Тапсырмалар мәтіні. Лектор: доцент Ташкенбаева С. М. Жетісай 2008 ж. Алғы сөз



жүктеу 4.1 Mb.
бет15/21
Дата25.04.2016
өлшемі4.1 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   21
: CDO -> OBSOJ
OBSOJ -> Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> 1 обсөж тақырып: Әдеби тілдің жалпыхалықтық тілмен арақатынасы
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû Áiëiì æ¸íå ¹ûëûì ìèíèñòðëiãi “Ñûðäàðèÿ” óíèâåðñèòåòi
OBSOJ -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау
OBSOJ -> «Мәдениеттану» пәнінен СӨЖ сабақтарының
OBSOJ -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау

Нәтижелерді өңдеу: Анкетадағы ұпайлар қосылады. Егер бір топ жұмыскерлерді зерттеген болса, онда топ бойынша орта бағалар анализдер өткізіледі, бағалау төменгі шкала бойынша: 5-20-«өте қанағат»; 21-32 ұпай – «қанағат»; 33-44 ұпай-«онша емес қанағ-сыз»; 45-60 ұпай-«қанағ-сыз»; 60-тан жоғары – «өте қанағ-сыз».

Нәтижелерді интерпретациялау. Зерттеу нәтижелері бойынша 14-тен 70 ұпайға дейін алуға болады. Егер адам 40 немесе одан көп ұпай жинаса, онда ол жұмысымен қанағаттанбағандығын көрсетеді. Егер жұмыскер аз ұпай алса, онда оның қанағаттанбауы жоғары болады.

56. Практикалық тапсырмалар

"Жануарлар мектебі" жобалау әдістемесі

(оқушылардың мектепке бейімделеуін диагностикалау)
Көптеген баларға мектепке бейімделу қиынға соғады. Бала мектепте өзі шеше алмайтын көптеген мөселелермен кездеседі. Нәтижесінде балада мектеп неврозы пайда болуы мүмкін. Мектеп неврозын ерте дистикалау, коррекциялау және профилактика жасау көкейкесті жөне маңызды мәселе болып табылады.

Бүл жағдайды диагностикалауда психолог ең алдымен, психологиялық қорғаныстың әртүрлі формаларымен кездеседі. Психологиялық қорғаныс бейсаналы деңгейде қалыптасқан-дықтан, бүл жағдайдың механизмдерін жобалау әдістеменің көмегімен зерттеуге болады. Мүндай әдістемелердін бірі -"Жануарлар мектебі" деп аталады.

Бүл әдістеме мектеп неврозы дамуының алғашқы сатысын, оның себебін жөне түзету жүмысын анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеу кезіндегі жақсы атмосфера жөне бағалау пікірінің жоқтығы баланың еш кедергісіз сурет салуына жағдай туғызады. Сонымен бірге, сурет салу бастауыш мектеп оқушыларына қызықты және дағдылы өрекеті.

Суретті талдауда оқу әрекеті үрдісіндегі оқушыда кездескен қиындықтарды көруге болады.

Бүл өдістеменің тек мектепке бейімделеу кезеңівде ғана емес, сонымен бірге үлкен жастағыларға да, яғни әртүрлі сабақтарда, оқу әрекетінде жөне сыныптастарымен жөне мүғалімдерімен қарым-қатынасында туындаған қиындықтарды анықтауда қолдануға болады. Бүл әдістемені топтық жөне жеке формада жүргізуге болады.

Керекті жабдықтар: қағаз, түрлі-түсті қарандаштар.

Алдын ала дайындық.



Жүргізуші: Қазір біз сіздермен бірге сиқырлы орманға қызықты саяхат жасаймыз. Ыңғайлы отырыңыздар, денелеріңізді бос үстаңыздар, көздеріңізді жүмыңыздар. Ашық күнді орманды алқапта жүрміз деп елестетіңдер. Басыңызға жапырықтар, аяғыңызға жүмсақ шөптер шайқалып тиеді. Алқапта сіздер "Жануарлар мектебі" деген жазуды көрдіңіздер. Айналаға қараңыздар! Қандай жануарлар мектепте оқиды екен? Ал қаңдай жануарлар ол мектепте мүғалім қызметін атқарады?

Сіздер қандай сезімде болдыңыздар? Осы сезімді ары қарай дамытыңыздар. Мен оңға дейін санағанша, сіздер біраз уақыт осы "Жануарлар мектебінде" болыңыздар, содан кейін көздеріңізді ашасыздар!



Нұсқау:

Жургізуші: Сіздер "Жануарлар мектебіңце" болдыңыздар. Ал енді қарандаш пен қағаз алып не көргендеріңіздің суретін бейнелеуді өтінемін. Тапеырма орындалады. Өз суреттеріңізге мүқият қарап, "мен" өзім деген жануарларды табыңыз. Оның жанына "х" немесе "вм әрпін қойыңыз.

Талдау ережесі

1. Суреттің парақ бетінде орналасуы.

Суреттің қағаздың жоғарғы жағына жақын орналасуы өзін жоғары бағалаушылықты, үжымдағы еркін жағдайға қанағаттанбаушылықты, айналасындағылар жағынан жеткіліксіз қызметтілікгі білдіреді. Суреттің төменгі жағына жақын орналасуы өз-өзіне сеңбеушілікті, өзін төмен бағалауды білдіреді. Егер сурет парақтың ортасында бейнеленсе, онда бала жағдайы барлық көрсеткіштер бойынша нормада деп есептеуге болады.

2.Фигураның контурлары.

Фигураның контурлары суреттегі фигуралардың шығыңқы жерлерінің көрінуі немесе көрінбеуімен тадданады (кедергілердің, тікендердің типтері арқылы), жолды күнгірт салу — мүның барлығы қоршаған ортадан қорғану болып табылады. Егер үшкір бүрыш салса — агрессиялықты, ал егер контурлы жол күнгірт болса — қорғыныш пен мазасыздықты, тікен, қоршау қойылса — қорғаныс ету күдіктілікті білдіреді.

3.Басып салу.

Суреттерді бағалау кезінде басып салуының түрақтылығына көңіл аудару керек. Ол адамның барлық жағдайда түрақтылығын білдіреді. Жай, әлсіз басып салу — мазасыздықтың пайда болуын, ал суретті өшіргені және қайта салғаны өзіне сенімінің төмен екендігін көрсетеді. ■

4.Көз, қүлақ, ауыз т.б. детальдардың болуы.

Көздің бейнелеуі мәліметтің жағымсыздығын, қүлақтың бейнеленуі (үлкен немесе әрбір датальдарын мүқият салуы) өзіне деген, айналасындагы адамдардың пікіріне деген қызығушылығының белгісі. Ашық штрихталған ауыз -қорқыныштың пайда болуын көрсетеді. Тістер - вербальды агрессияның белгісі.


  1. Адамдарды салу коммуникативті қарым-қатынас
    ерекшеліктерін білдіреді. Бір-бірімен өртүрлі қарым-қатынастагы
    балалар (ойнау, оқу әрекеті және т.б.) және олардың араларын
    бөлетін сызықтың болмауы сыныптастар арсындағы жағымды
    қарым-қатынасты көрсетеді. Кері жағдайда, оқушылармен қарым-
    қатынас жасауы қиынға соғатының айтуға болады.

  2. Бала бейнелеген мүғалім мен жануар арасындағы қарым-
    қатынас сипаты. Олардың арасында қарама-қайшылық жоқ па,
    соны бақылау керек. Мүғалім мен оқушы фигуралары бір-біріне
    деген қарым-қатынаста қалай орналасқан?

  3. Оқу іоәрекетінің бейнеленуі.

Оқу іс-әрекетті бейнеленбеген жағдайда, балаға мектептің оқудан тыс жақтары қызықтыратынын көрсетеді. Егер оқушылар, мүғалім, оқу немесе ойын іс-әрекеті жоқ болып, жануарлар мектебін бейнелемесе, онда балада оқушы позициясы әлі қалыптаспаған жөне өзінің мектептік мівдеттерін мойындағысы келмейтінін көрсетеді.

8.Түстік гаммалар.

Ашық, өмірді қуантатын түстер баланың мектептегі жағымды эмоциялық жағдайын көрсетеді. Күнгірт, бүлыңғыр түс жағымсыз жөне түсіңкі жағдайды білдіреді.

Суретте мектеппен байланысты жағымсыз ассоциация бейленбегсн болса, оның қолданған түстік гаммалары, бояулары да баланың мектепке деген жагымды қарым-қатынасын білдіреді. Ал суретте жағымсыз ассоциация жоқ, түстік гаммалары ашық бейнеленеді. Бірақ та оқушыдардың бір-бірін сызықпен бөліп тастаған болса, сыныптастар арасындағы қарым-қатынастың қиыншылығын білдіреді. Бала мүғаліммен қарым-қатынасқа түсуге қызығады, бірақ суретте бірде-бір қоянның, басқа жануарлардың аузы жоқ болса, бүл жағдай қарым-қатынасқа түсудегі қиыншылықты біддіреді.

Сурет аяқталмаған, жануарлар боялмаған болса, мүғаліммен оқушы арасындағы айырмашылық нақты емес. Мүғалім тіпті жоқ болуы да мүмкін. Барлық жануарлар өшіргішпен өшіріліп, қайтадан салынған. Қарандашпен қатты бастырылып салынған. Қағаз бүлінген. Бүл суретті балада мектеппен байланысты мазасыздық бар деп талдауға болады. Мүндай жағдайда ситуацияны түсіну үшін баламен қосымша жүмыстар жүргізу керек.

Суретте ішкі агрессияның барлығы, жануарлардың қүлақтары мен мүйіздерін үшкір бүрыштармен бейнеленгенін көруге болады. Балаға мектегггің оқудан тыс жақтары қызықтыруы ықтимал. Баланы бас ауруы мазалауы мүмкін. Мектеп туралы балада жағымсыз ассоциация бар болса мүғалім—крокодил, бала—қоян болып түседі. Сыныпта агрессия сезілсе мүғалімде — тістер, тырнақтар, оқушыда — тістер және инелердің болуымен бейнеленеді. Өзін басқа оқушылар мен мүғалімдерден бөлек қоюы сурет бойынша баламен әңгімелесу барысында өзін сыныпта еркін сезінбейтіндігі анықталады. Сыныптастарымен қарым-қатынаста қиыншылық болуы мүмкін.

Мектепке бейімделуді тексеруде жүргізілген бақылаулар, әңгімелесулер, сауалнамалар "Жануарлар мектебі" әдістемесін толық дәлелдеп берді. Осының негізінде бірінші сыныптарға адаптациялық курстар, тренингтікжаттығулар өткізілді. Жүргізілген жүмыстардың нөтижесінде көп балалардың мәселелері шешілді.

Осының негізінде "Жануарлар мектебі" әдістемесі оқудың бірінші кезеңінде балада пайда болатын қиындықтарды шешуге және оны уақытында жоюға көмектеседі.




57. Сабақтың тақырыбы:

Жұмыс істеу қабілеттілігімен темперамент арасындағы байланыс.
Сабақтың жоспары:

Темперамент пен мінезді зерттеу әдістемесі.

Коммуникациялық қабілеттіліктерді зерттеу әдістемесі.
Сабақтың мақсаты:

Студенттерді темперамент пен мінезді зерттеу әдістемесі және коммуникациялық қабілеттіліктерді зерттеу әдістемесімен таныстыру.


Теориялық мәліметтер:

Психологияда темперамент дегеніміз психологтың іс-әрекет диагностикасының әртүрлі жақтарын сипаттайтын тұлғаның жеке ерекшеліктерінің заңдылық қатынастары. Өзара байланысты темперамент қасиеттерінің әртүрлі үйлесулері. Психологияда типтердің Гиппократтық классификациясы қолданылады:

а) сангвиник (белсенді, еті тірі, қиындықтарды жеңіл жеңетін)

б) флегматик (баяу, сабырлы, тұрақты талпынысты, тұрақты көңіл-күйі бар)

в) холерик (өте жылдам, іске шын көңілмен беріледі, бірақ тұрақсыз)

г) меланхолик (уайымшыл, айналадағы нәрсеге баяу реакция береді)

Мінез дегеніміз – белгілі бір субъекттің белгілі бір шарттардағы және жағдайлардағы іс-әрекетінің әдісіне негізделген адамның тұрақты психикалық қабілеттерінің жеке қасиеті. Мінез темпераментпен тығыз байланысты.

Стреляу тесті:

Нұсқау. «Сізге әртүрлі шарттардағы мен жағдайлардағы сіздің іс-әрекетінің ерекшеліктері туралы сұрақтар ұсынылады. Сіз бізге шынайы жауап бергеніңіз жөн болар еді. Сұрақтарға кезек-кезек жауап беру керек, «ия», «жоқ», «білмеймін» деген жауап беру керек. Ешқандай сұрақты тастап кетпеңіз. Бастаңыз.»

Тест интерпретациясы.

Әр қасиеттің бағасы, сұраққа жауаптардың қосындысынан шығады. Егер жауабы кодпен сәйкес келсе, онда ол 2 ұпайға бағаланады, егер сәйкес келмесе = 0 ұпай, «білмеймін» деген -1 ұпай.



Код.

1. Құштарлық процесінің күші.

«Ия»-3,4,7,13,15,16,19,21,23,24,32,39,45,56,60,61,66,72,73,78,81, 82,83,94,97,98,102,105,106,113,114,117,121,122,124,130,132,133,134, «жоқ» - 47,51,107,123.

2. Тежеулік процестерінің күші.

«Ия»-2,5,8,10,12,16,27,30,37,38,41,48,50,52,53,62,65,69,70,75,77,84,87, 89,90,96,99,103,108,109,ПО,112,П8,120,125,126,129, «жоқ» - 18,34,36,59,67, 128.

3. Жүйке процестерінің ширақтығы.

«Ия»-1,6,9,11,14,20,22,26,28,29,31,33,40,42,43,44,46,49,54,55,64,68,71, 74,76,79,80,85,86,88,91,92,93,95,100,101,107,111,115,116,119,127,131, «жоқ» - 25,57,63.

Диагноз: 42 ұпайға тең қосынды және одан жоғары әр қасиеті бойынша оның анықтығын жоғары дәрежесін білдіреді.
2 дәріс. Коммуникациялық қабілеттерін зерттеу әдістемесі.

Теоретикалық негізделу. Еңбек іс-әрекеті процесінде адамдар қарым-қатынаста болады, оның нәтижесі әлеуметтік – психологиялық климатына, араласудағы қадеттілігіне қанағаттанғанында көрінеді, оның әрекеттіліктің тиімділігінде.

Адамдардың коммуникациясы бірі-бірімен белгілі бір мақсатпен қарым-қатынасын айтамыз:

- мәлімет алу немесе беру, олар функционалдық және қызметтік міндеттерін сапалы орындау үшін керек.

- әсер ету, яғни Адам іс-қимылымен меңгеру, олардың жағдайларымен, мақсатқа қатынасымен, тапсырмаларға және мекеме өмірінің басқа ерекшеліктеріне.

- Адам араласуға қажеттілігінің қанағаттануы.

Коммуникация екі өзара тәуелді аспекттен тұрады: коммуникация жүйе ретінде және коммуникация процес ретінде, яғни қалыптасып қалған дәстүрлер, нормалар және стереотиптер ретінде.

Жүйе ретінде коммуникация өнім технологиясынан, сату, финанстық және мекеменің басқа ерекшеліктерінен тұрады. Динамикалық процес ретінде, адамдардың кәсіби іс-әрекетінің элементі ретінде – адамның айналамен үздіксіз қарым қатынасының технологиясы.

Коммуникациялық ерекшеліктерін зерттеу көрсетті, араласу құралдарының арасында коммуникациялық минимум бар. Негізгі коммуникациялық минимум теоретикалық білімге қойылатын талаптардың тізімі болып табылады. Төменде берілген коммуникациялық минимум стандарт сияқты анықталып коммуникативті компетенциясының балауының негізі болып табылады.

А.Теоретикалық білім (емтиханда тексеріледі).

1. Комуникативті информацияның физиологиялық негізі мен этаптары.

2. Адамдардың бір-бірін қабылдауының психофизиологиялық және психологиялық ерекшеліктері.

3. Коммуникация процесінде адамдардың вербальдық және вербальдық емес іс-әрекетінің ерекшеліктері.

4. Коммуникация процесінде қарым қатынастарының түрлері.

5. Коммуникатордың және рецепиенттің тәртібінің комплиментарлықтың ережесі.

6. Субъективті қызығушылықтың, адамның психологиялық ерекшеліктерінің, оның тәжірибесінің, күтуінің ықпалдарының ерекшеліктері.

7. Коммуникациядағы эмоциялардың ролі мен маңызы.

8. Комуникативті акттің құрылымы мен функциялары.

9. Диалог жүргізудің құрылымы, фазасы және есептері.

10. Мекемедегі тұлға аралық коммуникацияның құрылымы.

Б.Коммуникация негізгі техниканың теоретикалық білімі. (Жазбаша бақылау жұмысымен тексеріледі).

1. Активті және пассивті тыңдау.

2. Синхронизация техникасы, яғни әңгімелесуші адамның жағдайының және тәртібінің есебі.

3. Диалог жүргізудің әр түрлі стратегиясы.

4. Әңгімелесуші адамдардың қайшылықтарды шешу техникасы: мағынасын түсіндіру ережелерін сипаттау және қолдану жағдайлары, үлгі беру.

5. Эмоциялық шаршауды түсіру техникасы: //-//-//-//-//-//

6. Тұжырымдау техникасы: //-//-//-//-//-//-

7. Вербализация техникасы: //-//-//-//-//-//-

8. Сұрақ техникасы: //-//-//-//-//-//-

9. Интерпретация техникасы: //-//-//-//-//-//-

10. Пауза техникасы: //-//-//-//-//-//-

11. Тоқу техникасы: //-//-//-//-//-//-

12. Кезектік мақұлдаудың техникасы: //-//-//-//-//-//-

В. Практикалық қабілеттер (анкета негізінде немесе араласудың бағалауы негізінде эксперттермен тексеріледі)

1. Диалог бастау инициативасын өз қолына алу және оны жүргізу қабілеті.

2. Адаммен контакт құрған кезде – түсінісу, өзін-өзі ұстай білу, кімге не айтатынын, әңгімеге жақсы көңіл күй туғызу.

3. Адаммен әңгімелескен кезде – оның мәліметтерді тыңдап, оның вербальдық және вербальдық емес тәртібінің ерекшеліктерін бақылай білу.

4. Әңгімелесуші адамның психологиялық ерекшеліктерін түсіну, оның тәртібінің конгруэнттігін анықтау, әңгімені жалғастыру – жалғастырмау ынтасы, оның өз порциясын өзгертуге дайындығы.

5. Әңгіме барысында – айтылған нәрселерден ең маңыздысын анықтау, жасырын мақсаттарын түсіну қабілеттілігі.

6. Өте агрессивті әңгімелесуші адамды өз қалпына келтіру қабілеттілігі.

7. Диалогқа әсер ететін эмоцияналдың күштілікті түзету қабілеттілігі.

8. Әңгімелесушіні бір нәрсеге көзін жеткізу – оның тақырыпқа көзқарасын білу, әңгіменің әр түрлі аспектілеріне порциясын білу; керекті аргументтерді таба білу.

9. Әңгімелесушіге барлық аспекттер бойынша кері байланыс беру қабілеттілігі.



Мақсаты. Маманның коммуникативті біліктілігін бағалау.

Нұсқау. Зерттелетіндерге түсіндіреді, таблицада әртүрлі коммуникативті қабілеттер берілген оларға әріптестерді бағалау ұсынылады. Егер әріптестерінде осы қабілеттер бар болса онда 7 санын шеңберге алы керек, егер онша емес болса -6 саны, солай 1-ге дейін.


Тест материалы.

Таблица.

Сұрақтар






















1. Сіз әңгіменің нәтижесін жоспарлайсыз ба, оған жету әдістерін, кезеңдерін ?

7

6

5

4

3

2

1

2. Әңгіме үшін сіз адамға қатысты фактілерді, аргументтерді келтіресіз бе ?

7

6

5

4

3

2

1

3. Болатын әңгімеге адамды дұрыс бұра аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

4. Мимика, қол қимылдарынан адамның әңгіме жалғастыруға ынтасын біле аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

5. Егер әңгімелесушінің көңіл-күйі болмаса, сіз оған көмектесе аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

6. Егер сіз өзіңіз сондай күйде болсаңыз, әңгімеге ықпал етпейтіндей, өзіңізді баса аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

7. Ұсынылған тақырыпқа, проблемаға оның көзқарасын біле аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

8. Дұрыс шешім қабылдау үшін қандай аргументтер келтіру керек екенін біле аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

9. Анық, түсінікті етіп сөйлей аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

10. Сіздіңқызықтыратын мәселе бойынша мақұлдау ала аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

11. Диалог біткеннен кейін, өзіңіздің алған әсер, нәтижелер туралы айтасыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

12. Сізге әңгімелесуші адамның әңгіме жүргізуі ұнаса, оған айтасыз ба №

7

6

5

4

3

2

1

13. Егер әңгімелесушінің әңгіме барысында аспектілер сізге жақпаса оған білдірпей, қалпына келтіре аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1

14. Диалог процесін меңгеріп, керек кезде бітіре аласыз ба ?

7

6

5

4

3

2

1


Нәтижелерді өңдеу және интерпретациялау. Нәтижелер шкаланы қолданумен өңделеді. Оның ішінде екі сұрақтардың орта мәні әр шкала бойынша анықталады.

1. 30-ға дейін ұпай жиналса, онда әлеуметтік жұмыскерлердің коммуникациялық біліктілігі жоғары болғаны.

2. 30-дан 60-қа дейін ұпай жиналса, онда кейбір аспектілер қанағаттанарлықсыз екеніне көңіл бөліңіз.

3. 60-тан жоғары ұпай алса, онда жұмыскердің коммуникациялық қабілеті мүлдем жоқ деген сөз.



58. Практикалық тапсырмалар
Жеткіншектердің интеллектуалдық даму деңгейін анықтау тесті

(ШТУР тестінің жеткіншектерге арналған модификациясы)

Мақсаты: орта буын оқушыларының интеллектуалдық даму деңгейін және жалпы мағлүматтылығын бағалау.

Бүл тест төрт субтестен түрады. Субтестілер тапсырмалары жеке-жеке бланкілерге түсіріледі және әр субтестіге жеке жауап парақ даярланады. Тапсырмаларды орындату алдында балаларға оның срежесі түсіндіріледі. Сонан соң жауап парақтар көрсетіліп, оған белгіні қалай түсіру керек екені айтылады. Бірінші тапсырманы орындау уақыты аяқталғаннан соң тапсырма бланкісі мен жауап парақты жинап алып, екінші субтест тапсырмалары мен жауап парағы беріледі.



1-субтест

Орындау ережесі: Әр тапсырмада бес сөз берілген. Олардың төртеуі ортақ қасиеттермен сипатталады, ал бесіншісі тек өзіне тән көрсеткіштермен ерекше болып түр. Сол сөз артық деп аталады. Артық сөзді тауып оның әріптік белгісін жауап парақта көрсету керек.

Мысалы: а)кірпіш; б)тас; в)балшық; г)эк; д)үй.

Бүл қатарда алғашқы төрт сөз қүрылыс материадцары, ал соңғы сөз (д)үй) - артық, сондықтан осы сөздің әріптік белгісін (д) жауап парақта көрсету керек.

Орывдау уақыты 7 минут.



Тапсырмалар

  1. а) тәрелке; б) кесе; в) үстел; г) қазан; д) шөугім.

  2. а) жүру; б) секіру; в)б илеу; г) отыру; д) жүгіру.

  3. а) биік; б) аласа; в) сымбатты; г) өсімтал; д) ергежейлі.

  4. а)қыл қалам; б) қаламсап; в) қалам; г) фламастер; д) сурет.

  5. а) алма; б) алмүрт; в) алхор; г) қарақат; д) шабдалы.

  6. а) шаршы; б) шеңбер; в) эллипс; г) доға; д) қисық.

  7. а) мүғалім; б) оқушы; в) жаттықтырушы; г) профессор; д) доцент.

  8. а) көру; б) есту; в) жазу; г) сезу; д) иіскеу.

  9. а) батыр; б) қорқақ; в) ержүрек; в) қабілетті; г) талантты;
    д) жасқаншақ.




  1. а) шекара; б) көпір; в) достық; г) ерлі-зайыптылық; д) бекіткіш.

  2. а) үқыптылық; б) жігер; в) тырысушылық; г) тазалық;
    д) адалдық.

  3. а) Арман; б) Үсен; в) Сәкен; г) Асанбаев; д) Жүман.

  4. а) ақ қайың; б) қарағай; в) емен; г) шырша; д) раушан.

  5. а) қара-қоңыр; б) ашық; в) көк; г) жарық; д) күңгірт.

  6. а) жақын арада; б) үнемі; в) шапшаң; г) асығыс; д) жылдам.

2-субтест

Орындау ережесі: Тапсырманың бірінші қатарында 3 сөз берілген. Бірінші екі сөздің арасында қандай да бір байланыс бар. Ал екінші қатарда берілген бес сөздің біреуі бірінші қатардағы үшінші сөзбенен байланысты. Осы сөзді тауып оның әріптік белгісін жауап параққа жазу керек.

Мысалы: Орман: ағаш — кітапхана: ?

А)жазушы; б)әңгіме; в)кітапхана; г)кітап; г)каталог.

Орындау уақыты 6 минут.



Тапсырмалар

1. Орман: ағаш - кітапхана: ?

а) жазушы; б) әңгіме; в) кітапхана; г) кітап; д) каталог.

2. Қайырымды: мейірімсіз: - күн: ?

а) күн; б) түн; в) апта; г) сөрсенбі; д) тәулік.

3. Мектеп: оқу - аурухана: ?

А) дөрігер; б) оқушы; в) гимарат; г) емдеу; д) ауру.

4. Ән: керең - сурет: ?

а) ақсақ; б) соқыр; в) суретші; г) сурет; д) бояужаққыш.

5. Пышақ: болат - стол: ?

А) шанышқы; б) орындық; в) таға; г) дастархан; д) ағаш.

6. Балық: тор - шыбын: ?

А)торшабақ; б)маса; в)бөлме; г)ызыңдау; д)өрмекші өрнегі.

7. Қүс: ін - адам: ?

а) адамдар; б) балапан; в) үй; г) жүмысшы; д) есік.

5. Пальто: түйме - бәтеңке: ?

А)тігінші; б)дүкен; в)аяқ; г)бау; д)бас киім.

6. Шалғы: шөп - үстара: ?

А) шөп; б) шаш; в) өткір; г) болат; д) аспан.

7. Аяқ: етік - қол: ?

А) галош; б) жүдырық; в) саусақ; г) білезік; д) қолғап.

8. Су: қүрғақшылық - тағым: ?

А) аштық; б) ішу; в) нан; г) ауыз; д) тамақ.

9. Паравоз: вагондар - ат: ?

А) поезд; б) жылқы; в) жем; г) арба: д) қора.

10. Жүргізу: түру -■ айқайлау: ?

А) үндемеу; б) еңбектеу; в) шулау; г) шақыру; д) жылау.

11. Қасқыр: арлан - қүс: ?

а) ауа; б) түмсық; в) бүлбүл; г) жүмыртқа; д) жылау.

12. Темір: үста - ағаш: ?

А) ағаш түбірі; б) ара; в) ағаш шебері; г) теннис алаңы; д) бүтақ.

3-субтест

Орындау ережесі: Тапсырманың бірінші қатарындағы сөзді анықтайтын екі сөзді екінші қатарда берілген бес сөздің ішінен тауып, олардың әріптік белгілерін жауап параққа жазу керек.

Мысалы: Бақ:

А) орман; б) бақша; в) жеміс ағаштар; г) тал; д) шөптер.

Дүрыс жауабы; в) жеміс ағаштары және д) шөптер.

Орындау уақыты 5 минут.

Тапсырмалар

1. Өзен:


а) жаға; б) балық; в) балықшы; г) су өсімдіктері; д) су.

2. Қала:


а) автомобиль; б) ғимарат; в) тобыр; г) көше; д) велосипед.

3. Сарай:

А) пішен сарай; б) жылқы; в) шатыр; г) мал; д) қабырғалар.

4. Кітап оқу:

А) мөр; б) кітап; в) шағын сурет; г) көз; д) сөз.

5. Ойын:


А) карталар; б) ойыншылар; в) айыптар; г) жазалар; д) ережелер.

6. Соғыс:

А) аэроплан; б) зеңбіректер; в) атыс; г) мылтық; д) сарбаздар.

7. Кітап:

а) қағаз; б) суреттер; в) өнер; г) мәтін; д) мөр.

8. Әнайту:

а) дыбыс; б) көрермендер; в) дауыс; г) өн ырғағы; д) қол шапалақтау.

9. Спорт:

А) медаль; б) оркестр; в) жарыс; г) стадион; д) жеңіс.

10. Емхана:

А) бөлме; б) бақ; в) радио; г) дәрігер; д) кауқастар.


4-субтест

Орындау ережесі: Тапсырмада ортақ қасиеттермен сипатталатын заттар мен қүбылыстарды білдіретін екі сөз берілген. Олардың анықтамасын немесе жалпылап көрсететін үғымды тауып оны жауап параққа жазу керек.

Мысалы: Шырша - қарағай.

Дүрыс жауабы: Қылқан жапырақты ағаштар.

Орындау уақыты 6 минут.



Тапсырмалар

  1. Үл - қыз.

  2. Повесть — кинофильм.

  3. Ысқырық — шу.

  4. Аштық ~ қүрғақшылық.

  5. Автомобиль - үшақ.

  6. қүрбақа - жылан.

  7. Жаңбыр - бүршақ.

  8. Жаратылыстану — математика.

  9. Ертегі - аңыз.




  1. Бөлу - алу.

  2. Мүрын - қүлақ.



Субтестердің дурыс жауаптары (кілті)


1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   21


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет