Лекция: 37 сағат Практикалық (семинар) сабақ: 15сағат Лаборатория 15 СӨЖ: 158 сағат Барлық сағат: 225 сағат



бет8/14
Дата28.04.2016
өлшемі3.12 Mb.
түріЛекция
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14

2.Голландия живописъі 17 ғасырда Голландия өнері өзінің шарықтау, гүлдену кезеңін басынан өткерді.Елде көптеген сұңғат шеберлері шықты.Олар көбінесе белгілі бір бағытта жұмыс істеді.Голлландия сұңғатының бір ерекшелігі онда басқа елдердегідей суретшілер

діни-қиял ғажайп,тақырыпқа қалам тартпады,тіпті ондай туындылар жоқтың қасы.Суретшілердің туындылары басқа елдердегідей шіркеу мен сарайларға арналып, салынбағандықтан көбінесе бөлмелерге ілуге шағындалып жасалынды.Голландия сұңғатында жанрлық және күнделікті тұрмыс тіршілік дамыды.17 ғасырда ірі шеберлердің бірі Питер де Хох болды.Оның туындылары көбінесе қарапайым күнделікті үй тіршілігіне арналды.Солндай жұмыстың бірі

“Кіреберіс”туындысы.Жалпы бұл шебер үй-ішінің аясын соған тән аула бейнесін шынайлықпен бейнеледі.Күнделікті қарапайым шаруа өмірін жеріне жеткізе суреттеді.Екінші бір атақты шебер Делфтскии суретшінің қолтумасында уақиға көбінесе бөлмеде өтеді.Терезеден түскен сәуледен бөлме табиғатында қалай болатынын ондағы әр заттың қалай құбылатынын бұл шебер керемет бере білген.Ян Вермердің ең сүйікті бояу реңі аспан көк пен ашық сары түс.Ол көбінесе ас үйдегі әйел іс тігіп немесе тоқымаман айналысып отырған хат оқып музыка тыңдап отырған адамдар бейнесін бейнелеуші суретші болды.Атлас бұл мен неше түрлі киім өңін айнытпай өмірдегідей бере білетін шебер суретші Терборх болды.Суретші көбінесе ауқатты семъя өмірін қайғы мұңсыз өмірді дәріптеді.Голландия сұңғатында натюрморт жазу да дамыды.Өнердің осы ағымы арқылы елдің тұрмыс хал-ахуалын біршама көрсете білді.Аса қымбат асыл күміс,алтын,хрусталъ ыдыстар ,бокалдар ,ашық әр түсті гүл шоғы жеміс-жидекке толы вазалар міне осының бәрі голланд натюрмортына тән нәрселер болды.Теңізшіліктің дамуымен теңіз саудагершілігі бұл елде қатты дамыды соның арқасында бай қазынаға ие болды.Осының барын сұңғатта жаңа бағыт «марина»өмірге келді.Бұл теңіз көрінісін дәріптеп көрсету еді.Малшылар туралы жазылған картиналар дами келе жануарлар өмірін бейнелейтін анамалистика жанрының шығуына себеп болды. Голландияда сонымен қатар портреттік сұңғат жоғары дәрежеде дамыды. Сол кездегі атақты портрет жазудың шебері Франс Халс болды. Суретші көбінесе әскери адамдарды олардың топтама портреттерін цыган бейнелерін өз туындыларында арқау етті. Әсіресе көңілді күліп тұрған адамдарды бейнелеуді ұнатты. Сондай суреттердің бірі «Цыган бейнесі.»

Голландия өнері өзінің шарықтау, гүлдену кезеңін басынан өткерді.Елде көптеген сұңғат шеберлері шықты.Олар көбінесе белгілі бір бағытта жұмыс істеді.Голлландия сұңғатының бір ерекшелігі онда басқа елдердегідей суретшілер

діни-қиял ғажайп,тақырыпқа қалам тартпады,тіпті ондай туындылар жоқтың қасы.Суретшілердің туындылары басқа елдердегідей шіркеу мен сарайларға арналып, салынбағандықтан көбінесе бөлмелерге ілуге шағындалып жасалынды.

1. Өнердің демократиялық сипати Голландия сұңғатында жанрлық және күнделікті тұрмыс тіршілік дамыды.17 ғасырда ірі шеберлердің бірі Питер де Хох болды.Оның туындылары көбінесе қарапайым күнделікті үй тіршілігіне арналды. Сондай жұмыстың бірі

“Кіреберіс” туындысы. Жалпы бұл шебер үй-ішінің аясын соған тән аула бейнесін шынайлықпен бейнеледі. Күнделікті қарапайым шаруа өмірін жеріне жеткізе суреттеді. Екінші бір атақты шебер Делфтскии суретшінің қолтумасында уақиға көбінесе бөлмеде өтеді. Терезеден түскен сәуледен бөлме табиғатында қалай болатынын ондағы әр заттың қалай құбылатынын бұл шебер керемет бере білген.Ян Вермердің ең сүйікті бояу реңі аспан көк пен ашық сары түс.Ол көбінесе ас үйдегі әйел іс тігіп немесе тоқымаман айналысып отырған хат оқып музыка тыңдап отырған адамдар бейнесін бейнелеуші суретші болды. Атлас бұл мен неше түрлі киім өңін айнытпай өмірдегідей бере білетін шебер суретші Терборх болды. Суретші көбінесе ауқатты семъя өмірін қайғы мұңсыз өмірді дәріптеді. Голландия сұңғатында натюрморт жазу да дамыды. Өнердің осы ағымы арқылы елдің тұрмыс хал-ахуалын біршама көрсете білді.Аса қымбат асыл күміс, алтын, хрусталъ ыдыстар ,бокалдар , ашық әр түсті гүл шоғы жеміс-жидекке толы вазалар міне осының бәрі голланд натюрмортына тән нәрселер болды.Теңізшіліктің дамуымен теңіз саудагершілігі бұл елде қатты дамыды соның арқасында бай қазынаға ие болды.Осының барын сұңғатта жаңа бағыт «марина»өмірге келді.Бұл теңіз көрінісін дәріптеп көрсету еді.Малшылар туралы жазылған картиналар дами келе жануарлар өмірін бейнелейтін анамалистика жанрының шығуына себеп болды. Голландияда сонымен қатар портреттік сұңғат жоғары дәрежеде дамыды. Сол кездегі атақты портрет жазудың шебері Франс Халс болды. Суретші көбінесе әскери адамдарды олардың топтама портреттерін цыган бейнелерін өз туындыларында арқау етті. Әсіресе көңілді күліп тұрған адамдарды бейнелеуді ұнатты. Сондай суреттердің бірі «Цыган бейнесі.»



Бақылау сұрақтары.

1.Рубенс Ван Дейк шығармашылығы

2.Өнердің демократиялық сипаты.

3.Голландияның портреттік өнері


19 Лекция. Таќырыбы: 17ғасыр Франция мектебі.17ғ классицизмнің жетекші ролі.Симон Вуэ,Жак Калло,Пуссен, . Сарай және қала ансамбліндегі классицизм мәселесі.Версаль ансамблі

Жоспары:

1.Классикалық пейзаж.

2. Версаль ансамблі.

Лекция маќсаты: 17ғасыр Франция мектебі.17ғ классицизмнің жетекші ролі.Симон Вуэ,Жак Калло,Пуссен, Сарай және қала ансамбліндегі классицизм мәселесі.Версаль ансамблі

Лекция мєтіні (қысқаша)

1.Классикалық пейзаж Францияда жаңа ағым өмірге келді. Бұл ағым классицизм аталды. Классизмнің негізі көне антикалық өнер болды. Сол антикалық өнердің ықпалымен мүсін өнері мен сұңғат жаңаша бет-бейнеге ие болып өркендеді. Осы кезеңде Францияның саяси-әлеуметтік құрылымында жаңа өзгерістер ұлы бетбұрыстар етек алды. Классизм өнері революция жаршысы өнер ағымы болып қалыптасты.Францияның классизм тұсында сұңғат жанры дамыды. Давидтің шәкірті Жан Огнест Доминик Энгер өзінің ұстаған классизмге тән Ол қайта өрлеу дәуірі суретшілерінің қолтумаларымен танысып сұңғаттың талай тылсым құпияларын игерді.Орта ғасырдың бас кезінде аласапыран берекесіздіктен кейінгі мәдениеттің жаңадан өрлеуіне арналған Пушкиннің жазғандарын келтірсек.-Батыс империя онымен қоса ғылым сөз бен көркемдік өнері күйреуге айналды.Поэзия Францияның аспан үстінде оянды. Көрнекті композициялық ырғақтылық сәйкестілік енгшізетін фигураның орналасуы құрылуы .Архитектура аспанға жол сызатын өнер. Француз романдық архитектура аса тартымды ескерткіші Нотр дам шіркеуінің фасадына зер салсақ аспанға сызылған жолдар мен аумақтардың өзі емеспе қандай сызықтар қандай аумақтар десеңізші.Олар циркулъ мен сызғыш құдіретімен тасқа түсірген парасаттылық.

Француз романдық архитектура Вазелъдегі қасиетті Магдалинаның шіркеуі күмбездерінің астында тұрсаң ерекше толқисың.Мұнда сызықтар мен аумақтар қамтиды.Өзінің тарихфы басталғаннан кейін Франция біртұтас әрі көптарапты болды.Көршілес Герман дүниесінен оқшауланған Ұлы Карл империясы бөлшектелген.Ұлы Француз мүсіншісі Роден романдық архитектура ауыр үнсіздік деп атады.Француз жерінің оңтүстігінде Прованство біршама өзгеше геометриялық жағынан соншалық үйлесімді тасты зәулімдер енді сұр емес көк аспанға ұқсап тұр. Онда римдік колонналар салтанатты аркалар мен осы уақытқа дейін сақталып келген аспан астындағы тұрғызылған көне мәдениеттің ескерткіштеріне мұндай жақындастық орта ғасырлық өнеріне әсерін тигізеді. Біркелкі жартылай шеңберлі аркалар бар порталдар үш бұрышты фронтондар капителъдерді өнерін еске түсіретін әсем колнналар романдық фасадтардың сұсты қалпын жұмсартады

Бұл кезеңде Француз сәулеті ерекше дамыды.Олар Италиядағы бас айналдыру әлем жәлем безендіру бойынша аулақ салды. Олар керісінше классикалық бағытты өркендетіп ежелгі антикалық және ренесанстық өнерді үлгі етіп, соны жаңаша дамытты.Әдетте ғимараттар симметриялы түсінікті жобада салынды.Олардың төбесі биік мансарлы шатырлармен жабылды.Сол кезде ондай биік шатырлар алғаш пайда болған.Оны ойлап тапқан сәулетші Мансар болды, сондықтан соның атына қойылған. Франция бароккосының әйгілі сәулет ғимараты Версалъ сарайы оның ғаламат аумағы мен көлемі француздардың күн королъі Людовик 14-тің ұлылығын құдіреттілігін пашт ететін сарайдың бір фасады сябаққа қарағанда онда кілем ұқсас гүлзарлар фонтанды бассейндер жасыл желек аясында ақ мәрмәрдан сомдалған аоуан түрлі мүсіндер көз жауын алады.Осындай ерекше әсемдігі арқасында сарай түткіл Европада үлгі ретінде қабылданды.Сәулет өнерінде Францияда сұңғат таза барокколы түрде дамымады, онда классицизм бағыты басым болды.Қайта өрлеу дәуірі сұңғатынан нәр алған суретшілер классикалық өнерді дамытты.Сол бағытта жұмыс істеген суретшінің бірі Никола Пуссен бар өмірін Италияда өткізді,тек арасында Францияда болған соған қарамай француз суретшісі болды.Ол әсіресе ежелгі өнермен көп айналысты ,ескі Рим қорымдарын көп аралайтын содан өзінің творчествосынан күш беретін әсер қалдырады.Өзінің ұзақ өмірінде қаншама ирелең жолдардан өтті.Суретші жас кезінде Тициан мен Рафаэлъдің үлгі алып соларға еліктеді.

2. Версаль ансамблі 18 ғасырдың соңғы кезінде ширегінде Францияда жаңа ағым өмірге келді. Бұл ағым-классизм деп аталады. Классизімнің негізгі көне антикалық өнер болды. Бұл антикалық өнердің ықпалымен мүсінмен сұңғат жағңша бет бейнеге ие болап өркендеді.,

осы кезде Фрнанцияның саяси әлеуметтік құрылымында жаңа өзгерістер, ұлы бетбұрыстара етек алды. Тарихи өзгеріс ұлы француз революциясы елде етек жайды. Революция ықпалымн корал Людвик төртінші тақтн түсіріліп бұрынғы ақсүйектік өнерге қарама – қарсы классихм өнері өмірге жол тартты. Классизім өнері революция жыршысы өнер ағымы болып қалыптасты. Бріқта кейіннен генерел Неаполен Бонапарт 1804 жылы өзін император сайлағаннан кейін классизім өнері соның ықпалына көніккен, әскери жеиістіктерді дәріптеген өнерге айналды.

Жоғары атап өттік, классиаклық өнер көне антикалық өнердің ықпалымен шыққан. Сұңғат да солай дамыды. Антикалық өнерде сұңғаттың негізі болатындай шығармалар өтае аз еді. Сондықтан сұңғат салдасы үлгі ретінде антикалық мүсіндерді алды, соған еліктеді.

Франциялық классизм тұсында негізгі сұңғат жанры портрет болды.. содан портрет шеберінің бірі-Жак Луй Давид болды. Оның жұмыстарының ішіндегі ең ірі елеулісі-Гроцилердің анты жұмысы. Картина желісі ежелгі Рим тарихынан алынған. Картинада ағайынды Горацилер егде тапқан әкесіне жаумен қас қана қалғанша соғысуға ант беріп тұр. Қайғыдан әінтек күйзелген шеммен қарындасы осмы уақиға көнінісіне куә болып тұр. Дәл осы картина Француз революциясы қарсаңында халықты көтеріліске шақырғандай елге әсер етті. Суретші Давид революцияға белсене араласып,ірі шайқастың басқасында жүрді. Сол революция тақырыбына қалам тартты. Сондай картинаның бірі «Мараттың өлімі» жұмысы. Суреитші реыволюция көсімінің сатқындар қолынан айуандықпен қапада өлтірілуіне көрсеткен мұнда да сурет антикалық мүсін сияқты орындалу әдіспен өрілген. Бояу өте жұқа жағыдған , қалам ізі білінбейді.

Өкімен басына Напален кеогеннен кейін суретші срның қоластында сарай суретшісі болды. Міне бір императорды дәріптейтін үлкен, үлкен жұмыстар жазды.

Екінші бір қылқылам шебері, Давидттің шәкірті Жан Огнест Доминик Энгер. өзінің ұзақ ғұмырында ұстазы ұстаған классизімге жан тәнімен берілген суретші болды. Суретші әсіресе антикалық мүсін өнерімен жақын танысып оларлы салудан жалықпады. Осымен қатар ерте қайта өрлеу дәуірі суретшілердің қолтумалырымен танысып, сұңғаттың талай тылысм құпияларын игерді.осынлдай өнердің маржангджарына мнәр алып, арқаланыпөскен Энгер қолы жатық шеберп портретші бола білді.суретші артына өкптеген попртреттер қалдырлы.суреттерінің бірі-«Хан» портерті жұмысы. Жай қарапайым карандашпен салынған суреттер жоғары шеберлік шыңына жеткен суретші екенін көрсетеді. Сондай жұмыстардың бірі-«Паганини» портреті т.б.

Әр кезде өнер бағытында ағымда белгілі бір уақыттан кейін оған қарсы тұратын содан жаңа ағым бағыт пайда болатын тарихтан жақсы білеміз. XIX ғасырдың екінші жартысында классизімге қарама –қарсы ағым романтизм бағыты өмірге келдәі. Енді суретшілер алыс экзотикалық елдерге әсіресе шығысқа көңіл аударып, арманға толы ойлауды ғажап жұмыстарды өмірге әкелді. Ұмтылып бара жатұқар табиғатты жазу тариза тақыпыптар қайта жаңадан басталды. Романтикаға толы әдебиет өркендеп, соның мазмұнымен ондаған қолтумалар жазылды. Осы кезеңде Француз өнерінің романтикалық саладағы ірі суретшісі Теодор Жрико боды. Оның атақты қолтумасының бірі-«Плот Медузасы» жұмысы. Жерико ның бұл жұмысы монументалды, терең кеңістікке құрылған адам мен табиғат жетпе жегін керемет шынайылдықпен жеткізе білген шығарма болды.

Романтикалық өнердің кеінші бір шебері-Эйжен Делокура суретші көбінесе халыұқтың шет жерлік басқыншыларымен соғысын революция қозғалысын жырлады. Жұмыстары «Хиоседегі қырғын» «Халықты бастаушы еркіндік» Деле\акураның жұмыстары батырлықэпосқа тән қызу қанды, шытьырман қөозғалысқа бай болып келді. Мүсін өнерінде романтизм жанрынды санаушы шеберлдер жұмывс істеді. Ең елеулерінің бірі. Француз шебері Француа Юда оның жұлдыз алаңынадғы Триумфальды арқадағы бедерлеме жұмысы осы романтизмдік ықпалды ендеді. Бұл жұмыс революциялық ән-«Марселза» деп аталады. Жұмыстар революциялық қимыл қозғалыс кезде үлкен асқастық пен берілген

XIX ғасырдың ортасында шыншылдық өнері бағыты өміррге келді. Бұдан бұрынғы романтизмде классизмді шыншыл өмірді, күнделікиті өмірді көрсетудени аулақ жатқан еді. Олар көбінесе ескі заман оқиғасыннемесе өткен өмірді әсерлеп көрсететін.

Ал жаңа бағыттағы реализм суретшілері күнделікті өмірдің болмыс бітімін ешбір қоопасыз көосетуге, бар тіршілікті табиғи көрсетуге атсалысты. Сонымен бірге өмірдің ауыртипалығын көлеңкелі жақтарын бүктелсіз көрсетуге да ден қоя білді. Алғаш реализм дамыған саласы пейзаж болды. Осы салада сро кезде көзге түскен суретшінің бірі Француз Гюстов Курбе еді. Ол реализмнің негізгі күрескері болды. Суретшінің ішәіндегі ең көзге түсер айтулысы ұзындығы 6 метрлік»Орнрнедегі жерлік» атты шығармасы. Қолтумада 40тан астам кейіпкерлер бейнеленген. Оның бәрі өмірде бар, сол Орнанидегі тұрғывлықты адамдар.

Екінші бір суретші-Жан Француа Милле ол көбінесе шарувалар өмірін, олардың зейнеткерлігін бар шыншыл өміршіндікпен бейнеледі. Оның қолтумалырында шаруалар өмірінің көлеңкелі жақтары кедейшіліктің етектен тартқан өмірі айналадағыдай айқын көрінетін еді. Суретшінің «Тұқым себуші»,»сабақ жинақшылар» атты жұмыстары бар.

Сәулет өнетіндей Францияда сұңғат таза борроколы түрда дамыдымады, онда классизм бағыты басысм болды. Антикалық және қайта өрлеу дәуірі ұсіғатынан нәр аллған суретшілепр классиаклық өнерді дамытты. Сол бағытта жұмыс істеген әйгілі суретшінің бірі Николла Пуссен болды. Николла Пуссен бар өмірін Италияда өткізді тек ішінара Францияда болған, біріқта соған қарамай бар болмасымен жүрек жерды творчествасымен Франция суретшісі болды. Ол әсіңреме ежелгі өнерге көп айналысты. Ескі Рим қорымдарын көп аралайтын одан өзінің творчествасына кү.ш беретіндей әсер алатын өзінің ұзақ өмірінде қаншама ирелең жолдардан өтті. Суретші жас кезінде Тициан мен Рафелден үлгі алып соларға еліктеді. Поссенннің көптеген жұмыстпары ежелгі рим грек аңыздарына құрылған. Еген саалап қарайтын болсақ, Пуссен өз жұмыстарында бірнеше тақырыпқа қалам тартқан суретші. Сондай тақырыптың бірі -өлім туралы. Суретші өзінің қолтумаларында ежелгі римдік авторлардың адам ерлікткрі туралы жазған әңгімелерін дірәіптеп бейнелеп жазды. Көзсіз ерліктің иесі адамның өмірге қаймықпай баруын жыр етті. Бұрын соңды өнер тарихында ешкім Пуссендей адамның соңғы өірін осыншама әсерлп бейнелей алмаған еді. Сондай жұмысының бірі- “ Танкер пен Эрнине” жұмысы.

П.Пуссен өзінің итуындыларында өлімнің ешқандай құпиялылығы жоқ екенін сол адамға ешқандай қорқыныш тудырмайтынын білмейді ал орта ғасырлық өнер туындыларында тіпті 14 ,ғасырлаарда өлімнің азапты қорқыныш екенін суретшілер қайғыра жазған болатын әсіресе ержүрек бпатырларды бейнелеуде өнердің соңғы сәттерінде адам өзін өзі меңгеріп, өзін нағыз табиғи беи бейнесін айқын көрсете білді.

Оның творчествасыныңғ екінші бір бағыты табиғат көрінісі Пуссенніңпейзаждары да өзінің ұлылығын паш еткен батырлардай ғажайып күйінде сипатталынды. Сондай жұсмыстың бірі қыс суреті. Сонымен қоса суретші талбиғат көрінісін ежелгі ғибадтхана әсем жяымдастыра бейнелеудің шебері болды.

Екінші бір француз суретшісі пейзаждік Клод Леон Пуссен мен қатар өмінр сүұрді. Пейзаж жазудың керемет шеберңі болды. Жастайынан елінен кетіп, өнер ордасы Римге өміріне дейін тұрды. Ол Рим тьабиғатына ғашық болды. Күні бойы табиғат көінісін жазудан жалықпады. Суретші адам бейнесін салуға шебер емес еді. Сондықтан да қолтумаларфын аадам бейнесі негізгі рол атқарады. Оның пейзаждароы тереңғ кеңістік заңдарына құралатын сондай жұмыстың бірі “ Таңертеңгі жағалаулар” деп аталады.

Француз өнерінің 17 ғасырда классизім табиғат көріңнісі бағытыменг қоса шыншыл бағыт өмірге келді. Осы бағыттың нағыз шебері Луи Ленин болды. Ол жұмыстарында ешқандай әсерлеусіз қоспасыз күнделікті қарапайым тілмен бейнелей білді. Сондай жұмыстың бірі “Әжейге қонаққа келу” картинасы.

Француз борроксын дамуға өздерінше үлес қосқан тағы бірнеші әйгілі суретшілер болды, олар: Жак Калло Жорж Де Латур, Пьер Пюже.

Франция королдары Италияға барғван сапарларында олардың жаңа өнеріне өз еліне сіңірудәі көздеді. Сондықтан де ең үздік шебер суретшілерді рның ішінде Леонардо да Винчиді корол сарайын джұмыс істеуді шақырды. Ұлы суретші өмірінің соңғы сәтіне дейңн Франция королі Францизко 1 дің сарайныа қызмет етті.

Бұл Италия өнерін Франция тақырыбына сіңіру іске аспады. Француздан өз ренесансын тудырды. Ол әсіресе сәулет өнерінде өзіндік бейнеге ие болды. Өте әдемі де әсерлі ертедегідей сарай замоктары, әсіресе францизко 1 тұсында көптеп тұрғызды. Соның бірі королдің аңшылық замогы Шамбор.,

Замоктың шатыр жағы бір таңғажайып орамдар іспектес жасалған.шатыр терезесі сол кездегі француз сәулет өнеріне тән нәрсе. Сол елдің ренесанстық белгісі сондықтанда оны басқа елдердің сәулетті ғимараттарынан тез ажыратуға болды.

Францияда қайта өрлеу лдәуірі кезінде мүсіндеу өнері да дамыды. Сол кезде өзінің шеберлігімен кқөзге түсен мүсіншінің бірі-Жан Гужон болды. Ол Вувер сарайын көкемдеді. Оның джұмысынды француздың нәзік те жоғарфы шебюерлікпен берілген табиғаи болмысы айқын сезіліп тұрады. Оның сомдаған бейнелерінің бір ерекшелігі өте сымбатты сұңғақ болып келуінде.Жан Гужоннан кейін де өнер көбіне келген мүсіншілер оның осы әдістерін талай қайталады. Жан Гуанжонның сондай жұмыстарының бірі құмыра ұстаған әйелдер бейнесі.

Франция мүсін өнерінің ең озық үлгілерінен нәр алған тағы бір атақты мүсіншісі Жермена Пилона болды. Оның зЗират басына тұрғызылған мүсін тұғырлары керемек шеберлікпен тапқырлықпен айшықты сомдалған. Жартылай жалаңаш, жастыққа жатқызылған мүсіндер сол кезде Францияда өзінше біржаңалық еді., сондай жұмыстың бірі –Генрих-2 мен Екатер ина Медичидің басына тұрғызылған тұғыр-тастар.

Француз сұңғат өнеріндеь ренесанс бағытта көзг түскен смуертшілер әкелі балалы жана Клуэ мен француа Клуэ болды. Бүұл екеуіде сарай суретшілері болды. Жанр Клуэ корол Француа 1 тұсында соған қызмет етіп оның тамаша портртеттерін өмірге әәкелді. Алтын трүсі жібек киімді ашық сары қызғылт боячулар мен дейнелеп бояулар байланысын сәйкестігін тамаша бере алған.

Қайта өрлеу өзінің белгілі үй жихаздарына енгізді. Жихаздар көбінесе қозғалмалы болды, сонымен қоса құтты бір кішкене сәутеттік құрылысқа ұқсайтын еді. Олырдың бұрыштары ікшкене бағаленалармен жақтауларымен карзина, пелястерлерм мен көмкерген.



Бақылау сұрақтары:

  1. 17ғасыр Франция мектебі.

  2. 17ғ классицизмнің жетекші ролі.Симон Вуэ,Жак Калло,Пуссен,

  3. Сарай және қала ансамбліндегі классицизм мәселесі.

  4. Версаль ансамблі


20 лекция. Таќырыбы: 17-19ғасырлардың 1-ші жартысындағы орыс өнері.17 ғасыр мектептеріне салыстырмалы талдаулар. Көне шеберлердің живопистік әдісі

Жоспары:

1.Қала ансамбліндегі классизмнің жетекші ролъі.

2.Луврдың шығыс фасады.

Лекция маќсаты: 17-19ғасырлардың 1-ші жартысындағы орыс өнері.17 ғасыр мектептеріне салыстырмалы талдаулар. Көне шеберлердің живопистік әдісі

Лекция мєтіні (қысқаша)

1.Қала ансамбліндегі классизмнің жетекші ролі. XIX ғасырдың басында Орыс көркем академиясы Батыс Еуропа көркем академияларының алдыңғы қатарынан орын ала бастады. Орыс көркем академиясының алғашқы түлектерінің бірі-О. А. Кипренский.

XVIII ғасырдың бірінші жартысы мен XIX ғасырда Орыс көркем академиясы сурет мектебінің Ресейдегі ең үздік әдістемелік орталығы болып саналды.

1834 жылы А. П. Сарожниковтың «Сурет салу курсы» атты жалпы білім беретін оқу орындарына арналған алғашқы оқулық жарық көрді. А. П. Сапожников әдістемесінің мақсаты көріністен, яғни тұлғадан қарап суретсалудың негізін қалайды.

1804 жылы училище, гимназияларға орта мектептерде суретпән ретінде қабылданды. 1879 жылы Строганов мектебінде сурет мұғалімдерін даярлайтын курс ашылып, Ресей мектебін бейнелеу өнері маманы бойынша мұғалімдермен қамтамасыз етіп отырды.

Жалпы алғанда, бейнелеу өнеріне сабақ ретінде көңіл аударылуы және оның әсіріесе тәрбиелік мәнінің зерттелуі 1970 жылдардың аяғы, 1980 жылдардың басынан басталды. Мысалы, 1978 жылы Я.Я. Чарнецкийдің «Преемственности в изобразительной деятельности дошкольников и младших школьников как фактор формирования художественных интересов учащихся» атты зерттеуі жарық көрді. Онда балабақша жасындағы балалар мен бастауыш сынып оқушыларының қызығушылық сезімін қалыптастыру жөнінде айтылады. Келесі бір зерттеу жұмысы В. Т. Тихомировтың «Восприятие произведений изобразительного искусства как средство общего и нравственногоразвития младших школьников» /1983/ деп аталады. Бұл жұмыста бастауыш сынып оқушыларының қабылдауы туралы айтылады. Осы тұрғыдан бұл жұмыс біз зерттеп отырған мәселемен үндесіп жатыр. Тақырыпта көрсетілгендей автор бейнелеу өнері пәніндегі қабылдаудың жалпы тәрбиелік ықпалы мен әсіресе, адамгершілікке тәрбиелеудегі ықпалын тәптіштеп ашуға ден қояды. 14ғ. Новогородтағы монументті жанды бейненің гүлденуі Византиядан келген суретші Феофан Грекпен байланысты. 1378 жылы Феофан Спас Приображения шіркеуін көркемдеді.

Өнердің дамуына көп үлес қосқандардың бірі – Андрей Рублев. Ол икон және шіркеулерге роспись жазуда ерекше орын алды.

III Иван тұсында Мәскеу құрылысы кеңінен дамыды. 1475-1479 жылдары Мәскеу Кремліндегі Успен соборы салынды. Оның құрылысында итальяндық сәулетші Аристотель Фиораванти шақырылды.

15ғ. Аяғы – 16 ғ. Басындағы жанды бейне дамуы тамаша суретші Дионисия есімімен байланысты.

17 ғасырда ағаштан жасалған сәулеттің даму кезеңі болды.

17 ғасырдың екінші жартысындағы икон жазудың шебері Симон Ушаков

Бейнелеу өнерінде алдыңғы көрініс, ортаңғы көрініс, соңғы көрініс деген ұғымдар кеңістік ұғымын білдіреді. Кеңістіктегі суретшіге ең жақсы орналасқан заттардың бейнесі алдыңғы көрініс деп аталады.

Заттардың кеңістіктегі орналасу қалпын көрсету үшін, алдыңғы көріністердегі бейнелеу анық етіп штрихталып, соңғы көріністердегі бейнелер оған қарағанда бұрыңғырлау етіп көрсетіледі. Оқушылар сурет салу негізінде перспектива заңдылықтарын білмегендіктен кемшіліктері осыған байланысты болып жатады.

Зергерлік құмыра жасау кәсібі кең дамыды.Феодалдық қалалар біртіндер ірі сауда орталығына айнала бастады.Орыс жерінің ірі қалалары Мәскеу, Тверъ,Костромо Новогорд Смоленск қайтадан көтеріліп ірі қалаларға айналды.Орыс саудагерларі өзінің товарларын алтын орда астанасы Сарай-Бату қаласына апарып сатып ,олардан шетел үнді қытай товарларын сатып алып отырды. Әрбір орыс қаласында сауда-саттық орындары көбейе бастады. Бұл феодалдық қарым-қатынастың орнығып шаруашылықтың өркендеуіне орыс жеріндегі ішкі байланыстың дамуына ,натуралъды дұмаға түйік шаруашылықтың ыдырап ,ақша товар қатынасы қалыптаса басиауына мүмкіндік жасады. Бұл процес орыс жерінің бірігуіне алғы шарттар тудырды.

2Луврдың шығыс фасады. 18 ғасырдың бірінші жартысы жаңа, өзгеше шығармалардың дүниеге келуімен есте қалды.

Ресейдегі ең алғашқы мүсін шебері – Б.К.Растрелли болды. Ол 1716ж. I Петр шақыруы бойынша Франциядан келді. Растрелли шеберлігі А. Меншиков, Анна Иваннова ескерткіштерінде көрініс тапты. Ең маңыздысы – I Петр ескерткіші.

Ал, Петров кезеңіндегі жанды бейнеде портрет маңызды рөл атқарды. Мысал ретінде Я.Ф. Тургенев бейнесін алуға болады.

И.Н.Никитин сол кезеңде жанды бейне жасауда еңбектенген суретшілердің бірі. Ол білімін жетілдіру мақсатында Италияға барып келді. Никитин Петр портретін әлденеше рет салды.

А.М. Матвеев есімі Петропавл соборында орындаған қабырға суреттерімен, портреттерімен белгілі. Ол «Жанды бейне Аллегориясы», «Әйеліммен бірге» автопортетжұмыстарымен ерекшеленеді.

А.П. Антропов та қолданбалы өнерге әсерін тигізбей қоймайды. Ол өз суреттерінде формасының айқындылығымен, симметриялығымен ерекшеленеді.

Жиһаздарды негізінен Растрелли және оның көмешілері жобалап отырды. Түрлі бұйымдар үшін кейбір жаңа әсемдеу материалдарын қолдана бастады. Ол - әйнек және фарфор.

Осылайша орыс сәулет өнері жаңалықтарымен толығып отырды. Петербургте, Мәскеуде өзгеше бағыттағы құрылыстар бой көтерді.

Д.Ф.Кокоринов және Ж.Б.Валлен-Деламоттың басшылығымен Нева жағасында көркем академияның құрылысы жүрді. Сонымен қатар В.И.Баженов, М.Ф.Казаков, И.Е.Старов түрлі құрылыстарда шығармашылықпен еңбек етті.

18 ғасырдың екінші жартысында мүсін өнері үлкен табыстарға қол жеткізді. Б.К.Растреллиден кейінгі орыс мүсіншісі М.П.Павлов болды.

Ф.И.Шубин де Павлов сияқты адам мүсінін жасаумен шұғылданды. Ол 1773 жылы князь А.М.Гольциннің кеудеге дейінгі бейнесін сомдады.

18 ғасырдың аяғында И.П.Прокофьев, И.П. Матрос, Ф.Ф.Щедрин сынды мүсіншілер жұмыс істей бастады.

18 ғасыр тарихи жанр негізі болып саналды. Орыс суретшілері жанды бейнеде тарихи картинадағы композицияны өңдеп отырды.

Тарихи жанрда жұмыс істеген атақты суретші А.П. Лосенко болды. Оның «Каин», «Авель», «Владимир және Рогнеда» деген туындылары бар.

Лосенкодан кейінгі тарихи жанрмен айналысқан суретші Г.И.Угрюмов болды. Оның көлемді «Ян Усмар күшін сынау» атты шығармасы осының айғағы.

Бұл кезеңде матамен жұмыс, әйнек, фарфорды қолдану және металды көркем өңдеу кеіңінен жүргізілді.

18 ғасырда портрет жанры жақсы дамыды. Оған О.А.Кипринский жұмыстарын жатқызуымызға болады.

1817-1900 жылдары өмір сүрген атақты суретші-маринист И.К.Айвазовский өз өмірін теңізге арнады. Ол осы кезеңдегі жарқын бейне деп айтуымызға болады.

Орыс өнеріне зор үлес қосқан А.А.Иванов, П.А.Федотов, Н.И.Уткин, И.С.Щедровский, В.Г.Перов, И.Н.Крамской, К.П.Брюллов,И.И.Шишкин жанды бейнеде тамаша шығармалар жазды.

Орыс бейнелеу өнерінің тарихында 1871 жылы алдыңғы қатарлы суретшілердің бірігуінің арқасында көшпелі суретшілердің бірлестігі қалыптасты. Бұл бірлестік «Көшпенділер» атымен орыс бейнелеу өнерінің тарихында қалғаны белгілі. Аталмыш бірлестік құрамында И.Крамской, В.В.Преов, И.Е.Репин, В.И.Суриков, А.Саврасов, И.И.Шишкин, ағайынды Васнецовтар, Ярощенко, Поленов,Левитан, В.Серов секілді суретшілер болды. Көшпенділер өз мақсаттарын қоғамға қызмет ету деп білді. Олар шығармаларында өздері өмір сүрген қоғам құрылысын сынға алды.

17 ғасырда ресейде ағаш сәулет өнері епрекше дамыды. Коломно селосындағы ағаштан салынған сарай 17 ғасырда сурет өнерінің озық туындысы болып табылды. Шіркеулер қала тұрғындварының сұранысы бойынша салынды. Шіркеуді салғанда орыс шеберлері халықтың ағаш сәулет өнеріндегі озық үлгілерін пайдаланды.

Орыс сәулет өнерінде ерекше қызыл бояу қолдану арқылы үйдің сыртын әшекейлеген шіркеулердің сырты қызыл кірпішпен өрілген. Мәскеу қаласындағы Кремлъге кейінгі кезде қызыл кірпішпен қаланып ,қазіргі кезде дейін ол қалпын сақтап қалған. 17 ғасырда орыс суретшілері тамаша икондық шығармалары мен фрескалар жасау ісін одан әрі жалғастырды. Белгілі шебер симон өз икондарында адамның шынайы келбетін беруге тырысты.Орыс суретшілері портреттік бейнелер жасауда асқан шеберлікке қол жеткізді .Қалаларда көптеген адамдар өз балаларын оқытуға ұмтылысты.17 ғасырда Ресейде халықтың көбі сауатсыз болатын.Шіркеу сауат ашу ісінде діни уағыздарды насихаттауда негізгі орталыққа арналды. Мектептер ашылып жазылып арифметика пәндері оқытыла бастады. 1687 жылы тұңғыш славян, грек ,латын жоғары мектебі ашылды. Жоғары мектептер грек ,латын, дін ілімі, геометрия , астрономия,арифметика ,граматика пәндері оқытылды.Бұл тұңғыш мәртебесі жоғары шиновниктер оқитын жоғары мектеп еді. Халыққа дәрігерлік көрсету көмек ісінде халық емшілерінің орны ерекше болды.Әртүрлі шөптердің емдік қасиеттері ауруды емдеу құралдары туралы білім ғасырлар бойы жинақталды.Мәскеу қаласында тұңғыш рет дәріхана қызметкерлерінің мектебі ашылып ,дәрігерлер даярлай бастады. Оны орыс емшілерінің мектебі деп аталды.



Каталог: CDO -> Sillabus -> BOS
BOS -> Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
BOS -> Хор жүргізу” пәні бойынша 5В010600-“Музыкалық білім” мамандығының студенттері үшін. ОҚУ-Әдістемелік кешен
BOS -> Лекция:: 18 сағат Семинар: 16 сағат СӨЖ: 11 сағат Барлық сағат саны: 45 сағат
BOS -> Лекция:: 34 сағат Семинар: 34 сағат СӨЖ: 22 сағат Барлық сағат саны: 90 сағат
BOS -> Лекция: 18 Семинар: 16 СӨЖ: 11 Барлық сағат саны: 45
BOS -> Лекция: 30 сағат. Семинар: 30 сағат. СӨЖ: 30 сағат. Барлық сағат саны: 90 сағат
BOS -> Лекция:: 30 сағат обсөЖ: 30 сағат. СӨЖ: 30 сағат Барлық сағат саны: 90 сағат
BOS -> Лекция:: 34 сағат Семинар: 34 сағат СӨЖ: 22 сағат Барлық сағат саны: 90 сағат
BOS -> 2. Практикалық сабақты өткізу уақыты және орны
BOS -> Лекция 30. СӨЖ. 30. ОбсөЖ. 30 Барлық сағат саны. 90 с. Емтихан. 6-семестр. Ағымдағы бақылау саны: кредит бойынш


Достарыңызбен бөлісу:
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   14


©netref.ru 2019
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет