Махульдюрге бардым, агълап къайттым



жүктеу 31.45 Kb.
Дата29.04.2016
өлшемі31.45 Kb.
МАХУЛЬДЮРГЕ БАРДЫМ, АГЪЛАП КЪАЙТТЫМ

Бир ай эвельси догъмуш коюм Махульдюрни зиярет эттим. Бу меним мукъаддес борджум эди. Акъмесджит сокъакъларында бурула-долана, ниает, Акъяр почта ёлуна чыкътыкъ.

Кечкен сене Исмаиль Сейфуллаев (дженк йылларында Къырым джумхуриетининъ премьери, Къырым партизанларыны эрзакъ иле ялынъыз о темин этти) Одессадан манъа ёллагъан мектюбинде: «Якъында Махульдюрде олдым. Сизинъ эвинъизни къыдырдым, оны йыкъкъанлар!» — дел язгьан эди. Мектюпни окъугъан сонъра ичимде туташкъан атеш аля янмакъта эди. Махульдюрни тездже корьмеге ашыкътым.

Сюрен айланмасында огюмизде эфсаневий Коккозь вадиси ачылды, узакъта думанлы Ай-Петри корюнди. Машина дюмени башындаки яш киши, телевидение хадими олмалы. аркъасына чевирилип: «Коюнъизнинъ ёлларыны яхшы билесинъизми, унутмадынъызмы? — деп сорады. — Адашып, Бельбекке барып чыкъмамызмы?

Меним ичиме буз тюшти. Вуджудым титреп кетти. Ь1нджындым. «Коюмизнинъ ёлуны унутмадыммы, экен! Не демек олсун! Мен акъаретлендим. Махульдюрни, козьлеримни багълап йиберселер, отуз беш чакъырым ёлны джаяв юрип барып тапарым. Дёрт йыл бу отуз беш чакъырым ёлнен Багъчасарайгъа мектепке къатнагъан мен дегильми эдим?

Сюренни кечтик. Ел четинде юксек къая тюбюнде ири къоба козюме чалынды. Машина токътатылмасыны риджа эттим. Тюштим, къоба ичине кирдим: бом-бош, чым-чырт, бунынъ ичине

чокътан инсан аягъы басмагъан.

Ёлумызгъа девам эттик. Албатны ве Фотсаланы зорнен таныдым. Таныдыммы — ёкъмы, эмин дегилим. Коккозь ве Озенбаш озенлери бирлешкен ердеки буюк копюрни, онынъ янындаки Коккозь хастаханесини къайырмайым деп, пенджереден козълеримни алмадым. Кечип кеткенмиз, оларны да танымадым. Бир чакъырымдан сонъра бизим койлю тюрк Мемед-Алининъ бухар дегирмени янында ёл Гъаврге, Махульдюрге айланаджакъ. Мен бунда да шашмаладым, кельген ёлумыз иле дос-догъру

Коккозь бетке кечип кеткенмиз.

Кучюк базарчыкъ янында тургъан эки татардан Махульдюр ёлуны сорадым.

— Сизге Махульдюр не керек? — дедилер татарлар, — мында Коккозьге эки чакъырым къалды. — Барынъыз, Коккозьге.

— Махульдюр меним коюм, — дедим татарларгъа, — оны корьмеге кетем!

Татарлар хахылдап кульдилер.

— Озь коюнънинъ ёлуны бильмейсинъми? — дедилер мыскъыллап.

— Биле эдим. Эр шей денъишкен, таныманынъ имкяны ёкъ!

— Артынъызгъа къайтынъыз! — дедилер экиси де бир агъыздан. Ёл чаталлашкъан ерде, онъ якъта адам эйкели тура. Сиз де онъ якътаки ёлнен кетинъиз! Коюнъизнинъ ады Подгорная!

— Ёлнынъ чаталлашкъан еринде Мемед-Али тюркнинъ бухар дегирмени олмакъ керек, — дедим мен, — оны коралмадым.

Дегирменни махульдюрлилернинъ озьлери алтмыш йыл эвельси якътылар. Мемед-Али та о заманларда Айвасыллы яш къарысынен Коньягъа къачты.

Биз кери къайттыкъ. Эйкель янында онъ къолгъа бурулдыкъ. Лякин Махульдюрни тапмакъ къолай олмады. Дагълыкъ-къаялыкъ ичинде анда-мында сачылгъан беш-он беяз эв корип, токътадыкъ. Ёл четинде автобус токътагъан ерде дирекке мыхлы тахта устюнде «Подгорная» язылы. Мен баш кестирдим. «Бу — Махульдюр дегиль!» дедим.

Эки-учь рус ве бир яш татар къадыны пейда олдылар. Къадын корюниште оджапчеге бенъзей. Онынъ иле Махульдюр хусусында лакъырды башлагъан эдим, бирден кучьлю ягъмур ве къар ягъа башлады. Адамлар тыр-мыр олды, оларны бир даа тапып оламадым. Ягьмур ве къар токътагъан сонъ дагъ устюндеки думан бираз чезильди, кой устюне асылып тургъан къаяларнынъ чыплакъ учурымларынынъ бир якъы ачылды. Мен, ниает, къаяны таныдым. Бойка... Меним балалыгъым, генчлигим. Меним такъдирим. Эки бинъ йылдан бери Бойка! Не демек, кимсе бильмей. Къаянынъ ашагъысында, дагъ ичинде Гот-Фрид деген чокъракъ да бар. Мында дженктен эвель эки юз къыркъ хане бар эди. Шимди он секиз эв тереклер астында пусып туралар, къалгъан эвлернинъ эписини кельмешек руслар йыкъкъанлар. Эвлер эписи къави, дюльбер, экзотикалы миллий эвлер. Бизим пычма таштан ясалгъан эки къатлы эвден бир таш, бир кесек кирамет къалдырылмагъан, темелини тегизлеп, тереклер сачкъанлар. Отлар ве тереклер оськен, эвнинъ негизини ортькенлер. Койдеки эвлернинъ йыкъылгъаны чокътан. Койге бир топ рус кельген, бегенген эвлеринде ерлешкенлер, къалгъанларнынъ эписини йыкъкъан-якъкъанлар. Бу койге башкъаларынынъ кельгенини истемегенлер.



Койде юксек минарели эки джами, енъи мектеп бинасы бар эди, олардан эсер къалмагъан, койнинъ ашагъысындаки мезарлыкъ ёкъ. Махульдюрге он беш-йигирми къырымтатар аилеси кельген, андаки русларнен къомшулыкъта яшайлар. Озь коюмиздеки мезарлыкъта дефн олунгъан анамнынъ ве бабамнынъ къабирлерининъ, догъмуш эвимизнинъ элякетини билип, аджайип коюмизнинъ харабеге чёккен алыны корип, козьяшларымны тёкип къайтып кельдим.

1995 с., январь
: documents
documents -> Аэробус а-320 Самолет а-320 — флагман семейства среднемагистральных узкофюзеляжных самолетов европейского концерна Airbus. Самолет полностью сертифицирован для полетов в России и за рубежом. Технические характеристики
documents -> Эффективность применения коллоидной фитоформулы ангиомега комплекс в кардиологии
documents -> 2015 жылдың қазан айының репертуары
documents -> I. 2013-2015 жылдарға арналған Қызылорда облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері
documents -> Қызылорда облысының жер – су атаулары қызылорда, 2013 жыл сыр елі қызылорда облысы
documents -> Қызылорда облысы әкімінің 2013 жылға арналған Іс-қимыл жоспары




©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет