V3 М. Қашқаридің «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегінде көрсетілді



бет1/6
Дата22.10.2019
өлшемі0.77 Mb.
  1   2   3   4   5   6
Уровень V3

V3

М. Қашқаридің «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегінде көрсетілді

1

Түркі тілдерінің классификациясы

1

Түркі тарихи фонетикасы мен грамматикасы бойынша мәліметтер

1

Тарих, география, этнография, поэзия, фольклор туралы мәліметтер



V3

М. Қашқаридің «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегінде көрсетілді

1

Лексиканы тайпаларға тиесілігі бойынша сипаттады

1

Түркі тайпаларының қоныстары тұрғысындағы мәліметтер

1

Әлемнің ең ескі түркі картасы



V3

Орта ғасырдағы араб лингвистикасының жетістіктері

1

Дыбыс пен әріп арасын аса айқын ажыратты

1

Сөз таптарының есім, етістік және көмекші сөздер деген жіктеуін Аристотельге дейін көрсетті

1

Семит тілдеріне тән 3 дауыссыздан тұратын түбірді көрсетті



V3

Қайта өрлеу дәуіріндегі негізгі 3 философиялық концепция

1

Ағылшын эмпиризмі (Бэкон, Локк)

1

француз рационализмі (Декарт)

1

Лейбництің ғылыми-философиялық концепциясы



V3

Ф. Бопп тілдер туыстығын анықтауда қай тілдердегі негізгі етістіктерді жіктелуі жағынан салғастырды?

1

Грек, санскрит

1

Латын

1

Гот



V3

Фонемаға тән белгілерді көрсетіңіз:

1

Мағына ажыратушылық қызметке ие бірлік

1

Жеткізу өресіндегі ең кіші бірлік

1

Фонологиялық оппозиция мүшесі



V3

Грамматика терминінің кең мағынадағы түсінігі:

1

Тілдің қызмет етуінің жалпы заңдылықтары және осы заңдылықтарды зерттеуші сала

1

Жеткізу өресіне қарсы қойылатын мазмұн өресі тұрғысындағы ғылым

1

Сөзге қарағанда кіші я ірі бірліктерге қатысты



V3

Интерфикске тән белгілерді көрсетіңіз:

1

Екі түбірді біріктіретін қосымша

1

Сөзжасам үшін қолданылады

1

Функционалдық жағынан «байланыстырушы» категориясына енеді



V3

1506 ж. латын тілінде жазылған Рейхлиннің көне еврей грамматикасында алғаш қолданылған морфологиялық ұғымдар:

1

Түбір

1

Аффикс

1

Суффикс



V3

Вариантқа тән белгілер

1

Сөйлеуде жүзеге асырылады

1

Фонетикалық қоршауына қарай ықпалға түсіп, үнемі өзгерісте болатын элемент

1

Семантикалық қоршауына қарай ықпалға түсіп, үнемі өзгерісте болатын элемент



V3

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің жетістіктері

1

Ата тілді реконструкциялау арқылы нақты бір тілдің даму тарихын қарастыру

1

Тілдерді зерттеуде тарихилық идеясы мен салыстыру әдісін енгізуі

1

«тіл жүйесі», «диахрония», «синхрония» сияқты ұғымдарды лингвистикаға енгізулері



V3

Ф. Бопптың тіл біліміндегі жетістіктері

1

Бір тілдің формаларын басқа тілдегі формалар арқылы түсіндіріп, салыстырмалы грамматикаларыдың жазылуна жол ашты

1

Үндіеуропа тілдерінің грамматикалық құрылысындағы генетикалық ортақ элементтерді іріктеп, жүйеледі

1

Тілдердің типологиялық классификациясын талдаушы

V3

«Пор-Рояль грамматикасы» авторлары – А. Арно және К. Ланслоның алға қойған негізгі міндеттері

1

Жалпы тілдерге ортақ, әмбебап тілдік құбылыстарды анықтау;

1

Тіл категориялары мен құбылыстары және логикалық категориялар арасындағы байланыстарды, арақатынасты анықтау;

1

Сөз табиғатын, олардың құрылысын, сөздер мен олардың мағыналары арасындағы қатынастарды зерттеу



V3

Ф. Бопп бойынша тілдердің типологиялық классификациясы

1

Нағыз түбір тән емес, яғни жалғануға бейім түбірлі тілдер, мысалы, қытай тілі;

1

Бір буынды түбірлер тән тілдер, етістік және есімдік түбірлерінің жалғануы арқылы сөз жасалатын үндіеуропа тілдері;

1

Екі буынды үш дауыссыздан тұратын етістік түбірлі тілдер, грамматикалық формалар түбірдің ішкі модификациясы арқылы жасалады, семит тілдері



V3

А.Х. Востоковтың салыстырмалы-тарихи тіл біліміне қосқан тұжырымдары

1

Өлі тілдер ескерткіштерін тірі тілдер және диалектілер деректерімен салғастыру қажеттілігі

1

Орыс тілі тарихының 3 кезеңін көрсетті: көне орыс XIV ғ. дейін; 2) орта орыс XIV ғ.-дан XVIII ғ.-ға дейін, яғни М.В. Ломоносовқа дейін (мысалы, Иван Грозный «Судебник»); 3) жаңа орыс тілі XVIII ғ.-дан қазіргі кезеңге дейін



V3

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізгі қағидалары

1

Туыстық бірлік бір негіз тілден шығу тұрғысынан түсіндіріледі

1

Ата тілді толықтай қалпына келтіру мүмкін емес, алайда оның фонетикалық, грамматикалық басты мәліметтерін түзуге болады;

1

Түрлі тілдердегі сөздердің сәйкес келуін туыстық негізінде емес, кірме сөздер тұрғысынан түсіндіруге болады



V3

Салыстырмалы-тарихи тіл білімінің негізгі қағидалары

1

Салыстыруға негіз тіл дәуіріне тән көне сөздер тартылуы тиіс, мысалы, туыстық, сан, дене мүшелері, өсімдік, жануарлар атаулары

1

Туыстықты анықтаудағы ең сенімді өлшем – жартылай сәйкестілік және жартылай сәйкессіздік – б/ф: брат и frater

1

Туыс тілдерге тән үдерістер типке топтасуы мүмкін.



V3

Тіл және сөйлеу арақатынасы тұрғысынан тілге тән белгілер

1

Тікелей бақылауға берілмейтін мәніс

1

Идеалды, таңбалар мен олардың қатынастарының образдары

1

Бірліктер мен деңгейлер жүйесі, парадигматикалық байланыстар



V3

Тіл және сөйлеу арақатынасы тұрғысынан тілге тән белгілер

1

Инвариант – тұрақты, барлық формаларында өзгеріске түспейтін абстрактілі схема (фонема, морфема, модельдер).

1

Әлеуметтік құбылыс – ұжымдық білім-тәжірибелерді номинативті бірліктер мен грамматикалық категорияларда тіркейді

1

Код, таңбалар жиынтығы және олардың қызмет ету ережесі (норма)



V3

Тіл және сөйлеу арақатынасы тұрғысынан сөйлеуге тән белгілер

1

Мәтін, дискурс т.б. арқылы бақылауға болатын құбылыс

1

Материалды, ақпаратты дыбыстар немесе жазу арқылы жеткізуге қабілетті

1

Тізбектік сипат тән, сөйлеу жағдаятында жүзеге асырылады



V3

Тіл және сөйлеу арақатынасы тұрғысынан сөйлеуге тән белгілер

1

Вариант – абстрактілі схеманың жүзеге асуының нақты формасы (аллофон, алломорф)

1

Индивидуалды

1

Хабарлама. Кодтың сөйлеу жағдаятында декодталуы



V3

Тіл және ойлау арақатынасы тұрғысынан ойлауға тән белгілер

1

Құбылыс – вербалды жіне бейвербалды әдеп-қылық деректері

1

Материалды, адамның сөйлеу жіне әрекет ету актісінде жезеге асырылады

1

Әлем туралы білім жүйесінің жаңадан білім алу, адамдармен пікір алмасуда қолданылуы



V3

Тіл және ойлау арақатынасы тұрғысынан ойлауға тән белгілер

1

Вариант – анықталған жағдаяттағы вербалды және бейвербалды әрекет әдеп-қылығы

1

Түрлі өмірлік жағдаяттағы индивидуалды әдеп-құлық

1

Пікір алмасу, сондай-ақ бейвербалды әрекет барысындағы индивидуалды ойдың қалыптасу, түзілу үдерісі



V3

Функционалды грамматикаға тән сипаттар:

1

Сөйленіс мәнісін білдіруге қатысқан грамматикалық бірліктердің қызмет ету заңдылықтарын зерттеуге, сипаттауға бағытталады

1

Мағынадан формаға қарай талдайды

1

Атқарып тұрған қызметінен оның құралдарына қарай талдайды



V3

Тіл және сөйлеу арақатынасы тұрғысынан тілге тән белгілер

1

Статикалық сипат тән

1

Жүйенің симультанды ұйымдасуы тән (деңгейлер, байланыстар, иерархия)

1

Құрал (адамның қоршаған әлеммен өзара ықпалдастығының құралы)



V3

Тіл және сөйлеу арақатынасы тұрғысынан сөйлеуге тән белгілер

1

Динамикалық сипат тән, белсенді әрекетке құрылады

1

Тізбекті ұйымдасу тән

1

Тілдік құралдардың нақты жағдаяттағы қолданысы



V3

Негізгі фонетикалық суперсегментті бірліктерді көрсетіңіз:

1

Екпін және оның түрлері

1

Интонация, ритмика

1

Энклитика, проклитика



V3

Грамматика термині зерттеу нысаны тұрғысынан алғанда ... білдіреді:

1

Тілдің грамматикалық құрылымы

1

Тіл бірліктерінің бір бірімен қатынасқа түсу заңдылықтары

1

Тіл бірліктерінің құрылу ережелері



V3

Грамматика термині ғылым саласы тұрғысынан алғанда ... білдіреді:

1

Лингвистиканың бір тармағы

1

Сөз формаларын, сөз тіркестерін зерттейтін сала

1

Сөйлем және оның түрлерін зерттейтін сала



V3

Таңба туралы түсініктерді белгілеңіз:

1

Адресанты және адресаты бар

1

Белгілі бір әлеуметтік хабардың көрсеткіші

1

Алғашқы емес, екінші қатардағы қызметті атқаратын материалдық дене



V3

Типологиялық зерттеу аспектілері:

1

Универсология (лингвистикалық әмбебаптарды зерттеу)

1

Систематология (лингвистикалық типтер жүйесін анықтау және осы типтерге сәйкес д.ж. тілдері н классификациялау).

1

Характерология (генетикалық топтардың типологиялық ерекшеліктерін анықтау)



V3

Құрылымдық талдау мақсаттары:

1

Тілдің құрылымдық бірліктері арасындағы шекараны анықтау

1

Деңгейлер бірліктері арасындағы синтагмалық байланыстарды анықтау

1

Бір деңгей мүшелері арасындағы парадигмалық байланыстарды анықтау



V3

Актантқа тән сипаттарды белгілеңіз:

1

Етістік айналасындағы семантикалық элементтер

1

Етістік арқылы білдірілген іс-әрекетке тікелей қатысушылар

1

Оның санына қарай етістіктің валенттілігі анықталады


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3   4   5   6


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет