Лекция: 30 сағат Лаборатория: 30 сағат обсөЖ: 60 сағат Барлық сағат саны: 180 сағат



жүктеу 2.53 Mb.
бет1/12
Дата28.04.2016
өлшемі2.53 Mb.
түріЛекция
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12
: CDO -> 2013-2014 -> OmrZoo -> Data
Data -> Лабораториялық сабақтардың әдістемелік нұсқауы Пән: Омыртқалылар зоологиясы
2013-2014 -> Лекция Тақырыбы: Алфавиттер, тізбектер және тілдер
Data -> Бағдарламасы Жетісай 20 ж мемлекеттік емтихан бағдарламасы құрастырған: Р. А. Кошкаров Кафедра мєжілісінде қаралған
2013-2014 -> Лекция:: 30 Лабораториялық: 15 Обсөж 45 СӨЖ
2013-2014 -> Лекция:: 15 Семинар: 13 СӨЖ: 62 Барлық сағат саны: 90 Аралыќ баќылау (АБ)- 60балл
Data -> Химия және Биология» факультеті. «Химия- биология» кафедрасы
Data -> Курс жұмысын орындауға арналған әдістемелік нұСҚАУ

Ф-ОБ-007/017

«СЫРДАРИЯ» УНИВЕРСИТЕТІ




ХИМИЯ ЖӘНЕ БИОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ
«ЖАРАТЫЛЫСТАНУ ҒЫЛЫМДАРЫ» КАФЕДРАСЫ

Омыртқасыздар зоологиясы пәнінен


____5В011300,5В060700 - биология___ мамандықтарының студенттері үшін
ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН
(силлабус)

Оқу түрі: күндізгі


Курс: I


Кредит саны:3

Лекция: 30 сағат

Лаборатория: 30 сағат

ОБСӨЖ: 60 сағат

СӨЖ: 60 сағат

Барлық сағат саны: 180 сағат

Аралыќ баќылау (АБ): кредит бойынша

Қорытынды бақылау: емтихан 2 курс




Жетісай, 2013 ж

Силлабусты дайындаған: доцент Р.А.Кошкаров

Силлабус 5В011300,5В060700 Биология мамандығыныңҚР МЖМБС(6.08.-2009)типтік оқу бағдарламасы(ҚР БжҒМ 11.05.2005ж №289 бұйрық), жұмыс оқу жоспары(23.08.2010ж) және пәнің жұмыс бағдарламасы(28.08.2010ж)негізінде жасалған.

Ккафедра мәжілісінде қаралған.

№ Хаттама ____________ “____________” 2013 ж.

Кафедра меңгерушісі ____________


Факультеттің Оқу- әдістемелік кеңесінде мақұлданған.

№ Хаттама ____________ “____________” 2013 ж.

ОӘК төрағасы /төрайымы/ ____________

Университеттің Оқу-әдістемелік Кеңесінде бекітілген

Хаттама № « » 2013 ж

ОӘК төрағасы/төрайымы/ ------



Мазмұны.


  1. Алғы сөз ….…………………………………………........................

  2. Жалпы мәліметтер………………………….………........................

  3. Курстың мақсаты мен міндеті ……………………………………..

  4. Курстың пререквизиттері, постреквизиттері.…………...................

  5. Жұмыс оқу жоспарынан көшірме.…….............................................

  6. Оқу сабақтарының құрылымы……………………….......................

  7. Студентке арналған ережелер…………………................................

  8. Оқу сағаттарының кредитке сәйкес тақырып бойынша бөліну кестесі

  9. Лекция сабақтары...............................................................................

10. Практикалық сабақтардың жоспары ..............................................

11. СӨЖ жоспары және орындау кестесі..............................................

12.Пайдаланған әдебиеттер мен Web сайттар......................................

13.Студенттердін білімін бақылау түрлері(тест,бақылау сұрақтары т.б.)............................................................................................................



1.Алғы сөз.

Оқу әдістемелік кешені «Омыртқасыздар зоолгиясы » пәні бойынша 5В011300 «Биология», мамандығының студенттеріне осы курс бойынша оқытушының жұмыстан неғұрлым тиімді ұйымдастыруға арналған барлық қажетті оқу-әдістемелік материалдарды құрайды. Білім беруде кредиттік технологияны пайдаланып, барлық құүжаттарды бір кешенге біріктере отырып, пәндә меңгеру процесінде студенттің білімін, машықтануын және біліктілігін жоғарға деңгейге көтеру мақсаты көзделіп отыр.

Жұмыстың бағдарламада оқу жұмысының түрлері бойынша сағаттар көрсетілген ПС-лабораториялық сабақтар.

ОБСӨЖ оқытушының басшылығымен студенттің өзіндік жұмысы, СӨЖ- студенттердің өзіндік жұмысы.

Оқу бағдарламасы (Syllabus), семестрдің басында әрбір студентке беріліп, студенттің білімін тереңдетуге, пәнге деген ықыласының артуына, шығармашылық және зерттеушілік қабілеттері ашылып, лдан әрі дамуына себебін тигізеді деп күтілуде.

Дәрістің қысқаша жазбасы студентке қайсы бір тақырыпты қарастыруда неге назар аудару керектігіне бағыт береді, санасына негізгі ұғымдар мен терминдерді енгізеді. Пәнді толықтай меңгеру үшін студент ұсынылған әдебиеттің барлығымен дерлік жұмыс өткізіп және өзіндік жұмысының барлық көлемін орындауы қажет.

Тапсырмалар мен лабораториялардың жиынтығы студенттерге аудиториялардын тыс өзіндік жұмысыты, үй тапсырмасын орындауға арналған.

2. ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТТЕР.





Оқытушының аты-жөні

Сабақты өткізу, орны

Байланыстырушы мәлімет

Аудиториялық сабақтар

СӨЖ




1

Р.А.Кошкаров

Уақыты __________

Ауд ______________




Уақыты _______

Ауд _________



Тел:___________

Каб:___________

Корпус:________


2




Уақыты __________

Ауд ______________




Уақыты _______

Ауд _________



Тел:___________

Каб:___________

Корпус:________



3. ПӘННІҢ МАҚСАТЫ МЕН МІНДЕТІ, ОНЫҢ ОҚУ

ПРОЦЕСІНДЕГІ РОЛІ
Курстың мақсаты.

Студенттерді қазіргі заманғы омыртқасыз зоология ғылымының жетістіктері туралы толық мәлімет беру



Курстың міндеті.

Студенттерді омыртқасыз зоологиясы пәніне қызығушылықтарын оятып, ғылыми зерттеу жұмыс түрлеріне баулу

4. КУРСТЫҢ ПОСТРЕКВИЗИТТЕРІ МЕН ПРЕРЕКВИЗИТТЕРІ




Пререквизиттер (пәннің алдында міндетті түрде игерілуге қажетті пәндер)

Постреквизиттер (пәннен кейін өтілетін, осы пәнге сүйенетін пәндер)

Кафедра

Кафедраның қабылдаған шешімдері, хаттаманың реті мен күні

1

Ботаника

Омыртқалы зоология

Биология




2

Цитология

Орнитология

3




Ихтиология












5. ЖҰМЫС ОЌУ ЖОСПАРЫНАН КӨШІРМЕ



Кредит саны


Курс


Жалпы сағат саны

Аудиториялыќ сабаќтар

Аудиториядан тыс сабаќтар

Қорытынды бақылау

лекция

Прак/

сем


лабор

ОБСӨЖ

СӨЖ

1

3

2 курс

180

30

-

30

60

60

емтихан







барлығы

180

30

-

30

60

60

емтихан


6. ОҚУ САБАҚТАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ:
Жұмыс бағдарламасында (силлабус) сағаттар оқу жұмыстары түрлеріне қарай бөлінген: лекция, семинар, ОБСӨЖ (оқытушының бақылауындағы студенттің өзіндік жұмысы), СӨЖ (студенттің өзіндік жұмысы), ЛБС-лабораториялық сабақтар.

Лекция – студентке тақырыпты игеруде неге назар аударуына бағыт береді.

Пәнді толық меңгеру үшін студент ұсынылған әдебиеттердің барлығымен жұмыс істеуі қажет

Семинар сабақтарында – студент талдау, салыстыру, тұжырымдау, проблемаларды анықтай білу және шешу жолдарын белсенді ой әрекет талап ететін әдіс-тәсілдерді меңгеруі керек

ОБСӨЖ – оқытушының бақылауындағы студенттің өзіндік жұмысы.

Материалды сабақ үстінде оқытушының көмегімен оқып меңгеру.

Оқытушы тақырыпқа сәйкес студенттің білім деңгейін тексереді, бақылайды.

СӨЖ-студенттің өзіндік жұмысы. Студент СӨЖ тапсырмаларын кестеге сәйкес белгіленген мерзімде оқытушыға тапсыруға міндетті.

Лабораториялық сабақтарда студент теориялық қорытындыларын, яғни, теория мен тәжірибе бірлігін анықтап, құрал-жабдықтарды құрастыруға, пайдалануға дағдыланады, тәжірибе кезінде алынған нәтижелерді талдауды, теориямен сәйкестеліп дәлелдеуді үйренеді.

7. СТУДЕНТКЕ АРНАЛҒАН ЕРЕЖЕЛЕР :

Сабаққа кешікпеу керек.

Сабақ кезінде әңгімелеспеу, газет оқымау, сағыз шайнамау, ұялы телефонды өшіріп қою керек.

Сабаққа іскер киіммен келу керек.

Сабақтан қалмау, науқастыққа байланысты сабақтан қалған жағдайда деканатқа анықтама әкелу керек.

Жіберілген сабақтар күнделікті оқытушының кестесіне сәйкес өтелінеді.

Тапсырмаларды орындамаған жағдайда қорытынды баға төмендетіледі.

8. ОҚУ САҒАТТАРЫНЫҢ ТАҚЫРЫП БОЙЫНША БӨЛІНУ КЕСТЕСІ




Тараулар атауы, реті

Аудиториялық сабақтар

Аудиториядан тыс сабақтар




Лекция

Лаборатория

СӨЖ

ОБСӨЖ

1

Кіріспе. Зоология пәні жєне оның мазмұны

1

1

2

2

2

Бір клеткалы жануарлар – ќарапайымдылар - Protozoa

1

1

2

2

3

Саркомастигафора типі жалпы типі

1

1

2

2

4

Саркодиналар тип тармағы. Жалған аяќтылар класы-Rhizopoda. өкілі амеба-Amaeba

1

1

2

2

5

Паразиттік тіршілік ететін қарапайымдылар типтері.

1

1

2

2

6

Инфузориялар типі - Ciliophora

1

1

2

2

7

Көп клеткалы жануарлар патшалық тармағы.Губкалар типі. Губкалардың жіктелуі. өкілі -Бадяга.

1

1

2

2

8

Сәулелі семетриялы бөлім. Ішек ќуыстылар типі. Класс гидрозия. Отряд. Гидра.

1

1

2

2

9

Ішек ќуыстылар типінің систематикасы

1

1

2

2

10

Екі жақты Симметриялы Radiats бөлімі. Жалпақ құрттар типі.

1

1

2

2

11

Жалпаќ ќұрттар типінің систематикасы

1

1

2

2

12

Сорғыш құрттар классы.

1

1

2

2

13

Таспа ќүрттар класына жалпы сипаттама. өкілі-сиыр цепені.

1

1

2

2

14

Алғашқы қуыстылар бөлім тармағы.Жұмыр құрттар типі

1

1

2

2

15

Жұмыр құрттар типінің систематикасы

1

1

2

2

16

Жұмыр құрттардың табиғаттағы маңызы.

1

1







17

Целом қуыстылар.Буылтық құрттар типінің Жалпы сипатаммасы

1

1

2

2

18

Буылтық құрттар типінің систематикасы: тип тармақтары және кластары.

1

1

2

2

19

Буын аяқтылар типі -– ArtҺropoda. Буынаяқтылардың жалпы сипаттамасы.

1

1

2

2

20

Буын аяқтылар типінің систематикасы: тип тармақтары және кластары.

1

1

2

2

21

Желбезектыныстылар тип тармағы-Branchiata

1

1

2

2

22

Хелецералылар тип тармағы.

1

1

2

2

23

Өрмекшітәрізділеркласы. Систематикасы.Негізгі отрядтары.

1

1

2

2

24

Кеңірдектыныстылар тип тармағы.Жалпы сипаттамасы.

1

1

2

2

25

Насекомдар класы.Насекомдардың эволюциялық жолдары,қауым құрайтың насекомдар.

1

1

2

2

26

Молюскалар типінің систематикасы. Бауыр аяқтылар классы

1

1

2

2

27

Молюскалардың тіршілік ету ерекшеліктері, көбеюі құрылысындағы айырмашылықтар

1

1

2

2

28

Тип үсті екінші реттік ауыздылар. Екінші реттік ауыздылардың бірінші реттік ауыздылардан ерекше белгілері.

1

1

2

2

29

Погонофоралар типі.Қазақстан “Қызыл кітабына” кірітілген омыртқасыздар

1

1

2

2

30

Тікенек терілер типі.Омыртқасыздардың табиғатағы маңызы

1

1

2

2




Барлығы:

30

30

60

60

“Сырдария” университеті



“Химия жєне биология” факультеті


“Биология” кафедрасы

“Омыртқасыздар зоологиясы” пәні бойынша


5В011300 “Биология”

мамандығының студенттері үшін


Лекцияның қысқаша курсы

Жетісай 2013 ж


Лекция 1.



Лекция тақырыбы: Кіріспе. Зоология пєні жєне оның мазмұны және тарихынан қысқаша мәліметтер . Жануарлар єлемінің жүйесі.

Лекцияның жоспары:

1. Зоология пєнінің даму тарихы.

2.Жануарлардың табиғаттағы маңызы.

Лекцияның мақсаты:Сдуденттерді Зоология пєнінің даму тарихымен және

жануарлардың табиғаттағы маңызымен таныстыру.


Лекция мәтіні:
1.Зоология- жануарлар дүниесін єр түрлі жағынан зерттейтін ғылым саласы.:Ол жануарлардың табиғат жағдайларындағы тіршілігін, олардың ересек күйіндегі жєне жеке осиптардың өмірінің єр кезеңіндегі ќұрылысы мен организмнің

Ќызмет єрекеттерін зерттейді, жануарлар дүниесінің ќұрамы, неше түрлі

жануарлардың пайда болуының заңдылығын ж/е таралуының ерекшелігін зерттейді.

Жануар тану пєнінің міндеті жануарларды жанжаќты зерттеу оның ќұрлысын, көптүлілігін тіршілік єрекетін, таралуын, жєне халыќ шаруашылығындағы маңызын оќыту болып табылады. Зоология сөзі грекше екі сөзден (Зоо-жануар, логос-оќу тану деп түсіндіріледі.).Морфологиялыќ зерттеулер жануарлардың сыртќы ќұрлысын, физиологиялыќ зерттеулер-тірі ағзаның сырќы ортаның арасындағы байланысын зерттейді.

Жануарлардың барлығы жасушадан ќұралған, ол дененің негізі болып табылады. Жасушалар тобы жєне жасуша аралыќ заттар белгілі пішінді, ќұрлысты, ќызметті болып олар ұлпаларды ќұрайды. Жануарларда ұлпалар төрт түрге бөлінеді; эпителий, ет, жүйке жєне дєнекер. Осындай єртүрлі ұлпалар өзара байланысты болып белгілі ќызмет атќаратын жеке мүше ќұрайды. Жануарлар ағзасын бірнеше жүиеге бөлуге болады. Олар; жүике, асќорыту, ќан айналу, т.б. жүйелер. Адам баласына жануарлар туралы мєліметтер ертеден белгілі. Ғылыми бастауын ертедлегі грецияның данышпан ұлы ойшылы Аристотельден басталады (б.э.д 4э). Ол белгілі жануарларды (500-ге жуыќ) екі топќа бөлді: ќызыл ќанды жануарлар жєне ќансыз жануарлар. Осылайша омыртќалылармен омыртќасыздар бір-бірінен бөлінді, өйткені Аристотель ќызыл ќанды жануарларға осы кездегі омырталы жануарлар класына сєйкес келетін мынадай бес майда топты жатќызды:


  1. Тірі туатын төрт аяќтылар-бұлар осы кездегі сүтќоректілерге сєйкес

келеді.

  1. Ќұстар.

  2. Жұмыртќа салатын төрт аяќтылар жєне жорғалаушылармен ќосмекеділерге сєкес келеді.

  3. өкпемен тыныс алып тірі туатын аяќсыздар-кит тєрізділер.

  4. Желбезекпен тыныс алатын ќабыршаќты аяќсыздар-балыќтар.

Ал омыртќасысыздың орасаң көп түрін Аристотельдің өте майда топтарға бөлуі онша дұрыс емес еді. Аристотель жануардың не бары 520 формасын сипаттап жазды. Ал ќазіргі кезде жануарлардың бізге белгілі формалары 100000 дана саналады. Орта ғасырдағы зоология тарихына тоќталмасаќ та болады. өйткені діннің көрсеткен ќысымы табиғатты тікелей зерттеуге кедергі болды.

Тек ќайта өрлеу дєуірінде ғана зоологиялыќ зерттеу жұмыстары жолға ќойылып жандана бастады. Ерте заманның ірі анатомы Галлен(131-2001) жануарлар анатомиясын зерттеп, содан кейін сол зерттеулердің нєтижесін адамға ќолданған. Сол кезде физиологияда өркендеп дами бастады.Бұл дєуірдің физиологтардың ішіндегі ең атаќтысы, ќан айналысын зерттеген Гарви(1578-1657) ол өзінің эмбриологиялыќ баќылаулар арќасында ќандай жануар болса да жұмыртќадан өніп өседі деген ќорытынды жасаған. 16-шы ғасырда тұңғыш рет көзілдірік- ж/е үлкейтіп көрсететін шынылар пайдалана бастады. Бұларды ептеп бір-біріне ќосудан микроскоп шыќты. Микроскопты жаќсарту жұмысын Лебен Гук(1628-1694)атќара бастады. Ол инфузорияны, ќан денешіктерін ашты ж/е тұќым сұйыќтығынан сперматозоидтарды тапты. Мольпиги (1628-1694) линза арќылы насикомдар анатомиясын аныќтау жөнінде өте көп жұмыстар жасады. Морфология пєндерімен ќатарлас жануарлар системасы туралы ғылымында- систематикада дамыды. 18-ші ғасырдағы ең ірі систематик Линней (1707-1778) болған. Ол классиктің кітабы табиғат системасы 1735-ші басылып шыќты. Линней жануарларға латын тілінде біріңғай ат ќойды, бұл жағдай сол кезге дейін шыќќан зоология кітаптарында болып келген кемшілікті жойды, бұл кемшілік єр ұлттан шыќќан авторлардың сол бір жануарды өз тілінде түрлі-түрлі атауынан болатын еді. Линней түрлерді ќос атпен- бейнарлы номенклатурамен атауды кіргізді. Линней ірі систематикалыќ топтарды біріне бірі бағынған үш топќа бөлді. Олар: бір-біріне ұќсас туыстар отрядќа отрядтар класќа біріктірілді. 19-шы ғасырдыңбас кезінде зерттеулер көп ілгері басты. Єсіресе Линней дєуіріне ќарағанда омыртќасыздар деп аталатын жануарлар дүниесі туралы мєліметтер көп жиналды, бұларды Ломарк(1744-1828) он класќа бөлді. Ломарк сонымен ќатар жануарлар дүниесін омыртќасыз ж/е омыртќалы жануарлар деп екіге бөлуді ќалпына келтіріп жолға ќойды. 1859 жылы Дарвиннің “Түрлердің тегі “ деген кітабының жарыќќа шығуы зоологияның тарихында ұлы өзгеріс кезеңі болды. Дарвиннің идеясын дамытуда эволюциялыќ биологияның басќа бағыттарында маңызы өте зор. В.О. Кавалевский (1842-1883) эволюциялыќ полентологияның негізін ќаласа, И.М. Сеченов (1829-1905) жануарлар физиологиясының орыс мектебін ќұрды.

2. Ќазаќстанның жануарлар дүниесін жүйелі єрі ғылыми тұрғыдан зерттеу жұмыстары 17-18-ші ғасырпларда ұйымдастырылған экспедицияларға байланысты. Мұнда ќазаќтың ұлы ғалымы Ш. Уєлихановтың еңбектері ерекше орын алады. 1943-ші жылдан бастап Ќазаќстан Республикасы Ғылым Академиясының Зоология институты жұмыс істейді. Л. С. Берг, И.А.Далгушин, М.Д.Зверев, Т.Н.Досжанов, А.Бекенов ж/е басќа ғалымдар Ќазаќстанның жануарлар дүниесіне арнайы зерттеулер жүргізіп, ғылымының дамуына ерекше үлес ќосты
Бақылау сұрақтары:



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   12


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет