіш құралдардың есептегіш санын бағыттау;

- көбік беру схемасын жинап және оның суда жұмыс қабілеттілігін тексеру.

- жауынгерлік есепті және басқарушы құрамнан жауапты тұлғаларды бекіту, техникалық беру құралдарының жұмысын қамтамасыз ету үшін.

- көбік шабуылының басталу және аяқталуы сигналы, кету сигналы, сол сияқты қайнау немесе лақтырылу жағдайында бұл туралы жеке құрамға хабарлау.

Көбік шабуылын жану толық тоқтағанға дейін барлық құралдармен бір уақытта жүргізеді, көбік беру интенсивтілігі өртті ликвидациялаудың ең шешімді шарты екендігін ескеріп.

Жану аяқталғаннан кейін көбік беруді 5 минут бойы қайта тұтанбас үшін резервуарға бағыттау қажет.

Көбік беруді қайнауға жіберуін тоқтатуға болмайды, бірақ бұл үшін қауіпсіздік ережелері қарастырылуы қажет екенін ӨСБ ескеруі керек.
2.3.2. Жауынгерлік қимылдарды басқару негіздері
Резервуарлы парктегі өрттерде, ереже бойынша, бөлімдерді басқару үшін шуғыл штаб ұйымдастырылады.

Штаб орналасуы жел жақта, өрттің сәулелі энергиясы қарсылғының активті аймағының ішінде. Ол өрт орнының жақсы көрінісін және көрші резервуарларда қамтамасыз етуі тиіс.

Штаб бастығы, қызмет және объект жұмысшылары, штаб құрамына қосылған, жалпы тапсырмалларды орындаудан басқа, БУОГПС қарастырған, міндетті:

- күш және құралдар резервын қамтамасыз етуге;

- конструкция негіздері және резервуар күйін және олардың қондырғыларын анықтауға.

- көршілес резервуарларға қауіп мүмкіндігін бағалауға;

- резервуардағы мұнайда су құрамын орнатып, қайнау және лақтыру уақытын рельеф орнын анықтауға.

- спиртты сөндіру кезінде резервуарда оның деңгейін және спиртті сору мүмкіндігін анықтауға.

- объект әкімшілігімен байланыс ұстауға, демалу арматурасына ұйымдастыруға, өрт аймағын сумен қамтамасыз етуге, уақытты өтпе, өртте байланыс және тыл функциясын орындауға.

Егер бірнеше резервуар жанса, ӨСБ барлық күштерді бір резервуарды сөндіруге жұмылдыруға.Өртті сөндіру үшін гарнизонда күштер және құралдар жетіспегенде, өрт сөндіру жобасында жақын орналасқан гарнизондарды, қалалар, облыс және федералды орталық, әскери бөлім, милиция, жұмысшылар, сол сияқты транспорт өндірістерді анықталуы керек. Өрт сөндіру жоспары барлық қызмет, бөлімше және өндіріс басшыларымен келісімді болуы қажет.

Өрт сөндіру кезінде техника қауіпсіздігі қажетіллігін қатаң орындау қажет. Жер үсті резервуарында мұнай өнімдері жанған кезде, әсіресе, лақтырылған әрекеті бар сұйықтық, сөндіруді сұйықтың және түтіндету аймағының жағдайының орналасуын ескеру қажет. Сондықтан да автонасостарды өзенге, ағысқа қоюға қажет емес; Мұнай өнімінің лақтырылу қаупы немесе реезрвуар жарылысы қою газбен бар болса, адам және техниканы жел бағытымен 150 м қашықтыққа, ал жерге қарсы бағытта 100 м қашықтықта алыстату қажет, бұл кезде жеңдерді жұмыс позициясына бекітеді. Резервуарлы парктерде өрт сөндіру кезінде барлық жеке құрам қауіпті сигналмен хабарландырылуы қажет. Көбік шабуылын дайындау процесінің онда минимум адам болу керек.

Көбік мачт, көбік көтергіш жиылысын құлаудан тыс өткізу керек. Шабуылды өткізу кезінде, құлатылудан, адамдардың барлығын ол аймақтан алыстатады. ЖТС және ЖС толтырылған резервуар жанында жеке құрам және техниканы орналастырылмайды, өйткені жылу, түтін әсіресе жалын оларға әсер етеді.

Жанған және жалын әрекетіне түскен резервуарды суыту үшін, А және лафеттық оқпандар 28,2 мм диаметрімен қолдану қауіпсіз. Жер үсті горизонталь резервуарын сөндіру кезінде, олардың бұзылу сипатын ескеріп, техниканы және оқпаншыларды коллектор және запорлы арматурадан алыс жерде орналастырылады. Апат кровлясы және көршілес резервуарларға адамдар кіргізілмейді көбік құю немесе генератор қондырғысында орнатуда жұмыс істейтін жеке құрам жылу жандырғыш костюмдермен қамтамасыз етілуі тиіс, ал бұзылған кровляжәне борт жоқ болғанда жер деңгейінде сөндірушілерді құтқарғыш жіптермен сақтандыру қажет.

Темірбетонды резервуарларда жану болғанда плита жабындысы және резервуар қабырғасы бұзылуы аса қауіпті тудырады. Қосымша құмды әкелу кезінде өрт территориясында транспорт құралдарының қозғалысын сол сияқты олардың жеңнен, құбырлар, мұнай өткізгіш желілерден өтпеуін бақылау қажет.


2.3.3. Резервуар паркінде төмен температура жағдайында өрт сөндіру негіздері
Резервуарларда және резервуарлы парктерде төмен температура жағдайында өртті сөндіру өте қиынға соғады, өйткені көбік шабуылын өткізу үшін қажетті күш және құралдарды енгізу уақыты ұлғаяды. Жең арқылы берілетін су, интенсивті суытылады және 00С-ға жетеді, жең арматурасы және жеңдерде ол кристалданады. Ауа-механикалық көбік төмен температура жағдайында аз қозғалғыш, тез қатады, қарлы шұрық массаға айналады.

Төмен температура жағдайында өрт сөндіру кезінде қажет:

- көп шығынды өрт оқпандарын қолдану.

- үлкен диаметрлі резиналы және латексты жеңдердің жолын салуға, жеңдік разветвление және қосылғыш головкаларды жылытып немесе қоршағыш орта әрекетінен қорғауға.

- ыстық сумен толтыру орнын анықтап және қажет болса олардың цистерналарын толтыруға.

- көбікті немесе көбік түзгіш қоспаны беру алдында оны 50С-дан жоғары температурамен қыздыру қажет, өйткені ол мұз түзілуін немесе берілген шығынды қолдануды төмендетеді. Жылытқыш негізінде ыстық суды қолдануға болады.

Өртте қатысқан өрт автокөліктердің кабиналарын жылыту үшін, мақсатты түрде қосымша жылытқыштар орнатылады.

Артқы өтсекте орналасқан насостарды жылыту үшін, инфрақызыл сәулелі горелкалар қолданылады.

ПНС-110 автомобилімен шығу және тергеу жүргізгенде оның насосты қондырғы двигателі жұмыс түрінде болуы керек. ПНС-110 насос өтсегін жылыту үшін қысқы уақытта арнайы кожух орнатылады, оларқылы жылы ауа ағыны насос отсегіне бағытталады немесе вентилятор орнына, зауытпен қарастырылған.

Өрт орнының жанында мақсатты түрде жеке құрамды жылытатын пунктер ұйымдастырылады, ол үшін адамдарды жиі ауыстыру қажет.

Қысқа дайындалу кезінде резервуарлы парктеріндегі өрт гидранты құдығының жабысында пирамидалар орнатылады, беттік болат немесе басқа да материалдардан жасалған, бұл уақытты үнемдейді.Төмен температура жағдайында өрт сөндіру кезінде кейбір сұрақтар туады, жең арқылы үзіліссіз су беру су көзінен жану ошағына дейін болып табылады.

Жең арқылы берілетін су, интенсивті салқындайды және О0С жетеді, сонымен қатар жең ішінде кристалданады. Жеңнің тесігі бітелу нәтижесінде қосымша кедергі пайда болады, жеке жағдайларда бұл сөндіру процессін қиындатады.




: public -> uploads -> OBNOVLENIE SAITA 2015 -> DIPLOMY
DIPLOMY -> Мазмұны кіріспе 4 1БӨлім. ҚАланың ҚЫСҚаша сипаттамасы
DIPLOMY -> «Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті Көкшетау техникалық институты» рмм
DIPLOMY -> Дипломдық жұмысты (жобаны) дайындау бойынша тапсырма мамандығы 5В 100100 «Өрт қауіпсіздігі»
DIPLOMY -> Дипломдық ЖҰмыс (жоба) Мамандығы 5В100100 «Өрт қауіпсіздігі» Диплом жазушы: А. И.Қуандық Көкшетау-2015
DIPLOMY -> Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдайлар комитеті «Көкшетау техникалық институты» рмм
DIPLOMY -> Өрт кезінде аса қауіп палаталар орналасқан қабаттардан төнеді, өйткені онда тәулік бойымен әртүрлі жағдайдағы науқастар болады
DIPLOMY -> Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Төтенше жағдай комитеті Көкшетау техникалық институты
DIPLOMY -> Өрттер әр қашан адамдарды өлтіретін,миллиардтаған теңгеге соғылған материалдық құндылықтарды (ғимарат, имарат, техника, шығармашылық заттары және т б.) жоятын ауыр қиыншылықтарды алып келеді
DIPLOMY -> Қазақстан Республикасында сауда саласы азаматтардың өмірінде үлкен мәнге ие. Жылдан жылға сауда орындары көбейіп келеді
DIPLOMY -> Күндізгі оқу бөлiмi


  1   2   3   4   5   6   7


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет