Тапсырмалар мәтіні. Лектор: доцент Ташкенбаева С. М. Жетісай 2008 ж. Алғы сөз



жүктеу 4.1 Mb.
бет2/21
Дата25.04.2016
өлшемі4.1 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21
: CDO -> OBSOJ
OBSOJ -> Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> 1 обсөж тақырып: Әдеби тілдің жалпыхалықтық тілмен арақатынасы
OBSOJ -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
OBSOJ -> ²àçàºñòàí Ðåñïóáëèêàñû Áiëiì æ¸íå ¹ûëûì ìèíèñòðëiãi “Ñûðäàðèÿ” óíèâåðñèòåòi
OBSOJ -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау
OBSOJ -> «Мәдениеттану» пәнінен СӨЖ сабақтарының
OBSOJ -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау

6. Практикалық тапсырмалар.
Миннесоталық көпфакторлы тұлғалық сұраулық(ММРІ)

Мини – Мульт сұраулық(опросник)
Мақсаты:

Студенттерді тұлғалық қасиеттердің кең тараған әдістемелермен таныстыру. Эксперимент өткізу техникасы және нәтижелер анализдері туралы анықтама беру.

Мини – Мульт сұраулығы ММРІ-дің қысқартылған варианты. Ол 71 сұрақтан , 11 шкаладан (оның ішінде 3 – бағалық ) ( Адаптациялаған - Ф. Б.Березина және М.П.Мирошникова )

Бірінші 3 бағалау шкаласы зерттелетін адамның шындығын өлшейді. Қалған 8-і негізгі деп саналып тұлғаның қасиеттерін бағалайды. Бірінші шкала астено-невротикалық типті зерттелетіннің тұлғалық қасиеттерін өлшейді. Екінші шкала зерттелетіннің социопатикалық вариантты тұлғалық деңгейге басымдылығын көрсетеді. Бесінші шкала бұл вариантта қолданылмайды 4-тен кейін бірден 6-шы қолданылады.

6-шы шкала зерттелетіннің өкпелегіштігін сипаттайды.

7-ші шкала күдікті типті тұлғаны зерттеуге қолданылады.

8-ші шкала эмоциональдық алшақтықтың дәрежесін өлшейді.

9-шы шкала тұлғаның гипертимдік түріне жақындығын көрсетеді,белсенділікті өлшейді.

Сұраулықты өткізу уақыты шектелмеген.

Нұсқау.

Сіз денсаулығыңызға және мінезіңізге қатысты тұжырымдамалармен танысасыз. Әр тұжырымдаманы оқып , өзіңізге қатыстысын шешесіз. Көп ойлауға уақыт бөлмеңіз. Ең бірінші келген шешім – ең дұрысы болады.



Сұрақтар , тұжырымдамалар.

1. Сіздің аппетитіңіз жақсы ма?

2. Таңертең жақсы ұйықтап демалғаныңызды сезесіз бе?

3. Сіздің күнделікті өміріңізде көп қызық бар.

4. Сіз өте үлкен қуатпен жұмыс істейсіз.

5. Басыңызға кейде жақсы емес ойлар келеді, бірақ ол туралы ешкімге айтпау керек.

6. Сіздің ішіңіз сирек қатып қалады.

7. Кейде сіз үйіңізден кетіп қалғыңыз келеді.

8. Кейде сіз тоқтаусыз күліп немесе жылайсыз.

9. Кейде жүрегіңіз айнып , құсқыңыз келеді .

10. Сізді ешкім түсінбейді деп ойлайсыз.

11. Кейде сіздің ұрысқыңыз келеді.

12. Апта сайын сіз нашар түс көресіз.

13. Сіз қиын жиналасыз, басқаларға қарағанда.

14. Сізбен түсініксіз нәрселер болып тұрады.

15. Егер адамдар сізге қарсы болмағанда, өмірде көп нәрсеге қол жеткізетін едіңіз.

16. Балалық шағыңызда ұрлық жасадыңыз.

17. Кейде бірнеше күн , апта немесе айлап ешнәрсеге қолыңыз бармай , жұмыс бастай алмай отырасыз.

18. Сіз тынышсыз ұйықтайсыз.

19. Адамдардың арасында болған кезде , сізге біртүрлі нәрселер естіледі.

20. Сізді танитын адамдардың көбісі сізді жаман емес деп ойлайды.

21. Сізден аз білетін адамға жиі бағынатын ба едіңіз?

22. Адамдардың көбісі сізге қарағанда өмірге көбірек қанағаттанады.

23. Көбісі өзінің бақытсыздығын көбейтіп жібереді, өйткені басқалардан көмек күтеді.

24. Кейде сіз ашуланасыз.

25. Өз-өзіңізге сенімділік жетпейді.

26. Кейде сіз бір нәрсені дұрыс істемедім деп ойлайсыз.

27. Өз тағдырыңыз сізді қанағаттандырады.

28. Кейбіреулер өте көп бұрың беруді ұнатады, сіз олардың дұрыстығын біле тұра , оларға қасарысасыз .

29. Сіздің асқазаныңыз жиі ауырады.

30. Сізге қарсы бір нәрсе ұйымдастырылып жатқанын сезесіз бе?

31. Адамның көбісі пайданы « өте шың жолымен » табады.

32. Бір күн бұрын сіздің көңіл-күйіңіздің нашарлағандығын түсіндіре алмайсыз.

33. Сіздің ойларыңыз соншалықты тез , сіз оларды айтып үлгере алмайсыз.

34. Сіздің жанұялық өміріңіз басқалармен салыстырғанда жаман емес.

35. Кейде өзіңіздің жарамсыздығыңызға сенімдісіз.

36. Соңғы кезде сіздің денсаулығыңыз әдетте дұрыс болды.

37. Кейде сіз не істегеніңізді есте сақтай алмайсыз.

38. Сізді дұрыс емес сөккен деп ойлайсыз.

39. Сіз өзіңізді қазіргіден жақсы ешқашан сезінбегенсіз.

40. Сіз туралы басқалар не ойлайтыны сізге бәрібір.

41. Сіздің жадыңыз өте жақсы.

42. Сіз жаңадан танысқан адаммен бірден сөйлесе алмайсыз.

43. Көбінесе сіз өзіңізді нашар сезінесіз.

44. Сіздің басыңыз сирек ауырып тұрады.

45. Кейде сіз жүріп-жүріп құлап қалайын дейсіз.

46. Сіздің таныстарыңыздың кейбіреулері сізге ұнамайды.

47. Сіздің идеяларыңызды ұрлайтын адамдар бар.

48. Сіздің ойыңызша сіз кешірілмейтін нәрсе істемедіңіз.

49. Сіздің ойыңызша сіз өте жуассыз.

50. Сізді бір нәрсе үнемі уайымдатады.

51. Ата-анаңыз сіздің таныстарыңызды жиі жақтырмайтын.

52. Сіз аздап өсек айтасыз.

53. Сіз кейде шешімдерді оңай табатыныңызды сезесіз.

54. Сіздің жүрегіңіз кейде тез соғып , сізге дем жетпей қалады.

55. Сіз тез көтеріліп, тез басыласыз.

56. Сіз кейде бір нәрсені уайымдап , бір орында отыра алмайсыз.

57. Ата-анаңыз және жанұяңыздың басқа мүшелері сізге көп тиіседі.

58. Сіздің тағдырыңыз ешкімді қызықтырмайды.

59. Басқа біреудің қатесін өзінің мақсатында пайдаланатын адамды сіз айыптамайсыз.

60. Сіздің энергияңыз өте көп.

61. Соңғы кезде сіздің көзіңіз нашарлап кетті.

62. Сіздің құлағыңыз жиі шуылдайды.

63. Сізге гипноз қолданғандығын сезген уақыттарыңыз болды ма?

64. Кейде сіз өте көңілді боласыз (себепсіз).

65. Ортада болсаңызда , өзіңізді жалғыз сезінесіз.

66. Әр адам өтірік айтуы мүмкін.

67. Сіз басқаларға қарағанда өткіррек сезесіз.

68. Кейде сіздің басыңыз әдеттегіден баяу жұмыс істейді.

69. Сіздің көңіліңіз адамдардан жиі қалған.

70. Сіз алкоголь сусындарды ішесіз.

Сұраулыққа арнайы бланк беріледі, оның бір жағында зерттелетіннің жауаптары жазылады. Егер зерттелетін адам тұжырымдаманы мақұлдаса , онда + қойылады , мақұлдамаса – қойылады. Бланктың арғы жағында экспериментатор коррекция шкаласын есепке алып зерттелетіннің тұлғасының профилін құрайды. Бланкта бұл өлшеулер таблицада берілген.



Д шкаласының өлшеулері № 1,4,7,8,9 негізгі шкалаларға қосылады. Мысалы , егер Д шкаласы бойынша 9 ұпай жиналса , онда №1 шкаласының өлшеулеріне , таблицаға қарап 5 ұпай қосады, №4 ке -4 ұпай, №7 мен 8-ге – 9 ұпайдан , №9 – 2 ұпай қосады.

Шкалалардың сипаттамасы :

1. Өтірік шкаласы (L) зерттелетіннің шындығын анықтайды.

2. Шын шкаласы (F) өтірік жауаптарды анықтайды.

3. Kоррекция шкаласы (К) . Бұл шкала бойынша жоғары көрсеткіштері әрекетті санасыз бақылау туралы айтады.

Базистық шкалалар.

1. Ипохондрия (Нs) – зерттелетін адам астено-невротикалық типке «жақындығы». Зерттелетіндер жоғары бағаларымен өте баяу, пассивті, бағынышты , айналаны ауыстыруды нашар сезінеді, әлеуметтік конфликттерде тез жоғалады.

2. Депрессия (Д) – жоғары бағаны өте сезімтал , уайымға бейім , өте жуас адамдар алады. Олар кез келген істі өте жақсы орындап, оларды жоғары моральды болады, бірақ өздерінше ешқандай шешім қабылдай алмайды.

3. Истерия (Ну) – конверсиондық типті неврологиялық қорғау реакцияларға бейім адамдарды анықтайды. Барлық проблемаларды ауруға «кетіп қалумен» шешеді. Ондай адамдар өздерін жоғары санайды, өздеріне көңіл аударуды қалайды.

4. Психопатия (Pd) – бұл шкаланың жоғары бағалары әлеуметтік дезадаптацияны білдіреді , адамдар агрессивті , ұрысқақ әлеуметтік нормалар мен құндылықтарды қабылдамайды. Олар өте өкпелегіш , ашуланшақ , сезімтал болып келеді.

5. Паранояльдық (Ра) – бұл шкала бойынша жоғары көрсеткіштері құнды идеялардың қалыптасуына бейімділігін анықтайды. Бұл адам бірбеткейлі , агрессивті және кешірімді емес. Кім олардың жағында болмаса , ол-жау . Өздерінің көзқарастарын біреуге мойындатқылары келеді. , сондықтан айналадағыларымен конфликтке кездеседі. Өзіңіздің кішкене жетістіктерін олар үнемі жоғары бағалайды.

6. Психастения (Pf) – күдікті адамдарың диагностикадан өткізеді.

7. Шизоидтық (Se) – бұл шкаланың жоғары көрсеткіштері іс-әрекеттіктің шизоидтық түрін сипаттайды. Ондай адамдар өте сезімтал болады және абстракттың бейнелерді қабылдайды, бірақ күнделікті қуаныштар мен реніштер оларда ешқандай эмоциональдық реакцияны туғызбайды.

8. Гипомания (Ма) – бұл шкала бойынша жоғары көрсеткіштер адамның жағдайларға байланысты емес жоғары көңіл күйдің белгісі. Ондай адамдар өзгерістері жиі болып тұратын жұмысты жақсы көреді, адамдармен тез тіл табысады, бірақ олардың қызығушылықтары терең және тұрақты емес.

Барлық шкалалар бойынша ең жоғары бағалар 70-тен жоғары болып саналады.Төмендері 40-тан төмен.



Сұраулықты жеке немесе топта өткізуге ұсынылады. Әр адамда сұраулықтың мәтіні және жауаптардың бланкісі болу керек. Экспериментатор міндетті түрде қатысу керек , өйткені зерттелетіндер оған сұрақ қояды.

Кілт


Шкала

Жауаптары

Сұрақтардың нөмірлері

1

2

3

1

Дұрыс емес(Н)

5,11,24,47,53

F

H

22,24,61,




Дұрыс(В)

9,12,15,19,30,38,48,49,58,59,8,71

K

H

11,23,31,33,34,36,40,41,43,51,56,61,65,67,69,70




Н

1,2,6,37,45

1(Hs)

В

9,18,26,32,44,46,55,62,63




Н

1,3,6,11,28,37,40,42,60,65,61

_2(D)

В

9,13,11,18,22,25,36,44




Н

I,2,3,И,23,28,29,31,33,35,40,41,43,45,50,56

^1(Hy)

В

9,13,18,26,44,46,55,57,62

-i(Pt1)

Н

3.^8,34,35,41,43,50,65

L-----,

В

7,10,13,14,15,16,22,27,52,58,71

1

2

3

6(Pa)

H

28,29,31,67

B

5,8,10,15,30,39,63,64,66,68

7(Pt)

H

2,3,42

В

5,8,13,17,22,25,27,36,44,51,57,66,68~^




H

3,42

8(Sc)

В

5,7,8,10,13,14,15,16,17,26,30,38,39,4бГ,57,63,64,66

9(Ma)

H

43

В

4,7,8,21,29,34,38,39,54,57,60

Тест мәліметтері бойынша зерттелетін тұлғаның профилі сызылады.


Жоғарыда сипатталған шкаланың бәріне жоғары болып «шикі» ұпайлардағы бағалар болады, олар Т шкаласы бойынша 70-көрсеткішіне сәйкес болады. Төмені болып Т шкаласы бойынша 40-тан көтерілмейтін бағалар саналады.

Төмен болып ипохондрия шкаласы бойынша (1) 3 тен жоғары болмайтын бағалар, психопатия көрсеткіші бойынша (2 шкала) 4-тен , истерия көрсеткіші бойынша (3 шкала) 7-ден, және т.б. Бұл көрсеткіштердің маңыздары. Т шкаласы бойынша 40 белгісіне сәйкес болады. Жоғары бағалар ипохондрия көрсеткіші бойынша (1 шкала) 11-ден жоғары болады, психопатия көрсеткіші бойынша (2 шкала) 11-ден жоғары, истерия көрсеткіші бойынша (3 шкала) 16-дан жоғары және т.б. Бұл көрсеткіштердің маңызы Т шкала бойынша 70-ке сәйкес болады.

Зерттелетіннің тұлға профилін құрастыру кезінде «шикі» ұпайларды негізгі шкалалар бойынша 1,4,7,8,9 шартты ұпайларға өзгерту керек.

Формула.

уБ=А+0,5К; уБ4=А4+0,5К; уБ7=А7+К; уБк=А8+К; уБ9=А9+0,2К

уБ= негізгі 1-ші шкала бойынша шартты ұпайлар.

Ах= «шикі» ұпайлар 1-ші шкала бойынша .

К – К бағалау шкаласының маңызы және т.б.

7. Сабақтың тақырыбы:

Психодиагностиканың әдістемелік негіздері.
Сабақтың жоспары:

Психодиагностиканың әдістемелік негіздері.

Компьютерлік психодиагностика.
Сабақтың мақсаты:

Студенттерді психодиагностиканың әдістемелік негіздерімен таныстыру және компьютерлік психодиагностика туралы түсінік беру.


Теориялық мәліметтер:

Психодиагностика психологияның негізгі әдістеріне сүенеді:

1. Кескіндеу принципі( қоршаған дүниенің адекваттық кескіндеу адамға оның іс қимылдарының тиімді регуляциясын қамтамасыз етеді).

2. Даму принципі(психикалық құбылыстардың пайда болу жағдайын зерттеуге бағытталған жобалау(ориентация), олардың өзгеруінің тенденциясы,сол өзгеруінің сапалық және сандық мінездемелерінің тенденциялары).

3. Құбылыс пен мәннің диалектикалық байланысының принципі ( осы философиялық категориялардың өзара қамтамасыз етілуі )

4. Іс-қимылдарының және сананың бірлік принципі (сана мен психика адам іс-қимылдарында қалыптасады).

Психологтың осы салада жинаған нәтижесі психологиялық информацияны алудың әдістері болып табылады. Ол әдістерді өзінің әріптестеріне беру мүмкіншілігі бар.

Психодиагностикалық методика – шешілген психологиялық есеп. Бұл есепте психологиялық информацияны алудың әдістері бар , әртүрлі варианттары , сол варианттардың мәні. Психологияда көптеген әдістер өзінің авторларының есімімен аталған – Роршахтың тесті, Розенцвейгтің тесті , Вартеннің тесті , Косстың кубиктері , Равенттің тесті және т.б.



Компьютерлік психодиагностика.

Экспериментальды психодиагностикалық әдістердің дамуында психодиагностикалық хабар алудың стимуляциясын тіркеуде және өңдеуде техникалық құралдар негізгі орын алады. Компьютерді қолдану практикалық психодиагностика тұрғысынан қарағанда бірнеше тиімділіктерге қол жеткізеді:

1. Дәстүрлі психодиагностикалық эксперименттің ескішіл тәсілдерін жеделдету (автоматизациялау). Оларға зерттелетін адамның жауаптарын тіркеу , хаттама жүргізу , нәтижелерді шығарып беру және т.б. жатады. Мұндай жеделдетудің арқасында психодиагностиканың стандарттық деңгейі жоғарылайды , диагностикалық мәліметтерді алудың жылдамдығы мен нақтылығы жоғарылайды.

2. Көпшілік психодиагностикалық зерттеуде қысқа мерзімде өткізу.

3. Психодиагностикалық зерттеулердің жаңа түрлерін реализациялау :

жаңа стимулдарды генерирация өткізу мүмкіншілігі;

стимулдық жүйелікті ұйымдастыру;

зерттелетіндердің реакция параметрлерін тіркеу;

психодиагностикалық әдістемелерін копьютер ойындары ретінде бейнелеу;

статикалық стимулдарды (мәтіндерді, суреттерді) жылжымалы динамикалық объектілерге өзгерту және т.б.

4. Психодиагностикадағы жаңа бейнелерді ажырата білу, алгоритімдердің жаңа түрін шығару, жасанды интелекттердің әдістерін шығару.

Жоғарыда аталған тиімділіктер тек қана компьютерлік технологияларды қолданғанда пайда болады. Компьютерлік зерттеулерді барлық жағынан жақсы деп айтуға болмайды. Зерттелетін адамда компьютермен жұмыс істегенде «психологиялық тосқауыл» эффекті пайда болуы мүмкін. Сондықтан психологиялық зерттеулердің жеделдетілген жүйесі ресстандартизациядан өту керек.

Компьютерлік психодиагностиканың дамуының үш негізгі бағытын анықтауға болады.

1. Психодиагностикалық мәліметтердің даму базасын құру;

2. Психодиагностикалық информация анализінің тиімді әдістерін құру;

3. Интеллектуалдық психодиагностикалық жүйесін құру;

Психодиагностикалық мәліметтердің базасы:

Мәліметтер базасының негізгі мақсаты информацияны қайталауды эою және әртүрлі информацияның ішкі түсінігін информациялау болып табылады. Біріншіден, мәліметтер базалары шексіз информацияны және мәліметтерді жинап, сақтауды мүмкіншілік береді. Екіншіден, мәліметтер базалары зерттелетін контингенттердің статистикалық мінездемелерінің оперативті анықтауларды жүргізуге мүмкіншілік береді.

Психодиагностикалық мәліметтердің анализінің компьютерлік әдістері.

Мәліметтердің компьютерлік анализі информацияны шығарудың әдістерінің жиынтығынан тұратын кең сала.

Қазіргі заманның компьютерлері психодиагностикалық информацияның күрделі құрылымын толық есепке алады.

Интеллектуалдық психодиагностикалық жүйелер.

Қазіргі компьютерлер бағдарламашылардың негізгі еңбегін өздері атқарып, басқа салаларды да тиімдін. Бұл бағыт жасанды интеллектті зерттеу негізінде 80-жылдары пайда болған. Бұл бағыттың аты интеллектуалдық жүйелердің өндірісі. Интеллектуалдық жүйелер интеллектуалдық есептерді шешуге арналған. Олар мәтінді түсініп құрастыру есептерін табиғи түрде шешіп тіл түсінуімен синтезі, бейнелеудің анализі, синтезі және өңдеуі болып табылады.

Мысалы отандық нұсқау 17ЛФ интеллектуалдық психодиагностикалық жүйе. Ол алдыңғы 16РҒ Р.Кеттелдің тестінен көптеген модернизациялауымен көзге түседі. Мұнда :

1. Оригиналдық әдістің пункттері нақтыланған.

2. Тесттің толық психометриялық бейімделуі атқарылған.

3. Шкалалардың мықтылығы жоғарылаған.

4. Кері байланыстың көмегімен зерттелетіннің стратегиясын меңгеру әдістері қолданылады.

Қорытынды.

Психодиагностика іс жүзінде қолданатын психология ғылымы ретінде әдістемелік қамтамасыз етілуден басқа психодиагносттың зерттелетін адаммен әр түрлі психодиагностикалық жағдайларда қарым-қатынас жасайды, зерттеулердің нәтижелерін тіркеу технологиясын, зерттеулер негізінде диагностикалық қорытынды жасалады. Клиентке нәтижелер туралы кері байланыс туғызады, диагностқа деген талаппен мамандық-этикалық стандарттар көрсетіледі. Сонымен мамандықты жете білуді, мамандық құпиясын сақтау және мамандар еместерді психодиагностикалық әдістерге жолатпау, алынған мәліметтерді құпия түрде сақтау талап етіледі.



8. Практикалық тапсырмалар
Жеке тұлғаның типологиялық ерекшеліктерін анықтауға арналған сауалнама. (Л.Н. Собчик).
Мақсаты: Зерттелінушінің жеке тұлғалық ерекшеліктерін анықтау.

Орындау ережесі: Төменде берілген сұрақтарға көп ойланбастан”ия” немесе “ жоқ”

деп жауап беріңіздер.



Зерттеу орта және үлкен топтарда жүргізіледі. Сауалнамаға берілген жауаптар өңдеу кілті бойынша баллға айналдырылады. Әр тип бойынша жиналған баллдарды циклограммаға түсіріп, шеңбердің ортасынан көрсеткіштің түскен жеріне дейін штрихтап анық байқалатындай ету керек. Барлық типтер бойынша көрсеткіштерді циклограммаға түсіргенде олардың қайсысы радиусқа жоғары түссе, сол типтің көрсеткіші анық байқалады деген сөз.

Сауалнама.

  1. Мен барлық сұрақтарға өте ашық және дұрыс жауап беруге тырысамын.

  2. Менің мінезім өте нашар.

  3. Мен сабақты сыныптан гөрі үйде жақсы орындаймын.

  4. Мен барлық тапсырманы өзге адамның көмегінсіз орындаймын.

  5. Мен өзіме таныс емес балалармен жиі сөйлесемін

  6. Менің өмірдегі барлық әрекеттерімде жолдым болмай жүр

  7. Егер мен қалаған нәрсеге айналамдағылар қарсы болсада мен оны өзімше жасаймын.

  8. Мен барлық қажетті нәрселерді уақытында орындап, үлгеріп жүрсем де, болмашы нәрселерге жиі алаңдап, мазасызданамын.

  9. Менің сәтсіздігіме себепкер болатындар нақты адамдар( балалар, ата аналар, мұғалімдер)

  10. Сыныптағы жалпы балалардың пікірі мен үшін маңызды болып есептеледі

  11. Басқа адамдардың жағдайлары мені аз мазалайды.

  12. Маған өлеңді жақсы орындайтын адамдар ұнайды.

  13. Басқа адамдардың қыңырлығында шаруам жоқ, өзімдікі жетеді

  14. У-шу болып жататын ортада мен тек басқа адамдардың қалай көңіл көтеретініне қарап отырамын

  15. Әлдекімдердің уайымдап және азаптанып жүргенін көру мен үшін ауыр нәрсе

  16. Менің пікірім барлық уақытта дұрыс деп есептеймін

  17. Менің барлық бақытсыздығым – мінезімнің нашарлығынан

  18. мен- өмірдегі ең бақытсыз адаммын

  19. Мен не істерімді жиі білмей қаламын

  20. Маған жаңа адамдармен танысу барлық уақытта ұнайды

  21. Мен ұзақ ойланбастан әрекетке көшемін

  22. Мен өз ойыма сенімді болмасамда менің пікірімді өзгертуге тырысқан адамдар мені ызаландырады

  23. Мен ешбір себепсіз өзіме жақын адамдар үшін жиі қамығып толқимын

  24. Біреулердің менің бөлмемдегі және үстелімнің үстіндегі өзімше ретке келтіріп қойған заттарымның орнын ауыстырғанын қаламаймын

  25. Мен балалардың тіпті үлкендердің назарын өзіме аудара аламын

  26. Мен өмірде анықталған ережелер мен қағидаларды қатаң ұстаймын

  27. Дабыр шумен көңіл көтеріп отыратын қонаққа баруды ұнатпаймын

  28. Үйде және мектепте мені қоршаған адамдардың көңіл күйлерінің өзгергенін өте тез сезіп қоямын

  29. Мен ауладағы не сыныптағы балаларды өзіме қызықтырып соңымнан ерте аламын

  30. Біреудің жылап, ренжігеніне жайбарақат қараймын

  31. Мен тек басқа адамдарға ұнайтын нәрселерді жасаймын

  32. Қоршаған орта менің көңіл күйімді тез өзгертеді

  33. Тақтаның алдында сабақ айту керек болғанда өзімнің ұялшақтығымды жеңу маған қиын

  34. Үлкендердің айтқан пікірі мен үшін өте маңызды

  35. Басқа адамдардың қажетті деп есептеген әрекеттерін жасатуға мені еріксіз мәжбүр ету қиынға соғады.

  36. Мен өз сезімімнің төмендегенін және сәтсіздікке ұшырағанын қатты уайымдаймын

  37. Егер істеген ісімнің дұрыстығына сенімді болсам, мен барлық уақытта табандылық жасаймын

  38. Егер қоршаған ортадағылар маған көңіл аудармаса, онда маған өмір сүру қызықсыз болар еді

  39. Менің пікірімді ешкім өзгерте алмайды

  40. маған әр кезде жаңа танысқан адамдармен әр түрлі ойындар ойнаған ұнайды

  41. Егер ата анам немесе мұғалімім істеген ісімді дұрыс емес деп есептесе, мен пікірімді өзгерте аламын

  42. Автобуста немесе тролейбуста таныс емес балалармен рахаттанып мылжыңдап сөйлесе аламын

  43. Мен ешқашан өтірік айтпаймын

  44. Мен бүгін істейтін жұмысты ешқашан ертеңге қалдырмаймын

  45. Мен өмір бойы ештеңеге риза емеспін

  46. Мен алаңсыз ойланып, армандарға бөленген кезде жалғыз болғанды ұнатамын

  47. Мен көңілді ортада әсерленуге қысылмаймын

  48. Егер маған басқалар бұйрық берсе, одан ештеңе шықпайды

  49. Менің ісіме кім кедергі келтірсе, мен оған қарсы соққы бере аламын

  50. Өзімнің ыңғайсыз сөздеріме немесе ебедейсіз қылықтарыма ұялу деген менде болмайды

  51. Өзімнің құқығымды қорғау үшін жиі төбелеске барамын

  52. Егер мен екілік баға алсам немесе өтірік айтқанымды ұстап алса, мен оған ренжімеймін

  53. Менің көңіл күйім ата анамның істерінің оңға басқанына тәуелді

  54. Табандылық пен қайсарлық жетіспесе жетістікке қол жеткізу қиын

  55. Мен үйде және мектепте үлкендердің айтқанын барлық уақытта тыңдаймын

  56. Егер мен теледидирдан қызық кино немесе комедиалық ойын сауық көрсем, онда менің жабырқаңқы көңіл күйім тез көтеріледі

  57. Мектептегі жағымсыз нәрселер мені тіпті толғандырмайды

  58. Айналамдағылар көңілді жүрсе де менің ішім жиі пысады

  59. Мен барлық уақытта көшенің тиісті жерлерінен ғана өтемін







Өңдеу ережесі.

Кілтке сай келген жауаптар бір балл деп бағаланады.



  1. Экстраверсиалды: иә - 12, 42, 44, 49; жоқ – 14.

  2. Спонтанды: иә - 4, 21, 29, 34; жоқ – 19, 50.

  3. Агрессивті: иә - 7, 22, 51, 53; жоқ – 36, 37.

  4. Ригидті:иә - 24, 26, 39; жоқ – 41, 56.

  5. Интроверсиялық. Иә - 3, 33, 35, 48, жоқ – 5, 20.

  6. Сензитивті: иә - 15, 28,43; жоқ – 11, 13, 30.

  7. Мазасызданғыш:иә - 8, 23, 43, жоқ – 52, 547, 59.

  8. Лабильді: иә - 10, 25, 40, 55, 58, жоқ – 27.

  9. Жалғандық шкаласы: иә - 16, 31, 45, 46, 57.

  10. Аггравация: иә - 2, 6, 17, 18, 32, 47 (ятрогендік ауруға жақындық).


Жеке тұлғаның типологиялық мінездемесі.

Экстроверсиалы(1) Бұл шкала бройынша көрсеткіші жоғары болған адам көпшіл, адамдармен қарым қатынас жасауға үйір, ашық жарқын, мақсатқа бағытталған әрекеті жүйесіз, басқалардың айтқанына көп алаңдайды, сөзшең мылжың. Достарының саны шектен тыс көп және таныс балалармен байланыстары үстіртін, маңызсыз болып қалады. (Танысы көп нағыз досы жоқтың қасы). Мұндай балалар оқу материалын оқулықтардан меңгергеннен гөрі ойындарда, диалогтік режимде жақсы меңгереді. Олар тентек, күлегеш.,сзшең болып келеді. Дегенмен олар шыншыл, ақкөңіл, көп жерде тапқырлық танытады.Қиын жағдайдан шығу үшін өтірік айта алады, қоршаған ортада өздерін көрсету үшін жоғары ұстайды, мақтаншақтық білдіреді.

Спонтанды(2) Бұл шкала бойынша жоғары көрсеткіш иелері қалай болғандада еркіндікке бастамшылдыққа, басшылыққа ешкімге бағынбауға, өз пікірін ашық айтуға ұмтылады. Кез келген еркіндікті қысқан жерден шектен тыс тәртіпке қарсы әрекет жасайды. Бұлар тіл алмайтын балалар ашушаң көпшілік мақұлдаған мінез құлық ережесіне бағынғысы келмейтіндер және тәртіп бұзушылар. Олар тыиым салғандарға бағынғысы келмейді. Осы себептен наркотикке, ішімдікке шылым тартуға қызығушылықтары ерте басталады. Бұл типтегі балалар отбасында немесе мектепте болған конфликт жағдайлары себебінен мектеп ережесін бұзуға , сабаққа себепсіз кешігуге үйінен қашып кетуге не көше кезіп кетуге әуес болады. Олар бірқалыпты оқымайды, негізінде бай интуициясына сүйенеді, сыбырлап айтқанды да себебін тауып пайдалана алады, яғни естіген кішкене бөлшектерін толық суреттеп беруге шамасы жетеді. Мектепте мұндай балалартабысты болып келеді, өздерінің болашақ өмірінде тапқыр, талапты және батылдық танытып, тіпті болмаған жетістіктерге жетеді, ашылмаған жаңалықтарды аша алады.

Агрессивті (3) Бұл шкала бойынша көрсеткіші жоғары болған бала өзіне өзі сенімі жоғары, өз ойын ашық айтуға ұмтылады, белсенді және өз бетімен қозғала алады. Баллдары өте жоғары болса баланың орынсыз белсенділігін, агрессивті қылықтары мен дромомания элементтері орын алатын, өзіне бағыныштылар алдында қөызьа мінез құлықты , тапсырмаларды орындауда ұқыпсыздықпен , олардан бас тарту үшін бұзақылық әрекеттерге дейін баратын көріністермен сипатталады. Бұл типтегі балалар әсіресе толық емес отбасыларда жиірек кездеседі. Мұндай балалар сәби кезінде ата ананың жылуын, мейірімділігін, қамқорлығын, ізгілігін бастан кешірмеген. Олар ерте балалық шақтан шыққан, кішкентайынан өздерін қоршаған ортаға қарсы қойып, және күресіп өміпр сүруге үйренген. Бұл балалар педагогтарды ең үлкен қиындықтарға апарады. Оларға тәлім тәрбие жұмыстары барысында мінез құлқына байланысты қатаң жазалау әдістері пайдаланса( мектептен шығару, арнайы сыныптарға немесе арнайы мектептерге жіберу т.б.) бала өшігіп, тұлғалық деформация орын алады, яғни ашу ыза орын алады да, ол тшамадан тыс эмоционалды зорлану жағдайында болады. Барлық үлкендерге көңілі қалып, болашақта оларға қарсы агрессияның түрлерін көрсету кегі қалыптасады.

Ригидті(4) Бұл шкала жоғары көрсеткіште болған балада табандылық ( егер өз мақсатына жетуге қатысты болса) көрініс береді. Олар үшін жеке басының статусы ерекше маңызды мәселе болып табылады. – басымдылық билік позицчиясы және материалдық жетістікке жету жетекші мотивтер болып саналады. Сондықтан өзгелердің әдеттен тыс билікке ие болғанын және байлвығын қызғанады, өздерін ерекше агрессивтілігімен қорғайды. Оқуда материалды біртіндеп не тіпті жай ұғады, бірақ оны есінде жақсы ұстайды, жауап беруде жинақтаған тәжірибеге сүйенеді. Оларға қиял және интуиция жетіспейді, ойлауы шектеулі болғандықтан мұндай балаларға материалды ұғу үшін жаттап алу қажет. Олар шыдамдылық пен қайсарлық арасында үлкен табысқа жетуі мүмкін, ал қажырлық көрсетіп, соңына дейін күрессе ол өз мінезінің кемістіктерін де жеңуі мүмкін.

Интроверсиялық (5) Бұл шкала бойынша жоғары көрсеткішке ие болған балалар үндемейтіндігімен, тұйықтығымен, оқшау жүретіндігімен айырмашылығы көрініп тұрады.Олар қайырымды достарды қатты таңдайды, оның есесіне үнемі өздері соған үйірсек болып жүреді. Пәндерді оқу адында өздерін бағалайтыны жөнінде қатты ойланады. Олар жалғыз қалғанда материалды жақсы меңгереді. Нақтылы ғылымдарға қарағанда олар әдебиеттік және гуманитарлық пәндерді жақсы меңгереді.Бәрінен бұрын вербальды(жазбаша) интелектілері жақсы дамиды. Олар сынып алдында тақтаға шығып жауап бергендщі көпшілік алдында жауап бергенді ұнатпайды. Қоршаған орта оларды ынтымақсыз және қабағы ашылмаған адам ретінде қабылдауы мүмкін., дегенмен олар басқа балалардың қаттылығынан және тұрпайылығынан жиі қорлық көреді., ал тұйқтығы олардың өздеріне әлеуметтік ортаның агрессиясынан қорғаныс реакциясы сияқты көреді. Оларда бәрінен бұрын өзіндік арман жақсы дамыған, Сондықтан олар өмір тәжірибесінен гөрі идеялданған қиялға бейім болады.Жоғары интелектіні сирек кездесетін қабілет ретінде қабылдайды., интелектуалдар ғана өмір ағымын терең ұғына алады және оларға өмір қызығырақ болады деп түсінеді.

Сензитивті(6) Бұл шкала бойынша көрсеткіші жоғары болғандар өз сәтсіздщіктеріне тым терең әсерленіп, тез ренжиді, кінәні өз мойнына алып, оған депрессивті реакция берулері жиі болады.Сыныптастарымен қарым қатынаста олар келісім позициясын ұстанады, жетекшілікке ұмтылмайды, сыныпта өзін күшті жеке тұлға ретінде сезінеді., мұғалім, ата аналардан қолдау іздейді және оларды қорған тұтады. Оқуда ұқыпты жауапкершілікпен қарайды. Эмтихан кезінде қатты мазасызданып, төмен баға алса қатты күйзеледі. Олар дөрекілікке әділетсіздікке қатты ренжіп, ондай жағдайлар орын алғанда қатты қиналып, күйзеліске түседі. Шытырман және даулы жағдайларда олар суицидті тенденциядан және ұзаққа созылған депрессивті жағдайлардан қорқады. Оқу процесінде олар көбінесе гуманитарлық пәндерге қызығады. Оларға тіл мен әдебиетті тереңірек меңгерткен дұрыс, өиткені оларды лирика поэзия тартады, ал математикамен физикаға сирегірек икемдік танытады.. Мұндай типтегілер достықта, махаббатта тұраөқты және балаларға аяушылық білдіріп, қорғап жүреді., оларға басқалар сенім артады.

Мазасызданғыш(7) Бұл шкала бойынша көрсеткіші жоғары болған балада мынадай мінез ерекшеліктері басым болады: жасқаншақ, күманданғыш, қорқақ, негізсіз үйренуге әуес,, жауапкершілік сезімі жоғары дамыған,ішкі қажеттілігі орта.Мұндай типтегі оқушылар әдетте сабақты орындайды, дегенмен ата аналар мен мұғалімдар арасында жөнсіз үрейленіп, төмен баға алады, жазалану қорқынышы жоғары себепсіз уайымға бөленеді,ғ бақылау жұмысиары мен эмтихан алдында қатты күйзеледі. Достарына өте адал, олар үшін жанын береді. Олар дербестікке қмар емес, үлкендерге, ата аналарға мұғалімдерге жетекшілеріне арқа сүйейді, яғни өздеріңнің ренжігенін басқалардың жамандағанын шағымданып, оларға айтиып беруді ұнатады. Мұндай типтегілер қыздардың арасында сирегірек кездеседі. Бұл типтегі ұл балалар “сыпайы” “тәрбиелі” “сабырлы” көріністе болып жүреді.

Лабильді (8) Бұл шкала бойынша көрсеткіші жоғары балаларда ( лабильді, қозғалғыш, икемделгіш) эмоционалды тұрақсыздық жоғары көрініс береді. Бұл балалардың көңіл күйі айнымалы, жеңіл өзгереді – қуанышты күйден көңілсіздікке тез алмасады. Қамығу реакциясы былай сипатталады: беті қызарады, бас ауруы пайда болады, тамыры жиі соғып, дене қызуы көтеріледі, кейде қалшылдап дірілдеп, есінен танып қалады, тітіркенеді, жүрегі айнып, лоқсып құсады. Бұл әсерленулер қиялы бай және қиялдануға бейім балаларда болады. Олар мектепте өз бетімен ән салумен , өлеңдер оқумен би билеумен қуана қуана шұғылданады. Олардың мінез құлқы көп жағдайда сілтеушілікке басым, кез келген әлеуметтік рольді тез меңгереді. Мұндай типтегі жеке тұлғалар атақ даңққа құмар болғандықтан олардан жақсы артисттер, әсіресе спорттың әр түріне икем балаларжиі кездеседі. Олар тәртіпті және ер жүрек, батыр болып өседі.Сонымен қатар позицияға жақын, аяныш жанды болып келетіндері, нақты ғылымдар бойынша білімді жақсы меңгеруге икемдері жиі кездеседі. Ал дау дамайда қатыгездік элементтері пайда болады.
2. Мысал ретінде Э.Эриксон жасаған тұлғалық дамудың эпигенетикалық кестесін көрсетуге болады. Бұл кітапта лонгитюдтік талдаудың бір көрінісі ретінде темпераманттің ерекшеліктерін анықтауға арналған жоспар бойынша байқауды жүргізу жолы көрсетілген.

Темпераменттің ерекшеліктерін анықтауға арналған жоспар бойынша байқау әдісі.

Мақсаты: темперамент типін және жүйке процестерінің тепе - теңдігін анықтау.

Орындау ережесі: Төменде берілген жоспардың баптары бойынша бақылау жүргізіп, оларды талдау арқылы темперамент көрсеткіштері және жүйке процестерінің үру ерекшеліктерін анықтауға болады. Зерттеуші өзі жүргізген бақылау нәтижелерін төмендегі тұжырымдамалармен салыстырып, әрқайсысының тұсына жауаптарын “+” немесе “-“ деп белгілеуі керек.

Тұжырымдамалар.

Жылдам әрекет қажет болған жағдайдағы оқушы өзін қалай ұстайды.:

А. Іске жеңіл араласып кетеді.

Ә. беріліп әрекеттенеді.

Б. жай әрекеттенгенімен, артық сөз айтпай орындайды.

В. сенімсіз алаңдап әрекет етеді.

Мұғалімнің ескертуіне қалай қарайды:

А. Енді қайталамайтынын айтқанымен, алайда біраз уақыттан кейін тағы да сол қалпында қайталайды.

Ә. Оған ескерту жасағанға тас талқан болып ашуланады.

Б.тыңдайды бірақ үндеместен жұмысын орындайды.

В. Үндемейді, бірақ өкпелейді.

Осы мазалайтын сұрақты талқылауда қатарларымен қалай сөйлеседі:

А. Асығыс жанын беріп сөйлегенімен, басқалардың айтқанына құлақ түреді.

Ә. Тез бар ниетімен, алайда басқаларды тыңдамайды.

Б. Жай, асықпай, бірқалыпты, бірақ сенімді

В. терең қобалжып күдіктенеді.

Бақылау жұмысын тапсырарда оқушы өзін қалай ұстайды: ол жұмысты әлі аяқтап үлгермеген болса, немесе жіберген қатесін жұмысты жинап алғаннан соң оның есіне түскен жағдайда:

А. Болған оқиғаға жеңіл қарайды.

Ә. Жұмысты аяқтауға тырысады, қате жібергеніне ызаланады.

Б. Мұғалім өзі келіп жұмысты жинап алмағанынша , тапсырманы асықпай орындай береді, жіберілген қате жайлы аз сөйлейді.

В. Есептің дұрыстығына сенімсіз, күдік туғызған болсада сөзге келмей жұмысын өткізнді.

Қиын тапсырманы орындағанда оны бірден орындай алмаса өзін қалай ұстайды:

А.тастайды.біраз уақыттан соң жұмысты жалғастырады.

Ә. Біраз уақыт ызаланып отырса да райынан қайтпай нәтиже шығарады.

Б. Бірқалыпты

В.сасқалақтық сенімсіздікті білдіреді.

Оқушы үйіне асығып тұрған жағдайда мұғалім басқа оқушылар немесе белсенділер тобы оған сабақтан соң қалып, бір тапсырманы орндауды ұйғарса, өзін қалай ұстайды:

А. Тез келіседі.

Ә. Ызаланады.

Б. Бір сөз айтпай қалады.

В. Сасқалақтап қалады.

Бейтаныс ортада өзін қалай ұстайды:

А. Аса белсенділігін білдіріп, тез арада бағдарлану үшін қажетті мәліметті алады, тез шешім қабылдайды.

Ә. Бір ғана бағытта белсенділігін көрсеткенімен, көп мәліметті ала алмайды, алайда шешімді тез қабылдайды.

Б. Айналада балып жатқан жағдайларға асықпай қарай

В) қысылып , сасқалақтактап айналамен танысып, шешімді сенімсіз қабылдайды.

Осы жоспар бойынша бақылау нәтижесін бағалап шығу үшін төмендегі кестеге бақылау нәтижесін әр баланың қатарына түсіріп шығу керек ( сәйкес келген бағанға

“ + “ немесе “ – “ белгілерін қою арқылы).




Зерттелушінің

аты-жөні


А

Ә

Б

В

Темперамент типі

1



















2



















3



















4



















5



















Оқушының әрекеті басым көп жағдайда “А” жауабымен бағаланса, оның темпераменті сангвеникке жақын болғаны, “Ә”- холерикке, “Б”- флегматик, “В”- меланхолик темпернаменті типінің өкілі деп тұжырымдауға болады.




9. Сабақтың тақырыбы:

Психодиагностиканың пайда болу тарихы.
Сабақтың жоспары:

Психодиагностиканың қысқаша тарихы.

Психодиагностиканың ғылым ретіндегі қайнар көздері.

Сабақтың мақсаты:

Студенттерді психодиагностиканың пайда болу тарихымен таныстыру. Ежелгі Қытай, Үнді және Вьетнам елдеріндегі психодиагностиканың дамуы туралы түсінік беру.


Теориялық мәліметтер:

Психодиагностиканың тарихы ІІІ- ғасырдан басталады.

Ежелгі Мысыр, Қытайда, кейіннен ежелгі Грецияда, Вьетнамда мемлекеттік қызметке үміткерлерді, дінге қызмет етем деушілерді бірнеше сындардан өткізетін еді. Психодиагностиканың тарихы ғылыми негізделген компакттық әдістердің, нұсқаулардың методологиясы ретінде ХХ ғасырдың басында психологиядан бөлек дами бастады. Ол психологияның бірнеше бағыттарының әсерімен пайда болды. Оның біріншісі – экспериментальдық психология. Өйткені психодиагностикалық әдістемелерінің негізінде эксперименттер болатыны заңды.

2. Қазіргі заманғы психодиагностиканың тарихы XIX ғасырдың бірінші жартысынан басталады. Бұл кезеңнің ерекшелігі сонда, адам туралы эмпирикалық псмхологиялық білімдерді талдауда шешуші рольді дәрігерлер атқара бастады. Психиатр -дәрігер Еуропа емханаларында науқастарды жүйелі түрде бақылауға алып, өз бақылауларының нәтижелерін жазып алып, талдап отырды. Осы кезде психодиагностиканың бақылау, сауалнама жүргізу, құжаттарды талдау секілді әдістері пайда болды. Алайда, ол жылдардағы психодиагностика әлсіз, буыны бекімеген сипатта болды. Мұндай жағдайды шектеулі әдістердің көмегімен белгілі бір науқастарды қайта-қайта бақылауға алған, дәрігердің келтірген әртүрлі қорытындылары мен ой-қорытындыларынан байқауға болады.

Психодиагностиканың сандық әдістемелерінің пайда болуының бастапқы кезеңі ретінде XIX ғасырдың екінші жартысын айтуға болады. Сол кезде көрнекті неміс психологы В.Вундтың басшылығымен дүние жүзі бойынша алғашқы тәжірибені жасау үшін психологиялық зертхана құрылды. Мұнда психодиагностика мақсатында техникалық құрылғылар мен аспаптар қолданыла бастады.

Адамдағы негізгі психологиялык процесстерге, қасиеттер мен жағдайларға қатысы бар. Қазіргі заманғы психодиагностиканың бастапқы кезеңі ретінде XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басын атауға болады. Бұл кезеңде белсенді түрде, әрине маман психологтардың қатысуынсыз ықтималдық теориясы мен математикалық статистиканың кейінгі уақыттарда сандық психодиагностиканьщ ғылыми әдістері арқа сүйеген салалары дами бастады.

Статистикалық тұрғыдан дәйектелген алғашқы ой-өріс тесттерінің бірін 1905-1907 жылдары француз ғалымы Т.Симонмен бірге ол осы тесттерді жетілдірс түсті. Сондықтан бұл тесттер психодиагностика тарихына Бине - Симон тесті ретінде енді. Өткен ғасырдың 20-шы жылдарында адамның әртүрлі процестері мен қасиеттеріне психодиагностика жүргізуге мүмкіндік беретін жаңа психологиялық, соның ішінде интеллектуалдық және жеке адамға арналған тесттер пайда бола бастады.

Алуан түрлі психодиагностикалық әдістемелердің басым көпшілігі XX ғасырдың 50-60-шы жылдарында пайда болды. Бұл ғалым психологтардың психометриялық аса белсенді кезеңі болды.


10. Практикалық тапсырмалар
Филипстің “Оқушылардың мектепте мазасыздануын анықтау” тесті.
Мақсаты: Оқушылардың мектеппен байланысты мазасыздануының сипатын зерттеу.

Орындау ережесі: Зерттелінушілерге 58 сұрақ жазылған тапсырма парақ таратылып беріледі. Әр сұрақты мұқият оқып, оған шындыққа сай жауап беру керек. Қойылған сұрақтарға дұрыс немесе қате жауап жоқ. Әр адамның жауабы өзінің көзқарасын білдіреді және тек ол өзіне ғана дұрыс болуы керек. Жауап парақтың жоғарғы жағына зерттелінушінің аты жөні және оқитынсыныбы жазылады. Сұрақтар тұсында жауап варианттары берілмеген.

Тест жүргізу барысында балаларға жауап парағы таратылып берілсе оның жауабын талдау өте оңай болады. Сондыцқтан алдын ала төменде көрсетілген үлгі бойынша жауап парақтары даярлап алып, оны тест сауалнамасымен бірге таратып беру керек.тігі түсіндіріледі. Жауптарды “ия” немесе “жоқ” деп беруге немесе сұрақтағы мәселемен келісетін болса “+” келіспейтін болса “-“ белгісін қойып орындауына болатындығы түсіндіріледі. Содан соң уақыт белгіленіп, балалар тапсырманы орындауға кіріседі.



Сауалнама.

  1. Сыныптағы балалардың бәрімен тең дәрежеде қарым қатынас жасау сізге қиын ба?

  2. Мұғалімнің сіздің материалды қаншалықты меңгергеніңізді тексеремін деген кезде қобалжисыз ба?

  3. Мұғалімнің барлық талаптарын орындау сізге қиын ба?

  4. Кейде сабақты білмегеніңіз үшін мұғалімнің ашуланғаны сіздің түсіңізге кіреді ме?

  5. Сізді сыныптасыңыздың біреуі ұрып соққан кезі болды ма?

  6. Жаңа сабақ өтіп жатқанда өзіңіз жақсы түсінгенше мұғалім асықпаса екен дейтін кезіңіз жиі болды ма?

  7. Тақта алдында тапсырманы орындау немесе жауап беру кезінде қатты қобалжисыз ба?

  8. Қандай да бір қателік жіберіп қоймаймын деп ойлап, ал сабақ үстінде өз ойыңызды жеткізуге қорқатын кезіңіз болған ба?

  9. Тақтаға шығарғанда тізеңіз дірілдейді ме?

  10. Әр түрлі ойын ойнағанда біргеи оқитын балалар сізді мазақтайды ма?

  11. Сіз күткен бағаңыздан төмен баға қойған кезі болдыма?

  12. Екінші жылы мыныбымда қаламын дегеной сізді қобалжытады ма?

  13. Өөзіңізді басқалар таңдап алмайтын шығар деген оймен таңдай жүргізілетін ойындардан қашқақтауға тырысасыз ба?

  14. Тақтаға шығарған да әзілдесетін кезіңіз болды ма?

  15. Сіздің істегіңіз келген нәрсені бірге оқитын жолдастарыңыздың біреуінің де істегісі келмейтінін сездіңіз бе?

  16. Тапсырмаын орындау алдында қатты қобалжисыз ба?

  17. Ата анаңыз күткен бағаны алу сізге қиын ба?

  18. Сыныпта есеңгіреп қаламын деген қорқыныш сезімге жиі бөленесіз бе?

  19. Жауап берген кезде қателессеңіз жолдастарыңыз күледі ме?

  20. Бірге оқитындарға ұқсайсыз ба?

  21. Тапсырманы орындап болғаннан слң оны дұрыс орындадым деп қобалжисыз ба?

  22. Сыныпта тапсырманы орындау барысында барлық орындау жолдары есімде сақтаймын деген сеніміңіз күштіме?

  23. Кейде тақта алдында жауап бере алмай тұрғаныңыз түсіңізге кіреді ме?

  24. Сыныптастарыңыздың көпшілігі сізге достық сезім білдіретіні рас па?

  25. Істеген жұмысыңыздың нәтижесін басқалардың салыстырғанын білсеңіз ынталанып жасайсыз ба?

  26. Жауап беріп жатқанда азырақ қобалжуды ббайқайсыз ба?

  27. Кейде айтыс тартысқа түсуге қорқасыз ба?

  28. Мұғалім сіздің сабаққа дайындығыңызды тексеремін дегенге жүректің қатты дүрсілдегенін сезесіз бе?

  29. Сізге жақсы баға алсаңыз жолдастарыңыздың ішіндегі кейбіреулері жағымпазданып баға алды деп ойлайды ма?

  30. Балалар ерекше көңіл аударатын жолдастарыңызбен өзіңізді еркін сезінесіз бе?

  31. Сыныптағы балалар сізге тиістіріп сөйлейтін кездері болады ма?

  32. оқу жоспарын орындай алмаған оқушылар өзіңізге деген ықыласын жоғалтып алады деп ойлайсыз ба?

  33. Бірге оқитындардың көбісі сізге назар аудармайтындығы распа?

  34. Ерсі көрініп қаламын деп жиі қымсынасыз ба?

  35. Жолдастарыңыздың ата-анасы сияқты сіздің ата-ан,аларыңыз мектептегі отырыстарды ұйымдастыруға көмектеседі ме?

  36. Мұғалімдердің сізге деген көзқарасына ризасыз ба?

  37. Айналадағы адамдар сіз туралы не ойлайтындығы сізджі қобалжытады ма?

  38. Бұрынғыға қарағанда қазір және келешекте жақсы оқитыныңызға үміттенесіз ба?

  39. Сіз мектептегі жолдастарыңыздай жақсы киінемін деп ойлайсыз ба ?

  40. Сабақта жауап беру барысында басқалар сіз туралы не ойлап отыр екен деп ойланасыз ба?

  41. Сыныпта жақсы оқитын баланң басқалардан ерекше құқығы бар ма?

  42. Бірге оқитын балалардың кейбіреуінен жақсы табысқа жетсеңіз олар сізге ашуланады ма?

  43. Сыныптағы оқушылардың сізге деген қатынасына ризасыз ба?

  44. Мұғаліммен оңаша қалсаңыз өзіңізді ыңғайлы сезінесіз бе?

  45. сыныптастар сіздің қабілетіңізді тәртібіңізді күлкіге көтередіме?

  46. Басқа балаларға қарағанда қобалжығышпын деп ойлайсыз ба?

  47. Егер жауап бере алмай қалсаңыз жылармандай болып қалғаныңызды сезінесіз бе?

  48. Төсекке жатқаннан соң ертең мектепте не болар деген ой сізді тынышсыздандырады ма?

  49. Күнделікті тапсырманы орындау барысында бұрын жақсы білгендеріңізді мүлдемсұмытқаныңызды сезесіз бе?

  50. Тапсырманы орындау барысында қолыңыздың аздап дірілдеген кезі болды ма?

  51. Мұғалім тапсырма беремін деген кезде мазасызданып, қобаолжығаныңызды сезесіз бе?

  52. Біліміңізді тексерген кезде төмен баға аламын деп қорқасыз ба?

  53. Сыныпқа берілген тапсырманы орындай алмаймын деп қорқасыз ба?

  54. Кейде түсіңізге сіз орындай алмаған нәрсені басқалар түгел орындағаны кіреді ме?

  55. Мұғалімнің түсіндіргенін басқаларсізден жақсы түсінген,інсезесіз бе?

  56. мектепке бара жатқанда бүгін тексеру жұмысы болады ма деген ой сізді мазавсыздандырады ма?

  57. Тапсырмангы орындау барысында әдеттегіден нашар орындап жатқаныңызды сезінесіз бе?

  58. тақтаға шақырғанда сынып алдында тапсырмангы орындау барысында қолыңыз аздап дірілдейді ме?


Жауап парақ үлгісі.


1




13




25




37




49




2




14




26




38




50




3




15




27




39




51




4




16




28




40




52




5




17




29




41




53




6




18




30




42




54




7




19




31




43




55




8




20




32




44




56




9




21




33




45




57




10




22




34




46




58




11




23




35




47










12




24




36




48











1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   21


©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет