Жоспар: Кіріспе


Қаржылық инвестиция есебі



бет3/3
Дата25.04.2016
өлшемі414.69 Kb.
1   2   3

Қаржылық инвестиция есебі

Қаржылық инвестиция – бұл субъект табсы лау, инвестициялық капитал өсімін немесе басқадай пайда алу мақсатында иемденетін акивтер. Қаржылық инвестиция есебі 8 «Қаржылық инвестиция есебі» бухгалтерлік есеп стнадартымен реттемеленеді (регламентируются). Қаржылық инвестицияға сондай-ақ пайдалануға (эксплуатацияға) жатпайтын жылыжмайтын мүліктің де қатысы бар.

Сатып алған сәтке дейінгі кезең үшін есептелетін проценті де қосылатын құн бойынша қаржылық инвестицияны сатып алу есепте сатып алушының сатушыға процентпен төленген көлемге кемітілген сату құны бойынша көрінеді. Құнды қағаздардағы инвестицияны жабу құны арасныдағы айырмашылықты (жеңілдік немесе сатып алу барысныда пайда болған сыйлықақы) инвестор оны иеленген кезең ішінде өтейді (амортизациялайды).

Қаржылық инвестиция мыналарға жіктеледі:



  • Қысқа мерзімді – баланста не белгілі бір күні ғана әрекет ететін

ағымдағы нарық бағасымен, не ағымдағы сатудың төмен бағасымен ескеріледі. Егер қысқа мерзімді қаржылық инвестиция ағымдық сатудың төмен бағасы бойынша ескерілсе, баланстық құн не тұтастай құнды қағаз портфелі негізінде не инвестиция түрінде немесе жекелеген инвестиция негізінде негізінде анықталады.

Ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияны қайта бағалау барысында бағалау сомасы өзіндік капиталдың өсуіне қатысты болады. Арзандатулар сомасы (сумма уценки) бір ғана сол инвестицияның бағалау сомасы есебінен жүзеге асырылады, ал бағалау сомасы болмаған (жеткіліксіз) кезде оның кеміген сомасы залалға жатады.

Қаржылық инвестицияны босатып алу барысында сатудан түскен табыс пен баланстық құн арасындағы айырмашылық, шығындарды (брокердің немесе дилердің қызметі) шегеруде табыс немесе шығын ретінде танылады. Егер инвестиция бұрын қайта бағаланған болса, немесе ағымдағы құн бойынша бағаланған болса, онда қайта бағалау сомасы қабылданған есеп саясатына сәйкес бөлінбеген табысқа жатады.

Қаржылық инвестицияны қысқа мерзімді бағалау категориясына аудару барысында болатын нәрселер:



  • егер қысқа мерзімді инвестициялар ағымдағы сату құнының төмен

бағасы бойынша есекрілетін болса, онда ол сату және баланыстық құнның төмен бағасы бойынша алынады;

бойынша ескерілетін болса, онда ол баланыстық құн бойынша болады.

Бухгалтерлік есепте қаржылық инвестиция былай көрінеді:



р/с


Шаруашылық операцияның мазмұны

Дебет

Кредит

Сома

1.

Сату құны бойынша сатып алынған акциялар

401 «Акциялар»

431 «Валюталық шоттағы ақша», 441 «Ағымдағы шоттағы ақша», 451 «Ұлттық валюталық кассадағы

қолма-қол ақша»



100 000

2.

Акция бойынша дивидендтердің есептік шотына түсті

441 «Ағымдық шоттағы ақша»

724 «Акция бойынша дивидендтер»

20 000

3.

Акцияны сату:

– акцияны баланстық құны есептен шығарылды


– акцияны өткізуден түскен табысты есептеу


843 «Қаржылық инвестицияны, инвестицияны босатып алу шығындары»

431 «Валюталық шоттағы ақша»

441 «Ағымдағы шоттағы ақша»

451 «Ұлттық валюталық кассадағы

қолма-қол ақша»


401 «Акциялар»

723 «Қаржылық инвестицицяны, инвестицияны босатып алудан түскен табыс»



100 000

150 000




4.

Облигацияны және басқа құнды қағаздарды сату құны бойынша сатып алу


402 «Облигациялар»,

403 «Басқадай қаржылық инвестиция»



441 «Ағымдық шоттағы ақша», 451 «Ұлттық валюталық кассадағы қолма-қол ақша»

200 000

5.

Облигация мен басқа құнды қағаздар сатып алудан тиесілі әрбір табысты есептеуде мыналар орындалады:

  • егер сату құны номиналды құннан төмен болса, онда бұл құнды қағаздардың сату және номиналды құндары арасындағы айырмашылықты есептеп шығарумен

  • егер сату құны номиналдыдан төмен болса, сату мен номиналды құндар арасындағы айырмашылықты есептеумен




845 «Негізсіз қызметтен болатын басқадай шығындар»

402 «Облигациялар»



402 «Облигациялар»

727 «Негізсіз қызметтен түсетін басқадай табыстар»


20 000


6.

Қайта бағалау нәтижесінде ұзақ мерзімді қаржылық инвестицияның бастапқы құнын өсіру

401-403 «Қаржылық инвестициялар»

542 «Инвестицияны қайта бағалаудан қосымша төленбеген капитал»




7.

Қайта бағалау нәтижесінде ұзақ мерзімді қаржылық инвестиция құнын кеміту:

а) Шот үшін және сома шегінде сол инвестицияны бағалау

ә) Соманың болмауы (жеткіліксіз) негізінде бір ғана сол инвестицияны бағалау


542 «Инвестицияны қайта бағалаудан қосымша төленбеген капитал»

845 «Негізсіз қызметтен болатын басқадай шығындар»



401-403 «Қаржылық инвестициялар»

401-403 «Қаржылық инвестициялар»





Қорытынды

Қорытындылай келгенде, материалдық емес активтер – бұл интеллектуалды меншік объектілерінің шартты құны жер, су, табиғат ресурстарын пайдалану құқықтары. Олардың ерекшелігі бұл активтердің өз маңызына сәйкес табиғи заттай үлгісі болмауы мен ұзақ мерзім бойы пайдалануынан туындайды. Материалдық емес активтерге өндірістік үлгі түрлеріне құқықтай тауар белгілері авторлық құқықтар табиғи ресуртарды пайдалану құқықтары тауарлы шикізат пен қорлар биржаларындағы орындар гудвилл кәсіпорынды құрумен байланысты ұйымдастыру шығындары жатады. Материалдық емес активтердің соңғы түрлерінің ерекшелігі – кәсіпорынның құрылтай құжаттарында шығыстар белгіленген сомада қатысушының салымы ретінде жазып қойылуы тиіс болғандықтан, ай сайын материалдық емес активтерге бастапқы құны мен тиімді пайдалану мерзіміне негізделіп есептелген нормалар бойынша амортизация есептеледі. Егер ол белгілі болмаса онда ол онжылдық мерзімге негізделуі мүмкін. Жарғылық қорға құрылтайшының салымы болатын материалдық емес активтердің құны мен тиімді пайдалану мерзімі құрылтай құжаттарында жазылуы тиіс.

Материалдық емес активтердің амортизациясы амортизациялық қаржылар ретінде кәсіпорынның өнімі, жұмыстар мен қызметкерлердің өзіндік құны енгізіледі.

Материалдық емес бапты жасауға кеткен шығындар анықтама мен өлшемдерге сәйкес келетін сәтке дейін активтің бастапқы құнына кірмейді және кезең шығындары болып танылмайды.

Материалдық емес активтерді кәсіпорынның құрылтайшылары /меншік иелері/ жарғылық капиталға салым есебінде енгізуі, сондай – ақ кәсіпорын өз қызметінің барысында сатып алуы мүмкін. Бап бойынша бастапқы бағалау кезіндегі материалдық емес активтердің құны, есептелген тозудың сомасы жекелей келтіріледі және қалдық құны көрсетіледі. Материалдық емес активтер баланс валютасына қалдық құнымен енгізіледі.

Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу 6 – «Негізгі құрал- жабдықтар есебі» БЕС-нда (Бухгалтерлік есеп стандарттары) белгіленген тәсілдер жолымен анықталады, бірақ қолданылатын тәсіл активті қолданудан түскен экономикалық пайданы тұтыну үлгісін көрсетеді. Егер экономикалық пайданы тұтыну үлгісін анықату мүмкін болмас, онда тіксызықты есептен шығару тәсілі қолданылады.

Негізгі құралдарға үйлер, ғимараттар, машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, шаруашылық құрал-саймандар және т.б. қызмет мерзімі бір жылдан асқан материалдық құралдар жатады. негізгі құралдардың аналиткалық есебі арнайы тізімде тіркеуге жататын карточкаларда әрбір инвентарь объектісі бойынша жеткізіледі. Объектілердің саны аз болған жағдайда есеп инвентарь кітабында жүргізіледі.

Инвестиция көздері:

а) жаңадан жасалған құн (таза табыстың жиналған бөлігі);

ә) амортизацияның қорлануы (накапливаемая амортизация);

б) кредиттік ресурстар болып табылады.

Қаржылық инвестицияны сатып алу барысында (брокерлік сыйақы, банк қызметі) сатып алумен байланысты шығындарға инвестиция құнын қосып құралатын сату құны бойынша бағаланады. Инвестиция мыналарға бөлінеді:


  • үлестік – жай және артықшылықты акциялар;

  • борышқорлық – облигациялар, қазыналық вексель, депозиттік

сертификаттар және т.б. Егер инвестициялар бұрын қайта бағаланған болса, онда оны қайта бағалаудың түскен соманы аудару барысында есептен шығарып тастау керек. Бұл инвестиция бойынша бұрын жасалған қайта бағалау табыс ретінде танылады.

Қысқа мерзімді инвестицияны ұзақ мерзімділік категориясына көшіру мыналармен жүзеге асырылады:

а) ағымдағы сату құнының төмен бағасымен;

ә) егер ол бұрын осы құнмен көрінген болса, ағымдағы құнмен.



Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: :


  1. Назарова В.Л. «Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп» - Алматы, «Экономика» 2005

  2. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп» - Алматы, 2003ж.

  3. Кеулімжаев Қ.К., Әжімбаева Н.З., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә. «Қаржылық есеп» - Алматы, «Экономика», 2005ж.

  4. Ертісбаев Е.Қ. «Сауда кәсіпорынның экономикасы» - Қарағанды, 2003ж.

  5. К.Ә. Китебаева «Бухгалтерлік есеп принциптері» - Қарағанды 2002ж.

  6. Кривогузова Н.А. «Экономикалық талдау» - Қарағанды, 2004

  7. «Бухгалтер бюллетені» журналы, №3-4, қаңтар 2005ж., «БИКО» баспа үйі

  8. «Нормативные акты» - №12 (192),»Қаржы-қаражат», 2003

  9. «Библиотека бухгалтера и предпринимателя» - №7 (156), шілде 2003ж., «БИКО» баспа үйі






Каталог: ld
ld -> -
ld -> Шпаргалка " Мұртты обалар" көп тараған аймақ "Ақ жалды жүйрік аттардың иелері" деп аталған тайпа "
ld -> Қазақстан тарихының тақырыбына шпаргалкалары Адамзат тарихы дамуының ең алғашқы кезеңі? Тас дәуірі
ld -> Разработка научно-технологических основ производства катализаторов дегидрирования для синтеза изопрена
ld -> Учебно-методическое пособие для студентов геологического факультета Казань 2004 Печатается по решению
ld -> Реферат Основные элементы и профессиональные правила оформления рекламного объявления
ld -> Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің ақпараттық жүйелерін «электрондық үкіметтің» шлюзімен біріктіру мүмкіндіктерін зерделеу жөніндегі жұмыс жоспары
ld -> Абай Құнанбайұлы Жүрегіңнің түбіне терең бойла
ld -> Төлеу Көбдіковтің елінде


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет