Сабақтыңтүрі: жаңабілімдіқалыптастыру. Сабақтыңәдіс-тәсілдері: кітаппенжұмыс, жаттығуларорындау



Дата27.04.2020
өлшемі20.21 Kb.
түріСабақ
Сабақтың тақырыбы: Өлшеу әдістері
Білімділік мақсаты:Өлшеу әдістеріжәне өлшем бірліктерімен танысу, өлшеу құралдарының бөлік құнын анықтауды үйрену;

  1. Дамытушылықмақсаты:

оқушылардыңматематикалықесептеушапшаңдықтарын, ой-өрістерін, білім-білікдағдыларын, физикалықшамалардыайырабілуқабілеттеріндамыту;

  1. Тәрбиелікмақсаты:адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғаттыаялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.

Сабақтыңтүрі:жаңабілімдіқалыптастыру.

Сабақтыңәдіс-тәсілдері:кітаппенжұмыс, жаттығуларорындау.

Сабақтыңкөрнекіліктері:

плакаттар, суреттер, үлестірмеқағаздар



Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі: (2 минут)

Сәлемдесу, отырғызу, түгендеу.

Топқа бөлу.
ІІ. Өткен тақырыптар бойынша тапсырмалар:

1 Физикалық шама дегеніміз не?

2 Өлшеуді жүзеге асырудың мақсаты неде?

3 Физикалық шама қандай мәндермен сипатталады?

4 Нақты және дәл мәндердің бір-бірінен айырмашылықтары бар ма?
Тақырыбы: Өлшеу әдістері
Дәріс жоспары:

1 Физикалық шама, оның бірлігі

2 Өлшеу. Өлшеудің түрлері

3 Өлшеудің принциптері



Тақырыбы: Өлшеу әдістері

Дәріс жоспары:

1 Өлшеу әдісіне жалпы сипаттама

2 Өлшеу әдістердің жіктелуі

Заттардың құрамын немесе қасиетін өлшеу немесе физикалық шаманы өлшеу үшін белгілі өлшеу әдісі қолданылады.

Өлшеу әдісі – өлшенетін заттың құрамы немесе қасиеттерін немесе өлшенетін физикалық шаманы белгілі заттың құрамы немесе қасиетімен немесе физикалық шама бірлігімен таңдалған өлшеу принципіне сәйкес салыстыру амалы немесе амалдар жиынтығы.

Өлшеу әдістері былайша жіктеледі.

А) Өлшеу нәтижесін алудың жалпы амалдары бойынша:

  1. тура әдіспен өлшеу – тура өлшеу кезінде жүзеге асырылады;

  2. жанама әдіспен өлшеу – жанама өлшеу кезінде жүзеге асырылады;

Б) Өлшеужағдайларыбойынша:

  1. контакттыәдіспенөлшеу - өлшеуқұралыныңсергішэлементіобъектіменконтакттаболады (денетемпературасынтермометрменөлшеу); 2) контактсызәдіспенөлшеу - өлшеуқұралыныңсергішэлементіобъектіменконтакттаболмайды (объекткедейінгіқашықтықтырадиолокаторменөлшеу, домна пешініңтемпературасынпирометрменөлшеу).

В) Өлшенетін шаманы оныңбірлігіменсалыстырутәсілінебайланысты:

  1. тікелейбағалауәдісі; 2) өлшемменсалыстыруәдісі.

Тікелейбағалауәдісібойыншашаманыңмәнінтікелейөлшеуқұралыныңкөрсетуібойыншаанықтайды (термометр, вольтметрдің). Бұлөдісбойыншаөлшеужылдамжүргізіледі, бірақоныңдәлдігішектеуліб.т.

Аса дәлдікпенөлшеукерекболғанжағдайдаөлшемменсалыстыруәдісіқолданылады. Бұләдісбойыншаөлшенетін шаманы өлшемменберілетін (ұдайықайталанатын) мөлшерменсалыстырады. Мысалы, тұрақтытоктыңкернеуінқалыптыэлементтіңэлектрқозғалтқышкүшімен компенсатор арқылыөлшеу.

Өлшемменсалыстыруәдісініңтүрлеріболыпмынаәдістертабылады:

1) қарсықою әдісі; 2) дифференциалдықәдіс;

  1. нольдікәдіс; 4) сәйкестікәдістері;

  1. орынбасуәдісі.

Қарсықоюәдісіндеөлшенетіншама мен өлшемменұдайықайталанатыншамасалыстыруқұралынабіруақыттаәсеретеді. Мысалы, теңиықтытаразыдасалмақты оны гиряларментеңестіруарқылыөлшеу.

Дифференциалдықәдістеөлшенетіншама мен өлшемменұдайықайталанатыншаманыңайырымыанықталады. Мысалы, бөлшектіңұзындығынэталондықөлшемменкомпоратордасалыстыруарқылыанықтау. Айырымдыөлшеуүшін аса дәлөлшеуқұралыкерекболмайды.

Нольдікәдіс - өлшенетіншамажәнеөлшемменұдайықайталанатыншаманыңсалыстыруқұралыкөрсететіннәтижелікэффектіннольгетеңестіру. Мысалы – салмақтырычагтытаразыменөлшеу, электртұрақтылығынкөпірарқылы оны толықтеңестіружолыменөлшеу.

Дифференциалдықәдістешаманыңмөлшеріөлшенетінмөлшергежуықболуыкерекболса, нольдікәдістіңжақсыжері - өлшенетінмөлшерденкөпесе аз өлшемдіқолдануғаболады. Мысалы, рычагтытаразыда 1 кг-дықгирямен 100, 1000 кгжәнеодан да үлкенмассанытеңестіругеболады.

Сәйкестікәдісіндеөлшенетіншамажәнеөлшемменұдайықайталанатыншаманыңарасындағыайырымдышкаладағыбелгілердіңнемесепериодтықсигналдардыңсәйкес болуы бойыншаөлшенеді.

Бұл принцип штангенциркульдіңнониусынқұрудыңнегізінеқойылған. Осыәдісіуақытсигналдарынқабылдаукезінде, судыңинтерференцияны, стробоскоп эффектінпайдаланукезіндеқолданылады.

Орынбасуәдісіндеөлшенетін шаманы өлшемменұдайықайталанылатыншамаменорыналмастырады (біриықтытаразыменөлшеу).

Үйге тапсырма:

Өздікбақылауға арналған сұрақтар:

1 Өлшеу әдісі дегеніміз не?

2 Өлшеу әдістері қалай жіктеледі?

3 Тікелей бағалай әдісінің кемшілігі неде?



4 Өлшеммен салыстыру әдісі қандай түрлерге бөлінеді?

5 Қарсы қою әдісі қандай принципке негізделген?

Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет