Лекция:: 30 Лабораториялық: 15 Обсөж 45 СӨЖ



жүктеу 4.49 Mb.
бет10/24
Дата25.04.2016
өлшемі4.49 Mb.
түріЛекция
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   24
: CDO -> 2013-2014
2013-2014 -> Лекция: 30 сағат лбс: 15 сағат С¤Ж: 45 сағат обс¤Ж: 45 сағат Барлық сағат саны: 135 сағ
2013-2014 -> Лабораториялық сабақтардың әдістемелік нұсқауы Пән: Омыртқалылар зоологиясы
2013-2014 -> Лекция: 30 сағат Практикалық: Лаборатория: 15 сағат обсөЖ: 45 СӨЖ: 45 Барлық сағат саны: 135 сағат
2013-2014 -> Курс жұмысын орындауға арналған әдістемелік нұСҚАУ
2013-2014 -> Лабораториялық сабақтардың Әдістемелік нұСҚауы пән Компьютерлік желілер Мамандық
2013-2014 -> Лекция Тақырыбы: Алфавиттер, тізбектер және тілдер
2013-2014 -> Бағдарламасы Жетісай 20 ж мемлекеттік емтихан бағдарламасы құрастырған: Р. А. Кошкаров Кафедра мєжілісінде қаралған
2013-2014 -> Лекция:: 15 Семинар: 13 СӨЖ: 62 Барлық сағат саны: 90 Аралыќ баќылау (АБ)- 60балл
2013-2014 -> Лекция: 30 сағат Лаборатория: 30 сағат обсөЖ: 60 сағат Барлық сағат саны: 180 сағат

2. А.П. Сапожников «Сурет салу курсы» оқулығы 1834 жылы А.П.Сапожниковтың «Сурет салу курсы» атты жалпы білім беретін оқу орындарына арналған алғашқы оқулық жарық көрді. А.П.Сапожников әдістемсінің мақсаты көріністен, яғни тұлғадан қарап сурет салудың негізін қалайды.

1804жылы училище, гимназияларға орта мектептерде сурет пән ретінде қабылданды. 1879 жылы Строганов мектебінде сурет мұғалімдерін даярлайтын курсашылып, ресей мектебін бейнелеуөнері маманы бойынша мұғалімдерменқамтамасыз етіп отырды.

Жалпы алғанда, бейнелеу өнеріне сабақ ретінде көңіл аударылуы және оның әсіресе тәрбиелік мәнінің зерттелу 1970 жылдардың аяғы, 1980жылдардың басынан басталды. Мысалы, 1978 жылы Я.Я.Чарнецкийдің «Преемственности в изобразительной деятельности дошкольников и младших школьников как фактор формирования художественных интересов учащихся» атты зерттеуі жарық көрді. Онда балабақша жасындағы балалар мен бастауыш сынып оқушыларының қызығушылық езімін қалыптастыру жөнінде айтылады. Келесі бір зерттеу жұмысы В.Т. Тихомировтың «Восприятие произведений изобразительного искусства как средство общего и нравстенного развития младших школьников» /1983/ деп аталады. Бұл жұмыста бастауыш сынып оқушыларының қабылдауы туралы айтылады. Осы тұрғыдан бұл жұмыс біз зерттеп отырған мәселемен үндесіп жатыр. Тақырыпта көрсетілген автор бейнелеу өнері пәніндегі қабылдаудың жалпы тәрбиелік ықпалы мен әсіресе, адагершілікке тәрбиелеудегі ықпалын тәптіштеп ашуға ден қояды. 20 ғасырда Ресей бейнелеу өнерін оқыту әдістемесі Кеңес үкіметіне дейінгі ғылыми ізденістердің аясында болды. Оған мысал ретінде Г.В.Беданың «Бейнелеу өнерінің сауаттылығының негіздері» еңбегін келтіруімізге болады.

Бейнелеу өнері мұғалімдерінің кәсіби деңгейлері мен дайындығын көтеру болып табылады. Кітапта реалистік бейнелеу өнерінің сауаттылығы мен суретті көріністен салудың композициялық принциптерінің теориялық және практикалық сұрақтары қарастырылады.

Нұсқадан қарап сурет салу сабағында бейнеленетін заттардың көлемін талап, зерттеудде үшбұрыш, төртбұрыш, шаршы, шеңбер немесе циліндр, куб, конус, шар секілді математикалық ұғымдар, табиғат көріністерін бейнелеуде табиғи құбылыстар, өсімдіктер, жануарлар туралы мезгілінің әсемдігін елестететін поэтикалық өлеңдер, музыкалық әуендер тыңдалуы пәнаралық байланыстың негізі бола алады.Бейнелеу өнері сабақтары өзінің терең мазмұндылығымен оқушелардың сбаққа деген ынта-ықыласын қызығуын, творчествалық шабытын арттыратындай болу тиіс, деп көрсетілген.

Мектепте бейнелеу өнері туралы білім беруде оқушылардың кеңістік жөніндегі ұғымын дамытудың маңызы зор. Оқушылар заттың бейнесін дұрыс алғанымен , оның кеңістігі орналасуын дұрыс көрсете алмайды.

Бейнелеу өнерін оқыту программасында композиция теориясымен оның бейнелеу өнерінің барлық түрлері жанырларына қатысты заңдылықтарымен, бейнелеу әдістерімен таныстыру мәселесі де қамтылған.

Бейнелеу өнері программасында бірінші класста композиция бойынша жұмыс істегенде қағаз бетіне үйлесімді орналастыру, ал мүсіндеу және сәндік суретте тұтас бейнені сала білуге үйрету керек, екінші класста оқушылар композиция үшін обьектіні өздері таңдап , түрлі суреттер сала бастайды. Үшінші класта композициямен кеңістіктегі заттардың үйлесімділігін сақтаңдар басты көңіл бөлінеді. Сурет салу 4-6 кластарда суреттің мәніне байланысты кеңістіктегі қалпын түс ерекшеліктерін нәрсенің үстіне түсіп тұрған жарықты үйлестірумен тығыз байланысты делінген.

Сәндік сурет салу бейнелеу өнері сабақтарының бір түрі. Оқушылардың бейнелеу жұмысы кезінде олардың өрнекті формат бетіне орналастыруына, бояу кезінде қылқалам мен жұмыс істеу әдістеріне назар аударамыз.

Сурет салатын қағазды планшетке керіп біту үшін сызба ( архитектура) кнопкасын қолданған жақсы, немесе желімдеуге де болады. Ол үшін қағазды шамалы сулап, планшетке қатты жабыстыра нық ұстап тұрып, шетін кнопкамен бекітіп не желімдеп, планшеттің қырының артқы жағына бекіту керек. Сурет салуға кіріспес бұрын қағаз керілген планшетті жұмыс істеуге ыңғайлап, дайындап алған дұрыс. 11 ғасырда кітап графикасы мен миниатюра өзінің жоғарғы дамуында болды. Осы кездегі үлгілер бейнелеу өнерімен шұғылданған оқушылардың сурет салу сауаттылығын меңгергенін байқатады. Бұл кездегі суретті жалпы ұштықпен салу дами отырып, бейнелеу өнерінің оқыту әдістемесі көшіріп сурет салумен шектелді. Ресейде сурет салу жалпы білім беру пәні ретінде 18 ғасырдың басында бірінші рет дами бастады.

Сурет жалпы білім беру пәні ретінде кең өріс алып, 1732 жылы Кадет корпусында, 1747 жылы Ғылым академиясы жанындағы гимназияда, 1764 жылы Воскресенск монастыріндегі кішігірім сурет шеберханасында өрбіді.

Осы оқу орындарының бәрі кәсіби-суретшілер дайындауды алға мақсат етіп қойған жоқ, олар өз тәрбиеленушілерінде қарапайым білім беретін мақсатты ұстанды.

1735 жылы неміс және орыс тілінде И.Д.Прейслердің «Негізгі ереже немесе көркем сурет салудағы қысқа жетекшілік» атты сурет туралы оқулық жарық көрді. Бейнелеу өнерін оқыту әдістемесіне үлкен үлесқосқан Сурет Академиясының суретші-педагогтары А.П.лосенко және В.К.Шебуев көп еңбек сіңірді.

19 ғасырдың басында орыс көркем академиясы Батыс Еуропа көркем академияларының алдыңғы қатарынан орын ала бастады. Орыс көркем академиясының алғашқы түлектерінің бірі – О.А.Кипренский.



  1. 18 ғасырдың бірінші жартысы мен 19 ғасырда Орыс көркем академиясы сурет мектебінің Ресейлегі ең үздік әдістемелік орталығы болып саналады. Б.з.б. XI-VIII ғасырлар – Гомер кезеңі өнері.

  2. Б.з.б. VIII – VI ғасырлар – Грек архаикасы өнері.

  3. Б.з.б. V –IV ғасырлар – Грек классикасы өнері.

  4. Б.з.б. IV ғасырдың аяғы – I ғасыр.

Ежелгі Эллада өміріндегі зор қоғамдық өзгерістер архаикалық кезең өнерінде жарқын сипат тапты. Құл иеленуші полистердің өсуі монументтік сәулет өнерінің дамуына, Грекияның көптеген қалаларында салына бастаған храмдар құрылысына тікелей ықпал жасады, б.з.б. VII ғасырдан бастап храмдар салуға тасты пайдалана бастады.

Бақылау сұрақтары

1.Француз энцеклопедист Жан Жак Руссо- «Эмиль»еңбегі

2. А.П. Сапожников «Сурет салу курсы» оқулығы

15-Лекция Жаңа бағдарламамен жұмыс істейтін Қазақстан мектептеріндегі бейнелеу өнері сабақтарының мазмұны

Жоспары:

1.Жаңа бағдарламамен жұмыс істейтін Қазақстан мектептеріндегі бейнелеу өнері сабақтарының мазмұны

2.Шағын комплектілі мектептер

Лекция маќсаты: Жаңа бағдарламамен жұмыс істейтін Қазақстан мектептеріндегі бейнелеу өнері сабақтарының мазмұны

Лекция мєтіні (ќысќаша)

1. Қазақстан мектептеріндегі бейнелеу өнері сабақтарының мазмұны

¤нер арќылы бала µзініњ шынайы кµњіл к‰йін білдіреді, µнердіњ µзінен ‰йрене отырып, оныњ ќиын к‰рделі тілін т‰сіне білуге ±мтылады,рухани жан д‰ниесін эстетикалыќ талап т±рѓысынан тєрбиелейді. ¤нердіњ ќ±ндылыѓы сонда, ол адамныњ адамгершілік дамуына баѓытталѓан. Наѓыз єсем µнер ѓана адам жанынан рухани азыќ болады, адамныњ адамгершілік сезімін молайтады.

¤нердіњ бастау б±лаѓы сурет салу µнері. Тамыры терењге кеткен µнер атаулы µзініњ нєрін сурет µнерінен алады. Сондыќтан сурет салуды ‰йрену жас ±рпаќтыњ танымдыќ ой-µрісініњ кењеюіне, µнер єлемін тануына апарар жол болып табылады. Бастауыш сыныптаѓы эстетикалыќ тєрбие беру ж±мыстары оќу-тєрбие ‰рдістерімен µте тыѓыз байланысты ж‰зеге асады. Оќушылардыњ оќу єрекетінде эстетикалыќ тєрбиеге ќатысты теориялыќ білімдер беріліп, т‰рлі шыѓармашылыќ ж±мыстар атќарылады. Ол маќсатты жєне жоспарлы т‰рде іске асады.

Єрбір пєнніњ эстетикалыќ баѓыты,оќу материалдарыныњ мазм±ны,сабаќтар ж‰йесіндегі ќолданылатын эстетикалыќ ќ±ралдар м±ѓалімдер мен оќушылар арасындаѓы ізгі ќарым-ќатынастар оќушылардыњ эстетикалыќ сезімі мен м±ратын,талѓамын,ќабілетін шыњдауда ж‰йелі т‰рде ќызмет етеді. Оќу ж‰йесінде эстетикалыќ пєндер жоѓары ќызмет атќарады. Олардыњ ќатарына бейнелеу µнері сабаѓы жатады.

Єсемдік єлемініњ тањѓажайып сырын терењ т‰сініп,кµркемдік атаулыны шынайы сезініп, одан рухани лєззєт алуѓа баѓытталѓан бейнелеу µнері сурет,кескіндеме,композиция,м‰сін салалары бойынша ж‰ргізіледі. Бейнелеу µнерініњ міндеті бізді ќоршаѓан заттар мен ќ±былыстардыњ кµрінісін ,кескінін,т‰рін наќтылы суреттеуге,м‰сіндеуге жєне композициясын ќ±руды ‰йрету. Бейнелеу µнерініњ ерекшелігі оќушылардыњ кµркемдік т±рѓыда ойлауын,шыѓармашылыќ елесін,ќиялын есте саќтау ќабілетін жетілдіруде ыќпалы зор.

Бейнелеу µнері пєндерін терењдетіп оќытудаѓы халыќ мєдениеті мен µнері негіздерініњ байланысын аныќтау, бейнелеу µнері салаларын оќытуда халќымыздыњ єдет-ѓ±рпын, салт-дєст‰рін, µнерін, жалпы ±лттыќ µнер- т±рмыс тыныстарын т‰рлі тарихи деректер, арќылы таныстырып, еске т‰сіре отырып ќолдану болып табылады.

Халыќ салт- дєст‰рі, єдет- ѓ±рып даѓдылары арќалы, рухани- эстетикалыќ тєрбие беру жолдарын іздестіру;

Оќушылардыњ µз халќыныњ мєдениеті, µнері мен ќатар єлемдік рухани байлыќ негіздерінде жете біліп, жан-жаќты тєрбие алу жолдарын ќарастыру. Бейнелеу µнері ондаған ғасырлар бойы бүкіл әлем тарихын, тіршілік тарихын шашуын шығармай, жоғалтпай жеткізген бірден – бір куәгер. Біз осы куәгер сурет арқылы мыңдаған жылдар жемісіндегі тіршіліктің тынысын, адамзаттың әдет-ғұрпын, кәсібін, мәдениетін, оның бастан кешкен барша қайғы –мұңы мен таңдай қақтырар, тамсантар, дәуірлеп гүлденген шағын, табиғаттың мың құлпырған бояуын, жан-жануарлар дүниесінің алуан-тірлігін танып білеміз.

Сонау ерте дүние заманында адам айнала қоршаған ортасын, қызықтырған табиғат құбылыстарын топыраққа, балшыққа тасқа түсіріп бейнеледі, сол арқылы табиғат сұлулығын ұқты, жан-жануарлардың әрекетін мінезін зерттеді. Атам заманда жартастарға, үңгірлерге қашап салынған суреттер өздерінің шыншылдығымен, әсерлілігімен көрермендерді тамсандырады, тіпті кейде композициялық құрылымының әсерлі де анық кескінделуі соншалық, суретке қарап өнер иесіне, шеберлігіне қайран қаласыз.

Қола, темір, дәуірлерінде осы аймақты мекендеген біздің ата-бабаларымыздың қолынан шыққан өнер шығармаларын өзінің бейнелілігімен айтар ойының тереңдігімен ғалымдар мен аохеолог суретшілердің назарын аударып отыр.

Осындай шығарманың бірі қола дәуірнің шебері өмірге келтірген Қарашаш өзенінің бойындағы Бұғытас жартасынан табылған сурет.

Бұл сурет өзінің көлемінің үлкендігімен, өте шебер, әдемі салынуымен көзге түседі. Бұғының жалпы келбетін оның дене мүшелерінің салыстырмалы өлшемдерін дәл бере білген, әсіресе бағзы замандағы осындай стильденген пішінде салынуда.

Бұл ертедегі адамдардың айналадағы құбылыстарды жақсы бағдарлай, дәл көре білуінде және жан-жануардың қимыл-әрекетін, сыртқы пішінін зейін қоя зерттеу нәтижесінде туған шеберлік.

Суретшінің шеберлігі соншалық, жануардың кейбір мінез-құлқын көрсететін дене мүшелерін салмай-ақ (көз, мұрын, ауыз, құлақ т.б) оның сыртқы пішінімен -ақ хайуанның көңіл-күйін көрерменге жеткізе білген.

Бейнелеу өнері шығармаларын жақсы дәрежеде қабылдау үшін балада өнердің өзінің бейнелеу тілін түсінетін дамыған қабілет болуы қажет. Өнерді қабылдау балада арнайы үйренуді қажет етеді. Бұл жағдайда ол үшін бейнелеуді алғашқы міндет бейнелеуді шындықтың көрінісі ретінде қабылдау болады. Ќазаќстан бейнелеу µнерініњ негізгі кезењдерін Є.Ќастеев ќол µнерінде байќалатын дєст‰рлі д‰ниетаным мен зергерлік наќыштыњ 1930 жылдары бейнелеу µнеріндегі реалистік єдіспен ±штасуы .¦лттыќ таќырып ізденістері саласы бойынша 1950-1960 жылдары орталыќтан арнайы кµркем білім алѓан суретшілер шыѓармаларындаѓы ќазаќ халќыныњ жања µмірі, тарихи сюжеттер мен ±лттыќ таќырыптаѓы натюрморттар.Суретшілер А.Ѓалымбаева,Г.Исмайлова,Ќ.Телжанов,М.Кенбаев,С.Мємбеев,Н.Н±рм±хамбедов,С.Романов болды. Декоративизм саласында 1960 жылдарыныњ ортасы 1970 жылдардаѓы ±лттыќ ќолтањба мен колорит ізденістері.Композицияныњ монументті сипаты,айшыќты бояу т‰сі,дєст‰рліµнер формалары,с.Айтбаев,Є.Сыдыханов,О.Н±рж±маев,Ш.Сариев,Т.Тоѓысбаев болды.

Єлемдік мєдениет жєне ±лттыќ д‰ниетаным проблемасы бойынша 1980 жылдардан бері ќарай суретшілердіњ єлемдік кµркем іс-тєжірибелерін шыѓармашылыќпен мењгеруі жєне ±лттыќ діни-мифологиялыќ д‰ниетанымныњ жања формаларды ќалыптастырудаѓы рµлі болып саналады.

Сурет пен бейнелеу өнері бұған қол өнерді қоспағанда қазақ халқында кеш дамыған кәсіптің бірі.

Ерте заманда шариғатты қатты ұстаған мұсылман елі бейнелеу өнерін әсіресе сурет салуды оның ішінде адам бейнесін салғызбаған.Сол кезбегі өнерге ұмтылған азаматтарға кінә тағылаиын болса егер де салынған адам бейнесін көретін болсақ ол адамды жазаға тартқан соққыға жыққан болар еді. Шариғаттың тәртібі бойынша адам бейнесін салуға қатал тиым салынған. Сол себептен қазақ халқының өнері Ұлы Октябръ революциясынан кейін дамыды.

Живописъ өнеріне алғаш жол тартқан 20-30 жылдары Ә.Қастеев. болды.Бейнелеу өнерін оқыту айналадағы өмір шындығын көркем бейнелеу ерекшіліктерін танытуды оқушылардың табиғат сұлулығын халық өмірінің көріністерін тұрмыс салтын мерекелерін еңбек түрлерін жүйелі түрде қабылдауы және мүмкіндігінше өзінің көркем бейнелеу жұмыстарында қолдана білу.

Машықтарын қалыптастыруды көздейді. Бейнелеу өнері сабақтары оқушылардың практикалық білім мен көркемдікті түсінуін үйлесімді ұштастыра білген, өнердегі әсемдікті сезіне білген,шыңдалу биіктігіне көтерілді. Әсіресе мүсін өнері көне грек дәуірінде дамыды. Солардың бірі екі қанатты қыз баланың бейнесі апалы-сіңлілі оларды муза деп атады. Өнер мен ғылымды мәңгі жастық шақты паш ететін өнер туындысы болды. Жалпы бейнелеу өнері , суретші қауымы арасында үлкен дағдарысты әңгімелер туғызды.



2.Шағын комплектілі мектептер Шағын комплектілі мектеб-ол оқушы саны аз, қатарлас сыныптары жоқ, тіпті кей жағдайда кейбір сыныптары мүлдем болмайтын мектептер. Шағын комплекті лі мектептерге тән тағы бір ерекшелік оқушылар санының сыныптар сыныптар бойынша біркелкі болмауы. Бұл типтегі мектептердің пайда болуы адамдардың көшіп-қонуына, сирек қоныстануына, елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайларына байланысты.

Бұрын шағын комплексті мектептерде оқыту мен тәрбие берудің жоғарғы нәтижесіне жету өте қиын деген көзқарас болғаны рас. Ал қазіргі кезде көптеген мамандар шағын комплекті лі мектептерде оқуты мен тәрбие барысын жаңа педагогикалық технологиялар арқылы ұйымдастырса, жақсы нәтижелерге же туге болатындығын айтты. Біріншіден, мектеп және сынып оқушыларының аз болғандықтан, осы мүмкіндікті пайдаланып, мұғалім жекелеген әр оқушыға арналған оқыту-тәрбие барысын ұйымдастыруына болады. Екіншіден, шағын комплектілі мектеп-әр жастағы шағын немесе үлкен отбасы тәрізді, сондықтан да 3-4 сынып оқушыларының 1-2 сынып оқушыларын үйретуге, тәрбиелеуге мүмкіндік туады. Мұғалім мен оқушылар арасында психологиялық тығыз байланыс орнайды, оқушылар арасында тәртіп бұзушылық болмайды.

Шағын комплектілі мектепте бір немесе екі оқытушы жұмыс істейді. Меңгеруші, шаруашылық жетекшісі, кітапханашы т.б. штаттар көбінесе болмайды, сондықтан да шыған комплектлі мектеб мұғалімі жан-жақты маман болуы тиіс.

Көп жағдайда шағын комплектілі мектептердің әдісемелік орталықтардан шалғай орналасуына байланысты әдістемелік көмек, нұсқаулар алуға қиындық туады. Осыған байланысты мұғалім әдістемелік тәжірибесін жетілдіріп шыңдау мақсатында үнемі өздігінен ізденуі қажет.

Шағын комплектілі бастауыш мектептің құрылымы екі-үш, кей жағдайда төрт сыныптан тұратын комплектілерден құрылады.

Бұл комплектілерде сыныптар мынадай үлгімен біріктілуі мүмкін:

І және ІІ; І және ІІІ; ІІ және ІІІ; І, ІІ және ІІІ; ІІІ және ІҮ; І, ІІ, ІІІ және ІІІ.

Сыныптарды комплектілерге біріктіруде мынадай факторлар ескеріледі.: әр сыныпта неше оқушы бар; неше сынып; мектепте неше мұғалім жұмыс істейді.

Егер мектерте бір мұғалім болса, онда барлық сыныптар бір комплектіге біріктіріледі. Егер екі-үш мұғалім болса, онда сыныптарды комплектілерге біріктіруге тағы да мына факторлар ескерілуі тиіс:


  1. Оқушылар санының тең болуы;

  2. Оқушылардың білім деңгейі;

  3. Әр сыныптың бағдарлама күрделігігі;

  4. Педагогтың тәжірибесі мен білім дәрежесі;

  5. Жұмыстағы бірізділік (орын басушылық);

  6. Өткен жылғы мұғалімнің жүктемесі (нагрузка).

Шағын комплектілі мектептерде бейнелеу өнері пәнін оқытудың толық мектептерге қарағанда бірқатар ерекшеліктері бар. Ол: бейнелеу өнері пәні комплектіде бір мезгілде математика, дүниетану, еңбекке баулу т.б. пәндермен қатар жүргізіледі (мысалы, 1 сыныпта математика, 2-3 сыныптарда бейнелеу өнері) немесе бейнелеу өнеріне ұқсас бір тақырып бір мезгілде бірнеше сыныптарға өткізіледі.

Мысалы, 1-ші және 3-ші сыныптарда “Бояулар әлеміне саяхат” тақырыбын осы сыныптарда бір мезгілде бір сабақ жоспарымен өткізуге болады. Бұл сабақтың жоспарындағы жаңа сабақты түсіндіру кезеңін 2 бөлікке бөліп: “жалпы мәліметтер” және “күрделенген мәліметтер” деп қалыптастырады.

“Жалпы мәлімет” жалпы конспектіге баяндалғанымен соның ішінде 1-ші сынып оқушыларының сол материалдарды меңгеруіне аса көңіл бөлінеді, ал “күрделенген мәліметті” 3-ші сынып оқушыларының жақсы меңгерілуі ескереледі.

Машықтық жұмысқа 1-ші сыныпқа шаршыларды негізгі түстермен бояу тапсырылса, ал 3-ші сыныпқа екі шаршының бірін жылы түстер, екіншісін суық түстер қоспасымен бояу тапсырылады.

Сыныптар комплектісіндегі бір мезгілде әртүрлі тақырыптарда өткізілетін бейнелеу өнері сабақтары немесе басқа пәндермен қатар өткізілетін бейнелеу сабақтарының құрылысы төмендегідей үлгіде құрылуы мүмкін.

Уақыт (минут)

1-ші сынып

Уақыт (минут)

3-ші сынып

2-3

Ұйымдастыру кезеңі

2-3

Ұйымдастыру кезеңі

10-12

Жаңа сабақты түсіндіру, бекіту

20-25

Жаңа сабақты түсіндіру, бекіту

20-25

Өз бетімен жұмыс

10-12

Өз бетімен жұмыс

5-6

Қорытындылау, үйге тапсырма

5-6

Қорытындылау, үйге тапсырма

Шағын комплектілі мектептерде сабақ ссыныптар комплексіне жалпы бір сабақ жоспарымен жүргізіледі. Толық мектептердегі сабақ жоспарынан ерекшелігі дәстүрлі сабақ жоспарының кезеңдері сақталмайды. Сыныптар комплексіндеді сабақ жоспарының кезеңдері: “мұғаліммен жұмыс-өздік жұмыс”, “өздік жұмыс-мұғаліммен жұмыс” болып ауыспалы түрде құрылады.

Шағын комплексті мектептегі бейнелеу өнері пәнін сабан кестесіне қояда: пәнаралық байланыс, тақырып сәйкестігі, қатарлас пәндердің күнделігігі және комплект қандай сыныптардан біріктірілгендігі ескеріледі.

Шашамен алынған шағын комплектілі мектептің сабақ кестесі

күні

сабақ

Сыныптар







1

2

3




І

ІІ

ІІІ



ІҮ

Ү

ҮІ



Әліппе

Математика

Жазу

Бейнелеу өнері



Ана тілі

Математика

Дүниетану

Еңбекке баулу



Ана тілі

Математика

Дүниетану

Еңбекке баулу






І

ІІ

ІІІ



ІҮ

Ү

ҮІ



ҮІІ

Әліппе

Математика

Жазу

Бейнелеу өнері



Дүниетану

Бейнелеу өнері

Математика

Ана тілі



Дүниетану

Бейнелеу өнері

Математика

Ана тілі


Шет тілі

Сабақ тақырыбы: Пейзаж бейнелеу, Бейнелеу өнеріндегі пейзаждың орны.

Сабақ мақсаты: Бейнелеу өнеріндегі пейзаж жанрымен таныстыру. Пейзаж бейнелеу заңдылықтарын үйрету. Бастауыш сыныптарда пейзаж тақырыптарына сабақ өткізу әдістемесін оқыту. Оқушыларды өнер танушылыққа тәрбиелеп, эстетикалық қабілеттерін дамыту.

Көрнекілігі: Репродукциялар, диапозитивтер, пейзаж бейнелеу заңдылықтары көрсетілген плакат.

Сабан жоспары:

І. Ұйымдастыру бөлімі

ІІ. Өткен сабаққа шолу

ІІІ. Жаңа сабақ

1.Пейзаж жанрының даму тарихы.

2.Бастауыш сыныптарда пейзаж тақырыптарын оқыту әдістері.

3.Пейзаж бейнелеу заңдылықтары

4.Пейзажды поэзия арқылы елестету

ІҮ. Машықтық жұмыс

Ү. Қорытындылау, бағалау

ҮІ. Үйге тапсырма

Сабақ барысы:

І.Ұйымдастыру бөлімі.

Оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру, жұмыс орындарын ұйымдастыру

ІІ.Өткен сабаққа шолу (сұрақ-жауап арқылы).

1.Натюрморт дегеніміз не?

2.Натюрморт жанрының даму кезеңдерін ата.

3.Натюрморт жанрында жұмыс істейтін қандай суретшілерді білесіңдер?

Студенттердің “Натюрморт” тақырыбына орындалған жұмыстарына талдау жасау.

ІІІ.Жаңа сабан.

Пейзаж жанрының даму тарихы.

“Пейзаж” француз сөзінен алынған “табиғат” деген ұғымды білдіреді. Бейнелеу өнерінде пейзаж жанр болып саналады. Пейзаждық туындылар шығарылып немесе табиғаттан арап бейнеленеді. Пейзаждық композицияда басты “кейіпкер” ретінде табиғат көрінісі алып, кей жағдайда оған қосымша әсер беру мақсатында адамда, жануарлар, белгілі бір сюжеттік көріністер пайдаланылады.

Табиғаттың өзінен арап бейнелеуді “плэнер” деп. атайды. “Плэнер” француз сөзінен алынған “таза ауада” деген ұғымды білдіреді.

Ал адамдар өзін қоршаған ортаны бейнелеуге өте ерте заманнан талаптанған.

Солтүстік Афиркадағы Тассили-Аджер деген жерде жалаң жартастардағы үңгірлерден б.з.б. 6 мыңжылдықтан 1 мың жылдыққа дейін жэасалған он бес мың бейнелеу өнері фрагменттері табылған. Осы бейнелердегі сызбалық түрде болса да ағаштардың, таулардың сулардың, адамдар айдаған жануарлар бейнелерінен Сахара шөліндегі бұл жерде көк орай шалғын алқап болғанын байқауға болады.

Мінери, бадан біз пейзаж өзінің алғашқы бастауын өте көне дәуірден алғанын көреміз.

Пейзаж ежелгі Мысыр өнерінде де орнын алады, оныперғауындардың мазарларындағы бейнелерден , әртүрлі бұйымдардағы бейнелерден байқауға боладжы. Мысалы, “Бақта жүрген Тутанхамон мен оның әйелі” аталатын қобдиша қақпағына бейнеленген бедерді алуға болады. (репродукція, эпипроектор арқылы көрсетіледі). Бұл бедерде әсем бейнеленген ағаштар, жапырақтар, жеміс-жидектер бейнеленген.

ХІІІ-ХІ ғасырларда ежелгі орыс өнерінде табиғат көріністерін икона жазу өнерінде қолданды. Орыстің ұлы Икона жазуы суретшісі Андрей Рублевтың (1360-1430 ж.ж.), “Троица” (1411 ж.) иконасынан ағаштар, үйлер бейнесін байқауға болады.

ХҮІ ғасырға дейінгі пейзаж Европа өнерінде тақырыптық туындылар, портреттерге фон ретінде көптеп пайдаланылды. Мысалы, байта өрлеу дәуірінің ұлы суретшісі Леонардо да Винчидің (1452-1519 ж.ж.) Мона Лиза (Джоконда, 1503 ж.) әйгілі портрет тік туындысын алатын болсақ, жұмбақ та сабырлы күлімдеген әйел бейнесін арғы жағында қатпарлы та улар, дүркірей аққан тау өзенін, сан қилы өрнектелген тау арасындағы жолды көруге болады (эпипроректор арқылы көрсетіледі).

Қайта өрлеу дәуірінің тағы да бір ұлы суретшісі Рафаель Сантидің (1483-1520 ж.ж.) “Әсем бағбаншы” (1507 ж.) туындысында табиғат аясындағы құдай ана бейнесі екі баласымен бейнеленген (эпипроректор арқылы көрсетіледі).

Әвропа өнерінде пейзаж жеке жанр ретінде ХҮІІІ ғасырдан танылса бастады, оған Голланд суретшілерінің үлесі зор.

ХІХ ғ. екінші жатысында орыс өнеріндегі пейжаз табиғат сұлулығын үлкен сүйіспеншілікпен, лирикалық шабытпен бейнеледі.

Ресей өнерінің пейзаж жанрын әлемге танытқан мына суретшілерді атауға болады:



  • Феодор Александрович Васильев (1850-1873 ж.ж.)

  • Иван Іванович Шишкин (1832-1889ж.ж.)

  • Архип Іванович Куинджи (1842-1910 ж.ж.)

  • Василий Дмитриевич Поленов (1844-1927 ж.ж.)

  • Исаак Ильич Левітан (1860-1900 ж.ж.)

  • Ванн Константинович Айвазовский (1817-1900 ж.ж.)

(суретшілер шығармаларының репродукциялары эпипроектор арқылы көрсетіледі)

Қазақ бейнелеу өнеріндегі пейзаж жанрына тоқталатын болсақ, Әбілхан Қастеевтің (1907-1973 ж.ж.) есімін ерекше атауға болады. Қастеев шығармаларынан көктем бүршігіндей тіріліп құлпырған қазақ даласына деген үлкен сүйіспеншілік, лирикалық әуен, шексіз кеңістік берудегі суретшінің кәсіби шеберлігін көруге болады.

Соның ішінде “Биік таудағы мұз айдыны” (1955 ж.) “Қымыз фермасы” (1967 ж.), “Таластың ен даласы” (1970ж.), “Түркісіб” (1969 ж.) туындылары күрделі композициялық құрылым, үйлесімді түстік шешім, дәл перспективалық заңдылық арқылы өте шынайы орындалған (репродукциялары эпипроектор арқылы көрсетіледі).



1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   24


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет