1 бөлім. Бастауыш мектеп оқушыларының


«Отбасылық қарым-қатынастың аймағы» тесті



бет5/8
Дата03.04.2016
өлшемі1.37 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

«Отбасылық қарым-қатынастың аймағы» тесті

(Авторы: отбасылық психотерапевт Э.Г.Эйдемиллер, Санкт-Петербург)



Мақсаты: баланың ата-аналармен өзара қарым-қатынасын зерттеу, ата-аналардың жеткіншектерді тәрбиелеудегі кемшіліктерін диагностикалау.

Ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынас 4 полюс арқылы көрініс береді:

Б - белсенділік

П - пассивтік

Ж - жұмсақтық

Қ - қаталдық

Осы көрсеткіштер арақатынасын талдағанда олардың бір-бірімен жұптасып келгені неше түрлі варианттағы қатынас тудырады.

Осы арақатынасты талдағанда ата-ана - бала ролдерін бағалау шкалаларын пайдаландық. Жүптастырған бағалау белгілерінің бірінші шкаласы ата-ана көрсеткіші болса, екінші шкала - бала көрсеткіші деп алдық. Мысалы:

ЖБ - ата-ана жұмсақтық көрсетеді, ал бала - белсенділік позициясында.

БЖ - жоғары белсенділік көрсететін ата-аналар балаларын ауыруды күткендей баптап тэрбиелейді, ал балаға ол ұнайды, ол барлық ата-аналық қамқорлықты толық қабылдайды;

ЖБ - ата-аналар балаларын алдап және басқа айлалар арқылы айтқанын орындаған болып көрінуге тырысады, ал балалары қарсыласу арқылы бостандық алғысы келеді;

ҚБ - ата-аналар баларын өте қатал ұстайды, барлық бастамаларын қатал сынап, кейде жаза қолданады, ал балалары белсенді түрде қарсылық көрсетеді, себебінде бір-бірімен қатынас қатынас қатаң жағдайларда өтеді, түсінісу төмен;

БҚ - ата-аналар жоғары белсенділік көрсететіп, доминанттау арқылы баланы өзіне бағындырып алғысы келеді, ал баланың өзін қорғау механизмі оянып, ол өзінің тәуелсіздігін сақтау үшін қаталдық байқатады;

ПЖ - ата-аналар балаларды өзбеттерімен жіберген, балалар ата-анадан қамқорлық көргісі келеді, сондықтан қарсыласу элементтері орын алады;

ЖП - ата-аналар балаларының айтқанын орындап, олардың белсенді болғанын қалайды, барлық бастамаларын мадақтап қолдау көрсетеді, ал бала белсенділіктен бас тартады;

ҚП - ата-аналар баларын өте қатал ұстайды өте жоғары моралдық жауапкершілікті талап етеді, ал баланың жауапкершілігі төмен, жалқау;

ПҚ - ата-аналар балаларды өзбеттерімен жіберген, моралдық және материалдық қолдауы шектетулі, балалары ата-анадан материалдық жағдай жасауды және басқа қамқорлықты талап етеді.
Ата-аналарға арналған сауалнама



Сұрақтар

иә

+


кейде

0


жоқ

1


1

Сіз отбасының барлық мөшелері толық құқықты болуы керек деп санайсыз ба?

+







2

Балаңыз Сізбен бірге үй шаруашылық істеріне араласа ма?




+




3

Баланы физикалык, жазалау – тәрбиелеу әдісіндегі ең қолайлы (эффективті) әдіс дегенге келісесіз бе?

+







4

Баланы жиі мадақтау пайдалы ма?




+




5

Сіз балаңызбен әлемдегі болып жатқан жаңалықтармен және отбасылық мәселелерді жиі талқылайсыз ба?










6

Кейбір тақырыптарды балаларға жария ету аса қажет емес деп санайсыз ба?

+







7

Сіздің ойыңызша, педагогтар Сіздің балаңызға әділетсіз қарай ма?







+

8

Сіз жетпеген нәрсеге балаңыздың жетуін қалайсыз ба?

+







9

Баланың ата-анасын сынауға құқығы бар

ма?








+

10

Балаңыздың отбасылық кеңестің шешімін бүзуға құқығы бар ма?







+

11

Отбасының әрбір мүшесі өз көзқарасын білдіруге құқысы бар ма?




+




12

Балаларыңыз Сізбен сырласа ма және жеке бас мәселесіне байланысты Сізден кеңес сұрай ма?

+







13

Баланы дұрыс бағытта тәрбиелеу үшін принциптерге жүгінесіз бе?

+







14

Баланың өткен қателіктерін есіне түсіре бересіз бе?




+




15

Отбасымда балаларыммен өзара түсінушілік бар деп ойлайсыз ба?

+








Балаларға арналған сауалнама



Сұрақтар

иә

+

кейде

0

жоқ

1

1

Демалыс күндері ата-анаңмен бірге қыдырасың ба?




+




2

үй жұмыстарына ата-анаңа көмектесу Сізге ұнай ма?

+







3

Ата-аналар баланы тәрбиелеу үшін физикалық жазаны жиі қолдана ма?




+




4

Отбасында сені жиі мадақтай ма?




+




5

Жеке бастық мәселені ата-анама айтудың аса қажеті жоқ деп ойлайсың ба?




+




6

Кейбір жағдайларды ата-анаға сеніп айтудың аса қажеті жоқ деп ойлайсың ба?

+







7

Ата-анаң сені мұғалімнің алдында жиі жақтайды ма?




+




8

Мен жетпеген нәрсеге балам жетеді деп ата-анаң ойлай ма?

+







9

Ата-ана өз-өзін дұрыс ұстамаса баласына ескерту айтуға мүмкіндік тудырады ма?




+




10

Ата-анаңның әрекеттерін дұрыс емес деп санасаң, отбасылық кеңестің шешімін орындаудан бас тарта аласың ба?







+

11

Әрбір жағдайды ата-анаң немесе өзің шешесің бе?




+




12

Ата-анаңмен жақын әрі жиі сырласасың ба?

+







13

Ата-анаңның бала тәрбиелеуде сөзі мен ісі бір-біріне сай келе ме?




+




14

Ата-анаң сенің бұрынғы теріс әрекеттеріңді жиі есіңе түсіре ме?







+

15

Ата-анам мені жақсы түсінеді деп ойлайсың ба?

+








Кілті




иә

кейде

жоқ

1

Ж

Ж

ққ

2

ББ

жж

ЖПП

3

ҚБ

ҚБ

Ж

4

ЖБ

Ж

ҚП

5

ЖБ

п

қп

6

ҚП

қп

ЖБ

7

ЖБ

жж

Қ

8

ҚА

қ

жп

9

Ж

ж

қ

10

ж

ж

қ

11

п

БП

Б

12

ББ

ПБ

ПП

13

пқ

Қ

ЖБ

14

ҚҚ

қ

ЖЖ

15

ББ

БП

пп

Зерттеу нәтижесі






Балалардың аты

Жауаптарының интерпретациясы

1

Айнүр

БЖ

2

Әсел

БЖ

3

Әбдікәрім

ПЖ

4

Бағила

ЖБ

5

Болат

БП

6

Бекарыстан

БП

7

Гулдария

ҚЖ

8

Гулжан

ЖЖ

9

Ғалым

ЖБ

10

Ғабит

БҚ

11

Кәмилә

ЖҚ

12

Кэрім

БП

13

Қатира

БҚ

14

Сәуле

ЖБ

15

Сәкен

ПЖ

16

Рахима

ЖБ

17

Торжан

БЖ

18

Тоқберген

ҚП

19

Ораз

ЖБ

20

Үлжан

пқ

21

Фархат

ҚБ

Баланың оқу мотивациясын зерттеу нәтижесі





Баланың аты

Мектепке адаптация деңгейі

1

Айнұр

жоғары

2

Әсел

орта

3

Әбдікэрім

Төмен

4

Бағила

Төмен

5

Болат

жоғары

6

Бекарыстан

орта

7

Гулдария

орта

8

Гулжан

Төмен

9

Ғалым

жоғары

10

Ғабит

орта

11

Кәмилэ

орта

12

Кэрім

орта

13

Қатира

орта

14

Сәуле

орта

15

Сэкен

орта

16

Рахима

Төмен

17

Торжан

орта

18

Тоқберген

жоғары

19

Ораз

орта

20

Ұлжан

Төмен

21

Фархат

орта

Жауаптарды талдау барысында ата-аналар мен балалардың қатынасы олардың үлгеріміне және статусына үлкен әсерін тигізетінін байқадық. Балалардың тәрбиесіне теріс әсері өте үлкен болатын жағдай ата-аналардың себепсіз қаталдыгы және тәлім-тәрбиеге немқұрайды қарайтындығы екені анықталды. Отбасындағы қарым-қатынастың мән мағнасы өте терең екенін көрсеті үшін ата-аналармен трансактілік талдау әдістемесін пайдаландық. Трансактілік талдауды ұсынған Э.Берн. Ол өз қағидасында адамның үш „Менінің" арақатынасын талдаған. Трансактілік талдау деген қарым-қатынас актісін тасымалдау мағнасында пайдаланылған. Адамдар қарым-қатынас жасағанда „Мен" позициясының біреуі анық байқалады және жетекші болады. Қарым-қатынас барысындағы позициялар қилысып түссе ол қайшылас жағдайды тудырып адамдар арасында түсінбеушілікті, шиеленіс жағдайды туғызады.



Каталог: wp-content -> uploads -> 2013
2013 -> Жылдарга “Кургак учук-iv” программасы
2013 -> Қорытынды Пайдаланылған әдебиеттер
2013 -> Создание информационной системы движения ценных бумаг на примере атф банка
2013 -> 1 Геологическая часть
2013 -> Оригинал: Политическая деятельность Урус-хана и его место в истории казахской государственности // Отан тарихы (Отечественная история). 2006, №1, стр. 89-95
2013 -> «Жануарға ветеринариялық паспорт беру» мемлекеттік қызмет стандарты
2013 -> I тарау. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы абайтану мәселелері
2013 -> Жалпы білім деңгейіне мемлекеттік талап оқушылардың оқу кезеңін бітіру кезіндегі алатын білімі мен біліктіліктерінің қажетті минимум деңгейін анықтайды
2013 -> Мазмұны кіріспе
2013 -> АҚПараттық хат құрметті әріптестер!


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет