Урок Латинский алфавит. 1-тапсырма. Мәтінді оқып, 10 сұрақ дайындаңдар. Сұрақтар бойынша өзара сөйлесіңдер



жүктеу 80.51 Kb.
Дата03.05.2016
өлшемі80.51 Kb.
түріУрок
: doc
doc -> Стандартные требования на бесшовные трубы из среднеуглеродистой стали для котлов и пароперегревателей 1
doc -> Аэробус а-320 Самолет а-320 — флагман семейства среднемагистральных узкофюзеляжных самолетов европейского концерна Airbus. Самолет полностью сертифицирован для полетов в России и за рубежом. Технические характеристики
doc -> Техническая характеристика ао «нак «Казатомпром»


  1. Класс

I модуль. Қазақ тілі туралы.

I модуль. О казахском языке.

4 – сабақ. Латын алфавиті.

Урок 4. Латинский алфавит.

1-тапсырма. Мәтінді оқып, 10 сұрақ дайындаңдар. Сұрақтар бойынша өзара сөйлесіңдер.

Задание 1. Прочитайте текст, подготовьте 10 вопросов. Посредством вопросов поговорите друг с другом.

Латын алфавиті – көне және халықаралық алфавит (Латинский алфавит – древний международный алфавит).

Онымен ағылшындар, итальяндықтар, француздар, немістер жазады (На нем пишут англичание, итальянцы, французы, немцы). Латындар – римдік көне тайпалар (Латинцы – древнеримские племена). Олардың алфавиттері біздің дәуірімізден бұрын VIII – VII ғасырларда пайда болған (Их алфавиты появились в VIII – VII веках до нашей эры).

Кеңес Одағы кезінде түркі тілінде сөйлейтін халықтардың арасынан шыққан көрнекті ғылым қайраткері Н.Н. Нариманов араб алфавитінен жалпы түркіге ортақ жаңа алфавитке көшу қажеттігі жайында ұсыныс жасады (Во времена Советского Союза видный деятель науки, вышедший из тюркоязычных народов, Н.Н. Нариманов выдвинул предложение о необходимости перехода на общетюркский алфавит).

Бұл мәселе жөнінде Қазақстан ғалымдары да Қызылордада бас қосып, өзара пікір алысты (По этому вопросу и казахстанские ученые, собравшись в Кызылорде, обменялись мнениями).

Сонымен латын алфавиті 1928 – 1929 жылдары Қазақстанда, Әзербайжанда, Өзбекстанда, Татарстанда кеңінен қолданыла бастады (Итак, латинский алфавит в 1928 – 1929 годах начал широко применяться в Казахстане, Азербайджане, Узбекистане, Татарстане). Сөйтіп 1929 – 1939 жылдары Қазақстанда жаңа алфавитке көшу жазба мәдениетімізде белгілі бір тарихи кезең болды (Таким образом, в письменной культуре Казахстана 1929 – 1939 годы, благодаря переходу на новый алфавит, стали известным историческим периодом).



Сөздік

көне – древний

жалпы түркіге ортақ – общетюркские

халықаралық – международный

ұсыныс – предложение

тайпа – племя

бас қосып – здесь: собрались

пайда болған – появилось

кеңінен – широко

көрнекті – видный

кезең – этап, период

2-тапсырма. Сөздер мен сөз тіркестерін пайдаланып, сөйлемдер құраңдар. Жалғаулардың түрлерін анықтаңдар.

Задание 2. Используя данные слова и словосочетания, постройте предложения. Определите виды окончаний.

Латын алфавитімен (на латинском алфавите), біздің дәуірімізден бұрын (до нашего времени), көрнекті ғалым (видный ученый), алфавитіне көшу (переход на алфавит), тарихи кезең (исторический период), қолданыла бастады (начал применяться).



Пример выполнения задания № 2:

Сөйлемдер:

Предложения:

Латын алфавитімен ағылшындар, итальяндықтар, француздар, немістер жазады. Латындардың алфавиттері біздің дәуірімізден бұрын VIII – VII ғасырларда пайда болған. Кеңес Одағы кезінде көрнекті ғалым Н.Н. Нариманов араб алфавитінен жаңа алфавитке көшу қажеттігі жайында ұсыныс жасады. Латын алфавиті 1928 – 1929 жылдары Қазақстанда, Әзербайжанда, Өзбекстанда, Татарстанда кеңінен қолданыла бастады. 1929 – 1939 жылдары мәдениетімізде белгілі бір тарихи кезең болды.

Сөздер мен сөз тіркестер

Слова и словосочетания

Сұрақ

Вопрос

Сөз табы

Часть речи

Септік

Склонение

Тәуелдік жалғау

Притяжательная форма

Септік жалғау

Падежное окончание

алфавитімен

немен жазады?

На чем пишут?

зат есім

имя существительное

көмектес септік

творительный падеж



-мен (III жақ)

III лицо

дәуірімізден

(нашей) эры

неден бұрын?

раньше чего?

зат есім

шығыс септік

нет однозначного соответствия падежу русского языка

-іміз (I жақ, көптік жалғау)

I лицо, множественное число

-ден

ғалым

ученый

кім ұсыныс жасады?

Кто сделал предложение?

зат есім

атау септік

именительный падеж





алфавитке

неге көшу?

переход к чему?

зат есім

барыс септік

нет однозначного соответствия падежу русского языка



-ке

қолданыла бастады

начал применяться

латын алфавиті туралы не айтуға болады?

что говорится о латинском алфавите?

күрделі етістік

сложный глагол

септелмейді, жіктеледі

не склоняется, спрягается





кезең

время, период

не болды?

Что было?

зат есім

атау септік

именительный падеж





3-тапсырма. Сөйлемдерді жазып, тұрлаулы мүшелердің астын сызыңдар.

Задание 3. Напишите предложения, подчеркните главные члены предложения.

  1. Араб алфавитінен жалпы түркіге ортақ жаңа алфавитке көшу қажеттілігі жайында Орта Азия республикаларының көптеген ғалымдары (кім пікір алысты? бастауыш) өзара пікір алысты (ғалымдар не істеді? баяндауыш).

Многие ученые (кто обсудил? подлежащее) республик Средней Азии обсудили (ученые что сделали? сказуемое) вопрос о необходимости перехода с арабского алфавита на новый общетюркский алфавит.

  1. Латын алфавитіне көшуге дайындалу мақсатымен әрбір республикада «Жалпы түркіге ортақ жаңа алфавитке көшу» комитеті (не құрылды? бастауыш) құрылды (комитет туралы не айтылды? баяндауыш)

Для подготовки к переходу на латинский алфавит в каждой республике были созданы (что говорится относительно комитетов? сказуемое) комитеты (что было создано? подлежащее) «По переходу на общетюркский алфавит».

  1. Бұл күнде араб алфавитін Жер шарындағы халықтың 10 пайызы (кім пайдаланады? бастауыш) пайдаланады (халықтың 10 пайызы не істейді? баяндауыш).

В настоящее время арабским алфавитом пользуется (10 процентов народов что делает? сказуемое) 10 процентов народов (кто пользуется? подлежащее) Земного шара.

  1. 1940 жылдан бері барлық кітаптар мен мерзімді баспасөздер (не жарияланып келеді? бастауыш) орыс алфавитімен жарияланып келеді (кітаптар мен мерзімді баспасөздер туралы не айтылды? баяндауыш).

С 1940 года все книги и периодическая печать (что издается? подлежещее) издаются (что говорится относительно книг и периодической печати? сказуемое) с использованием русского алфавита.

4-тапсырма. Жұптық жұмыс. Төмендегі сұрақтар бойынша диалог құрастырып, өзара сөйлесіңдер.

Задание 4. Работа по парам. По нижеприведенным вопросам составьте диалог и поговорите друг с другом.

Сұрақ

Жауап

1.

Латын алфавиті қандай алфавит?

Каким алфавитом является латинский алфавит?

Латын алфавиті – көне және халықаралық алфавит.

Латинский алфавит – древний международный алфавит.

2.

Араб алфавитінен жалпы түркіге ортақ жаңа алфавит – латын алфавитіне көшу қажеттігі туралы кім ұсыныс жасады?

Кто сделал предложение о необходимости перехода с арабского алфавита на общетюркский – латинский алфавит?

Кеңес Одағы кезіндегі көрнекті ғалым Н.Н. Нариманов.

Видный ученый времен Советсткого Союза Н.Н. Нариманов.

3.

Бұл мәселе жөнінде кімдер пікір алысты?

Кто обменялся мнениями по этому вопросу?

Бұл мәселе жөнінде Қазақстан ғалымдары Қызылордада бас қосып, өзара пікір алысты.

По этому вопросу казахстанские ученые, собравшись в Кызылорде, обменялись мнениями.

4.

Латын алфавиті нешінші жылдары кеңінен қолданыла бастады?

В какие годы начал широко применяться латинский алфавит?

Латын алфавиті 1928 – 1929 жылдары кеңінен қолданыла бастады.

Латинский алфавит начал широко применяться в 1928 – 1929 годы.




©netref.ru 2017
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет