«Әскери – патриоттық ТӘрбие негіздері» ПӘні бойынша оқУ Әдістемелік кешен


ПӘН БОЙЫНША ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК МАТЕРИАЛДАР



бет2/5
Дата28.04.2016
өлшемі1.25 Mb.
1   2   3   4   5


2. ПӘН БОЙЫНША ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК МАТЕРИАЛДАР
2.1 Күндізгі бөлімнің тақырыптық жоспары

Барлығы (несиелер) 3 кредит




Рет №

Тақырып аттары

Сағат саны

Дәріс

Сем

СОӨЖ

СӨЖ

1.

1. Тақырып: Әскери –патриоттық тәрбие беру әдістемесі.

4

2

5

5

2.

2. Тақырып Қоғамдық идеялдық консолидация – Қазақстанның
өркениеттенуінің шарты

4

1

5

5

3.

3.Тақырып. Қазақстан Республикасының мемлекеттік концепциясының бірбағытылығының қалыптасуы


2

1

5

5

4.

4.Тақырып: Орта оқу орнындағы әскери-патриоттық жұмыс мазмұны.

4

2

5

5

5.

5.Тақырып: Халықтың әскери және еңбек дәстүрінде жастарды тәрбиелеу.

4

1

5

5

6.

6. Тақырып: Бастапқы әскери дайындық және басқа сабақтарда оқушы жастарға әскери патриоттық тәрбие беру.

4

2

5

5

7

7. Тақырып: Сабақтан тыс уақытта оқушы жастарға

әскери-патриоттық тәрбие беру.



4

2

5

5

8

8. Тақырып: Жаппай қорғаныс және спорт жұмысын өткізу процесінде оқушыларға әскери-патриоттық тәрбие беру.

2

2

5

5

9

9. Тақырып: Жастарды әскери-патриоттық тәрбиелеуді одан әрі жетілдіру ісінің міндеттері мен мәселелері және оның тиімді жолдарын іздеу.

2

2

5

5

10

Барлығы

30

15

45

45

Сырттай оқу бөлімнің тақырыптық жоспары:


Р/б №
Тақырып аты

Сағат саны

Дәріс

Практ

СОӨЖ

СӨЖ

5 жылдық

1

2

3

4

5

6

1

1.Тақырып: Әскери –патриоттық тәрбие беру әдістемесі.

2

2

4

6

2

2.Тақырып Қоғамдық идеялдық консолидация– Қазақстанның өркениетенуінің шарты

2

2

4

6

3

3.Тақырып.Қазақстан Республикасының мемлекеттік концепциясының бірбағытылығының қалыптасуы

2

2

4

6

4

4.Тақырып: Орта оқу орнындағы әскери-патриоттық

жұмыс мазмұны.



2

2

4

6

5

5.Тақырып: Халықтың әскери және еңбек дәстүрінде

жастарды тәрбиелеу.


2

2

2

7

6

6.Тақырып: Бастапқы әскери дайындық және басқа сабақтарда оқушы жастарға әскери патриоттық тәрбие беру.


2

2

4

8

7

7. Тақырып: Сабақтан тыс уақытта оқушы жастарға

әскери-патриоттық тәрбие беру.


4

4

2

8

8

8. Тақырып: Жаппай қорғаныс және спорт жұмысын өткізу процесінде оқушыларға әскери-патриоттық тәрбие беру.

2

2

4

8

9

9.Тақырып: Жастарды әскери-патриоттық тәрбиелеуді одан әрі жетілдіру ісінің міндеттері мен мәселелері және оның тиімді жолдарын іздеу.

2

2

4

8

10

Барлығы

20

20

32

63


2.2 Дәрістік сабақтар тезистері
1.Тақырып: Әскери –патриоттық тәрбие беру әдістемесі 4 сағат.

  1. Әскери-патриоттық тәрбиенің жалпы мәселелері

  2. Әскери – патриоттық тәрбиенің /тақырыбы/ пәні, мақсаты және міндеттері.

  3. Әскери-патриоттық тәрбиенің әдісі мен формасы

1. Әскери патриоттық тәрбие - жастардың әскери іске қызығушылығына, арнайы әскери мамандықты меңгеруге, Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің қатарында борышын өтеуге дайындыққа тәрбиелеу. Әскери–патриоттық тәрбиенің өзегі отан қорғаушысы жас адамдардың адамгершілік – саяси және психологиялық сапасын қалыптастыруды құрайды.

Қазақстанның оқу орындарында оқушыларға этностық ерекшеліктердің, халқымыздың тарихы мен мәдениетін, сондай- ақ халықтың батыр ұл - қыздарының ерлік істерін назарға алу - бұның бәрі жастарды патриоттыққа тәрбиелеудің және оны қазіргі жағдайда зерттеудің көкейкестілігін арттыра түседі.

Сонымен бірге, патриоттық тәрбие аса күрделі міндеттер болып табылды. Соңғы жылдары қалыптасқан тәрбие жүйесі көпшілік жағдайда сөздік, мәліметтік сипатта болып, жоғары оқу орындарындағы студенттерді міндетті түрде қоғамдық - пайдалы іс - әрекетке қатысуын қарастырмады, олардың патриоттық бағытын дамытуды қиындатты.

Бұл қазіргі таңда көптеген мәселелерді қайта қаруды және студенттерді жалпы Отанның өткендегі ерлік істерін терең сезіммен ұғынуға баулитындай тәрбиенің ерекше тиімді формалары мен әдістерін қарастыруды талап етеді. Әсіресе бүгінгі таңда табандылық, батылдылық, батырлық, қайсарлық көрсету қажет болып отырғанда аса маңызды.

Еліміздің Президенті Н.Назарбаевтың айтқанындай, біздің алдымызда «бабаларының игі дәстүрлерін сақтайтын», «күллі әлемге әйгілі әрі сыйлы өз елінің патриоттары» болатын ұрпақ тәрбиелеу міндеттері тұр. Қазақстан Республикасының егеменді ел болып ана тілінің мемлекеттік тіл болуымен қатар өткен тарихымызды қайта қарап, ондағы рухани құндылықтарды елеп - екшеп, бүгінгі ұрпақ тәрбиесінің кезесіне жарату және рухани құндылықтардың қорына өлшеусіз үлес қосатын мұраларын зерделеп зерттеу өзекті мәселелердің бірі болуда.

Патриотизм - мемлекеттің өміршеңдігіне әсер ететін негізгі рухани ізгі тірегі бола отырып, қоғамның дамуына, азаматтың адамгершілік қасиеттерінің қалыптасуына отаны үшін жан қиярлықтай іске баратын патриоттық сезім қандай да болмасын ұлт пен мемлекеттің дамуы мен күн көруін қалыптастырып негіздейтін әлеуметтік құбылыс.

Патриотизмде - отанға деп жан қиятын, беріліп еңбек ететін барлық ұлттың ең жақсы әдет-ғұрып өрілген. Патриотизм бауырмалдылықпен тығыз байланыста болып, ұлтшылдық, сенаратистік, космополиттіктен алшақ. Патриотизм - бұл отанын сүйетін әр азаматтың өзін-өзі осы жолда паш етуі жөніндегі әлеуметтік мінез-құлқы, Ресей суверинитеті мен біртұтастығын сақтауы үшін қызмет етуі, елінің ұлттық қамсыздығын, бір қалыпта дамуын қадағалауы, әр адамның, әлеуметтік топтардың, қауымның әр саласындағы ортасында жүрген халықтың өз мүддесінен отанның мүддесін жоғары қоюы.

Басқа да зиялы мемлекеттердегідей Қазақстанда да отанды сүюдің өз ерекшеліктері бар. Тұжырымдамада ең басты гуманистік бағыттары: шыдамдылығы, заңға бағынушылығы мен жинақылығы деп атап көрсетеді.

Патриоттық тәрбие беру - жалпы тәрбие үрдістің бір тармағы бола тұра, мемлекеттік билік органдары мен қоғамдық ұйымдардың, азаматтардың отанға деген сүйіспеншілігін қалыптастыру.

Жалпы адамзаттық және отандық білім парадигмасындағы патриоттық тәрбие мәселесі басқа да тәрбиелермен өзара байланыста дами отыра, тұлғаны дамытуға үлкен ықпал ететін ғылыми зерттеу жұмыстары көптеп саналады. Солардың ішінде Ресей ғалымы Ю.С.Васютин саяси-идеялық тәрбие беру әскери-патриоттық тәрбиенің негізі екеніне, оқушылардың Отан қорғауға дайындық бағытында саяси-мораьдық, дене, әскери-техникалық және әскери дайындықтың өзара байланыстылығына, әскери-патриоттық тәрбиелеу ісінде ата-ана, қоғамдық және оқу, әскери орындардың міндеттеріне өз еңбектерінде кеңінен тоқталады.

Патриотық тәрбие, әсіресе әскери –патриоттық тәрбие мәселесі Ресей ғалымдарының еңбектерінде негізгі орын алады.

Патриоттық тәрбиені зерттеуші Ресей ғалымдарының бірі Ю.Н.Галанин «Патриоттық тәрбие – тұлға бойына негізгі рухани құндылықтарды қалыптастыру. Патриоттық сезімін тәрбиелеу, ерлік дәстүрлерге және әлемдік жаһандандыру үрдісіне Ресейдің ғылыми техникалық және мәдени тұрғыда қосқан үлесіне мақтаныш, әр түрлі әскери жағдайларда отанға шын берілген, отан үшін жанын қиюға дайын болу», – деген тұжырым жасай келе, патриоттық тәрбиенің негізгі бағыттарын айқындайды. Бұл: азаматтық тәрбие; азаматтық патриотық тәрбие; ұлттық патриоттық тәрбие; ерлік патриоттық тәрбие; әскери патриоттық тәрбие деп бөліп қарастырады.

Азаматтық тәрбие – азаматтық сезім, сана, тұлғаның азаматтық сапасын, нақты азаматтық бағытын, халқына саналы түрде, өз еркімен қызмет етуге дайын болу. Азаматтық тәрбие азаматтық, азаматтық мәдениет, азаматтық бағыт тұрғысынан сипатталады. Азаматтық, азаматтық мәдениет тұлғаның бойында мектептен, әсіресе бастауыш мектепте қалыптасады дейді.

Азаматтық – патриотық тәрбие – жастарға қажетті құқықтарын іс жүзінде қамтамасыз етуге, жастар мен мемлекет арасындағы құқықтарды қатынастарды қамтамасыз етуге бағытталады.

Ұлттық –патриоттық тәрбие – оқушылардың бойында кіші отанға деген сүйіспеншілік сезім, ұлттық дәстүр мен мәдениетке құрметпен қарау, өз халқына деген мақтаныш сезімінің қалыптасуы (аз халық болса да).

Дәстүрлі халықтық мәдениет ұлттық мәдениеттің негізгі бөлімі дей келе, халықтық дәтүрлер өмірді түсіну мен бағалауда негізгі орын алатынын еңбектерге талдаулар жасау арқылы нақтылайды.

Ерлік – патриоттық тәрбие – ата дәстүрлердегі ерлік құндылықтарды бағалай білу, оған деген мақтаныш сезім, әскери мамандықтарды, айрықша тарихи күндерді насихаттау. Тарихи күндерді насихаттау, ұлы адамдардың өмірін таныстыру арқылы оқушылардың бойында патриоттық қасиеттерді қалыптастыруда негізгі орын алады.

Әскери патриоттық тәрбие – ерлік–патриоттық тәрбиемен тығыз байланыста оқушылардың бойында терең патриоттық сананы қалыптастыру, отанға қызмет ету және оны қорғау идеясы, Ресейдің әскер тарихына деген мақтаныш сезімін тәрбиелеу, әскер мамандықты менгеруге баулу, әскери дәстүрлерді сақтау және көбейтуге ат салысу.

Қазіргі таңда ТМД елдерінде саяси және қоғамдық саяси ұйымдар мен бірлестіктер құрылуда.

«Союз несовершеннолетних граждан» (Украина), «Саяси лицей» «Политический лицей» (Москва қаласы), қоғамдық-саяси орталық «Невада-Семей», жас парламентарий клубы (Москва қаласы).

Қоғамдық ұйым, бірлестіктер, қозғалыстарға материалдық көмек төмендегі көмек көздері арқылы жинақталған:


  • балалардың қол-өнер және техникалық шеберліктерінен түскен қаржылар; еңбек кооперативтерінде істеген жұмыстары үшін алған ақылары;

  • өздері шығарған газет-журналдарды сатудан түскен қаржылар;

  • мүшелік жарнадан (ұйым мен бірлестік мүшелерінің еңбекке жарамдылары төлейтін міндетті жарна, ал оқушы мен ата-аналар өз еріктерімен төлеген жарнадан түскен қаржы);

  • мемлекеттік және қоғамдық ұйымдардан түскен қаржылай көмек.

Көптеген елдердегі қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстарға ғылыми-теориялық тұрғыда талдау жасау барысында түйгеніміз, қоғамдық ұйымдар оқушы-жастардың жеке тұлға ретінде дамуына, өз ойын еркін айта білуіне, отанын, елін, жерін сүйетін, қоғамдық қатынаста әртүрлі жағдайлардан шыға білуге баулитынын байқадық.

2. Қазақстан Республикасындағы білім беру ұйымдарында жастардың алғашқы әскери дайындығын өткізу мен ұйымдастыру негізгі мәселелердің бірі болып табылады.

Алғашқы әскери дайындық меншік түрі мен ведомствалық бағыныштылығына қарамастан, барлық типтегі жалпы білім беретін мектептерде, орта арнаулы оқу орындарында (колледждерде), кәсіптік-техникалық мектептерде (кәсіптік мектеп) әскерге шақырылуға дейінгі және әскерге шақырылу жасындағы білім алушы жастардың міндетті оқытылатын пәні болып табылады.

Алғашқы әскери сабақтарында оқып-үйрету процесінде алғашқы әскери дайындықтың оқытушы-ұйымдастырушы – үйренуші жастардың азаматтық көзқарасын қалыптастыру, Қазақстан Республикасы егемендігін қорғау қажеттілігіне көз жеткізу, әскери қызметке жауапкершілкпен қарауға саналы түрде даяр болуға үйрету міндеттерін шешеді. Сабақта жастардың әскери анттың рөлі мен мәнін жете түсінуіне ықпал ету қажет.

Қазақстан Республикасы Қарулы Күштеріне, оның жауынгерлік дәстүрлеріне, әскер салалары мен түрлеріндегі қызмет атқару ерекшеліктеріне, әскери мамандыққа деген қызығушылығын дамыту керек, әскери білім алуға ынталандыра отырып, оларға Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің Жарғылары – бұл Қарулы Күштердің тұрмыс-тіршілігін белгілейтін заңдар жинағы, сондай-ақ жарғы талаптарын орындау - әрбір әскери қызметшінің міндеті екендігі түсіндіреді.

Бүгінгі жаңа қоғамда болып жатқан терең әлеуметтік-экономикалық өзгерістер алғашқы әскери дайындықтың дамуына жаңа ықпалдарды талап етеді, қалыптасқан әдіснама мен педагогика ғылымының парадигмаларын өзгертуді қажет деп санайды. Білім беруді дамыту концепциясы тек қана білімнің теориялық ұстанымдарынның жаңартылуына бағытталған, ал реформаның негізгі талаптарына жауап бере алмауда

Сол себеті Қазақстан Республикасының 2005-2010 жылдар аралығында білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасына сәйкес білім берудің әрбір кезеңдеріне білім жүйелерінің жетілген жаңа үлгілерін енгізу міндеттелді, оның ішінде, алғашықы әскери дайындықтағы тәрбие парадигмасына айрықша назар аударылып отыр.

ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басында бұрынғы кеңестік жүйеде өмір сүрген барлық ТМД елдерінде, оның ішінде Қазақстанда алғашқы әскери дайындық теориясы мен практикасы мәселесі үлкен дағдарысқа ұшырағаны айқындалды. Ол дағдарыс: құндылық, мақсаттылық, мазмұндық, технологиялық, нәтижеліктің деңгейлерінің барлығында да көрініс тапты.

Осындай тарихи - қоғамдық формация жағдайында, ғылыми-педагогикалық әдебиеттерге жасалған талдау жаңа қоғамдық формацияның даму және қалыптасу ерекшеліктеріне сәйкес Қазақстанның оқу орындарында оқушылардың көзқарасын қалыптастыру арқылы болашақ білмді азаматтарды тәрбиелеуде аса маңызды міндеттердің бірі екендігін көрсетіп отыр.

Қазақстан Республикасының оқу орындарында, мектептерде алғашқы әскери дайындық пәнін оқыту барысында жан-жақты зерттеу нәтижесінде оқушылардың көзқарасын, дүниетанымын қалыптастыратын алғашқы әскери дайындық сабағын өткізудегі рухани-ізгіліктің элементтерін енгізу қажеттігі мен оларды оқу-тәрбие процесіне енгізу мүмкіндіктерінің арнайы зерттелмеуі алғашқы әскери сабақтарына ерекше көзқарас қалыптастыру мазмұнының ғылыми-теориялық тұрғыдан негізделмеуі мен ондағы сабақ өткізудегі рухани-ізеттілік құндылықтарының кең қолданылмауы арасында түбегейлі қарама-қайшылықтар туындап отыр.

Бұл отанына шынайы берілген азаматтың жеке басын қалыптастырады, әрбір адамның өмірлік көзқарасын таңдауды алдын ала анықтайды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының азаматы белсенді, мағыналы, салауатты өмір сүру тиіс деген түсінікке алып келеді.

Қарулы Күштер Қазақстан Республикасы егемендігнің күзетінде» тарауын оқып білу кезінде студенттер мынаны білу тиіс:



  • Қазақстан Республикасы мемлекеттік құрылымын, Қазақстан Республикасы егемендігінің негізгі белгілерін;

  • Қазақстан Республикасының конституциялық негіздерін;

  • Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің рөлі мен орнын;

  • Қазақстан Республикасынын мемлекеттік нышандарын және әскери бөлімнің жауынгерлік туының маңызын;

  • Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің түрлері мен салаларын, офицерлік және сержанттық құрамның әскери атақтарын әскери-патриоттық тәрбиенің мазмұнының бір–бірімен өзара тығыз байланысқан екі негізі компанентті бөліп көрсетуге болады.

Біріншісі кең негізделеді; өмірге деген позитивті көзқарас және негізі әлеуметтік, тарихи, саяси, әскери және басқа мәселелер бойынша позиция; жан-дүние, адамгершілік, іскерлік секілді маңызды сапалар (Отанға деген сүйіспеншілік, заңдылыққа мәртебе, Отанды және оның азаматтарын қорғаудағы конституциялық міндеттерді орындауға деген жауапгершілік).

Мазмұндық әлеуметтік-педагогикалық компоненті басты, және оның орталығы болып табылады.

Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің жеке құрамын басқа да әскерлерді, әскери құрылым және органдарды кәсіби көшіру мәселелер шесіліп жатқан кезде әскери-патриоттық тәрбиенің мазмұнының рөлі әлдеқайда жоғарлайды.

Әскери – патриоттық тәрбиенің ерекше компоненті нақты жеке іскерлік бағытпен сипатталады. Бұл мазмұнның тәжірибелік орындалу әр–бір жас азаматтың Отанына қызмет етуде оның орнын терең түсінуінде.

Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінде, қызмет етуге қажетті негізгі сапалар, қасиет дағдыларды құруды қамтамасыз етуге бағытталған.

Ерекше копоненттің негізгі мазмұны Отанға деген сүйспеншілік, азаматтық және әскери парызға сенімділік, батырлық, тұрақтылық,ерлік болып табылады.

Қазіргі жағдайда жастарды әскри-патриоттық тәрбиелеу мазмұндық басымдылқ сапасы болып, мына адамгершілік құндылықтар саналады азаматтылық, мемлекеттік маштаптарға жалпы ұлттылық жеке тұлғаға қоғамдық-мемлекеттік басымдылық патриоттылық;


  • өз Отанына шын берілу Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің жақсы дәстүрлерін сақтау және дамыту қиындықтарды жеңуге ұмтылу;

  • адамгершілік, өзін сыйлау құрметтеу сезімі әлеуметтік–белсенділік, жауапгершілік.

Шынайы патриотизм-жалпы адамзаттық құндылықтардың маңыздысы болғандықтан басқа халықтарға, ұлттар мен ұлыстарға сыйластықпен, ізгі ниетті адамгершілікпен қарауды көздейді. Қазақстан сияқты көпұлтты мемлекетте жекелеген этностар өкілдерінің ұлттық патриотизмі елде тұратын барлық халықтың ортақ патриотизмімен тұтас байып отырады.

Өйткені, халық деген ұғымға мемлекеттегі барлық адам, яғни ұлттар, ұлттық топтар сияды. Көпұлтты мемлекеттегі адамдардың патриотизмі олардың ұлтаралық қарым-қатынас мәдениетімен ажырағысыз бірлікте қарастырылуға тиіс.

Мұның мәнісі алдымен, қоғамдағы патриотизмнің екі элементтен тұратынына байланысты. Олар жалпы яғни барлық ұлт өкілдерінің бойындағы жалпыұлттық патриотизм және ерекше, яғни жекелеген ұлттардың өкілдеріне тән ұлттық патриотизм.

Айталық, Қазақстан Республикасында патриотизм бірден жалпықазақстандық осында тұратын барша ұлттардың жалпыұлттық патриотизмі және қазақтардың, орыстардың, ұйғырлардың т.б. өзіне тән ерекше ұлттық патриотзмі түрінде көрінеді. Осылайша, жалпы қазақстандық патриотизмнің даму дәрежесі ұлтаралық патриотизмнің даму дәрежесі ұлтаралық қарым - қатынас мәдениетінің даму деңгейін сипаттайды. Ұлтаралық қатынастар мәдениеті халықтар, ұжымдар арасында және жеке адамдар арасында әртүрлі деңгейде көрініс береді. Көптеген адмдардың араласып, еңбектес, тағдырлас болуы бұл байланыстардың сапасын өзгертіп отырады.

«Алтау ала болса - ауыздағы кетеді, төртеу түгел болса - төбедегі келеді» -деген халық даналығының астарында адамгершілік пен достық қатынастарыдың мәнін ашатын зор мағына жатыр.

Өзара ынтымақтастық, түсіністік пен татуластық - аса қуатты жасампаз күштердің негізі міне осында жатыр. Егемендік алып, көк байрағын көтергеннен бері Қазақстан мемлекеті әлемнің жүзден аса елімен ынтымақтастық шарттарын жасасты. Оның бәріне бір елдің екінші елдің байлығына, халқына көз алартпауы, шекара дауын туғызбау, адамгершілік ниетте қарым - қатынас жасау негіз болған.

Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы арасында мәңгілік достық және татуластық шартына қол қойылуының тарихи маңызы бар.

Әскери–патриоттық тәрбие–мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің және ұйымдардың жастарға жоғары патриоттық түйсікті Отанына шын берілу, өзінің азаматтық парызын орындауға дайын болуды құруға бағытталған көп жоспарлы, жүйелі, мақсатты іс- әрекет.

Әскери – патриоттық тәрбиенің мақсаты – жастарда азаматтық патриоттылықты дамыту. Олардың өмірдің әр саласында керекті белсенді көрінуін қалыптастыру. Осы мақсаттарға қол жеткізу үшін келесі негізгі міндеттерді орындау талабы орын алады:


  • жастардың санасында және сезімінде патриоттық құндылықтарды және сенімдерді қазақстанның мәдени және тарихи өткеніне ілтипат, мемлекеттік әсіресе қызыметтік деңгейін көтеруді бекіту;

  • жастарда Отанға шын берілудің дамуын қамтамасыз ететін тиімді жеке әскери– патриоттық жүйе құру;

  • әскери – қызыметтік тәрбие жүйесін тұтас қызымет ету әсерін қамтамасыз ететін оның ішінде Қазақстан Республикасының Қарулы Күштер қатарында қызмет етіп жатқандарда қамтамасыз ететін механизм құру.

Қоғам дамуының кейінгі жылдардағы студенттерге патриоттық тәрбие беру саласында жаңашыл өзгерістерді ұлттық ерлік дәстүр негізінде жүзеге асыру қазіргі білім мен тәрбие саласында аса маңызды. Осыған орай студенттерге патриоттық тәрбие беру және кәсіби әрекеттерге даярлаудың қажеттілігі туындайды.

Патриоттық тәрбие барысында саяси сенімділік Отанға сүйіспеншілік, тәуелсіз өмір сүріп жатқан мемлекетімізге ынтымақтастық, жалпы отандық намыскерлік, ел тағдыры, болашағы үшін жауапкершілік, еліміздің экономикалық даму қарқынын тездетуге үлес қосуға ниеттілік, ғылыми саяси - моральдық және туған жерін қорғау мақсатындағы әскери әзірлік Отанын саяси - идеологиялық қауіптерден сақтауға бағыттылық, арам ниеттегі ішкі және сыртқы жауларға төзбеушілік тәрізді патриоттық сезім қалыптасып дамиды.

Патриоттық тәрбие ұлттық ерлік дәстүр негіздеріне сүйене отырып тұлғалық болмысты дамытудың озық үлгілерін анықтауға жол ашады Сонымен қатар, аталған патриоттық тәрбие түрін таңдаудың қағидалары мен қажетті әдістер және патриоттық тәрбиені жүзеге асыру формалары мен түрлерін сұрыптауға мүмкіндік береді.

3. Патриоттық тәрбие ұлттық ерлік дәстүр негізінде Отан құндылығын құптаудың тікелей және жанама түріндегі көрінісінен байқалады. Патриоттық тәрбие жұмысы барысында біздің жүргізген зерттеулеріміздің маңыздылығы оқушыларға патриоттық тәрбие берудің ерекшеліктері, мемлекетіміздің ілгері саясаты мен Қорғаныс Күштерінің міндеттері терең ашылып, Отанды қорғаудың жолдары дәріптеліп, патриоттық тәрбиенің барлық жүйесі осы білімдерді пайдалануға бағытталуы қажет.

Патриоттық тәрбие, тәрбиенің барлық негізгі түрлері бағыттарында (саяси идея, адамгершілік, құқықтық, эстетикалық, еңбек және т.б.) жүзеге асатыны белгілі. Осы орайда патриоттық тәрбие жүйесінің де өз бетімен дербес саяси - қоғамдық іс - әрекеттер жүйесіне байланысты күрделі міндеттерді меңгеретінін ескерген жөн.

Біріншіден, жоғарыда аталған патриотық тәрбие жүйесінің байланыстылығы мен элементтердің белгілі құрлымы бар.

Екіншіден, патриоттық тәрбие жүйесінде, оның орындалу іс-әрекетінде байқалатын өзіндік белсенділік болуы қажет.

Үшіншіден, патриоттық тәрбие өзін-өзі басқаратын жүйе. Ол өзіне тиісті обьекті мен субьектіні механизмді басқарады, амал-жолдар мен әдіс-тәсілдерді басшылыққа алады.

Төртіншіден, патриоттық тәрбиенің ұлттық ерлік дәстүр негізінде өзіне тән тарихы бар, кеңестік пен уақытқа байланысты дамитын жүйе.

Бесіншіден, оқушыларға патриоттық тәрбие беруді жүзеге асыру формалары мен әдістері табиғи және әлеуметтік жүйелермен тығыз байланысты жүзеге асырылады.

Тәрбиелеу әдістері деп оқушылардың түйсігін және түсінігін құру мақсатындағы педагогикалық тәсіл және әдістер жиынтығын түсінуге болады.

Әскери – патриоттық тәрбие әдістері мәні бойынша тәрбиелеудің жалпы әдістері секілді. Әдістерді қолдану жәй нәрсе емес. Ең бастысы әскери – ұйымдастырушы тәрбиелеудің белсенді әдістерінің қажеттілігін терең түсінуі керек. Әдістерін үйрету және дамыту қызыметімен қатар тәрбиелеуші ретінде де іске асырылады.

Әскери жетекші пән бағдарламасымен негізделген шеңберде сабақ мазмұнын анықтайды. Оқу және тәрбие міндеттерінің шешімін қамтамасыз ететін негізгі және қосымша фактілерді бөліп көрсетеді. Сабақ жүргізудің тәртібі, түрі және әдістемесін белгілейді.

Үйрету әдісі - әскери жетекшінің тікелей оқушы түсігіне, сезім, жігеріне әсер етіп, оқу, еңбек керек болған жағдайда ұрыс кезіндегі әрекетін құрудың негізгі әдісі.

Алғашқы әскери дайындық сабақтарында үйрету әдістері соғыс және оның мақсаттары, парыз, Отанды қорғаудағы жеке жауапкершілік, ұрыстағы жетістікке жету факторлары, әскери ғылым, патриотизм сияқты негізгі әлеуметтік – саяси түсініктерді меңгертуде кең қолданылады.

Оқыту әдісі – саналы әскери тәртіп негіздерін құру, халқының батырлық дәстүрлерін дамытуды тәрбиелеуге ұмтылуда да жетекші болып табылады. Оқыту түсіндіру, дәлелдеу, ақпарат, салыстыру, тәжрибелік көрсету, әдіс – тәсілдер көмегімен іске асады.

Түсіндіру, көрсету, мазмұны қиын сұрақтарды қарастырғанда әскери қызмет талаптарын және тәртіптерін қарастырғанда қолданылады.

Дәлелдеу әдісі - кезінде фактілер дәлелдер, мысалдар қолданылады. Бұл үлкен білімді өз ойын анық түсіндіруді сараптау салыстыра білуді талап етеді. Ақпарат қатаң ғылыми және нақты дәлелденген болуы керек. Ашық және дәл фактілермен оқушылардың ойлау қабілетін белсендіруге ұмтылу қажет.

Мысал әдісі - бұл әдістің ең алдымен адамдардың ол обырызға ұмтылуы жатыр. Оқушыға Отанды қорғау кезінде көрінетін интернационалдық парызды орындаудағы ерлік, батырлық мысалдарымен әсер ету өз өмірінде сол мысалдарды ұстануға итермелейді.

Мысалды қолдану тек батырлық, ерлік жасауға ғана итермелеу болмауы тиіс. Әсіресе батыр іс - әрекетінде оның себеп – салдарын көрсету маңызды. Мысалдар оқушының өзіндік терең ойлануға, шұғыл шешім қабылдау, іштей соған дайын болуға тәрбиелеуі керек.

Жаттығу әдісі - оқыту және тәрбиелеудегі жаттығу әдісі оқушылардың белгілі әрекетті жүйелі қайталауында. Нәтижесінде оларда керекті дағды, әдеттер қалыптасады, ойлау дамиды.

Оқушыларға алдымен қарапайым, сонан соң күрделі тапсырмаларды көп рет қайталау пайдалы. Қысқа баяндамалар жазу, әскери тақырыпқа сөз сөйлеу, сыныптан тыс іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу (сабақ, жарыс, көрініс, дайындықтар).

Ынталандыру әдісі - оқушыда оң мотивті сақтауда және оятуда, олардың оқушы іс-әрекетінде көруін белсендіруде өзінің күшіне деген сенімді дамытуда қолданылады.

Ынталандыруды қарапайым міндеттерді орындауда емес салыстырмалы түрде қиын тапсырмаларды орындағанда қолданған жөн.

Ескерту әдісі - оқушының адамгершілік және тәртіп нормаларына қарсы әрекетін сынау, керек болғанда тәрбиелеу мақсатында қолданылады. Қандай болмасын айып ескерту, сендіру әдісімен орайластырып, соның негізінде құрылуы керек.

Тек басқа әдістер нәтиже бермегенде ғана ескертуге көшеді. Кей кезде жәй еске салу, ескертулермен шектелу жеткілікті. Ескерту уақытында жариялы түрде болуы тиіс.

Әскери тәрбиенің мазмұны жеке құрамда әскери қызметке, ұрыстық әрекеттер жүргізуге қажетті сапалардың (тәртіптілік және атқарушылық, батылдық және ерлік, инициатива және өзбетімен шешім қабылдағыштық, жауапкершілік және әскери белсенділік) дамуын анықтайды.

Адамгершілік тәрбие сарбаздардың санасына адамдық мораль, оларда өмірлік белсенді позиция қалыптасу, қызметте және күнделікті өмірде жоғары деңгейдегі адамгершілік нормаларын сақтау әдеті, әскери мәрттілік, ұжымдылық, жолдастық және өзара көмек сезімі, шыншылдық пен шынайылық, сезімталдық және назар аударғыштық, адамдарға құрметпен қарау және сыпайыгершілік, мемлекет мүлігіне ықтиятпен қарауды бекіту, нықтауды қарастырады.

Қазіргі уақытта патриоттық, интернационалдық тәрбиенің маңызы көп жоғарылады. Ол дегеніміз – өз Отанына деген сүйіспеншілік, біздің еліміздің халықтар арасындағы достығы, ұлтаралық қатынастағы мәдениет, ұлтшылдық және нәсілшілдіктің көрінуіне төзбеу, ұлттық шектеушілік және ұлттық өзімшілдікке жол бермеу.

Негізгі әдебиеттер: [1,5,9,10,18].
2 тақырып: Қоғамдық идеялдық консолидация – Қазақстанның өркениеттенуінің шарты 4 сағат.


  1. Қазіргі Қазақстанның қоғамдық саяси жағдайы

  2. Нақтылы тәуелсіздік

  3. Идеяльдық консолидация

1. Жаңа қоғамда оқушыларға патриоттық тәрбие беру жұмыстарын жан – жақты талдау патриотизм мәнін ашып көрсетуде зеріттеушілер бұл феноменнің тарихи түбірі біліммен және жеке мемлекеттердің өз жеке – даралығын және ұлттық тәуелсізділігін сақтаудағы күресіне баса назар аударуларын анықтауға мүмкіндік берді.

Бұл жерде патриотизм адамдарда көптеген ғасырларда қалыптасатын аса терең сезім ретінде көрінеді. Мынадай нәрсені айта өткен жөн; қазіргі уақытта Қазақстанда патриотизмнің белгілі бір концепциялық – құқықтық және белгілі бір деңгейде базасы қаланған. Ол Қазақстан халқының қазіргі уақыттағы күйінің, өмір сүріп отырған ортасының бағытқа, тұрақтылыққа қол жеткізуге болатын жер екенін сезінуіне байланысты.

Біздің Конституциямыздың 1 ст.2 ші бөлімінде Қазақстан Республикасы іс - әрекеттерінің негізгі қағидаларын міне осыған бағытталған қоғамдық келісім және саяси тұрақтылық, өз халқының пайдасы үшін экономикалық даму, мемлекеттік өмірдің аса маңызды сұрақтарын демократиялық әдістермен шешу.

Қазақстан Республикасының тәуелсіздігінің 17 жыл ішінде республиканың Президентінің Қазақстан мемлекеттілігі, қоғамның идеялық келісімі туралы көтерген сұрақтары көпшілік ақпарат құралдарында белсенді түрде талқыланды. Президент бұл күрделі мәселелерге түрлі конфенция, дәстүр өкілдерін жалпы үйіміз, Отанымыз деген мағынамен біріктіруге міндеттейді.

Әр ұлт өкілдерін біріктіру сол халықтың этникалық, тіл және мәдениеті, дәстүр және салт ерекшеліктерін сақтай отырып интеграциялаумен негізделген. Көп ұлтты әлеуметтегі келісім әрбір тұлғаның қоғамдағы әлеуметтік қарым – қатынас және тарихи дамуындағы субьектісі ретінде тәрбиелеуінде жатыр.

Өзін - өзі сыйлау – басқа ұлт өкілдерін сыйлаумен шартталатын жалпы азамат құндылықтарын түсіну көзі.

Мұндай интеграциялау элементтерін қарастыру идеологиясы жалпы азамат құндылықтары секілді интернационализм, гуманизм және қоғамдық келісім негізінде патриотизм басымдылығы, оның ішінде Қазақстан патриотизміне сүйінеді.

2. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2006 жылғы 1 наурыздағы «Қазақстанның әлемдегі бәскеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» атты Қазақстан халқына Жодауында жаңа әскери доктрина негізінде мемелекеттілікті, ұлттық егемендік пен ел тұттастығын нығайту міндетін қойған болатын. Республикамыздың төңірегіндегі жағдайдың түрліше даму сценарийлеріне сәйкес әрекет таныту мақсатьында елдің әскери қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесін қалыптастыруға бағытталып, даму бағытына қарай ыңғайлана жүріп жатыр.

Кейінгі кезде әлемде, өңірде және елімізде елеулі өзгерістер болып жатыр. Қазақстанның геосаяси төңірегіндегі әскери-саяси жағдай күрделі және болжамдануы қиын болып қана отырған жоқ, сонымен бірге бірқатар жағдайда шиеленісу үрдісі де байқалып отыр.

Екінші жағынан, біздің мемлекетіміздің халықаралық беделі мен экономикалық мүмкіндігі әлдеқайда өсті, мұның өзі Қазақстанның әскери ұйымын дамытудағы сапалық секіріс туралы мәселе қоюға мүмкіндік береді.

Бүгінде бұрынғы 2000 жылғы қабылданған доктринаны одан әрі іске асырудың, көп ұлтты және өзіміздің әскери жаттығулар тәжірибесін, өскелең кадр әлеуетін ескере отырып, алдымызға бұрынғыдан өршіл мақсаттар мен міндеттер қоя аламыз. Қазақстан Республикасының жаңа доктринасында әлемнің жетекші мемлекеттері әскерлерінің даму үрдісі және ұлттық деңгейдегі әскери құрылыстың жинақталған тәжірибесі қорытындылады. Мемлекеттің әскери қауіпсіздігін нығайтуға жәрдемдесетін немесе кедергі келтіретін ішкі факторларға талдау жасалады. Жаңа доктринада құжаттардың өз сипатын ескере отырып, Қазақстанға ықтимал әскери катерді бағалауға көп назар аударылған.

Осылайша, жаңа доктрина ел қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, соғыстар мен әскери жанжалдарды болдырмауға, мемлекеттің әскери ұйымын дамытуға арналған өзекті көзқарастар жүйесінің жинақталған баяндалуы болмақ. Доктрина қазақстанның алдағы кезеңге арналған ұлттық қауіпсіздік стратегиясының қағидаларына, ел Президентінің – Қарулы Күштерінің Жоғарғы Бас қолбасшысының нұсқауларына негізделген.

Әскери доктринаның құқықтық негізін Қазақстан Республикасы Конституциясы, ел заңдары, Мемлекет басшысының актілері, сондай-ақ әскери қауіпсіздікті қамтамасыз ету саласындағы Қазақстан қатысушысы болып табылатын халықаралық шарттар құрайды. Қазақстанның бейбітсүйгіш бағытына сәйкес доктринаның таза қорғаныстық сипаты бар, ол әлемдегі және өңірдегі әскери – саяси жағдайға, мемлекеттің экономикалық және басқа ресурстық мүмкіндіктеріне берілген кешенді бағаға арқа сүйеді.

Әскери доктрина Қарулы Күштерді, басқа әскерлер мен әскери құрылымдарды мемлекеттің әскери қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі, Қазақстан Республикасы үшін өзіндік болып табылатын сынақтар мен қатерлерге және жаңа халықаралық қалыптарға сай келетін міндеттерді орындауға бағыттайды.

Тұтастай алғанда, доктрина Қазақстан республикасының ұлттық, өңірлік және жаһандық қауіпсіздік саласындағы ішкі мемлекеттік және халықаралық қатынастарының түрлі әскери қырларын реттейтін болады.

Жаңа Әскери доктринаны әзірлеу мен қабылдаудың ішкі алғы шарттары Қазақстан қоғамын әлеуметтік-экономикалық және саяси жаңарту болды, мұның өзі мемлекеттік құрылымның барлық, соның ішінде әскери де құрамдастарын жаңартуды қажет етеді.

3. Оқытудың сапасы көбінесе оқу үдірісін ұйымдастыру, жеке құрамды әскери және саяси дайындау түрлеріне байланысты. Түрлер оқытудың ұйымдастырушы жағы ретінде үйренушілердің құрамын және тобын, сабақ құрылымын, оның өткізілетін орнын және ұзақтығын, үйренушінің әрекет етуі мен айрықшалығын алдын-ала қарастырады. Түрлер үйрету әдістерімен диалектикалық байланысқан. Олар ішкі және сыртқы ұйымдастыру шарттарын қамтамасыз етіп, сабақ түрлеріне өзіндік келбет береді және олардың әсерлілігін күшейтеді. Жеке құрамды оқытудың жалпы түрлерін үш топқа бөлуге болады:



  • оқу-жоспарлық (теориялық, практикалық, дайындық сабақтары, ұрыстық атыс және зымыран ұшыру);

  • қызметтік-жоспарлық (парктік күндер және шектеулі жұмыс күндері);

  • қоғамдық-жоспарлық (сабақтан тыс) – бұл техникалық үйірмелер, әскери-спорттық секциялар, конкурстар, викториналар және басқалар.

Үйретудің жалпы түрлерінің ерекшеліктері қандай?

Теориялық сабақтың әртүріне дәрістер, семинарлар, сыныптық-топтық сабақтар, әңгімелесу, зертханалық жұмыстар, өз бетімен дайындалу, кеңестер, артта қалушылармен немесе сабақты жіберіп қойған сарбаздармен қосымша сабақтар өткізу жатады.

Практикалық сабақтар тактикалық-саптық және тактикалық сабақтар, мәрелік және атыс позицияларындағы жұмыстар, әскери пост, полигон, танкодром, аэродром, парк, гараж, плац, спорттық қалашықтардағы сабақтар түрінде жүргізіліп, сарбаздардың және бөлімнің тәжірибелік дайындығын жетілдіреді.



Каталог: ebook -> umkd
umkd -> Семей мемлекеттік педагогикалық институты
umkd -> 5 в 020500 «Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі»
umkd -> «Баспа қызметіндегі компьютерлік технологиялар»
umkd -> Гуманитарлық-заң, аграрлық факультетінің мамандықтарына арналған
umkd -> 5B050400 «Журналистика» мамандығына арналған
umkd -> Әдебиет (араб тілінде «адаб» үлгілі сөз) тыңдарман, оқырманның ақылына, сезіміне, көңіліне бірдей әсер беретін дарынды сөз зергерлерінің жан қоштауынан туған көрнек өнері
umkd -> 5В020500 «Филология: қазақ тілі» мамандығына арналған ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиеті пәнінің
umkd -> «Өлкетану тарихы және мәдениеті»
umkd -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі шәКӘрім атындағы семей мемлекеттік
umkd -> 5 в 011700 : -«Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығына арналған


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет