Пәні бойынша «050117» «Қазақ тілі мен әдебиеті», мамандығының 2 курс студенттерінің білімін бақылауға арналған



бет2/3
Дата03.05.2016
өлшемі0.9 Mb.
1   2   3

БІРІНШІ АРАЛЫҚ БАҚЫЛАУ







Тақырыптар

Ұпайлар

Бақылау түрі

1

Қазақ хандығының құрылуы

3.б.

Консультация

2

Қазақ хандары.


2.б.

Коллоквиум

3

Ел бірлігін жоғары көтерген билердің қазақ тарихынан алатын орны


2.б.

Ой бөліс дабат

4

Қазақ хандығы дәуіріндегі әдебиет

(XV – XVIII).




2.б.

реферат

5

Қазақ әдебиеті тарихынан жыраулар поэзиясының алатын орны


2.б.

Коллоквиум

6

Жыраулар поэзиясының көркемдік-идеялық ерекшеліктері


2.б.

глоссарий

7

Қазтуған жырау(XV).


2.б.

Конспект

8

Асан қайғы (XV ғасыр).


2.б.

Реферат

9

Асан қайғы – аңыз кейіпкері


3.б.

Ой бөліс дебат

10

Асан қайғы - XV ғасырдағы бүкіл Дешті қыпшақтың ірі жырауы

2.б.

Ой бөліс дебат

11

Доспамбет жырау (XVI ғасыр.).

2.б.

Коллоквиум

12

Шалкиіз жырау (1465 - 1560).

2.б.

Реферат

13

Шалкиіз жыраудың Би Темірге айтқан троғаулары


2.б.

Конспект

Сұрақ – жауап



14

Шалкиіз жыраудың философиялық

ой-толғаныстарынан туған афористік сөздері




2.б.

Тест

І аралық 15 + 15 ұпай

1



Êiðiñïå бақылау жұмысы

(әдебиеттің алғашқы кезеңіне)

²àçຠõàíäû¹ûíû» º½ðûëóû.

Тест тапсырмалары.


  1. Қазақ хандығының құрылуы туралы жазылған еңбек.

А) “Оғыз-наме”

В) “Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі”

С) “Бақытсыз Жамал”

Д) “Абай айнасы”

Е) “Әдебиет танытқыш”

2. Қай жылы қазақ хандығы құрылды?

А) 1450 ж.

В) 1456 ж.

С) 1440 ж.

Д) 1460 ж.

Е) 1455 ж.

3. Қай жерде қазақ хандығы құрылды?

А) Жетісуда

В) Сырдария бойында

С) Шу бойында

Д) Аралда

Е) Ота Азияда

4.Қазақтың алғашқы хандары

А) Әбілқайыр, Керей, Әз-Жәнібек

В) Қасым хан, Тәуекел хан

С) Жәңгір хан, Есім хан

Д) Абылай хан, Қасым хан

Е) Тәуке хан, Тәуекел хан

5. Алғашқы ресми қазақ заңы

А) “Қасым ханның қасқа жолы”

В) “Есім ханның ескі жолы”

С) “Жеті жарғы”

Д) “Абылайдың ақ жолы”

Е) “Нұрсұлтанның нұр жолы”

6.Қазақтың алғашқы хандары

А) Әбілқайыр, Керей, Әз-Жәнібек

В) Қасым хан, Тәуекел хан

С) Жәңгір хан, Есім хан

Д) Абылай хан, Қасым хан

Е) Тәуке хан, Тәуекел хан

7. Алғашқы ресми қазақ заңы

А) “Қасым ханның қасқа жолы”

В) “Есім ханның ескі жолы”

С) “Жеті жарғы”

Д) “Абылайдың ақ жолы”

Е) “Нұрсұлтанның нұр жолы”

2




Қазақ хандары.


Коллоквиум тақырыптары.

1. Қазақ хандығының пайда болуына негіз болған себептер.

2. Қазақ хандарының хандықтың дербестігін сақтап қалудағы ролі.


  1. Қазақ мемлекетінің экономикалық және ішкі жағдайын реттеуге

бағытталған реформалары

  1. Қазақ хандығының құрылуы.

  2. ХІV-ХVғасырларда қазақ жерінде болған ірі тарихи оқиғалар.

  3. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы қоғамдық әлеуметтік саяси жағдай.

  4. Қазақ хандығының негізін салушылар.

3



Ел бірлігін жоғары көтерген билердің қазақ тарихынан алатын орны.

Тест тапсырмалары.

1.XV-XVIII ғасырлардағы әдебиет тарихы қай үлгіде дамыды?

А) Ауыз әдебиеті

В) Тарихи романдар

С) Жыраулық поэзия

Д) Нәзиралық жыр

Е) Дидактикалық дастандар

2. XVIII ғ. қазақ халқы үшін қандай кезең болды

А) ең бір қиын, ауыр кезең

В) гүлденген кезең

С) бетбұрыс кезең

Д) тәуелсіздік алған кезең

Е) қалалар өркендеген кезең

3. XVIII ғ. қазақ халқы үшін қандай кезең болды

А) ең бір қиын, ауыр кезең

В) гүлденген кезең

С) бетбұрыс кезең

Д) тәуелсіздік алған кезең

Е) қалалар өркендеген кезең

4. XVIII ғ. қазақ ақын-жырауларының ішіндегі ең мәшһүрі

А) Тәтіқара

В) Доспамбет

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

5. Ел бірлігін ту еткен билер

А) Әйтеке би

В) би Темір

С) Майқы би

Д) Бала би

Е) Ақтайлақ би

6. Қазақ халқын өзара ынтымаққа шақырған билер.

А) Қазыбек би

В) би Темір

С) Майқы би

Д) Солтабай би

Е) Ақтайлақ би
Реферат тақырыптары.

1. Халықтық өнердің бірі – шешендік өнер.

2. Төле би – білікті би, білімдер шешен.

3. Көрнекті мемлекет қайраткері - қаз дауысты

Қазбек би.

4. Турашылдығымен аты аңызға айналған

Әйтеке би.

5. Қазақ халқының ежелгі рухани бай

қазынасының, асыл өнерінің бірі-шешендік

мектебі.

6. Төле би- қазақ халқының көрнекті қоғам

қайраткерінің бірі, “Жеті жарғы” әдет-ғұрып

заңы авторларының бірі.
4
Қазақ хандығы дәуіріндегі

әдебиет (15-18ғ/р)
Реферат тақырыптары
1.Қазақ әдебиеті тарихындағы үлкен бір кезең – жыраулар поэзиясы.

2.Қазақ жырауларының тарих сахнасына шығуы.

3.Жыраулық поэзияның зерттелуі.

Қазақ хандығы дәуіріндегі ақын- жыраулар мұрасының маңызы.

2. 15ғасырдағы көркем сөз өкілдері.

3. Жыраулық поэзияның зерттелуі.

4. Шоқан Уалиханов қазақ өлнңдерінің классификациясын жасауы .

5



Қазақ әдебиеті тарихынан жыраулар поэзиясының алатын орны

Коллоквиум тапсырмалары.


  1. Қазақ әдебиетінің тарихындағы ағынды да, арналы сала – жыраулар поэзиясы.

2. Қазақ әдебиеті тарихынан жыраулар

поэзиясының алатын орны

3. Қазақ әдебиетіндегі жыраулар өмірнамасының

пайда болу, туу себептері.

4.“Насихат”поэзиясында халқымыздың дүние, тіршілік туралы таным-түсінігі.

5. Жыраулық өнер жайлы зерттеген ғылымдар.

6. Толғау - іші қазандай, қайнаған уақытта шығатын жүректің лебі, көңіл құсының сайрауы.

7. Терме – бұл түрлі шығармалар жайынан

сөйлеп тұрғанда көп нәрсені теріп, сөз етуі.

6



Жыраулар поэзиясының көркемдік идеялық ерекшеліктер.
Глоссарий тапсырмалары.

1. Жырау, жыршы, ақын сынды халық әдебиетін

жасаушылардың өзіндік ерекшеліктері.

2. Қазақ қоғамында жыраулардың алатын орны.

3. Жыраулар позиясының дара табиғаты, тақырыбы

ерекшеліктері.

4. Жыраулар поэзиясының негізгі сарыны.

5. Жыраулардың қоғамдық-әлеуметтік тұлғасы

6. Жырау-өз қоғамының бас идеологы.

7. Жырау туындылардың баспа бетін көруі.

7

²àçòó¹àí æûðàó (XV ¹àñûð).

Тест тапсырмалары.

1.Қазтуғанның өзіне арналған мадақ жыры.

А) “Алаң да алаң, алаң жұрт”

В) “Қоғалы көлдер қом сулар”

С) “Бұдырайған екі шекелі”+

Е) “Бұл заманда не ғаріп?”




  1. Қазтуғанның туған жермен қоштасу жыры.

А) “Ей, Қатаған хан Тұрсын”

В) “Орманбет би өлген күн”

С) “Бағаналы орда, басты орда”

Д) “Алаң да алаң, алаң жұрт”+

Е) “... Қырында киік жайлаған”
3.Қазақ әдебиетінің төлбасы жырауы

А) Қазтуған+

В) Бұхар

С) Асан қайғы

Д) Доспамбет

Е) Шалкиіз


4.“Атамыз біздің бұ Сүйініш,

Күйеу болып барған жұрт,

Анамыз біздің Бозтуған

Келіншек болып түскен жұрт...”

жолдарын тудырған жырау.

А) Сыпыра

В) Асан қайғы

С) Шалкиіз

Д) Қазтуған+

Е) Доспамбет

8

Асан қайғы– 15 ғасыр.

Реферат тақырыптары
1.Асан қайғы – ХV ғасырдағы бүкіл Дешті қыпшақтың ірі

жауынгері.

2. Асан қайғы толғауларының тақырыптық ерекшеліктері.

3. Жырау толағауларының әлеуметтік, көркемдік мәні.

4. Асан Қайғы туралы аңыздардың тақырыбы.

5. Асан Қайғы-Шығармашылығындағы Жерұйық идеясының көрініс табуы.

6. Аңызға айналған Асан Қайғы мен тарихи Асан арасындағы қарым – қатынас.

9



Асан Қайғы – аңыз кейіпкері

Ой – бөліс дебатқа арналған тапсырмалар.

1. Асан Қайғы – аңыз кейіпкері

2. Асан туралы аңыздардың тақырыбы.

3. Асан Қайғы шығармашылығында 4.Жерұйық идеясының

көрініс табуы.

4. Аңызға айналған Асан Қайғы мен тарихи Асан

арасындағы қарым-қатынас.

5. “Хасен мен Ежен хан”аңызында кім жайлы айтылған?

6. Асанның қайғы атануының себебі?

7. Асанның құтты мекені қалай аталады?


10



Асан қайғы 15 ғасырдағы бүкіл Дешті қыпшақтың ірі жырауы.

Тест тапсырмалары.

1. “Қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған” жырау

А) Сыпыра

В) Қазтуған

С) Асан қайғы+

Д) Шалкиіз

Е) Тәтіқара

2. Асан қайғыны “көшпенділер философы” деп. таныған ғалым

А) Шоқан+

В) Ыбырай

С) Абай

Д) Сәкен


Е) Сәбит

3. “Жер ұйықтыі” іздеген аңыз кейіпкері

А) Қорқыт

В) Кет-бұға

С) Асан қайғы+

Д) Сыпыра

Е) Қазтуған

4. “Қайғы” атанған жырау

А) Қорқыт

В) Кет-бұға

С) Асан қайғы+

Д) Сыпыра

Е) Қазтуған

5. “Шідерті”, “Үшқара” сияқты жер атауларын тудырған жырау

А) Асан қайғы +

В) Қорқыт

С) Қазтуған

Д) Сыпыра

Е) Бұхар

6. “Көлде жүзген қоңыр қаз” деп. басталатын толғау қай жыраудікі

А) Асан қайғы +

В) Сыпыра

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Доспамбет

7. Асан қайғының толғауы

А) “Бұл заманда не ғаріп” +

В) “Арғымаққа оқ тиді”

С) “Тоғай, тоғай, тоғай су”

Д) “Бұдырайған екі шекелі”

Е) “Айналайын Ақ Жайық”

8. Доспамбет жыраудың толғауын көрсет

А) “Тоғай, тоғай, тоғай су” +

В) “Бұл заманда не ғаріп”

С) “Саясы жоқ бәйтерек”

Д) “Әмірің қатты Есім хан”

Е) “Кедейлік туралы”

9.Асан қайғының өмір сүрген дәуірі.

А) XVI ғ.

В) XIV ғ.

С) XIII ғ.

Д) XV ғ.+

Е) XVIII ғ.

10. Асан қайғы “Екі басса бір базар, малда береке болмайтұғын6 екі басса бір мазар, баста береке болмайтұғын, базары жақын – байымас, мазары жақын кебеймес”,-деп қай жер жайында айтылған?

А) Алматы

В) Шымкент, Сайрам+

С) Семейтау

Д) Жамбыл

Е) Сарыарқа

11. Асанның әкесінің аты

А) Саятшы Сәбит+

В) Аңшы Хасен

С) Майқы би

Д) Ұлұғ Мұхамед

Е) Кет-Бұға

12.“Көшпенділер философы” атанған жырау.

А) Асан қайғы+

В) Доспамбет

С) Қазтуған

Д) Марғасқа

Е) Тәттіқара

13.Асан жайындағы аңыздардың ең таңдаулысы.

А) “Су аяғы Қорқыт”

В) “Қараспан”

С) “Жерұйықты” іздеуі+

Д) ”Қыз қала”

Е) “Ежен хан мен Асан”

14.Асан қайғы қай ханның тұсында өмір кешті?

А) Абылай

В) Есім хан

С) Тәуке хан

Д) Әз Жәнібек хан+

Е) Қасым хан

15.Асанның ханға қаратыла айтқан толғауы.

А) ”Ай хан, мен айтпасам білмейсің!...”+

В) “Қырында киік жайлаған”.

С) “Бұл заманда не ғаріп?”

Д) “Алаң да алаң алаң жұрт”

Е) “Қоғалы көлдер қом сулар”

11



Äîñïàìáåò æûðàó (XVI ¹àñûð).

Тест тапсырмалары.

1. Доспамбет жырудың туып-өскен жері.

А) Сарай қаласы

В) Азов шаһары+

С) Шым қала

Д) Қашғар

Е) Қыз қала

2. Доспамбеттің толғауы.

А) “Әмірің қатты Есім хан”

В) “Қол-аяғым бұғауда”

С) “Жағама қолдың тигенін”

Д) “Арғымаққа оқ тиді”+

Е) “Қырында киік жайлаған”

3.“Тоғай, тоғай, тоғай су,

Тоғай көндім өкінбен,

Толғамалы ала балта қолға алып,

Топ бастадым өкінбен,-”

деген жыр жолдарын тудырған жырау.

А) Доспамбет +

В) Асан қайғы

С) Шалкиіз

Д) Сыпыра

Е) Қазтуған

4.Доспамбет жыраудың толғауын көрсет

А) “Тоғай, тоғай, тоғай су” +

В) “Бұл заманда не ғаріп”

С) “Саясы жоқ бәйтерек”

Д) “Әмірің қатты Есім хан”

Е) “Кедейлік туралы”

5. “Айналайын Ақ Жайық” толғауының авторы

А) Доспамбет +

В) Бұхар

С) Шал

Д) Көтеш


Е) Сыпыра

6. Өз есімін Аймадет деген сөзге тіркеген жырау

А) Доспамбет +

В) Бұхар

С) Шалкиіз

Д) Жиембет

Е) Шал

7. Бұл дүниемен қоштасар сәтте өмірінің босқа өтпегеніне сенім білдірген жаралы жырау.



“Өкінбестей болғанмын,

Ер Мамайдың алдында,

Шапшу кештім, өкінбен!”

А) Доспамбет +

В) Жиембет

С) Шалкиіз

Д) Шал

Е) Шернияз


12



Шалкиіз жырау Тіленшіұлы

(1465-1560)

Реферат тақырыптары.
1. Шалкиіз жырау-қазақ жыраулық поэзиясының атасы.

2. Ол - новатор, қазақ поэзиясындағы философиялық бағыттың

негізін салушы.

3. Жырау мұрасының зерттелуі.

4. Шалкиіз жырларында философиялық толғаныс

5. Шалкиіз жырларында байқалатын сыр

6. Шалкиіз Би Темірге арналған толғауларында жан аямас ақ адал

қызметшісі тағы не ретінде суреттейді?

13
Шалкиіз жыраудың Би Темірге

айтқан толғаулары.

Тест тапсырмалары.

1.Шалкиіз жырау

“Сен алтынсың – мен пұлмын,

Сен жібексің, мен жүнмін,

Сен ұлтансың, мен құлмын”- деген жыр жолдарын кімге арнаған?

А) Есім хан

В) Жәңгір хан

С) Би Темір+

Д) Абылай хан

Е) Әз Жәнібек

2. Шалкиіздің эпостық шығармасы.

А) “Еспембет”

В) “Ер Шобан”+

С) “Ер Тарғын”

Д) “Өтеген батыр”

Е) “Сұраншы батыр”

3. “Ақылсыз достан,

ақылды дұшпан артық”, “Жақсылардың өзі өлсе де сөзі өлмейді” деген нақыл сөздері мақал-мәтелге айналған жырау.

А) Бұқар

В) Сыпыра

С) Шалкиіз+

Д) Қазтуған

Е) Доспамбет

4. Қазақ поэзиясындағы оратор жырау

А) Шалкиіз +

В) Асан қайғы

С) Жиембет

Д) Доспамбет

Е) Шернияз

5. Жыраулық пэзиядағы философиялық бағыттың негізін салушы.

А) Шалкиіз +

В) Шал


С) Шернияз

Д) Көтеш


Е) Абыл

6. Қазақ ақын, жырауларының ішінде тлоғаулары бірінші болып орыс тіліне аударылған жырау

А) Шалкиіз +

В) Асан қайғы

С) Сыпыра

Д) Қазтуған

Е) Шал

7. В. Радловтың “Түрік тайпалары әдебиеті нұсқаларының” VII кітабына бір толғауы енгізілген жырау



А) Асан қайғы

В) Шалкиіз+

С) Шал

Д) Шернияз



Е) Көтеш

8. Шалкиіздің анасы

А) Ноғайлының биі Мұсаның қызы+

В) Майқы бидің қызы

С) Би Темірдің қызы

Д) Төле бидің қызы

Е) Әйтеке бидің қызы

9. Шалкиіз жыраудың би Темірге айтқан толғауының саны

А) 3

В) 2+


С) 4

Д) 1


Е) 5

10. Шалкиіз шығармаларының өзіндік ерекшелігі

А) Әлеуметтік мәселелердің болуы

В) философиялық тлоғаныстардың молдығы+

С) махаббатты толғауы

Д) табиғатты суреттеу

Е) нәзік лирикаға берілуі

14



Шалкиіз жыраудың философиялық ой толғаныстарынан туған афористік сөздері

Тест тапсырмалары.

1. Шығармаларының көбі мақалға айналып кеткен жырау

А) Асан қайғы

В) Шалкиіз+

С) Шал

Д) Шернияз



Е) Көтеш

2. “Ор, ор қоян, ор қоян” деп. басталатын толғаудың авторы

А) Шалкиіз+

В) Асан қайғы

С) Шал

Д) Шернияз



Е) Көтеш

3. Шалкиіз поэзиясының рухы

А) ерлік+

В) сүйіспеншілік

С) бірлік

Д) еңбексүйгіштік

Е) достық

4. Шалкиіздің 14 батырдың атын атап, әрқайсысына сипаттама берген шығармасы

А) “Ер Еспембет”

В) “Ер Шобан”+

С) “Ерасыл”

Д) “Әрайна”

Е) “Мұнар күн”

5. Толғауында 14 батырдың атын атап, әрқайсысына сипаттама берген жырау

А) Шалкиіз+

В) Асан қайғы

С) Шал

Д) Шернияз



Е) Көтеш

6. Эпосшы болған жырау

А) Шалкиіз+

В) Асан қайғы

С) Шал

Д) Шернияз



Е) Көтеш

7. Шалкиіздің әкесінің аты

А) Сұраншы

В) Тіленші+

С) Қалқаман

Д) Сәбит


Е) Өтеген

ЕКІНШІ АРАЛЫҚ БАҚЫЛАУ







Тақырыптар

Ұпайлар

Бақылау түрі

1

Шалкиіздің ақындық шеберлігін танытатын көркемдік тәсілдер


2.б.

Коллоквиум

2

Жиембет жырау (XVII ғасыр).


2.б.

Реферат

3

Марғасқа жырау (XVII ғасыр).


2.б.

өлеңін жатқа айтту

анализ жасау



4

XVIII ғасырдағы қазақ әдебиеті


2.б.

Коллоквиум

5

Ақтамберді жырау (1675-1768ж)


2.б.

өлеңін жатқа айтту

анализ жасау



6

Ақтамберді жырау толғауларындағы басты сарын


2.б.

Ой бөліс

7

Тәттіқара ақын (XVIII ғасыр).


2.б.

өлеңін жатқа айтту

Сұрақ – жауап



8

Үмбетей жырау (1706 – 1778ж).


2.б.

Коллоквиум

9

Бұқар жырау


3.б.

Ой бөліс

10

Бұқар – қазақ мемлекетінің дербес өмір сүру қажеттігін ту етіп көтерген кемеңгер жырау.


2.б.

Реферат

11

Бұхар жырау толғауларындағы Абылай хан бейнесі


3.б.

Тест

12

Қожаберген жырау


2.б.

Анализ жасау

Тест


13

ʼòåø àºûí (1745 – 1818æ).


2.б.

өлеңін жатқа айтту

Сұрақ – жауап



14

Øàë àºûí (1748 – 1819æ).

2.б.

Реферат

15

Øàë àºûí (1748 – 1819æ).




Анализ жасау

Тест


16

XV – XVIII ¹àñûðäà¹û Õàíäûº ä¸óið ¸äåáèåòií ºîðûòûíäûëàó.





Ой бөліс

ІІ аралық бақылау 15 + 15 ұпай

15



Шалкиіздің ақындық шеберлігін танытатын көркемдік тәсілдер

Коллоквиум тақырыптары.

1. Жырау шығармаларының көркемдік қуаты:

2. Көңіл-күй құпиясын таныта білуі;

3. Жаугершілік жайын қозғауы;

4. Би Темірді хаж сапарынан тоқтатуы.

5. Шалкиіз жырау-қазақ жыраулық поэзиясының

атасы.

6. Ол-новатор, қазақ поэзиясындағы философиялық



бағыттың негізін салушы.

7. Шалкиіз жыраудың Би Темірге айтқан толғаулары.

8. Шалкиіз позиясының өзінен кейінгі әдебиеттке

әсері.


9. Шалкиіз жыраудың философиялық ой-

толғаныстарынан туған афористік сөздері

10. Шалкиіздің ақындық шеберлігін танытатын

көркемдік тәсілдер

11. Шалкиіз - сахара эпосын жасаушылардың бірі

16


Жиембет жырау Бортоғашұлы

(17 -ғасыр)

Реферат тақырыптары.


  1. Жиембет – жорықшы жырау.

  2. Жыраудың мемлекет ішіндегі, халық алдындағы беделі жоғары болғандығын танытатын толғаулары.

3. Жиембет – жорықшы жырау.

4. Жыраудың мемлекет ішіндегі, халық алдындағы беделі

жоғары болғандығын танытатын толғаулары.

5. Есім ханның әскербасы батырларының бірі


6. Жиембет арғы атасы

7. Жиенбет жыраудың Есімханға айтқан толғауы.

17
Ìàð¹àñºà æûðàó (XVII ¹àñûð).

Реферат тақырыптары

1.Марғасқа жыраудың толғаулары.

2. Жырау қазақ поэзиясындағы көне дәстүрді жалғастырушы.

3. Ғалым-жазушы М. Мағауин Марғасқа жырау жөнінде зерттеуі.

4. Марғасқа ерлікті, достыққа адалдықты жырлаушы.

5. Марғасқа жыраудың Қатағанның ханы Тұрсынға айтқаны.


18



18 ғасырдағы қазақ әдебиеті

Коллоквиум тақырыптары.
1. 18 ғасырдағы қазақ хақының саяси экономикалық даму жағдайы

2. Қазақ халқының жонғар басқыншыларына қарсы қүресі

3. Жыраулар шығармашылығындағы ерлік, елдік мәселелерінің

жырлануы


4. 18 ғасырдағы жыраулар тарихы

5. 1718 жылы Әз Тәуке қайтыс болғаннан кейін қазақ мемлекетінің

саяси ахуалы .

6. 18 ғасырда әдебиет тарихы қай үлгіде дамыды.

7. 18 ғасыр қазақ тарихындағы бетбұрыс кезең

19



Àºòàìáåðäi æûðàó Ñàðû½ëû

(1675-1768æ)

Тест тапсырмалары.

1. Ақтамберді жыраудың өмір сүрген жылдары.

А) 1670-1760

В) 1675-1768+

С) 1590-1640

Д) 1678-1748

Е) 1640-1690

2. “Күлдір-күлдір кісінетіп” толғауының авторы.

А) Марғасқа

В) Асан қайғы

С) Ақтамберді+

Д) Жиембет

Е) Шалкиіз

3. Ақтамберді толғауларындағы басты сарын.

А) табиғатты суреттеу

В) саяси жағдай

С) әлеуметтік мәселе

Д) ерлікке, батырлыққа шақыру+

Е) тұрмыс мәселесі

4. Қазақ тарихындағы ең қиын кезеңде өмір сүрген жырау.(“Ақтабан шұбырынды” оқиғасы)

А) Шалкиіз

В) Ақтамберді+

С) Шал

Д) Көтеш


Е) Асан қайғы

5.Ақтамберді жыраудың өмір сүрген жылдары.

А) 1670-1760

В) 1675-1768

С) 1590-1640

Д) 1678-1748

Е) 1640-1690

6. Ақтамберді толғауларындағы басты сарын.

А) табиғатты суреттеу

В) саяси жағдай

С) әлеуметтік мәселе

Д) ерлікке, батырлыққа шақыру

Е) тұрмыс мәселесі

7. XVIII ғасырдағы Найманның рубасы, көсемі, әскербасы батыры.

А) Жиембет

В) Ақтамберді+

С) Бұқар

Д) Шалкиіз

Е) Доспамбет

8. Ақтамбердіге кішкентайынан пана болып, қамқорлық жасаған батыр.

А) Бөгенбай

В) Қабанбай

С) Бердіке батыр+

Д) Райымбек

Е) Сұраншы

9. “Жағалбай деген ел болар”, “Жағама қолдың тигені”, “Дұшпаннан көрген қорлығым” өлеңдерін шығарған жырау.

А) Бұқар

В) Асан қайғы

С) Шалкиіз

Д) Ақтамберді+

Е) Марғасқа

10. Ақтамбердінің толғаулары.

А) “Әмірің қатты Есім хан

В) “Қол-аяғым бұғауда”

С) “Аспанды бұлт құрсайды”

Д) “Арғымаққа оқ тиді”

Е) “Арудан асқан жар бар ма?”+

11. “Балаларыма өсиет...” атты толғаудың авторы.

А) Ақтамберді+

В) Бұқар


С) Шалкиіз

Д) Доспамбет

Е) Асан қайғы

12. 93 жасқа келіп дүние салған жырау

А) Асан қайғы

В) Ақтамберді+

С) Шалкиіз

Д) Доспамбет

Е) Қазтуған

13. Ақтамберді жырау қай жерге жерленген?

А) Қарағанды

В) Шымкент

С) Семей+

Д) Қызылорда

Е) Алматы
20

Ақтамберді жырау толғауларындағы басты.

Ой – бөліс дебатқа арналған тапсырмалар.


  1. Ақтамберді – қазақтың белгілі жорықшы.

  2. Ақтамберді шығармашылығының негізгі сарыны.

  3. Ақтамберді жырау жырларындағы батырлық, ерлік тақырыбы.

  4. Ақтамберді қалмақтарға қарсы қол бастаған батыр.

  5. Жырау толғауларының көркемдік ерекшеліктері.

  6. Ақтамбердінің бейбітшілікті, бостандықты аңсауға байланысты жыраулар.

  7. Ақтамберді - қазақ әдебиетіндегі көне дәстүрді жалғастырушы.

  8. Ақтамберді поэзиясын зерттеген қазақ ғалымдары.

  9. Жырау шығармашылығының қазақ әдебиетіндегі алатын орны, өзіндік ерекшелігі.

  10. Ақтамберді жырау толғауларын бүгінгі таңда орындаушылар.

21



Ò¸òòiºàðà àºûí (XVIII ¹àñûð).

Тест тапсырмалары.

1.Тәтіқара ақын қай ғасырда ғұмыр кешті?

А) XV ғ

В) XVI ғ


С) XVIII ғ+

Д) XIII ғ

Е) X ғ

2. Қалмақтармен соғыста ерлік көрсеткен қазақ батырларын жырлаған ақын



А) Жиембет

В) Марғасқа

С) Тәтіқара+

Д) Үмбетей

Е) Асан қайғы

3. “Қамыстың басы майда, түбі сайда” өлеңінің авторы.

А) Тәтіқара +

В) Жиембет

С) Шалкиіз

Д) Доспамбет

Е) Қазтуған

4. Шоқан кезінде назар аударып, бір өлеңін орыс тіліне аударған жырау.

А) Ақтамберді

В) Тәтіқара+

С) Марғасқа

Д) Шалкиіз

Е) Доспамбет

5.Абылай ханның тұңғыш ұлы Жанбай жорықта қаза болғанда тоқтау айтып, өткір, батыл сын айтқан жырау.

А) Марғасқа

В) Бұқар

С) Шалкиіз

Д) Доспамбет

Е) Тәтіқара+

6. Тәтіқараның жыры

А) “Кебеже қарын кең құрсақ”+

В) “Әмірің қатты Есім хан”

С) “Арғымаққа оқ тиді”

Д) “Аспанда бұлт құрсайды”

Е) “Арудан асқан жан бар ма”

7. Тәтіқараның “Қамыстың басы майда, түбі сайда” толғауының туу себебі

А) Абылай қолын өткел бермес өзеннен аман өткізу+

В) жауға қарсы шығуы

С) тұтқиылдан шабуыл жасауы

Д) бостандықты аңсауы

Е) жаудан қашуы
Реферат тақырыптары.
1.Тәттіқара ақынның өмірі, поэзиясы.

Тәттіқара – қазақ елін сыртқы жауға қарсы күреске

үндеуші жауынгер ақын.

2. Ол - әскери жорықтарда Абылай ханның қасында

жүретін жортуыл жыршысы.

3. Тәтіқара – қазақ батырларының ерлігін жырлаған

ақын.

4. Тәттіқара туралы аңыз.



5. Тәттіқара суырып салма ақын.

6. Тәттіқара ақынның поэзиясы.

7. Жырау дәнекер тұлға.

22



Үмбетей жырау Тілеуұлы (1706-1778)

Коллоуквиум тақырыптары.
1. Ол -өз дәуірінің аса маңызды мәселелерін жырлаған жырау.

2. Үмбетей философиялық сарында жырлаған кең тынысты

жырау.

3. Үмбетей-қазақ поэзиясында Бөгенбай батырдың өшпес образын



жасаған жырау.

4. Үмбетей жырау Үтолғаулары.

5. Үмбетейдің арнау өлеңдер.

6. Үмбетей қазақ поэзиясында Бөгенбай батырдың өшпес образын

жасаған жырау.

23



Á½ºàð æûðàó ²àëºàìàí½ëû

(1668-1781æ)

Ой бөліс дебатқа арналаған тақырыптар
1. Бұқар- XVIII ғасыр әдебиетіндегі ең көрнекті тұлға.

2.Бұқар жырау -өз дәуірінің данышпан ойшылы.

3.Ол- Абылай ханның кеңесшісі, белгілі қоғам қайраткері

4. Бұқар жырау өлеңдерінің құрылысына сипаттама.

5. Бұқар толғауларында басты қахарман етіп, Абылайханды суреттеген жырау.

6. Бұқар жыраудың өмірі мен қызметі.

7. Бұқар жырау жырларының негізгі сарыны...

8. Бұқар шығармашылығын зерттеушілер.

9. Екі ғасырдың куәсі - Бұқар жыраудың ұрпаққа қалдырған еңбектері.

10. Бұқар толғауларының тарихи сипаты.

11. Бұқар - толғауларында Абылай бейнесін сомдаушы.

24



Бұқар қазақ мемлекетінің дербес өмір сүру қажеттігін ту етіп көтерген кемеңгер жырау.

Реферат тақырыптары.

1. Бұқардың Абылайға арналған жыр-толғауларының

идеялық-тақырыптық мазмұны:

2. Ханға қошемет айту, мақтау;

3. Ақыл-кеңес айту; 3Жаман істен сақтандырып, ескерту;

Мін айтып, сын айту;

4. Бұқар жырау өлеңдерінің көркемдік ерекшелігі.

2. Бұқар жырларының құрылысы.

3. Бұқар жырау өз дәуірінің ойшылы.

4. Бұқар жырау Абылай ханның кеңесшісі


5. Бұқар – қазақ мемлекетінің дербес өмір сүру қажеттігін ту

етіп көтерген кемеңгер жырау.

6. Толғауларының әлеуметтік мәні, тарихи сипаты.

7. Бұқар толғауларындағы Абылай хан бейнесі.


25

Бұхар жырау толғауларындағы

Абылай хан бейнесі
Тест тапсырмалары.

1. Арғын ішінде Төртуыл Қаражастан шыққан жырау.

А) Бұқар+

В) Үмбетей

С) Тәтіқара

Д) Марғасқа

Е) Ақтамберді

2. Бұқар шығармаларын жинастырған зерттеуші.

А) С. Көбеев

В) Мәшһүр Жүсіп+

С) Ш. Уәлиханов

Д) С. Торайғыров

Е) М. Сера лин

3. Бұқар жырау мұрасының алғаш рет толық басылуы.

А) 1952 ж.

В) 1960 ж.

С) 1962 ж.+

Д) 1970 ж.

Е) 1982 ж.

4. “Ай, Абылай, Абылай,

Сен мен көргенде

Тұрымтайдай ұл едің,

Түркістанда жүр едің,...-” деп ханға батыл сөйлейтін жырау

А) Бұқар+

В) Ақтамберді

С) Доспамбет

Д) Асан қайғы

Е) Тәтіқара

5. Бұқар жырларын көрсетіңіз.

А) “Кебеже қарын, кең құрсақ”

В) “Әмірің қатты Есім хан”

С) “Жар басына қонбаңыз”+

Д) “Арғымаққа оқ тиді”

Е) “Аспанды бұлт құрсайды”

6. “Бағаналы орда, басты орда”, “Биік тауға жарасар” жырларының авторы

А) Асан қайғы

В) Шалкиіз

С) Доспамбет

Д) Бұқар+

Е) Шал ақын

7. “Жал құйрығы қаба деп”, “Ал, тілімді алмасаң” жырлары қай жыраудікі?

А) Бұқар +

В) Шалкиіз

С) Шал ақын

Д) Асан қайғы

Е) Көтеш


8. Бұқар мұрасының біздің заманымызға жеткені қанша жол?

А) 1100


В) 1000

С) 2000


Д) 1500

Е) 1200+


9. Шоқанның қай мақаласында Бұқар туралы мәліметтер беріледі?

А) “Көкетай ханның ө лімі”

В) “XVIII ғ. батырлары жайында тарихи әңгімелер”+

С) “Алты шаһардың хал-жайы”

Д) “Сібір тарихынан хаттар”

Е) “Қазақтың ертедегі қару-жарақтары”

10. Г. Потанин қай жыраудың жырларын жинатып, қағаз бетіне түсіреді?

А) Бұқар+

В) Асан қайғы

С) Шалкиіз

Д) Шернияз

Е) Махамбет

11.Үмбетейдің қадір тұтып, қатты сыйлаған досы

А) Бұхар+

В) Доспамбет

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

12. Бұхар жырау зайыбының қадыр-қасиеті

А) қаралау адам+

В) қонақжай

С) кешірімді

Д) инабатты

Е) келбетті

13.Қазақ мемлекетінің дербес өмір сүру қажеттігін ту етіп көтерген жырау

А) Бұхар+

В) Доспамбет

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

14. Қазақ елінің ішкі ынтымағы мен ырысын жырлаған жырау

А) Үмбетей

В) Бұхар+

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

15. Қазақтың бірлік тұтастығын аңсаған жырау

А) Бұхар+

В) Доспамбет

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

16.Бұхардың “Күпшек санды күреңді-Тәбияға жаратқан” деп. басталатын жырының туу тарихы

А) Абылай ханның қазасы+

В) Бөгембайдың өлімі

С) Ел бірлігі

Д) Достықтың мәселесі

Е) Бодандық жайы

17. Шамамен 113 жасқа келіп, ажал жастығына бас қойған жырау

А) Бұхар+

В) Доспамбет

С) Қазтуған

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

18. Абылай ханға

“Сен мен көргенде

Тұрымтайдай ұл едің”,-деп батыл сөйлеген жырау

А) Қазтуған

В) Доспамбет

С) Бұхар +

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

19. “Қарадан шығып хан болған” XVIII ғ. аса ықпалды билерінің бірі

А) Қазтуған

В) Бұхар +

С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

20.Бұхардың сүйегі қай жерде жерленген

А) Баян ауылда, Далба тауларының ішінде+

В) Оңтүстк өңірінде

С) Қарқаралы бөктерінде

Д) Сырдың бойында

Е) Жетісу жер інде

21. “Ел бастау қиын емес-

Қонатын жерден көл табылады.

Қол бастау қиын емес-

Шабатын жерден ел табылады

Шаршы топта сөз бастаудан

Қиынды көргенім жоқ,-” деген жолдарды тудырған жырау

А) Бұхар +

В) Қазтуған

С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

22. Абылайдың: “Қазына қайда деген?”-деген сұрағына “Басы жеткен жігіттің екі езуі қазына: бір езуі – алтын, бір езуі – күміс, аузы - қазына”,-деп жауап берген жырау

А) Бұхар +

В) Қазтуған

С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

23. “Өз заманының көмекей әулиесі” атанған жырау

А) Бұхар +

В) Қазтуған

С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

24. Бұхардың біраз шығармалары 1925 жылы қай журналда басылды

А) “Шолпан”

В) “Таң”+

С) “Айқап”

Д) “Абай”

Е) “Серке”

25.Бұхардың “Айналасын жер тұтқан” толғауының негізгі идеясы

А) ел бірлігі

В) достық мәселесі

С) дүниеде мәңгілік ешнәрсе жоқ екендігі+

Д) махаббат тақырыбы

Е) ел тыныштығы

26. Бұхардың “Ай, заман-ай, заман-ай” өлеңінің негізгі сарыны

А) заманға наразылық+

В) достық мәселесі

С) ел бірлігі

Д) махаббат тақырыбы

Е) ел тыныштығы

27. Абылай хан өлімін аза тұтқан Бұхардың жоқтау жыры

А) “Күпшек санды күреңді...”+

В) “Ай, заман-ай, заман-ай”

С) “Ақсаңнан биік тау болмас”

Д) “Айналасын жер тұтқан”

Е) “Айтар болсаң алланы айт”

28. Бұхардың халық аңызындағы қой үстіне бозторғай жұмыртқалаған мекен “Жер үйек”, “Жиделі – Байсынды” еске алатын өлеңі

А) “Абылай ханның қасында”+

В) “Ай, Абылай, Абылай”

С) “Айналасын жер тұтқан”

Д) “Тілек”

Е) “Ал, тілімді алмасаң”
26

Қожаберген жырау

Реферат тақырыптары.


  1. Қожаберген Толыбайұлы қазақ елі тарихындағы жырау ақын жауынгер, қолбасшы ретінде танымал тұлға.

  2. Жырау шығармаларының жанрлық ерекшелігі.

  3. “Елімай” дастанының идеялық компози циялық ерекшеліктері.

  1. “Елімай” дастанының негізгі тақырыбы.

  2. Қ.Толыбайұлы халыққа кең тараған күйлері.

  3. Қ.Толыбайұлының жырларын зерттеген ғалымдар.

  4. Қ.Толыбайұлы өмір сүрген дәуір.

27

ʼòåø àºûí (1745 – 1818æ).

Тест тапсырмалары.

1.Көтеш ақынның өмір сүрген кезеңі

А) 1740-1810

В) 1739-1809

С) 1745-1818+

Д) 1790-1840

Е) 1750-1820

2. “Абылай, Ботақанды сен өлтірдің” жырының авторы.

А) Шал


В) Көтеш+

С) Бұқар

Д) Ақтамберді

Е) Шалкиіз

3.Қазіргі Павлодар облысында туып-өскен ақын.

А) Көтеш+

В) Шал

С) Бұқар


Д) Шалкиіз

Е) Шернияз

4. Көтеш өлеңдерін жинастырған зерттеуші.

А) М. Сералин

В) С. Торайғыров

С) Мәшһүр Жүсіп+

Д) Ш. Уәлиханов

Е) Ы. Алтынсарин

5. Көтеш ақын қанша жасында дүние салған?

А) 70


В) 65

С) 80


Д) 73+

Е) 78


6. Көтеш қандай ақын?

А) эпик


В) импровизатор(суырып салма)+

С) термеші

Д) лирик

Е) сатирик

7. “Қартайғанда қатының дұшпан болды,

Баласымен бірігіп қысқан болды

Келін деген бір пәле тағы шығып,

Біреуі іштен, біреуі тыстан болды”,- деген жыр жолдарын ашына туғазған ақын.

А) Көтеш+

В) Шал


С) Бұқар

Д) Үмбетей

Е) Махамбет

8. Көкшетау облысына қарасты Азат темір жол станциясы төңірегінде дүниеге келген ақын.

А) Көтеш

В) Бұқар


С) Тәтіқара

Д) Марғасқа

Е) Шал+

9.Көтеш ақынның өлеңі



А) “Күркелінің бауыры күнде дауыл”+

В) “Ал, тілімді алмасаң”

С) “Абылай ханның қасында”

Д) “Ай, Абылай, Абылай”

Е) “Айналасын жер тұтқан”

10. “Қартайғанда қатының дұшпан болды” өлеңінің авторы

А) Бұхар

В) Көтеш+

С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

28


Øàë àºûí (1748 – 1819æ).

Тест тапсырмалары.

1. Шал ақынның шын аты

А) Тілеуке +

В) Құмке


С) Тіленші

Д) Құлмамбет

Е) Тілеу

2. Шал ақын туралы пікір білдірген ғалым

А) Шоқан+

В) Абай


С) Ыбырай

Д) Сәкен


Е) Сәбит

3. Шал ақын қанша ағайынды болған

А) 4

В) 6+


С) 2

Д) 5


Е) 7

4. Шалдың ақын ұрпағы

А) Нұржан Наушабаев+

В) Кенен Әзірбаев

С) Жамбыл Жабаев

Д) Мұрын жырау

Е) Орынбай ақын

5. “Өлімнен құтылмассың қашсаң-дағы” өлеңінің авторы

А) Шал +

В) Көтеш


С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

6. “Кәрілік” тақырыбын жыр еткен ақын

А) Көтеш

В) Шал+


С) Доспамбет

Д) Шалкиіз

Е) Асан қайғы

7. Күлімжан қызбен айтысқан ақын

А) Шал +

В) Көтеш


С) Жамбыл

Д) Сүйінбай

Е) Кенен

8. Шалдың өлеңін көрсет

А) Біреудің баласы өлген кезде айтқан жұбату+

В) “Абылай ботақанды сен өлтірдің”

С) “Абылай ханның қасында”

Д) “Ай, Абылай, Абылай”

Е) “Айналасын жер тұтқан”

9. Адам өмірін жас кезеңдеріне байланысты суреттеген ақын

А) Шал +

В) Көтеш


С) Жамбыл

Д) Сүйінбай

Е) Кенен

29



Øàë àºûí (1748 – 1819æ).

Реферат тақырыптары.

  1. Шал – жыраулық поэзия үлгісінен өзгешелеу, жаңа типтегі ақын.

  2. Шал ақынның өлеңдерінің негізгі тақырыбы.

  3. Шал ақын 15 –18 ғасыр әдебиетіндегі көрнекті тұлға.

  4. Шал ақынның поэзиясының зерттелуі.

  5. Шал ақынның лирикалық поэзиясының үлгісі.

30



XV-XVIII ғасырлардағы хандық дәуір әдебиетін қорытындылау.

Ой – бөліс дебатқа арналған тақырыптар.

1. Қазақ жырауларының қазақ сахынасына шығуы.

2. Жыраулық поэзияның зерттелуі.

3. 17-ғасырдағы қазақ халқының саяси экономикалық даму жағдайы.

4. Жырау шығармаларында елдік , ерлік мәселедерін жырлауы.


  1. 15-18 ғасырдағы халықтың рухани өмірінде орын алған басты

оқиғалар.

7. Жыраулық поэзияның әдебиет тарихынан алатын орны.

8. Жыраулар мен ақындар мұрасының көркемдік ерекшеліктері

9.Жыраулар мен ақындар творчествосының эпостық жырларға

қатысы.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі



Каталог: CDO -> 2010-2011
CDO -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
CDO -> ӘӨЖ 821. 0 Абайтану тарихына қЫСҚаша шолу өнербаева А. А.
CDO -> Лекция : 15 сағат обсөЖ : 15 сағат Барлық сағат саны : 45 сағат Қорытынды бақылау : емтихан, 4 семестр
CDO -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
CDO -> Г. А. Дүйсенбиева Б. У. Курбаналиев Әлем әдебиеті г. А. Дүйсенбиева Б. У. Курбаналиев
CDO -> Хор жүргізу” пәні бойынша 5В010600-“Музыкалық білім” мамандығының студенттері үшін. ОҚУ-Әдістемелік кешен
2010-2011 -> Жұмыс бағдарламасы Пән: Биохимия. Факультет: Химия және биология Мамандық: Биология 050113 Кафедра: Биология Курс: 3
2010-2011 -> Тестік сауалнама


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет