Cms деген не cms дегеніміз



Дата13.10.2019
өлшемі341.93 Kb.
CMS деген не

CMS дегеніміз сайтқа - тексттерді, суреттерді, видеоны жеңіл жолмен жүктеу үшін қолданылатың құрал. Яғни сайтта CMS бар болса, онда сіз осы сайтқа материалдарды көп қиналмай-ақ қоса аласыз.

CMS админкасы

Сайтқа материалдарды қосу, арнайы, бөгде адамдар кіре алмайтың сайт админкасы арқылы жүзеге асады.



Мысалы, Әлемде ең көп қолданылатың CMS WordPress-те, сайтқа бетті қосу мынандай интерфейс арқылы жүзеге асады:

CMS ағылшың тілінің Content (контент, яғни сайтта болатың мәліметтер) Managment (басқару) System (жүйе) деген сөздерінен құралған аббреавиатура.

Қазіргі таңда интернетте ең көп таралған CMS-дің катарына - WordPress, Joomla, Drupal жатады.

WordPress

Осы басқару жүйесі компания сайттарын, блогтарды, ақпараттық сайттарды жасау үшін ең қолайлы құрал боп саналады. Бұл CMS-ті меңгеру оңай әрі қызықты.



Joomla мен Drupal

Joomla мен Drupal функционалы жағынан WordPress ұқсас. Бірақ бұлар WordPress қарағанда біраз қиындау.

CMS көмегімен сайтқа беттерді, сілтемелердісуреттерді жеңіл жолмен қосуға болады.

Веб-технологияларды дамыту кезінде веб-сайттар саны өсті. Оларды жасауды жеңілдету үшін веб-мазмұнды басқару жүйесі (CMS) пайда болды [1]. Веб-мазмұнда мәтін, графика, фотосуреттер, бейне, аудио мазмұн бар. Веб-мазмұнды басқару жүйесі - веб-сайтты құру және басқару үшін бағдарламалық пакет. Бүгінгі күні 1200-ден астам СМС жүйесі бар [2]. Жалпы алғанда, CMS-ге қойылатын негізгі талаптар - сайт құрылымын және беттерді басқару мүмкіндігін қамтамасыз ету. Негізінде, мазмұнды басқару жүйесі әкімші панелінің және дерекқордың веб-интерфейсінен тұрады.

CMS сегментін зерттеу

 

Web - беттердің жай жиынтығынан анағұрлым үлкен. Бұл – торапты бір тұтасқа байланыстыратын гиперсілтемелер жүйесі де, тораптың бірыңғай стилистикалық безендірілуі де, тораптағы ақпараттьің уақтылы жаңаруы да, жеке беттердің жүктелу жылдамдығы да және көптеген тағы  басқалар. Web-тің құжаттарының кәдімгі электрондық құжаттардан негізгі айырмашылығы – гиперсілтемелері болуында. Гипермәтіндік сілтемелер Web құжатын қарап отырып, оның басқа бөлігіне немесе Web-тің басқа құжатына өтуге, немесе Интернет қызметтерінің біріне қатынауға мүмкіндік береді.



Әдетте, гиперсілтемеге сәйкес Web құжаты мәтінінің бөлігі көк түспен ерекшеленеді немесе асты сызылады. Гиперсілтемеге ауысқаңда тышқан меңзері саусағы нұсқаулы ашылған алақан пішінін қабылдайды. Егер мұндай нұсқағышпен гиперсілтемені шертсе, онда гиперсілтемеде көрсетілген адрес бойынша өту іске асырылады. Гиперсілтемеден бетке қайтқанда, көк түс шие-қызылға ауысады. Түс ауысуы пайдалаушыға "пайдаланылған" гиперсілтемелерді қадағалап отыруға мүмкіндік береді.

Кез келген web-қосымшаның, кішігірім сайттан үлкен порталдың фунцкионалыдығын көрсететін бағдарламалық бөлігі маңызды элементі  болып табылады.

Кез келген web сайтты құрасытыру және қолдау үшін мыналар қажет:

-  деректер қорын басқару жүйесі;

-  web-сервер;

-  бағдарламалау технологиясы;

Контентті басқару жүйесi  (Content management system, CMS ағылшынша) - ақпараттық жүйе немесе компьютерлік бағдарлама, контенттi редакциялау, басқару үшiн қолданылатын бiрлескен процесстер жиыны: Бұл жүйенің басты мақсаты барлық мәліметтердің әртүрлi көздерi және мәлiметтiң рөлдер бойынша бiрлестiру, сонымен бiрге олар оңай табуға болатындай етiп мәліметтер базасымен оңай байланыс жасай алуы. Құрастырылған мәлiметтермен және қызметкерлер жайлы ақпарат жобаларын, жұмыс топтарының өзара әрекеттесуін қамтамасыз етеді.

Сайт - (website: web - желi және site, желi және site ағылшынша - орын, желiдегi орын, сегмент, бөлiгi сөзбе-сөз) – тұлғаның бөлiндiсiнiң (файлдар) электрондық құжаттары немесе компьютер желiсiндегi (домен атымен немесе IP-мекен-жаймен) бiр мекенжай бiрiккен ұйымдары жиынтық. үндемеу бойыншаға сайт интернеттiң желiсiнде орналасатынын жобаланады. Барлық сайттар (өрмекшiнiң торы) коммуникация дүниелiк бiрлестiктiң мәлiметiнiң сегменттерi бiртұтас табандатқан бiрлестiретiн Бүкiләлемдiк өрмекшiнiң торын деректер қоры және планетарлық масштабтың коммуникациясы бiрiгiп құрайды. Серверлерде сайттарға клиенттердiң тiкелей енуi үшiн HTTPның хаттамасын әдейi жасалды.

Сайттардың нақтылы сыныбы адам немесе ұйымның өкiлдiгiмен интернет-лердi әйтпесе деп атайды. Сайт-визитка барлық қолданулар сиректеу табады. Сiлтемеге түсiнiк қалай (портал) толық функционалды сайттағы бет бола алады. Интернетке өз беттерi ұйытады, онда (портал) бөгде сайттың құрамындағы табандатқан сайт немесе дербес беттердi түсiнедi. Түсiнiктi WAP сонымен бiрге интернеттен (порталдар) сайттар, желiлерде басқа - жылжымалы телефондар үшiн сайттар. Сайт-портал – дербес ұйымдар немесе бiрлескен құрылымның бөлiмшелерiнiң функционалдi өзi жеткiлiктi сайт құрастырылған көп компоненттi тармақты құрылым. Мысалы, портал филиалдар, академияның институттарының бар болуы, iрi ұлт аралық корпорация елдерiндегi журналдар және кiтап баспахана бөлiмi, факультеттер және университет, бөлiмшенiң институттары және өйткенi бос тұруша кафедраны немесе мамандардың сайттары орналастырған факультет шығарулар, конференциялар, семинарлар, жаңалықтың, ғылыми бөлiмшенiң сайты ұсына алады. мысалы, сайттар бастапқы сайттың статикалық құжаттарының жиынтықтары болды. Iшкi және сыртқы сiлтемелердiң коммуникациялардың дамытуы, саны шара бойынша үлкейдi. Сайт мәлiмет, түсiнiктеменiң рөлi ғана емес, функционалдық кеңсе, жаңалықтың немесе медия орталығы да орындай бастады. Қосымша веб-сайт құрамына кiредi, бiрақ қосымша веб- осы сайттарсыз болып табылады тек қана техникалық (форманы, үлгi) қабықты толтырылып iске қосуы керек [1].

CMS сегменттерін зерттей отырып,  дүние жүзіне әйгілі CMS (Joomla, Wordpress, Drupal, Modx) сияқты зерттеу барысында, Joomla өте қарайпайым кішігірім сайттарға арналған, Wordpress көбінесе блогтар жасау үшін, Modx біздің талаптарға келмеді. Басты алға қойған талаптарымыз:

-  әр тілде жұмыс істеуі (соның ішінде қазақша)

-  қазіргі заманауи технологияларға сай болуы (AJAX, JAVASCRIPT, JQUERY)

-  жұмыс жасау жылдамдығы жоғары, кроссбраузерлі.

Қазіргі таңда сайт мазмұнын басқару жүйлері өте көп. Олардың өзі бір-бірімен әр түрлі критериялар бойынша ерекшелінеді. Осыдан 10 жылдай бұрын үлкен проектілер сайтындағы ақпараттар күнделікті өзгерту қажет болды. Сол кезде вебмастерлер html кодты өзгерту арқылы ғана жүзеге асырылды. Қазіргі кезде күнделікті өзгеретін ақпарттарды үлкен көлемдегі сайттағы ақпараттарды контент-менеджерлер жылдам жаңарта алады. Біреулері интернет-дүкендегі заттарды ауыстыратын болса, келесілері жаңалықтар, пресс-релиздер жазумен айналысады. Осылардың әрқайсына ыңғайлы инструменттерді ұсыну және сайттың қажет емес функцияларын жасыруды қамтамасыз ету керек болды. Сол себептен CMS пайда болды. Сайтқа деген талаптартан күннен күнге өсуіне байланысты, мысалы үлкен көлемді трафикті шыдау қабілеттілігі, жылдамдығы, функционалдығы басты назар аудартады. Ең бірінші осы талаптарға жауап ретінде жеке меншік веб-студиялардың CMS ұсына бастады. Уақыт өте CMS мүмкіндіктері кеңейтіліп, тек қана арнайы жасақталған программистердің көмегімен жасалатын болды. Қазіргі таңда жаңадан ашылған веб-студиялар жаңадан сайт мазмұнын басқару жүйісін шығармай, дайын әрі тексерілген CMS пайдаланады. Тұтынушылардың талабы бойынша, көбінесе, белгілі CMS жобаларын жасауды сұрайды. Сонымен қазіргі таңда веб студиялардың жартысынан көбі дайын CMS қолданады. СMS екі түрі бар:

1)     Тегін қолдану үшін (коды ашық);

2)     Қорапты CMS (коммерциялық);

3)     Қазіргі таңда сайт басқару жүйесі мындай тенденция бойынша дамуда;

4)     Сайт мазмұнын басқару үшін көбінесе бұлтты сервистер арқылы қолдану;

5)     Сайт мазмұнын басқару бірмезгілде мобилдік телефона арқылы басқару;

6)     Әлеуметтік сервистермен тығыз байланысу;

7)     Нарықтың бірігуінен CMS құрастырушылардың көбеюі;

8)     Компоненттер бойынша сайт мазмұнын басқару, сайт мазмұнын географикалық орналасқаны бойынша сұрыптау;

9)     Сайт мазмұны мен қолданушаларды зерттейтін модульдер құрастыру[2].

Дүние жүзі бойынша 2011 жыл бойынша CMS пайдалану 1-суретте көрсетілген.



 

1cурет - I-Tract рейтингі бойынша 2011 жыл бойынша CMS пайдалану.



Бұл жерде Drupal-дың дүние жүзі нарығында 5,39% иеленіп отыр, 2- суретте тегін CMS пайдалану 2011 жылға зерттеу бойынша көрсетілген. Бұл рейнтингті қарасақ, Drupal 33,25% иеленіп отыр, яғни Joomla CMS бірінші орында екенші орында Drupal иеленіп отыр. Ең жақсы CMS-дер  өз компоненттері мен даму моделдері бойынша ұқсас.

2 сурет- I-Tract рейтингі бойынша 2011 жыл бойынша тегін CMS пайдалану.

Бәсекелестердің  барлығы өздерінің сәтті қадамдарын  лезде бір бірінен «көшіреді». Сондықтан, клиентке өнімнің нақты сапасын анықтау қиынға соғады, алайда CMS-ді таңдау өңдеу уақытына және сайтты игеру құнына әсер етеді, әрі болашақтағы «қозғалыстың» ауысуымен байланысты  мүмкін болатын тауекелдердің алдын алады. CMS салыстыру критерийлері көп: мысалы, cmsmatrix.org  145 қолданады. Ал қай интерфейстің ыңғайлы екені туралы пікірлер одан да көп. Әрбір дамыған жүйенің өз жақтаушылары мен қарсыластары бар, тіпті жеке «Анти-CMS» қоғамдастығы құрылған. Мысалы, «1С-Битрикс» жүйесін «1С» есептеуіш жүйесімен жоғары сәйкестігі үшін және кең функционалдығы үшін мақтайды, бірақ қиындығы үшін сын айтады: бұл CMS арқылы басқару үшін арнайы дайындалған программист қажет.

«Месседж» UMI.CMS - қолдануы мен үйренуі жеңіл, соған сәйкес, штат публикторларын қысқарту, сайтты игеру бағасын  төмендету мүмкіндігі бар. Бірақ, оппонеттер жүйені модульдің жетіспеушілігі үшін сын айтады, сәйкесінше мұнда функционал дамуы нашарлау және беттің жүктелуі ақырын. NetCat тұрақты жүйе болып саналады, алайда кейбір қолданушылар шаблондарды редакциялауды қаламайды, сайтты  безендіруді тек визуалды интерфейс арқылы іске асырады. Берілген көзқарастар осы шолу өз алдына заңдылықтар мен маңыздылықтардың "оң" және "қарсы" аргументтерін анықтауға тапсырма қоймайды. Айта кететін жағдай, батыс Интернетіне қарағанда, біздің елде CMS таңдау бойынша тәуелсіз эксперттер институты алі жақсы дамыған жоқ және нақты жүйелердің пайдасына өз ойларын көзқарастары субьективті және сайтты өңдеу  тәжірибесіне негізделмей барлық танымал CMS қолданған, тек қызығатын адамдар немесе мамандар айтып жатады.

Қорыта келгенде, әр CMS өзіне қасиеттері мен артықшықтары бар, сонымен қатар тегін CMS және қорапты CMS бар. Бастапқы компанияның сайты Joomla орындалған. Бірақ оның мүмкіншіліктері аз болғандықтан және заман талабына сай келмеуі,  көбінесе кішігірім сайттарды жасауға арналған әйгілі CMS-тен бас тартып, Drupal 7.14 CMS таңдадық.

Әдебиеттер:

1.     С. Г. Горнаков Осваиваем популярные системы управления сайтом. -Санкт-Петербург: ДМК Пресс, 2009 . - 336 с.

2.     Д. Колисниченко. Выбираем лучший бесплатный движок для сайта. CMS Joomla! и Drupal (+ CD-ROM). - Санкт-Петербург: БХВ-Петербург, 2010. - 288 с.



WEB-САЙТ ЖОБАЛАУДАҒЫ JOOMLA КОНТЕНТТІ БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІН ҚОЛДАНУДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ Башенов Д.А., Касимов И.Р. (М.Jозыбаев атындағы СJМУ) Joomla атауы ежелгі тілдердің бірі «суахили» тілінен аударғанда, бұл сөз «барлығы бірге» деген мағынаны білдіреді. Бұндай мағына Joomla контентті басқару жүйесінің барлық жобалаушыларының девизі болып қалыптасты, өйткені бұл контентті басқару жүйесінің авторларының негізгі мақсаты пайдаланушы өзіне қажетті нəрселерді бірегей жəне аз уақытта қалайтын элементтерін жобалау мүмкіндігін іске асыру болып табылды. Joomla тарихына бет бұрсақ, бұл контентті басқару жүйесінің ата-тегі одан да көне Mambo контентті басқару жүйесі саналады. Сол Mambo жүйесінен бір топ жұмыскерлер фирмадағы қаржылық қатынастар мен ықпал ету қысымдарына төзе алмай, бөлек шығуға мəжбүр болд 194 жүйелердің əлемдік ғаламтор нарығында жетекші рөльдерде болуы басқа да жүйелермен салыстырғанда айқын артықшылықтарға ие болуының маңыздылығымен танылды. Тегінділік. Бұл – жүйенің ең негізгі артықшылықтарының бірі болып табылады, себебі бастауыш бағдарламалаушылар сайттың мазмұны мен құрылымына қыруар қаржы төлеуге дайын емес болып шығады. Ал тегін сайт жобалау жəне құру жүйесі көптеген тапсырысты орындап, табыс табуды көздейтін бағдарламалаушылардың назарына Joomla жүйеcі бірден ілігетіні анық. Nр тOрлі толыLтамалардыP кQптігі. Жүйеге көптеген шаблондар, модульдер жəне тағы басқа сайтты жобалауға қажетті негізқалаушы элементтер жобаланып, бекітілген, демек сайт жобалау үрдісінде əрбір жобалаушы өзіне қажетті элементті тез жəне еш қиындықсыз табуы мүмкін. Тездетілген жəне толыL орнату. Дəл осы артықшылық контентті басқару жүйесін таңдаудың маңызды факторларының бірі. Бұндай сенімді сөздерді ұсынудың себебі басқа жүйелерге қарағанда Joomla контентті басқару жүйесінің жүгіртпесі бірден орнатылып, пайдаланушы өте жылдам қарқында жүйені орнатып, жобалау үрдісіне кіріседі. Стандартты икемдеулер. Жүйені орнатқаннан кейін сайтпен жұмыс жасау жəне оны икемдеуге қажетті минимум талаптары орнатылады, сол талаптарға сəйкес сайт алғашқы икемдеулерден өтеді. Бұндай артықшылық жобалаушының кейінгі жобалау сатыларында қиындықтарға тап болмауының алдын алады. Жиі жаPартулар. Жобалаушылар əр кезде жүйенің олқылықтарын дер кезінде тауып, жүйені жедел түрде жаңартып, жақсартудан жалықпайды. JUжатнама. Joomla контентті басқару жүйесі (CMS) жұмыс жасауына біраз уақыт болып қалғаннан кейін, ғаламтор төңірегінде жүйемен дұрыс жұмыс жасауға үйрететін, толықтамалары мен кеңестері жазылған құжатнамалалық пакеттер толық түрде көрсетілген. Күрделі олқылық болған жағдайда, көптеген ғаламтор сайттарында, форумдарда бұл мəселені шешуге дайын пайдаланушылар тағы бар. Тілдік кеPейтілім. Келесі артықшылық ретінде барлық тегін модульдердің, əкімшілік панельдің толығымен орыс тіліне аударылғаны, жалпы икемдеу панелінде көптеген тілдердің болуы саналады. Жоғарыда көрсетілген артықшылықтарды ескере отыра, оқырман Joomla контентті басқару жүйесін сайт жобалауда өте тиімді жəне кемшіліксіз идеал жүгіртпе деген тұжырымға келуі мүмкін, алайда кез келген жүйе сияқты бұл жүйе де кемшіліксіз жобаланбаған. Кейбір кемшіліктері төменде қарастырылғаны хақ. Бастаушы Oшін кOрделіліктер туындауы. Joomla контентті басқару жүйесінің кемшіліктерін анықтау мақсатымен бағдарламалаушылар мен түрлі форумдарға қатысушылар арасында пікіртерім өткізілген еді. Сол сұраным нəтижесінде ең басты кемшілік ретінде бастауыш бағдарламалаушылардың жүйеде жұмыс жасауға ыңғайласу, үйренудің күрделілігі. Өйткені əкімшілік панель біраз күрделендірілген режимде жобаланған. Бұл дегеніміз сайтқа күрделі модульдер мен элементтер енгізу үшін жүйені сенімді түрде меңгеру қажет. Кейбір таLырыптар мен модульдердіP аLылы болуы. Жоғарыда айтылғандай, жүйеде көптеген тақырыптар, модульдер тегін режимде орналасқан жəне кез келген пайдаланушы тегін модульдерді қолдана алады, алайда егер сайтты жақсарту мақсаты көзделетін болса, сайтты модернизациялау мақсатымен арнайы модульдер қосу ақылы модульдерсіз жəне тақырыптарсыз өте қиын болуы анық. Яғни бағдарламалаушы неғұрлым сайттың күрделі де тартымды болуын қаласа, соғұрлым ақылы элементтерді алу қажеттіліктеріне тап болады. 195 ПараLтардыP баяу жOктелуі. Сайтта көптеген модульдер мен кей жағдайда қажет емес артық бағдарламалық кодтардың көптігінен сайт парақтары баяу жүктелуі жиі кездеседі. Бұл олқылықтың алдын-алудың кейбір шаралары – Joomla бағдарламалаушыларынан бұл олқылықты түзетуін күту жəне артық кодтардан құтылу шараларын ойластыру, алайда бұл қадамды тек өзіне нық сенімді бағдарламалаушылар ғана жасай алады [2]. Барлық артықшылықтар мен кемшіліктерді ескере отыра, қазіргі таңда бұл жүйе ең танымал жүйелердің бірі екеніне анық көз жеткізуге болады. Мысал ретінде ғаламтор төңірегіндегі www.ratingruneta.ru web-сайтының 2013 жылғы сайт пайдаланушыларының сараптамалары негізінде жүргізілген пікіртерім нəтижелерін алуға болады. Web-сайттың нақты осы пікіртерім нəтижелері бойынша алдыңғы орынды Drupal контентті басқару жүйесі иемденсе, талқыға түскен Joomla СMS 22,56 ұпаймен екінші орында орналасқан. Алайда айта кетер жайт, барлық пікіртерімге қатысушы жүйелердің ішінде жобалар саны бойынша алдыңғы орында дəл осы Joomla жүйесі орналасқан, яғни сайттың статистикасына сүйенсек, 3248 жоба Joomla-да жобаланса, бірінші орынды иемденген Drupal жүйесінде тек қана 2594 жоба жасалғанын көруге болады. www.ratingruneta.ru web-сайтының жүргізген жекелей пікіртерім нəтижелері 1 суретіне сəйкес көрсетілген. Сурет 1 www.ratingruneta.ru web-сайтының жүргізген жекелей пікіртерім нəтижелері Joomla СMS-та жобаланған сайттардың мысалы ретінде аз уақыт ішінде жобаланған Петропавл қаласының «Теннисный клуб «Inter» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің (ЖШС) web-сайтын келтіруге болады. Теннисный клуб «Inter» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің web-сайтының басты беті 2 суретіне сəйкес көрсетілген. Сурет 2 Теннисный клуб «Inter» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің web-сайтының басты беті 196 Кішігірім тарихқа шолу, артықшылықтар мен кемшіліктердің саралануы, ғаламтордағы пікіртерім көрсетілімдері жəне жеке тəжірибе бойынша сайт жобалау нəтижелерінен кейін шығатын қорытынды: web-сайт жобалаушыларға, бастауыш ретінде жұмыс жасап жатқан бағдарламалаушыларға Joomla контентті басқару жүйесі бірден бір қолайлы, қарапайым, уақытты көп талап етпейтін, қаржы бойынша тиімді, танымалдығы бойынша алдыңғы орындағы жүйе болып табылады жəне де табылған кемшіліктер айтарлықтай өзекті де күрделі болып табылмады, яғни уақыт өте келе олқылықтар мен кемшіліктерді дұрыстауға болады. Əдебиет: 1. Берри Норт. Joomla. Практическое руководство. – НТ.: Пресс, 2008. – 430 с.; 2. Хаген Граф. Создание веб-сайтов с помощью Joomla 1.5. – Спб.: MX, 2009. – 284 с.; 3. Колисниченко Д.Н. Joomla. Руководство пользователя. – М.: Диалектика, 2009. – 224 с.

Достарыңызбен бөлісу:


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет