Тарих және құқықтану” факультеті «Отан және шетел тарихы»



бет8/10
Дата02.05.2016
өлшемі1.96 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Бақылау сұрақтары:
1.Метрология ғылымы нені зертейді?

2.ХҮІ-ХҮІІ ғасырларда қандай өлшемдер туралы мәліметтер көбейе түсті?

3.Орыс өлшемдерінің жүйесі қай ғасырлардың басында қалыптаса бастады?

4.Тарихи метрологияның ғылым ретінде дами бастауы.

5.Ежелгі өлшем бірліктері.

6.Өлшем бірліктерін жетілдіру шаралары.

7.Ұлттық өлшем бірліктері:

8.Натурал өлшемдер.

9.Еңбек өлшемдері.

10.Ақша өлшемдері.

11.Натурал өлшемдер.

12..Ақша өлшемдері.

13. Жошы монеталары.

14.Мұсылман өлшемдері

9-апта

27 Сабақтың тақырыбы :Ұзындық салмақ сусымалы денелер аудан

өлшемдері.

Сабақтың жоспары:

1.Ертедегі уақыт өлшемдерінің құралдары.

2.Орта ғасырдағы метрология.

3.Ежелгі Русьтегі өлшем бірліктері.


Теориялық мәліметтер.

Уақыт туралы түсінік адамдарда белгілі бір табиғат құбылыстармен байланысты қоғамдық дамудың алғашқы сатыларында ақ пайда болды, ал шаруашылық тіршілігінің мұқтаждары уақыт өлшем бірлігін орнатып,оларды есепке алу қажеттілігігін тудырды. Адамдар әрқашан уақыт аралығындағыны қабылдады, күн мен түннің ауысуын біліп отырды, қоршаған ортаның әерімен байланысты жыл мерзімдерін айырды.Бірақ уақыттың арнаулы есебі және оның іс жүзінде қолдану,бері келе дамыған қоғамда,егіншіліктң мал шаруашылығының сауда мен теңізге жүзудің пайда болуымен байланысты шығады.Адамзат тарихында уақыт өлшеудің алғашқы өлшем бірлігі күн тәуліктері,яғни белгілі бір нүктелері Күннің екі дәйекті жағдайдың арасындағы уақыт кескіндісі болды. Өз өсінің төңірегінде жер шарының айналуы жыл бойын да бір қалыпты елес және оның элептикалық күн маңы Орбитадағы орнына байланысты болғандықтан,есептеп шығаруға қолайлы болу үшін өлшем бірлігінде әдетте орташа күн тәуліктерін,яғни идеальды дөңгелек орбитадағы орнына байланысты болғандықтан,есептеп шығаруға қолайлы болу үшін өлшем бірлігінде әдетте орташа күн тәуліктерін,яғни идеальды дөңгелек орбитада біркелкі айналғанда осы төңірекіндегі айналымға жердің жұмсай алатын уақыт кесіндісін алады.Астрономиялық құбылыстарға негізделген есептеу де орныға бастады.Уақытты өлшеу бірлігінде Айдың екі бірлік фазасының аралығы алынды.Айсыз түндерден кейін жіңішке ай арағының пайда болуын байқау барлығынан оңай болғандықтан осы сәт жаңа айдың басы делініп қабылданды. Осы уақыттың аяғында күн мен айдың жақындасуы болады. деп аталады.Бұл ай шамамен 29-1-2 тірлікке ал бұдан арғы нақтылау бойынша 29 тәулік 12 сағат 44 минут 2,9 секундқа тең болды.Ал фазаларының өзгерісі айдың шамамен төрт тең бойынша бөлуге мүмкіндік береді.



  1. Өлшемдерді зерттеуге тарихи тұрғыдан қараудың қажеттілігі өткен

өлшем системалардың қазіргіден өзгешілігімен анықталады, әрі уақыт өткен сайан ол үнемі өзгеріп отырады, ол бір тарихи дәуірдің шегінде әр түрлі територияларда анық түрліше болаптындығыда жиі кездеседі. Мәселен, орыс ұзындық өлшемдерінің негізіне ХҮІ ғасырдың аяғына дейін дерлік шынтақ алынды, ол 38-46 см-ге тең еді. Содан кейін негізіне 71,12 см-ге тең аршын алынған система келеді.

Басқа елдердегі сияқты, Россияда өлшемдер туралы түсінік сону

замандарда пайда болған. Сол кездің өзінде ақ қашықтырдарды, жер мен жойылым учаскелерін, тұрғын – жай өлшемдерін, сусылмалы және сұйық денелердіңсыйымдылығын өлшеу қажеттігі пайда болды. Алғашқы кездерде бұл үшін арнаулы аспаптар болмады. Бұлардың орнына адам денесінің бөліктері, мысалы, шынтақ ұзындығы, керілген қол және аяқ саусақтарының арақашықтығы (сүйем, қарыс), уыс және тастылақтырғандағымүмкін боларлық қашықтық (вержении), оқ жетім т.с. пайдаланылады.Мұндай өлшеулерді (олардың кей біреулері Русьте ХІҮ-ХҮ ғасырға дейін сақталып келеді) дәл өлшеуші деп санау қиын еді.

Сонымен бірге метроллогия ХҮІІ-ХҮІІІ ғғ Россияға тән шаруашылық

байланыстары мен саяси орталықтандарудың даму қорқанын бояулатуға да әсерінтейгізді. 1673 ж швет елшісінің құрамында Россияға келіп кеткен Кильбургер Москваның өзінде жалпы орыс өлшеулерімен қатар көптеген жергілікті өлшеулердің болғанын атап көрсетеді.Россияның шеткері аймақтарында “өз” өлшеулері бұдан да гөрі көп сақталып кетді.


  1. Ежелгі орыс меммлекетінде негізгі ақша есеп бірлігі гривия болды. Бұл

ұғымның шығуы әйел әшекейі- мойын алқасымен байланысты еді. Сонан соң Гривия белгілі бір салмақтың маңызы- гривия күміс деген атақ алды, осымен қатар есеп ақша бірлігі гривия күн шығады.

Көптеген зерттеушілер бұл кезеңді “монетсіз кезең” деп сипаттайды, бұл кезеңге күміс кесіге түріндегі гривия ірі сауда істерінде төлем құралы ретінде, ал бөлшек саудада мен басқа тауарлар эквивамент ретінде қолданылады.

Ұлы Октябрь социолистік ревалюциясыны жеңісінен кейін бірден- ақ В.И.Ленин бастаған совет үкіметі ақша системасын тәртіпткуге кірісті. 1919 ж үкімет өзінің қағаз ақшалары мен кредит билеттерін шығара бастады.Бірақ оларды шығару мөлшеріне шек қойылмағандықтан бұлардың құны тез кеміді.

1921-1922 ж.ж Совет санын нығайту үшін үкімет екі демонимация, ескі ақшаларды жаңа мен ауыстырды. Яғни нолдерін жою арқылы жүргізд. Ескі ақшалар іс жүзінде ешқандай нақтылы құндылығы болмағандықтан, 1млн. ескі ақша жаңа 1 сомға теңестірілді. 1963 жылы үкімет 1золотшик 78,34 үлесті алтыны бар алтын черновец шығара бастады, ал 1924 ж реформа бойынша барлық ескі ақша таңбалары сатылып алынып, тұрақты валюта орнықты.

Ұлы отан соғысынан кейін үкімет алдында ақша шаруашылығында кездескенқиыншылықтарды жою қажеттігі тұрды. Сондықтанда 1947 жылы декабрьде жаңа ақша шығарып оларды 1:10 есебімен ақша ауыстыру реформасы жүргізілді.

Бақылау сұрақтары:

1.Ұлттық өлшем бірліктерді нешеге бөлеміз

2.Ұлттық өлшем бірліктер,

3.Ұлттық өлшем бірліктердің ішінде қандай өлшемдер кең тараған.

4.Қайсы өлшем бірліктердің ішінде салмақ өлшемдері кең тараған десек болады,

10-апта 3,0 балл

28 Сабақтың тақырыбы : Нумизматика.



Сабақтың жоспары:

1.Нумизматиканың ғылым ретінде дамуы.

2.Монеталар тарихы.

3.Ақша реформасы.

4.Кеңес үкі

Теориялық мәліметтер.

Нумизматика пәні және оның міндеттері. Тарихи қосалқы пән ретінде нумизматика монеталар тарихын, чеканка ісін, монеталардың сырткы белгілерін, салмағын, ақша жасау техникасын зерттейді.

Нумизматяка және метрология. Нумизматикалык, мәліметтердің халык шаруашылығындағы экономикалык, даму мен акдщ-товар айналымы тарихын зерггеудегі мақызы.

Нумизматика терминдері: аверс, эмиссия, эмитент, монета, легендасы.

Нумизматиканың ғылым ретінде дамуы

Антикалық монетеларды классификациялаудағы И.Э.Эккель еабегі Шығыс монеталарын ғылыми жүйелеген Х.М.Френ.

Қазакстаң мен Орта Азияның ежелгі заманнан XIX ғасырға дейінті ақша жасау ісі мен сауда айналымы туралы А.К.Марков, М.Е.Массон, В.А.Жуйков, Е.А.Давыдович, О.И.Смирнова, Г.А.Федоров-Давыдов, Б.Д.Кочнев, Э.Ртвеладзе еңбектері.

А.В.Орешниковтын нумизматикаға қосқан үлесі. Эрмитаждағы нумизматика бөлімі.

XIX ғ. нумизматиканың ғылым ретінде қалыптасуы.

Археологиялык-нумизматикалық қоғам.

Нумизматикалық зерттеу әдістері: пробасын анықтау, өлшеу, қүрамын анықтау, спектрлі анализ, жазуы мен суреттеріне анализ жасау, статистикалық есеп жүргізу, лабораториялық өвдеу т.б.

XX ғ. нумизматика Н.В.Устюгов, И.Г.Спаский, ВЛ.Янин, Г.Б.Федорова, Р.Бурнашева еңбектерінін маңызы. Нумизматика музейі.

Монета термині. Алғашқы айырбас құралдары. Аң терілерінің акша айналымына түсуі. "Қүн", "пұл", "тиын" атаулары.

Түрік ақшалары. Тенга-денга терминдері. Акша атаулары мен өлшем бірліктсрі. Дирхем, динарлар.

Моңғол дәуірінің "қорқынышты" акшалары. Қазақстан мен Орта Азияның акша сарайлары. Монета соғу әдістері. Монеталардың бұзылуы. Ақша реформалары. Үлыкбектің ақша реформасы. Қағаз ақша жасау техникасы. "Рубль", "копейка" терминдері.

Монета мәліметгерінің тарихи окиғаларды нактылаудағы дерсктік маңызы.

Кладтардың ортағасырлық Қазақстан мен Орта Азияньщ экономикалық байланыстарының картасын берудегі ролі.

Кеңес өкіметі тұсындағы "1918" ақша реформасы.

Жаңа экономикалык саясат тұсындағы күміс монеталар, оның салмағы. 1922-1924 жж. ақша реформасы, жаңа ақшалар. Үлы Отан соғысы кезіндегі эі^иссия. Акша айналымына немістің жасавды акшаларының еніп кетуі. 1947 ж. акша реформасы, акша айналымын калпына келтіру.

Соғыстан кейінгі экономикалык өрлеу, бағаның өзгеруі. Жаңа кағаз ақшалар мен монеталар.

Тәуелсіз Қазақстан ақшасы. Теңгелер, тиындар.

Қазіргі кездегі қүнды қағаздар. Акциялар, вексельдер, телем чекгері Дивидент, Эмитент, инвестор, брокер, дилерлер аныктамалары.

10-апта

29 Сабақтың тақырыбы : Нумизматика.


Бақылау сұрақтары:

1.Нумизматика пәні және оның міндеттері

2.Нумизматика нені зерттейді

3.Қай ғасырда Нумизматика жөнінде еңбек шыға бастады.

4.Монетаның беткі жағын недеп атайды.

5.XIX ғ. нумизматиканың ғылым ретінде қалыптасуы.

6.Түрік ақшалары. Тенга-денга терминдері

7. Акша атаулары мен өлшем бірліктсрі. Дирхем, динарлар.

8.Моңғол дәуірінің "қорқынышты" акшалары

9.Монета мәліметгерінің тарихи окиғаларды нактылаудағы дерсктік маңызы

10.Жаңа экономикалык саясат тұсындағы күміс монеталар, оның салмағы.
Тест тапсырмалары

1. Қазақстанда таңба белгілер салынған ақшалар қай ғасырдан бастап шыға бастады.

А) VI ғ


б) V ғ

в) VII ғ


д) IV ғ

2. Нимузматика ғылым ретінде қай ғасырда қалыптасты.

А) XIX ғ


В) X ғ

С) XX ғ


Д)XXI ғ

Е) ХІғ.


3. Ақша атаулары мен өлшем бірліктер.

А) Акция, төлем чектері.

В) Ақша, теңге

С)Күміс, алтын

Д) Дирхем, динарлар.

Е)Реал


4. Ақша айналымы қай жылы қалпына келтірілді.

А) 1947ж


В) 1950ж

С)1949ж


Д)1939ж

Е)1940ж


5. Қазақстанда таңба белгілер салынған ақшалар қай ғасырдан бастап шыға бастады.

А) VI ғ


б) V ғ

в) VII ғ


д) IV ғ

Е) Іғ.


6. Монета жинау беделі қай жылы іске асырды.

А) 1304-1374жж

В) 1305-1374жж

С)1402-1405жж

Д)1308-1373жж

Е)1405-1406жж

7. Біздің заманымызға дейін II-III ғ шығыс Европада нені пайдаланған.

А) Монета

В) Ақша

С)Алтын


Д)динар

Е)Күміс


8. Қазақстан ақшалары неден қандай түрде жасалды.

А) Қағаз, металдардан

В) Папирус

С)Темір, жібек

Д)Сүйек, метал

Е)Тастан


9. Аверс дегеніміз не ?

А) Манетаның беткі жағы

В) сыртқы беті

С) Манетаның өңделген шеті

Д)Ақша аты

Е) Ай аты

10.Реверс дегеніміз не ?

А) сыртқы беті

В) Манетаның беткі жағы

С) Манетаның өңделген шеті

Д) Артқы жазғы

11.Манета жинақ нешінші ғасырда модаға айналды.

а) XVIIIғ

в)XVIғ


с) XVғ

д) XIVғ


е) XVIIғ

12.Нумизматиканың ғылым ретінде қалыптасуын кім қалады

а) Александр

в) Николай

с) Герк


д) Игорь

е) Мифодей

13.1834 ж Описание древных русских монет деген кітапты кім шығарды

А) Чертковтың

В) Моргнның

С)Дарвиннің

Д) Эньгелестің

Е) Куфтиннің

14. Құпия жазу авторлар атымен белгілеу үшін қай елдерде пайдаланған

А) Россияда

В)Афинада

С) Африка

Д) Ақш -та

Е) Канадада



15. Нумизматика қай тілден шыққан

А) латын

В)ағылшын

С) грек


Д) орыс

Е) парсы


16. Қай елде жұмысшылардың еңбек ақысы маймен төленеді

А) Вавилонда

В) Ассирияда

С)Иранда


Д)Үндістанда

Е) Қытайда



17. Мәнеттердің отаны

А) Лидия

В) Англия

С) Мидия


Д)Венгрия

Е) Белгия



18. Мәнеттердің пайда болған уақыты

А)VIIғ басы

В)VI аяғы

С)Vбасы


Д)V ортасында

Е)VI басы

19. Нумизматикада ақша реформасы жүргізілген жыл:

А) 1534-35жж

В)1535-36жж

С) 1536-37жж

Д)1537-38жж

Е)1538-39жж



20.XVIII ғ басында ақша ісін қайта құру кімнің тұсында жүзеге асырылды

А) I Петрдің

В)III Петрдің

С)I Владимердің

Д) II Петрдің

Е)II Владимердің

21.1915 ж нені шығару тоқтатылды.

А) күміс сомдарды

В) аралас

С) ақша шықты

Д) алтын сомдарды

Е)қағаз сомдарды



22. 8,6 г алтын Червонецтің шыққан жылы

А) 1923ж


В) 1924ж

С) 1925 ж

Д) 1926 ж

Е) 1927ж


23. Монета сөзі қайдан шыққан

А) Римнен

В) Африкадан

С)Россиядан

Д) Грециядан

Е) Англиядан

24. Нумизматиканы ғылым ретінде негізін салушы Игорь қай жылдары қалады

А) 1737-1791 жж

В)1740-48 жж

С) 1734-35жж

Д) 1736-1790жж

Е) 1750-53жж



25. Реверс деп—

А) Манеттің кері жағы

В) монеттің шеті

С) монеттің өзін атайды

Д) Монеттің беткі жағы

Е) бәрі дұрыс



26. XVII II жартысында коллекция туралы алғашқы дерек қай елде пайда болды

а) Россияда

в)Өзбекстанда

с) Қазақстанда

д)АҚШ-та

е) О.А.-да



27.XVIIғ басында ненмің салмағы төмендей бастады

а) тиын мен ақшаның

в) тиынның

с) Ақшамен алтынның

д) алтын мен күмістің

е) күміс пен тиынның



28. Эккель қай саланың негізін салушы ғалым

а) Нумизматиканың

в) ономастиканың

с)Метрологиясының

д) Хронологиясының

е)Генеологиясының

29. Хронология,геральдика археология және сфрагестика мен байланысы бар ғылым саласы

а) Нумизматика

в) Ренеология

с) метрология

д) Полеография

е) Эпиграфия

30. Монеттің беткі жағы не деп аталады.

а) Аверс

в) гурт

с)легенда



д)наминал

е) реверс



31.1534-35 ж қандай реформа жүргізілді

а) ақша реформасы

в) айырбас реформасы

с)орыс мәнет реформасы

д)ауыл шаруашылық реформасы

е) жер-су реформасы


32. Манеттердің белгіленген құны

а) наминал

в)реверс

с) легенда

д) аверс

е) гурт


33. Ақшанның ең көп тараған формасы

а) мал мен жануар терісі

в) сиырдың бас сүйегі

с) күміс пен алтын

д)акула тістері

е)тіл сүйегі

34. Айырбас ретінде кірпіш майда қай елдерде алмастыра бастады

а) монголияда

в) Мидияда

с) Москвада

д) Африкада

е) Үндістанда



35.XVIII ғ басында ақша ісін қайта құру кімнің тұсында жүзеге асырылды

А) I Петрдің

В)III Петрдің

С)I Владимердің

Д) II Петрдің

Е)II Владимердің

36.1915 ж нені шығару тоқтатылды.

А) күміс сомдарды

В) аралас

С) ақша шықты

Д) алтын сомдарды

Е)қағаз сомдарды



37. 8,6 г алтын Червонецтің шыққан жылы

А) 1923ж


В) 1924ж

С) 1925 ж

Д) 1926 ж

Е) 1927ж


38. Монета сөзі қайдан шыққан

А) Римнен

В) Африкадан

С)Россиядан

Д) Грециядан

Е) Англиядан

39. Нумизматиканы ғылым ретінде негізін салушы Игорь қай жылдары қалады

А) 1737-1791 жж

В)1740-48 жж

С) 1734-35жж

Д) 1736-1790жж

Е) 1750-53жж



40. Реверс деп—

А) Манеттің кері жағы

В) монеттің шеті

С) монеттің өзін атайды

Д) Монеттің беткі жағы

Е) бәрі дұрыс



41. XVII II жартысында коллекция туралы алғашқы дерек қай елде пайда болды

а) Россияда

в)Өзбекстанда

с) Қазақстанда

д)АҚШ-та

е) О.А.-да



42. Алғашқы мәнеттердің пайда болған уақыты

а) б.э.д.VIIғ басы

в)б.э.д VII ғ ортасы

с)б.з.VII ғ басы

д) б.з.VII ортасы

е) б.э.д.VII аяғы



43.XVIIғ басында ненмің салмағы төмендей бастады

а) тиын мен ақшаның

в) тиынның

с) Ақшамен алтынның

д) алтын мен күмістің

е) күміс пен тиынның



44. Эккель қай саланың негізін салушы ғалым

а) Нумизматиканың

в) ономастиканың

с)Метрологиясының

д) Хронологиясының

е)Генеологиясының

45. Хронология,геральдика археология және сфрагестика мен байланысы бар ғылым саласы

а) Нумизматика

в) Ренеология

с) метрология

д) Полеография

е) Эпиграфия

46. Монеттің беткі жағы не деп аталады.

а) Аверс

в) гурт

с)легенда



д)наминал

е) реверс



47.1534-35 ж қандай реформа жүргізілді

а) ақша реформасы

в) айырбас реформасы

с)орыс мәнет реформасы

д)ауыл шаруашылық реформасы

е) жер-су реформасы



48. Манеттердің белгіленген құны

а) наминал

в)реверс

с) легенда

д) аверс

е) гурт


49. Ақшанның ең көп тараған формасы

а) мал мен жануар терісі

в) сиырдың бас сүйегі

с) күміс пен алтын

д)акула тістері

е)тіл сүйегі

50. Нумизматикада ақша реформасы жүргізілген жыл:

А) 1534-35жж

В)1535-36жж

С) 1536-37жж

Д)1537-38жж

Е)1538-39жж



51. Нумизматика қай тілден шыққан

А) латын

В)ағылшын

С) грек


Д) орыс

Е) парсы


52. Қай елде жұмысшылардың еңбек ақысы маймен төленеді

А) Вавилонда

В) Ассирияда

С)Иранда


Д)Үндістанда

Е) Қытайда



53. Мәнеттердің отаны

А) Лидия

В) Англия

С) Мидия


Д)Венгрия

Е) Белгия



54. Мәнеттердің пайда болған уақыты

А)VIIғ басы

В)VI аяғы

С)Vбасы


Д)V ортасында

Е)VI басы

55.Нешінші ғасырда Қырымда алғашқы Римдік теңге соғатын шеберхана ашылды

а) Ivғ


в) Vғ

с) VIғ


д)VIIғ

е)VIIIғ


56.Ежелгі Русьте ақша ,күміс,алтын,мал не деп аталды

а) скот

в) стол

с) стоп


д)скол

е)спон


57.Ең ірі Рим манеталарын жинаушы Италян ақыны

а) П.Педроко

в) Игорь

с)Василий

д) Владимер

е) Николай



58.Манетаның бетіне және артына қандай суреттер салынды

а) тұрмыстық аңыздық

в)адамдар және гүлдер

с) қалалар және корольдер

д) Аңның және күннің

е) баланың және ананың



59.1925 ж нені шығаруды тоқтатты

а) сомды

в) алтынды

с) күмісті

д) матаны

е) қоланы



60. Ұсақ манет қаладан шығарылған уақыт

а) 1926ж


в)1927ж

с)1928ж


д)1929ж

е) 192627жж



61.IX-XIIғғ қайсы мемлекет айырбастауды ысырып, тарих сахнасын тауар ақша айналымы шығарылды

а) Қазақстанда

в) Өзбекістанды

с) Россияда

д) Африкада

е)Польшада



62.Большоковтың”Қосалқы тарихи пән ”кітабында нумизматика туралы бөлім енгізілген жыл

а) 1924ж


в)1923ж

с)1922ж


д)1921ж

е)1920


63.Б.Э.Д. XII ғ басында не пайда болды

а) манеттер

в) жүзіктер

с) ыдыстар

д) сырғалар

е) алқалар

64. Мыс тиын күміс тиынды ығыстарған,түгелдей ығыстырған жыл

а) манеттер

в) 1719ж

с) 1711ж


д) 1917ж

е) 1920ж


65. Гурд дегеніміз не

а) манетаның өңделген шеті

в) сыртқы беті

с) манетаның беткі жағы

д) манетаның салмағы

е) манетаның өзі аталады



66. Тәуелсіздік Қазақстан ақшасы

а) теңгелер

в) қағаз

г) тиындар

д)ақшалар

е) күміс


67. Кеңес өкіметі тұсында ақша реформасы қай жылы шықты.

а) 1918


в) 1920

г) 1921


д) 1919

е) 1925


68. Нумизматика ғылымы нені зерттейді.

а) теңге жасауды ақша айналымы

в) салмақты

г) санды


д)ақшаны

е) долларды



69. Теңге өлшемі қалай аталады.

а) Ремидюм

в) наминал

г) мал


д) дирхем

е) сынап


70. Монета жинау беделі қой жылы іске асты.

а) 1304-1374

в) 1306-1375

г) 1309-1374

д) 1308-1384

е) 1395-1356

71. Монета сөзі қай елдің сөзі.

а) Рим


в) грек

г) ежелгі русь

д) латын

е) русь


72. Ежелгі Русьте ақшаны не деп атады.

а) сынап


в) алтын

г) күміс


д) дирхем

е) мыс


73. Қай ғасырда храмда алғашқы римдік теңге соғатын шеберхана ашылды

а) б.з.б. 4ғ

в) б.з.б. 5ғ

г) б.з.б. 3ғ

д) б.з.б. 2ғ

е) б.з.б.6ғ



74. Номинал деп нені айтамыз

а) дирхемдерді

в) монетаның құнын

г) ақша


д)тиын

е) долларды

75. Өзбек хан тұсында қай жылы шығарылған дирхемдар табылды.

а) 1315-1316

в) 1315-1317

г) 1317-1318

д) 1356-1365

76.Нумизматиканың ғылым ретінде қалыптасуын кім қалады

а) Александр

в) Николай

с) Герк


д) Игорь

е) Мифодей



10-апта 3,0 балл

30 Сабақтың тақырыбы :Тәуелсіздік Қазақстан нумизматикасы.


Сабақтың жоспары:

1.Жаңа және ең соңғы кезеңдегі жаңа теңгелер.

2.Қазіргі кездегі құнды қағаздар.

Теориялық мәліметтер

Нумизматика пәні және оның міндеттері. Тарихи қосалқы пән ретінде нумизматика монеталар тарихын, чеканка ісін, монеталардың сырткы белгілерін, салмағын, ақша жасау техникасын зерттейді.

Нумизматяка және метрология. Нумизматикалык, мәліметтердің халык шаруашылығындағы экономикалык, даму мен акдщ-товар айналымы тарихын зерггеудегі мақызы.

Нумизматика терминдері: аверс, эмиссия, эмитент, монета, легендасы.

Нумизматиканың ғылым ретінде дамуы

Антикалық монетеларды классификациялаудағы И.Э.Эккель еабегі Шығыс монеталарын ғылыми жүйелеген Х.М.Френ.

Қазакстаң мен Орта Азияның ежелгі заманнан XIX ғасырға дейінті ақша жасау ісі мен сауда айналымы туралы А.К.Марков, М.Е.Массон, В.А.Жуйков, Е.А.Давыдович, О.И.Смирнова, Г.А.Федоров-Давыдов, Б.Д.Кочнев, Э.Ртвеладзе еңбектері.

А.В.Орешниковтын нумизматикаға қосқан үлесі. Эрмитаждағы нумизматика бөлімі.

XIX ғ. нумизматиканың ғылым ретінде қалыптасуы.

Археологиялык-нумизматикалық қоғам.

Нумизматикалық зерттеу әдістері: пробасын анықтау, өлшеу, қүрамын анықтау, спектрлі анализ, жазуы мен суреттеріне анализ жасау, статистикалық есеп жүргізу, лабораториялық өвдеу т.б.

XX ғ. нумизматика Н.В.Устюгов, И.Г.Спаский, ВЛ.Янин, Г.Б.Федорова, Р.Бурнашева еңбектерінін маңызы. Нумизматика музейі.

Монета термині. Алғашқы айырбас құралдары. Аң терілерінің акша айналымына түсуі. "Қүн", "пұл", "тиын" атаулары.

Түрік ақшалары. Тенга-денга терминдері. Акша атаулары мен өлшем бірліктсрі. Дирхем, динарлар.

Моңғол дәуірінің "қорқынышты" акшалары. Қазақстан мен Орта Азияның акша сарайлары. Монета соғу әдістері. Монеталардың бұзылуы. Ақша реформалары. Үлыкбектің ақша реформасы. Қағаз ақша жасау техникасы. "Рубль", "копейка" терминдері.

Монета мәліметгерінің тарихи окиғаларды нактылаудағы дерсктік маңызы.

Кладтардың ортағасырлық Қазақстан мен Орта Азияньщ экономикалық байланыстарының картасын берудегі ролі.

Кеңес өкіметі тұсындағы "1918" ақша реформасы.

Жаңа экономикалык саясат тұсындағы күміс монеталар, оның салмағы. 1922-1924 жж. ақша реформасы, жаңа ақшалар. Үлы Отан соғысы кезіндегі эі^иссия. Акша айналымына немістің жасавды акшаларының еніп кетуі. 1947 ж. акша реформасы, акша айналымын калпына келтіру.

Соғыстан кейінгі экономикалык өрлеу, бағаның өзгеруі. Жаңа кағаз ақшалар мен монеталар.

Тәуелсіз Қазақстан ақшасы. Теңгелер, тиындар.

Қазіргі кездегі қүнды қағаздар. Акциялар, вексельдер, телем чекгері Дивидент, Эмитент, инвестор, брокер, дилерлер аныктамала


Каталог: CDO -> OBSOJ -> Tar
Tar -> Сабақ №1Сабақтың тақырыбы: ХХ ғ басында қазақ зиялыларының қоғамдық-саяси қызметі. Алаш қозғалысының басталуы
Tar -> М. Х. Асылбеков “ ” 2009 ж
Tar -> Сабақ барысында беріллген ақпатарттарды белсенді қабылдау
Tar -> Цин династиясының билігіндегі Қытай
Tar -> Ф-об-007/020 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Tar -> Лекция: 15 сағ Практикалық(Семинар)сабақтары сағ СӨЖ: 15 сағ обсөЖ: 15 сағ Тест саны: 200 Кредит саны 1
Tar -> Реферат Ауызша талдау
Tar -> Факультет: "Тарих және құқықтану" Кафедра: "Отан және шетел тарихы"
Tar -> Этнология” пәні бойынша “050114” – “Тарих” мамандығының 2- курс студенттерінің білімін бақылауға арналған тапсырмалар мәтіні
Tar -> Сабақ барысында берілген ақпараттарды белсенді қабылдау


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет